1945/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1945 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1945/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου), Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 3 Απριλίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. συζύγου Φ. Π., το γένος Χ. Μ. Μ., κατοίκου ..., ατομικά και ως καθολικού διαδόχου της αποβιωσάσης αρχικά εναγομένης Α. συζύγου Χ. Μ., το γένος Θ. Κ., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στυλιανό Σταματόπουλο και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Η. Σ. του Θ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30/10/2008 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4726/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 150/2015 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/10/2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Μπαλιτσάρης ανέγνωσε την από 9/5/2016 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου Αρεοπαγίτη Πηνελόπης Ζωντανού, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσεείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος, εκείνου που επέσπευσε την συζήτηση, δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ` αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως. Αν η κλήση επεδόθη νομοτύπως προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση από την προσκομιζόμενη .../9-12-2015 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Πειραιώς Σ. Ν. Π., προκύπτει, ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως, στο τέλος της οποίας είναι συνημμένη η πράξη, με την οποία ορίστηκε δικάσιμος για συζήτησή της, η 23-5-2016, καθώς και κλήση για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή, κατά την οποία η συζήτηση αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε στις 9-12-2015 νομίμως και εμπροθέσμως (δι’ εγχειρίσεως, λόγω απουσίας του αναιρεσιβλήτου, στην ευρεθείσα στην οικία αυτού σύνοικο σύζυγό του Ά.

Σ.). Ο αναιρεσίβλητος όμως, όπως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδριάσεως του δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίσθηκε στο ακροατήριο κατά την δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε, κατά τη σειρά της, από το οικείο πινάκιο, ούτε πληρεξούσιος δικηγόρος του κατέθεσε έγγραφη δήλωση (κατ` άρθρο 242 παρ. 2 και 573 ΚΠολΔ) μη παραστάσεως στο ακροατήριο.

Επομένως, ενόψει του ότι η αναβολή της συζήτησης και η εγγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο, επέχει θέση κλητεύσεως όλων των διαδίκων, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 226 παρ. 4, 575 εδ. β’ , 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).- Με την κρινομένη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα, 150/2015 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία, απέρριψε κατ’ ουσίαν, αφού τις συνεκδίκασε, τις από 16-12-2013 και 7-11-2013 εφέσεις των διαδίκων κατά της 4726/2013 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει δεκτή εν μέρει κατ’ ουσίαν η από 30-10-2008 αγωγή αποζημιώσεως για μερική μη εκπλήρωση συμβάσεως πωλήσεως ακινήτου, λόγω νομικού ελαττώματος του πωληθέντος πράγματος, του ήδη αναιρεσιβλήτου κατά της ήδη αναιρεσείουσας και της Ε.

συζ. Φ. Π., στην δικονομική θέση της οποίας, μετά τον θάνατό της, υπεισήλθε η αναιρεσείουσα ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος της. Η αίτηση έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).- Κατά το άρθρο 559 αρ. 11 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Από τη διάταξη της τρίτης περίπτωσης του άρθρου 559 αρ. 11 του ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 335 και 338 έως 340 και 561 παρ. 1 του ίδιου ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να ελέγχεται η κρίση του ως προς την αξιοπιστία των μαρτύρων και την αξιολόγηση των αποδείξεων γενικά, εκτός αν παραβιάσθηκαν κανόνες δικαίου, περιλαμβανομένων και των ερμηνευτικών ή στοιχειοθετείται λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 19 και 20 ΚΠολΔ.

Ωστόσο, δεν επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, αλλά αρκεί, να καθίσταται βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα από αυτά, κατ’ είδος αναφερόμενα, κατά το νόμο επιτρεπτά (ΑΠ 544/2005, 190/1995). Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, προκύπτει, ότι το Εφετείο δέχθηκε ως προς την ουσία της υπόθεσης τα εξής: "Με το .../6.11.2006 συμβόλαιο της συμβ/φου Αθηνών Μ.

Κ. - Σ., οι εναγόμενες (αναιρεσείουσα Ε. Π. και η αποβιώσασα στη συνέχεια μητέρα της Α. Μ.) μεταβίβασαν, λόγω πώλησης, στον ενάγοντα την πλήρη κυριότητα του οικοπέδου μετά της οικίας με ΚΑΕΚ ..., που βρίσκεται στο ..., επί των οδών ..., το οποίο εγγυήθηκαν ότι είναι ελεύθερο παντός βάρους. Ειδικότερα, η πρώτη εναγομένη (ήδη αποβιώσασα Α.

Μ.) μεταβίβασε την επικαρπία μίας οριζόντιας ιδιοκτησίας που αποτελείται από μία υπόγεια αποθήκη και το 1-1 ισόγειο διαμέρισμα, ενώ η δεύτερη (αναιρεσείουσα Ε. Π.) την ψιλή κυριότητα της αμέσως ανωτέρω ιδιοκτησίας και την πλήρη κυριότητα του Ι-2 ισογείου διαμερίσματος και του Α-2 διαμερίσματος του πρώτου ορόφου.

Από το τίμημα, που ανήλθε στο ποσό των 80.067,96 ευρώ και το οποίο κατέβαλε ο ενάγων (αναιρεσίβλητος), κατά την κατάρτιση της σύμβασης, με την οπισθογράφηση και παράδοση της σε διαταγή του εκδοθείσας .../3.11.2006 ισόποσης επιταγής της Εμπορικής Τράπεζας, η μεν πρώτη εναγομένη, ως επικαρπωτής, έλαβε το 5% αυτού που αντιστοιχεί στο ποσό των 4.003,39 ευρώ, η δε δεύτερη, ως ψιλή κυρία της μίας οριζόντιας ιδιοκτησίας και αποκλειστική κυρία της άλλης, το υπόλοιπο 95%, που αντιστοιχεί στο ποσό των 76.064,57 ευρώ.

Ακολούθως, από το ίδιο το συμβόλαιο πώλησης φέρεται ότι το οικόπεδο, κατά τους τίτλους κτήσης, εμφαίνεται με τον αριθμό… στο από 20.11.1928 τοπογραφικό διάγραμμα του μηχανικού Τ. Π., που βρίσκεται στο Υπουργείο Πρόνοιας και Αντίληψης, με έκταση 135 τ.μ. και συνορεύει ανατολικά, επί πλευράς 20 μ., με το … οικόπεδο, δυτικά, επί πρόσοψης 13,50 μ., με την οδό …, βόρεια, επί πρόσοψης 13,50 μ., με την οδό ...

και νότια, επί πλευράς 13,50 μ., με το 136 οικόπεδο. Επίσης, από το ίδιο συμβόλαιο, προκύπτει ότι το ίδιο ακίνητο εμφαίνεται με τα στοιχεία ... στο από Οκτωβρίου 1998 διάγραμμα του τεχνολόγου τοπογράφου Δ. Τ., με έκταση 151,30 τ.μ. και να συνορεύει βόρεια με την οδό ..., επί προσώπου 13,45 μ., νότια με το … οικόπεδο, επί πλευράς 13,45 μ., ανατολικά με το … οικόπεδο, επί πλευράς 11,25 μ.

και δυτικά με την ..., επί προσώπου 11,25 μ. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι το ακίνητο παραχωρήθηκε στη Β. χα Θ. Κ. με το 1200/20.2.31 παραχωρητήριο του Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και …, με έκταση 135 τ.μ., όπως εμφαίνεται στο ανωτέρω από 20.11.28 διάγραμμα του Τ. Π.. Η κυρία του οικοπέδου, με την ... πράξη προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημίωσης του Υπουργείου Συγκοινωνιών, υποχρεώθηκε να καταβάλει αποζημίωση στον Σ.

Χ., διότι τμήμα του δικού του γειτονικού οικοπέδου, επιφάνειας 28,50 τ.μ., όπως εμφαίνεται με τα στοιχεία ... στο από 11.7.39 διάγραμμα του Γραφείου Σχεδίου Πόλεων του Υπουργείου Συγκοινωνιών, ρυμοτομήθηκε και αποτέλεσε τμήμα της οδού ..., με συνέπεια να ωφεληθεί η ίδια, η οποία κατέβαλε, μετά από δικαστικό συμβιβασμό, ως αποζημίωση, το ποσό των 1.083.000 δραχμών, όπως προκύπτει από την .../16.12.49 πράξη του συμβ/φου Αθηνών Α.

Μ.. Από το παραπάνω από 11.7.39 τοπογραφικό διάγραμμα προκύπτει, ότι το ακίνητο δεν έχει πρόσωπο στην οδό ... προς βορρά, καθόσον μεσολαβούσε μικρό τμήμα γης. Δόθηκε όμως στον Χ. Μ., με την .../4.10.49 άδεια του Γραφείου Σχεδίων Πόλεων Αττικής και Βοιωτίας, η άδεια περιτοίχισης προς βορρά, με τη μνεία ότι η γραμμή περιτοίχισης προς βορρά καταλάμβανε και το τμήμα γης, που βρισκόταν μεταξύ οικοπέδου και της οδού ... (πρώην ...).

Στη συνέχεια, η πρώτη εναγομένη και η Μ. Κ., που απέκτησαν το ακίνητο, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της αποβιώσασας στις 28.3.53 Β. Κ. και οι οποίες αποδέχθηκαν την κληρονομιά με την .../24.5.56 πράξη αποδοχής του συμβ/φου Αθηνών Κ. Μ., προχώρησαν στη διανομή και σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας με την .../24.5.56 πράξη του ίδιου ανωτέρω συμβ/φου, αναφέροντας ότι το ακίνητο έχει επιφάνεια 135 τ.μ..

Από το 1998, όμως, και ειδικά στις α) .../5.11.98 πράξη του συμβ/φου Αθηνών Κ. Π., περί διόρθωσης της διανομής και σύστασης της οριζόντιας ιδιοκτησίας, β) ...5.11.98 πράξη δωρεάς οριζόντιας ιδιοκτησίας του ίδιου ανωτέρω συμβ/φου και γ) .../5.11.98 πράξη πώλησης ψιλής κυριότητας οριζόντιας ιδιοκτησίας του ίδιου συμβ/φου, το οικόπεδο φέρεται να έχει έκταση 151,30 τ.μ., σύμφωνα με το από Οκτωβρίου 98 τοπογραφικό διάγραμμα του τεχνολόγου τοπογράφου Δ.

Τ., που προσαρτήθηκε στην .../98 πράξη. Με βάση τα παραπάνω, προκύπτει, ότι οι εναγόμενες μεταβίβασαν στον ενάγοντα το ακίνητο, υποσχόμενες ότι αυτό έχει έκταση 151,30 τ.μ., λαμβανομένου υπόψη ότι την επιφάνεια αυτή ανέφεραν οι τελευταίοι τίτλοι κτήσης τους και την επιφάνεια αυτή ανέφεραν και στο .../6.11.2006 συμβόλαιο, με το οποίο μεταβίβασαν το ακίνητο στον ενάγοντα, όπως παραπάνω αναφέρεται.

Ακολούθως, αποδείχθηκε ότι ο ενάγων κατέθεσε στην Διεύθυνση Πολεοδομίας της Νομαρχίας Αθηνών, την .../26.1.2007 αίτηση έκδοσης οικοδομικής άδειας και κατά τον έλεγχο του φακέλου διαπιστώθηκε διαφορά εμβαδού μεταξύ του παραχωρητηρίου, που αναφέρει επιφάνεια 135 τ.μ. και του συμβολαίου κτήσης του ενάγοντος, που αναφέρει επιφάνεια 151,30 τ.μ.

Έτσι, μετά από αυτοψία που διενεργήθηκε στις 19.7.2007 από αρμόδιους υπαλλήλους της Διεύθυνσης Πολεοδομίας, εκδόθηκε η ....11.2007 πράξη προσκύρωσης και αναλογισμού λόγω ρυμοτομίας, σύμφωνα με την οποία η ιδιοκτησία του ενάγοντος πρέπει να προσλάβει, αφού αποζημιώσει, λόγω προσκύρωσης, την ιδιοκτησία του Υπουργείου Πρόνοιας, έκταση 22,55 τ.μ., η οποία, σύμφωνα με το επισυναπτόμενο διάγραμμα, δεν είναι άλλη από το τμήμα γης που βρισκόταν προς βορρά μεταξύ του οικοπέδου και της οδού ... (πρώην ...) και εμπόδιζε το οικόπεδο να έχει πρόσωπο και προς την οδό ....

Το εν λόγω τμήμα δεν είχε περιέλθει στην κυριότητα των εναγομένων ή των δικαιοπαρόχων τους και με βάση τον τίτλο κτήσης, δηλαδή το .../2006 συμβόλαιο πώλησης, φέρεται να μεταβιβάζεται μαζί με την υπόλοιπη έκταση από τις εναγόμενες στον ενάγοντα. Περαιτέρω, αποδείχθηκε, ότι με την από 17.12.2007 έκθεση εκτίμησης, η αρμόδια υπηρεσία εκτίμησε την αξία του προσκυρωτέου τμήματος σε 20.808 ευρώ, ενώ μετά την .../20.12.2007 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, που ενέκρινε την εκτίμηση, ο ενάγων κατέβαλε το ανωτέρω ποσό, όπως προκύπτει από το 764/8.1.2008 διπλότυπο είσπραξης της ..., ενώ επίσης κατέβαλε και τον αναλογούντα φόρο μεταβίβασης, ύψους 2.050,81 ευρώ, όπως προκύπτει και από το ....1.2008 διπλότυπο είσπραξης της ίδιας ανωτέρω ΔΟΥ, καθώς, επίσης στις 9.1.2008 κατέβαλε στην Τράπεζα της Ελλάδας το ποσό των 416,50 ευρώ, υπέρ του Κρατικού Προϋπολογισμού.

Κατόπιν αυτών, με την .../2008 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, που καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο Βύρωνα στις 6.2.2008, αποφασίστηκε η παραχώρηση και μεταβίβαση στον ενάγοντα του προσκυρωτέου τμήματος. Ακολούθως, προκειμένου ο ενάγων να ολοκληρώσει την προσκύρωση, κατέβαλε στο Κτηματολογικό Γραφείο Βύρωνα το συνολικό ποσό των 223,70 ευρώ και ειδικά στις 4.5.2007 το ποσό των 59,50 ευρώ για την έκδοση κτηματολογικών διαγραμμάτων και φύλλων, στις 6.2.2008 το ποσό των 149,20 ευρώ, για την καταχώριση της πράξης προσκύρωσης και στις 6.2.2008 το ποσό των 15 ευρώ για την έκδοση νέου κτηματολογικού διαγράμματος ...

Επίσης, κατέβαλε το ποσό των 2.397,68 ευρώ ως αμοιβή του πολιτικού μηχανικού Γ. Λ., που ολοκλήρωσε τη διαδικασία προσκύρωσης ... Αντίθετα δεν αποδείχθηκε ότι ο ενάγων κατέβαλε συνολική αμοιβή μηχανικού, ύψους 3.000 ευρώ, δεδομένου ότι δεν προσκομίζει κάποια απόδειξη. Επομένως, με βάση τα παραπάνω, αποδείχθηκε η ύπαρξη νομικού ελαττώματος επί του πωληθέντος ακινήτου, αφού το επίδικο τμήμα που συνιστά πρόσοψη στην οδό ...

και …, ανήκε στην κυριότητα του Υπουργείου Προνοίας, παρά τα αντίθετα υποστηριζόμενα από τις εναγόμενες. Επίσης, αποδείχθηκε ότι κατά το χρόνο της συζήτησης της αγωγής το νομικό ελάττωμα είχε θεραπευθεί με τις παραπάνω δαπάνες του ενάγοντα, συνολικού ύψους 25.916,69 ευρώ και ειδικά 20.828 ευρώ για την αξία του προσκυρωτέου τμήματος, 2.050,81 ευρώ για τον αναλογούντα φόρο μεταβίβασης, 416,50 ευρώ, υπέρ του Κρατικού Προϋπολογισμού, 223,70 ευρώ στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο Βύρωνα και 2.397,68 ευρώ για αμοιβή μηχανικού.

Η ζημία, λοιπόν, που υπέστη ο ενάγων ανέρχεται στο παραπάνω συνολικό ποσό, που δαπάνησε προς αποκατάσταση του νομικού ελαττώματος, για την οποία πρέπει να αποζημιωθεί, δεδομένου ότι ο ενάγων άσκησε το κατά την ΑΚ 382, δικαίωμα αποζημίωσης και το οποίο ποσό, γενομένης εν μέρει δεκτής της αγωγής, πρέπει να καταβάλουν οι εναγόμενες διαιρετά κατά το λόγο της αξίας του τιμήματος (5% η πρώτη, 95% η δεύτερη) που κατέβαλε η καθεμία και ειδικά η πρώτη το ποσό των 1.295,83 ευρώ και η δεύτερη το ποσό των 24.620,86 ευρώ ...

και να γίνει δεκτό το αίτημα της επιδίκασης των νόμιμων τόκων από την επίδοση της αγωγής (ΑΚ 346) ... Τέλος, απορριπτέος και ο τρίτος λόγος της έφεσης των εκκαλουσών- εναγομένων, με τον οποίο προσβάλλουν τις διατάξεις της εκκαλουμένης, που αφορούν την ύπαρξη του νομικού ελαττώματος, καθόσον, όπως ήδη παραπάνω αναφέρθηκε, αποδείχθηκε, ότι πράγματι το επίδικο τμήμα του πωληθέντος ακινήτου δεν ανήκε στην κυριότητά τους, πράγμα που συνιστά νομικό ελάττωμα και για το οποίο υπέχουν ευθύνη, σύμφωνα με τα ανωτέρω.

Συνεπώς, σύμφωνα με τα παραπάνω, πρέπει να απορριφθούν οι αντίθετες εφέσεις ως ουσιαστικά αβάσιμες". Με τον δεύτερο λόγο της αίτησής της, η αναιρεσείουσα προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο, για το σχηματισμό της κρίσης του, ότι το επίδικο ακίνητο είχε νομικό ελάττωμα, δεν έλαβε υπόψη του τα παρακάτω έγγραφα, ήτοι:

α) την με αρ. …1939 πράξη προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημίωσης του Υπουργείου Συγκοινωνιών, β) την με αρ. ... και με αρ. πρωτ. ... άδεια περιτοίχισης οικοπέδου του Σχεδίου Πόλεων Αττικής Βοιωτίας, γ) την άδεια προσθήκης στο επίδικο οικόπεδο, δ) την με αρ. ... άδεια προσθήκης κτίσματος στο επίδικο οικόπεδο, ε) την με αρ. .../1998 πράξη του συμβ/φου Αθηνών Κ.

Π. περί διόρθωσης της διανομής και σύστασης της οριζόντιας ιδιοκτησίας, στ) την με αρ. ...1998 πράξη δωρεάς οριζόντιας ιδιοκτησίας του ιδίου ως άνω συμβ/φου, ζ) την με αρ. .../1998 πράξη πώλησης της ψιλής κυριότητας οριζόντιας ιδιοκτησίας του ιδίου ως άνω συμβ/φου, τα οποία έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αν και νομίμως τα επικαλέστηκαν και τα προσκόμισαν ενώπιον του Εφετείου.

Από τη βεβαίωση όμως του Εφετείου, ότι για το σχηματισμό του ανωτέρω αποδεικτικού του πορίσματος έλαβε υπόψη, πλην άλλων, και τα έγγραφα, που με επίκληση προσκομίζουν οι διάδικοι, αλλά και από το σκεπτικό της προσβαλλομένης απόφασης, καθίσταται απολύτως βέβαιο, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις και τα παραπάνω έγγραφα, από τα οποία μάλιστα τα με στοιχεία α, β, ε, στ και ζ ρητά μνημονεύει στην προσβαλλομένη απόφασή του.

Επομένως, ο προβαλλόμενος εκ του άρθρου 559 αρ. 11(γ) ΚΠολΔ αναιρετικός λόγος είναι αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006, 4/2005).

Με το λόγο αυτό αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Αν από την εκτίμηση του περιεχομένου της αγωγής ή της ένστασης προκύψει ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του πραγματικούς ισχυρισμούς που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αν και δεν περιλαμβάνονταν στο δικόγραφο αυτής ή αντίθετα, δεν έλαβε υπόψη του τέτοιους ισχυρισμούς αν και περιλαμβάνονταν, ιδρύεται ο λόγος αναίρεσης εκ του άρθρου 559 αρ. 1 (και όχι 8) του ΚΠολΔ, υπό την έννοια, ότι το δικαστήριο ή αξίωσε για την εφαρμογή της διάταξης που εφήρμοσε, περισσότερα στοιχεία από τα απαιτούμενα κατά τη διάταξη αυτή ή αρκέσθηκε σε λιγότερα.

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση χωρεί, αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 281 ΑΚ "Η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος".

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, "καλή πίστη" θεωρείται η συμπεριφορά του χρηστού και συνετού ανθρώπου, που επιβάλλεται κατά τους συνηθισμένους τρόπους ενεργείας, ενώ ως κριτήριο των "χρηστών ηθών" χρησιμεύουν οι ιδέες του κατά γενική αντίληψη χρηστώς και εμφρόνως σκεπτόμενου ανθρώπου. Για την εφαρμογή της διάταξης αυτής δεν αρκεί καταρχήν μόνη η επί μακρό χρόνο αδράνεια του δικαιούχου να ασκήσει το δικαίωμά του, ούτε η καλόπιστη πεποίθηση του υπόχρεου ότι δεν υπάρχει το δικαίωμα κατ’ αυτού ή ότι δεν πρόκειται τούτο να ασκηθεί, ούτε κατ’ ανάγκην από την άσκησή του να δημιουργούνται απλώς δυσμενείς ή και αφόρητες επιπτώσεις για τον υπόχρεο, αλλά απαιτείται κατά περίπτωση συνδυασμός των ανωτέρω και γενικώς η συνδρομή ιδιαίτερων περιστάσεων, αναγομένων στη συμπεριφορά τόσο του δικαιούχου όσο και του υπόχρεου, εφόσον όμως αυτή του τελευταίου τελεί σε αιτιώδη σχέση με εκείνη του δικαιούχου και δεν είναι άσχετη με αυτήν, ώστε η άσκηση του δικαιώματος να αποβαίνει αντίθετη στις περί δικαίου και ηθικής αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου (ΟλΑΠ 8/2001, ΑΠ 207/2014).

Αναφορικώς δε με την αδράνεια του δικαιούχου, η διάρκειά της είναι άσχετη με τη συμπλήρωση ή όχι του χρόνου παραγραφής, η οποία αποτελεί ιδιαίτερο λόγο απόσβεσης του δικαιώματος, που πρέπει να προβάλλεται ειδικώς (ΟλΑΠ 17/1995). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, το Εφετείο ως προς τον προβληθέντα από τις εναγόμενες ισχυρισμό περί κατάχρησης δικαιώματος δέχθηκε τα εξής: "Στην υπόθεση που κρίνεται οι εκκαλούσες- εναγόμενες με τις προτάσεις τους ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου προέβαλαν παραδεκτά την ένσταση καταχρηστικής άσκησης της αγωγής, ισχυριζόμενες ότι ο ενάγων (αναιρεσίβλητος), ο οποίος ήταν γείτονας, γνώστης της περιοχής και επαγγελματίας κατασκευαστής και ο οποίος τις έπεισε ότι δεν θα επιδείξει κακόπιστη συμπεριφορά απέναντι τους, ασκεί δια της ένδικης αγωγής το όποιο δικαίωμά του καταχρηστικά, αφού διέθετε γραφείο με νομικούς και τεχνικούς συμβούλους, επέδειξε φιλική συμπεριφορά, προσφερθείς σε εφ’ άπαξ καταβολή του τιμήματος και αποδεχθείς την ανάληψη οποιωνδήποτε δαπανών προέκυπταν, ενώ όταν ανακάλυψε το επικαλούμενο νομικό ελάττωμα και επί δύο έτη, δεν τους το γνωστοποίησε ούτε τις κάλεσε να παρέμβουν ως δικαιοπάροχοι για να υποβάλλουν τις ενστάσεις τους, δημιουργώντας την πεποίθηση ότι δεν προτίθεται να στραφεί δικαστικά εναντίον τους.

Πλην, όμως, η σχετική ένσταση πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμη, καθόσον, ..., μόνη η μακροχρόνια αδράνεια του δικαιούχου και όταν ακόμη δημιούργησε την πεποίθηση στον υπόχρεο ότι δεν θα ασκήσει το δικαίωμά του ο δικαιούχος, δεν αρκεί για να καταστήσει καταχρηστική τη μεταγενέστερη άσκηση αυτού, αλλά απαιτείται να συντρέχουν και ειδικές συνθήκες και περιστάσεις, τις οποίες ουδόλως επικαλούνται οι ενιστάμενες- εναγόμενες.

Επίσης και η επαγγελματική και τεχνική δυνατότητα, που τυχόν είχε ο δικαιούχος για να αποφύγει την επέλευση της ζημίας και η φιλική συμπεριφορά που αυτός επέδειξε, αλλά και το χρονικό διάστημα των δύο ετών που κατά τις ενιστάμενες αδράνησε ο δικαιούχος να ασκήσει το σχετικό δικαίωμά του, δεν αρκεί για να κριθεί ότι η άσκηση του δικαιώματος εκ μέρους του δικαιούχου είναι καταχρηστική κατά την ΑΚ 281.

Δεχόμενη τα ίδια η εκκαλούμενη απόφαση δεν έσφαλε και ο περί του αντιθέτου σχετικός πρώτος λόγος της έφεσης των εκκαλουσών- εναγόμενων πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος". Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, κατά το πρώτο σκέλος του, η αναιρεσείουσα, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αιτιάται το Εφετείο για παραβίαση του άρθρου 281 ΑΚ, υποστηρίζοντας, ότι δεν έλαβε υπόψη του τα αναφερόμενα στην παρούσα αίτηση περιστατικά, τα οποία αυτή και η πρώτη εναγομένη, ήδη αποβιώσασα, μητέρα της (της οποία τυγχάνει μοναδική κληρονόμος) επικαλέστηκαν στο Εφετείο και καθιστούσαν καταχρηστική την άσκηση της αγωγής.

Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι για το παραδεκτό του ισχυρισμού αυτού θα έπρεπε η αναιρεσείουσα να αναφέρει τα επί πλέον πραγματικά περιστατικά που επικαλέστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου της ουσίας κατά την πρώτη στον πρώτο βαθμό συζήτηση της αγωγής προκειμένου να στηρίξει τον ισχυρισμό περί καταχρηστικής άσκησης αυτής (αγωγής) και το Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη κατά την έρευνα του νόμω βασίμου του ισχυρισμού αυτού, καθόσον η μετέπειτα επίκληση (στον δεύτερο βαθμό) αυτών είναι άνευ έννομης σημασίας.

Ανεξαρτήτως όμως αυτού, το Εφετείο, με βάση τα παραπάνω εκτιθέμενα περιστατικά, κρίνοντας μη νόμιμο τον ως άνω ισχυρισμό ορθά έκρινε και δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία την ουσιαστικού διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ. Περαιτέρω, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, κατά το δεύτερο σκέλος του, η αναιρεσείουσα , υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αιτιάται το Εφετείο για αντιφατικές αιτιολογίες κατά την απόρριψη του ισχυρισμού περί κατάχρησης δικαιώματος (281 ΑΚ) .

Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι προϋποθέτει ουσιαστική έρευνα της υπόθεσης, ενώ στην υπό κρίση περίπτωση ο ισχυρισμός απορρίφθηκε με την προσβαλλομένη απόφαση ως μη νόμιμος.

Ενόψει όλων των προαναφερομένων, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί στο σύνολό της και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που κατέβαλε η αναιρεσείουσα στο Δημόσιο Ταμείο, αφού η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται (άρθρο 495 παρ.4 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-10-2015 αίτηση της Ε. συζ. Φ. Π., παρισταμένης ατομικά και ως καθολικής διαδόχου της Α. συζ. Χ. Μ., για αναίρεση της 150/2015 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και νυν Πρόεδρος Αρείου Πάγου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Νοεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ