1948/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1948 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1948/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού, Σοφία Ντάντου και Γεώργιο Χοϊμέ, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: I. Π. του K., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Κατσαβό, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Μ. του Ν., κατοίκου ..., 2) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "..." (πρώην "..."), που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων ο 1ος και η 2η εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ελευθέριο Γκέλη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και η 3η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Κρεμεζή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-7-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2911/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4572/2013 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8-7-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Γεώργιο Χοϊμέ, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της 3ης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρ. 564 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν αντικατασταθεί με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 που άρχισε να ισχύει, κατ’ άρθρ. 1 άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 του νόμου αυτού, από 1-1-2016 για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται μετά την ημερομηνία αυτή, αν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τρία έτη και αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη, ενώ, ήδη, μετά την προαναφερόμενη αντικατάσταση της παραγράφου 3 του άρθρου 564, η τριετής αυτή καταχρηστική προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης μειώθηκε σε διετή.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 577 παρ. 1 και 2 του ίδιου Κώδικα, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης και, αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι το εμπρόθεσμο της άσκησης αναίρεσης, που αποτελεί προϋπόθεση για το παραδεκτό της, ο Άρειος Πάγος το εξετάζει όχι μόνο κατ’ ένσταση αλλά και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα αποδεικτικά έγγραφα που βρίσκονται στη δικογραφία (ΑΠ Ολομ., 850/1981, 412/1981).

Πάντως, σύμφωνα με το άρθρο 570 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν ο αναιρεσίβλητος προτείνει σχετική ένσταση με τις προτάσεις του που πρέπει να κατατεθούν είκοσι ημέρες πριν από τη δικάσιμο, ο Άρειος Πάγος οφείλει να τη λάβει υπόψη και να αποφανθεί σχετικά (ΑΠ 1573/ 2010, ΑΠ 1035/2009). Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 249 εδάφ. α’ ΚΠολΔ, αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από τη διοικητική αρχή απόφαση που δεν μπορεί να προσβληθεί.

Από τη διατύπωση και το σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία έχει θεσπιστεί προς εξοικονόμηση χρόνου και δαπάνης και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, συνάγεται ότι η εφαρμογή της δεν είναι εκ προοιμίου ασυμβίβαστη με την αναιρετική δίκη. Διότι, παρά τη μη ειδική αναφορά της στο άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπου γίνεται ενδεικτική μνεία μιας σειράς από διατάξεις του γενικού μέρους του ΚΠολΔ που μπορούν να έχουν εφαρμογή και στην αναιρετική διαδικασία, δεν αποκλείεται, σε συγκεκριμένη περίπτωση, η διακριτική ευχέρεια που παρέχεται από το άρθρο 249 ΚΠολΔ να εξασφαλίζει την προσφορότερη λύση για την εξυπηρέτηση του παραπάνω σκοπού.

Αυτό συμβαίνει, προεχόντως, όταν κάποιο σοβαρό νομικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να επιλυθεί από το οικείο αναιρετικό τμήμα, έχει παραπεμφθεί ήδη στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, όπου και εκκρεμεί. Στην προκείμενη περίπτωση, με την υπό κρίση, από 8-7-2016, αναίρεση που ασκήθηκε, κατ’ άρθρ. 495 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, στις 15-7-2016, όπως προκύπτει από τη σχετική ...15-7-2016 πράξη του αρμόδιου γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, διώκεται η αναίρεση της 4572/2013 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των άρθρων 666, 667 και 670 έως 676 (681Α) ΚΠολΔ, όπως ίσχυαν τότε (επί της οποίας και εφαρμόζονται, κατ’ άρθρ. 591 παρ. 1 ΚΠολΔ, οι προαναφερόμενες, για την προθεσμία της αναίρεσης, διατάξεις, εφόσον δεν ορίζεται κάτι το διαφορετικό στις ειδικές αυτές διατάξεις της εν λόγω διαδικασίας), και δημοσιεύτηκε στις 23-7-2013, δηλαδή η αναίρεση ασκήθηκε μετά πάροδο διετίας από την ημερομηνία αυτή, χωρίς οι διάδικοι να επικαλούνται ή οίκοθεν να προκύπτει επίδοση της πληττόμενης απόφασης.

Ανακύπτει, όμως, το νομικό ζήτημα, πριν από την εξέταση του παραδεκτού και του βάσιμου των λόγων της ένδικης αναίρεσης (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ), αν η αίτηση αυτή είναι εμπρόθεσμη και, άρα, παραδεκτή και, ειδικότερα, αν η νέα διάταξη του άρθρου 564 παρ. 3 ΚΠολΔ, με την οποία καθιερώνεται διετής καταχρηστική προθεσμία από τη δημοσίευση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης για την άσκηση αναίρεσης, έχει εφαρμογή επί των αιτήσεων αναίρεσης που ασκούνται μετά την 1η-1-2016 και στρέφονται και κατ’ αποφάσεων που δημοσιεύτηκαν πριν από τη χρονολογία αυτή (έναρξη ισχύος του ν. 4335/2015), όπως, κατ’ ένσταση, προβάλλουν και οι πρώτος και δεύτερη των αναιρεσιβλήτων με τις από 30-8-2017 προτάσεις τους που κατέθεσαν την ίδια ημέρα, ήτοι είκοσι ημέρες πριν από τη δικάσιμο της 22-9-2017 που συζητήθηκε η υπόθεση, ή αν εξακολουθεί, αναφορικά με την προθεσμία αναίρεσης κατά των αποφάσεων αυτών, να ισχύει η προηγούμενη τριετής προθεσμία, οπότε δεν τίθεται θέμα εκπρόθεσμης άσκησης της κρινόμενης αναίρεσης (υπέρ της πρώτης άποψης, ΑΠ 1640/2017 και ΑΠ 1176/2017, ενώ υπέρ της δεύτερης άποψης, ΑΠ 519 - 520/2017).

Το ζήτημα αυτό, αφού χαρακτηρίστηκε εξαιρετικής σημασίας, έχει ήδη παραπεμφθεί στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με τη 1855/2017 απόφαση του Α2 πολιτικού τμήματος αυτού που ήταν γνωστή στο παρόν Δ’ τμήμα, όταν έγινε η διάσκεψη για την επίδικη υπόθεση (17-11-2017). Επομένως, για την ενότητα της νομολογίας και προκειμένου να αποφευχθεί η έκδοση αντιφατικών αποφάσεων, συντρέχει, εύλογα, περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 249 ΚΠολΔ, σύμφωνα και με όσα αναπτύχθηκαν στη μείζονα σκέψη.

Κατόπιν αυτού, πρέπει να ανασταλεί η πρόοδος της παρούσας δίκης, μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προς την οποία η τυχόν παραπομπή και της υπόθεσης αυτής θα επιβράδυνε ακόμη περισσότερο την εκδίκασή της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει τη συζήτηση της κρινόμενης, από 8.7.2016 με αριθμ. καταθ. ...2016, αίτησης αναίρεσης μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για την υπόθεση που έχει παραπεμφθεί σ’ αυτή με τη 1855/2017 απόφαση του Α2 τμήματος του Αρείου Πάγου.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην ... στις 17 Νοεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην ... σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Νοεμβρίου 2017.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ