Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds and distortion of evidence in property dispute.

Απόφαση 1952 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1952/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ, κατοίκου ......, η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Στρίμπερη.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ......, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-2-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 336/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 7434/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10-12-2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Μιτσιάλης ανέγνωσε την από 22-9-2008 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Αιμιλίας Λίτινα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την 50/2008 πράξη του Προέδρου του Γ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου και τη σχετική επισημείωση της αρμόδιας δικαστικής επιμελήτριας ...... που υπάρχει σ' αυτή, προκύπτει ότι τη συζήτηση της υπό κρίση από 10-12-2007 αίτησης αναίρεσης της Χ κατά της 7434/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών επισπεύδει ο αναιρεσίβλητος με επιμέλεια του οποίου επιδόθηκε στην αναιρεσείουσα πιστό αντίγραφο της παραπάνω πράξης. Από την ίδια πράξη προκύπτει ότι δικάσιμος για συζήτηση της παραπάνω αίτησης αναίρεσης ορίστηκε η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης. Όμως ο αναιρεσίβλητος δεν εμφανίστηκε κατά την πιο πάνω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου του, κατά τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία του (άρθρο 576 παρ. 1 ίδιου Κώδικα).

ΙΙ. Κατά το άρθρο 1346 εδ. α' ΑΚ, μνηστεία είναι η σύμβαση για μελλοντικό γάμο, η οποία καταρτίζεται με αμοιβαία υπόσχεση μελλονύμφων για την τέλεσή του και δεν υπόκειται σε κανένα τύπο. Εξάλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 1349 ΑΚ, οι αξιώσεις από τη μνηστεία παραγράφονται όταν περάσει διετία από το τέλος του έτους κατά το οποίο λύθηκε.

Η ως άνω διάταξη αφορά μόνο τις αξιώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση της μνηστείας, ανεξάρτητα από το αν αυτές στηρίζονται στις διατάξεις του άρθρου 1347 ή σε εκείνες του άρθρου 1348 ΑΚ, ή αν αφορούν τις σχέσεις των ίδιων των μνηστευομένων μεταξύ τους ή τη σχέση του καθενός απ' αυτούς με τους γονείς του άλλου ή κάθε τρίτου που ενήργησε στη θέση των γονέων.

Αν όμως οι αξιώσεις απορρέουν από αδικοπραξία τότε υπόκεινται στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚ. Περαιτέρω με τον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, που αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, ελέγχεται η ορθότητα της ελάσσονος πρότασης του νομικού συλλογισμού, από την άποψη αν οι παραδοχές της απόφασης πληρούν το πραγματικό του κανόνα δικαίου που εφάρμοσε. 'Ετσι, παρέπεται, ότι δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο της ουσίας έχει απορρίψει αγωγή ή ένσταση ως μη νόμιμη (Ολ.

ΑΠ 44/90). Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο έκρινε ως μη νόμιμη την ένσταση της αναιρεσείουσας - εναγομένης περί παραγραφής των αξιώσεων του αναιρεσιβλήτου - ενάγοντος, λόγω παρέλευσης διετίας από της λύσεως της μεταξύ τους μνηστείας και μέχρι την άσκηση της αγωγής δεχθέν ειδικότερα, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, αναφορικά με την παραπάνω ένσταση, τα ακόλουθα : "Ο ισχυρισμός αυτός της εναγομένης ήταν απορριπτέος ως μη νόμιμος, καθόσον με την κρινόμενη αγωγή ο ενάγων αξιώνει την απόδοση των επίδικων πραγμάτων, επικαλούμενος κυριότητα του ίδιου επ' αυτών και παράνομη κατοχή τους από την εναγομένη, μετά τη λύση της συμβίωσής τους, ήτοι η βάση της αγωγής θεμελιώνεται στις διατάξεις της αδικοπραξίας, για την παραγραφή των αξιώσεων εκ της οποίας απαιτείται η παρέλευση πενταετίας (άρθρο 937 ΑΚ) και ουδόλως αξιώνει πράγματα δοθέντα στην εναγομένη ως δωρεά ή ως σύμβολα μνηστείας ώστε να έχει εφαρμογή η επικαλούμενη από την εναγομένη διάταξη του άρθρου 1349 ΑΚ".

Επομένως ο πρώτος λόγος της αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες απέρριψε ως μη νόμιμη την προσβληθείσα από την αναιρεσείουσα ένσταση παραγραφής των απαιτήσεων του αναιρεσιβλήτου, είναι απαράδεκτος. Ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται και όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά, οπότε υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας, ή τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου, για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνησή της, οπότε υπάρχει ανεπαρκής αιτιολογία (Ολ.

ΑΠ 1/99). Ενώ δεν ιδρύεται, όταν οι ελλείψεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή, εκτίθεται σαφώς (Ολ. ΑΠ 24/1992). Η αναιρεσείουσα με τον τέταρτο λόγο κατά το δεύτερο τμήμα του, από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλει την αιτίαση ότι δεν αιτιολογείται στην προσβαλλόμενη απόφαση σε σχέση με τους τρεις καναπέδες η υπάρχουσα διαφορά μεταξύ της αξίας τους που δέχθηκε το Εφετείο και εκείνης που αναγράφεται στο τιμολόγιο, όπως και γιατί, ενώ στο δελτίο αποστολής που το συνοδεύει αναφέρεται ότι οι τρεις καναπέδες εστάλησαν και τους παρέλαβε στις 15-5-2001 στο σπίτι του ο αναιρεσίβλητος, στην απόφασή του δέχεται ότι αυτοί τοποθετήθηκαν στο σπίτι της αναιρεσείουσας.

Περαιτέρω η αναιρεσείουσα με τον τρίτο λόγο, κατά το δεύτερο τμήμα του, επίσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν αιτιολογεί πώς τα αγορασθέντα με τα σχετικά τιμολόγια - δελτία αποστολής κινητά πράγματα βρίσκονται στην οικία της, ενώ από τα έγγραφα αυτά προκύπτει ότι η αποστολή αυτών των κινητών πραγμάτων έγινε στην κατοικία - γραφείο του αναιρεσιβλήτου.

Με τους λόγους αυτούς και κατά τα πιο πάνω τμήματά τους, υπό την επίφαση της παραπάνω πλημμέλειας, πλήττεται η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ως προς την εκτίμηση (ανάλυση και στάθμιση) των αποδείξεων, η οποία είναι όμως αναιρετικώς ανέλεγκτη και έτσι οι λόγοι αυτοί, κατά το αντίστοιχο τμήμα τους, είναι απαράδεκτοι (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

ΙΙΙ. Ο από τη διάταξη του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, παρακώλυση ή κατάλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, το οποίο ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό (βάση αγωγής, ανταγωγής) είτε ως αμυντικό (ένσταση, αντένσταση) μέσο, αλλ' όχι και οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής, ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από την εκτίμηση των αποδείξεων, καθώς και οι ισχυρισμοί που συνιστούν επιχειρήματα για την υποστήριξη των απόψεων των διαδίκων (Ολ.

ΑΠ 3/97 ΕλλΔ 38. 539, ΑΠ 22/2005 ΕλλΔ 46. 747, ΑΠ 1508/2004 ΕλλΔ 46. 771). Με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα ψέγει το Εφετείο, διότι δεν έλαβε υπόψη του τον προβληθέντα με τις προτάσεις της για την απόκρουση της έφεσης του αναιρεσιβλήτου ισχυρισμό της ότι από πολλών ετών και κατά τη διάρκεια της μνηστείας της ήταν επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πειραιώς και συνεπώς τα επίδικα κινητά πράγματα (βιβλιοθήκες, εκτυπωτής, ηλεκτρονικός υπολογιστής κ.λ.π.) προσήκοντα σε χώρο γραφείου, το οποίο έχει και πρέπει να έχει μία καθηγήτρια, δόθηκαν σ' αυτήν από τον αναιρεσίβλητο ως δωρεά και σύμβολα μνηστείας, ενόψει του επικείμενου γάμου τους.

Όμως ο φερόμενος ως αγνοηθείς παραπάνω ισχυρισμός δεν αποτελεί "πράγμα", κατά τη προδιαληφθείσα έννοια, αλλά επιχείρημα, το οποίο επικαλείται η αναιρεσείουσα για να στηρίξει τον ισχυρισμό της, ότι τα πιο πάνω κινητά δόθηκαν ως δωρεά και σύμβολα μνηστείας ενόψει του επικείμενου γάμου τους. Περαιτέρω με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης κατά το πρώτο τμήμα του, επίσης από τον αριθμό 8 του ίδιου άρθρου η αναιρεσείουσα ψέγει το Εφετείο διότι δεν έλαβε υπόψη του και τον προβληθέντα ως ανωτέρω ισχυρισμό της ότι τα αναφερόμενα πιο πάνω κινητά πράγματα, τα οποία διεκδικεί ο αναιρεσίβλητος, ουδέποτε εισκομίσθηκαν στην οικία της στην ......, αλλά στην κατοικία του στο ......, όπου τα παρέλαβε αυτός.

Όμως οι παραπάνω ισχυρισμοί, που φέρεται ότι αγνόησε το Εφετείο, δεν αποτελούν "πράγματα", κατά την έννοια που αναφέρεται στη μείζονα σκέψη, αλλά άρνηση της από την αδικοπραξία βάσης της αγωγής. Επομένως οι προαναφερόμενοι δύο λόγοι αναίρεσης είναι απαράδεκτοι.

IV. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Παραμόρφωση, κατά την έννοια της άνω διατάξεως, συντρέχει όταν υπάρχει διαγνωστικό σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας, δηλαδή λάθος στην ανάγνωση του κειμένου του εγγράφου (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Η παραμόρφωση μπορεί να γίνει θετικά, με τη μεταβολή του κειμένου του εγγράφου ή αρνητικά με την παράλειψη χρήσιμων περικοπών (ΑΠ 1006/1994, ΑΠ 876/1987). Εξ άλλου, ο ανωτέρω λόγος ιδρύεται όταν το δικαστήριο μόρφωσε τη γνώμη του αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το περιεχόμενο του εγγράφου (ΑΠ 484/1997) και όχι όταν το συνεκτίμησε μαζί με τις άλλες αποδείξεις, χωρίς να εξαίρεται το έγγραφο ως προς το πόρισμα περί υπάρξεως ή μη του αποδεικτέου γεγονότος (ΑΠ 715/1995, ΑΠ 442/1993, ΑΠ 407/1994).

Δεν ιδρύεται, επίσης, ο παραπάνω λόγος, στην περίπτωση που το δικαστήριο από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένως, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεωρεί ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον 'Αρειο Πάγο (ΑΠ 185/1993, ΑΠ 422/1993).

Με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, κατά το πρώτο τμήμα του, από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα προβάλλει ότι το Εφετείο, με το να δεχτεί ότι τα αναφερόμενα σ'αυτή (αναίρεση) κινητά πράγματα (τρεις καναπέδες) τα είχε αγοράσει και ανήκαν στον αναιρεσίβλητο, υπήρχαν στην οικία της (αναιρεσείουσας) και δεν αποδόθηκαν στον πρώτο παραμόρφωσε το με αριθμό ......

τιμολόγιο και το με αριθμό ΔΑΑ ...... Δελτίο Αποστολής. Επίσης με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης, κατά το τελευταίο τμήμα του, από τον αριθμό 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα, προβάλλει ότι το Εφετείο με το να δεχθεί ότι αυτή δεν απέδωσε στον αναιρεσίβλητο και τα δύο καθίσματα που αναφέρονται στην παράγραφο 5 της αγωγής παραμόρφωσε το περιεχόμενο του Τ.Α. ......

τιμολογίου και του Δ.Α. ...... δελτίου αποστολής, από τα οποία προκύπτει ότι τα ανωτέρω κινητά παραδόθηκαν στην οικία του αναιρεσιβλήτου. Από την προσβαλλόμενη όμως απόφαση προκύπτει αφενός και κυρίως ότι το Εφετείο, προς συναγωγή του αποδεικτικού πορίσματός του αναφορικά με την κυριότητα των επίδικων κινητών πραγμάτων, συνεκτίμησε τα ανωτέρω έγγραφα μαζί με τα υπόλοιπα προσκομισθέντα έγγραφα, αλλά και με τις καταθέσεις των εξετασθέντων στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου μαρτύρων και αφετέρου δεν παραμόρφωσε το περιεχόμενο των ανωτέρω εγγράφων αλλά απέδωσε σ' αυτά νόημα διαφορετικό από αυτό που θεωρεί ορθό η αναιρεσείουσα.

Επομένως οι λόγοι αυτοί αναίρεσης είναι απαράδεκτοι. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-12-2007 αίτηση της Χ για αναίρεση της 7434/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Δεκεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ