1945/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1945 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμό 1945/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη, και Γεώργιο Κοντό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Απριλίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων - καθών η κλήση: 1) Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Σ. και ΣΙΑ Ο.Ε." που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Ι. Σ. του Β., 3) Χ. Σ. του Β., 4) Ά. - Μ., συζ. Β. Σ. και 5) Β. Σ. του Σ., κατοίκων απαντών …, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Της αναιρεσίβλητης - καλούσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΛΕΞ ΑΕ - ΕΙΣΑΓΩΓΑΙ - ΕΞΑΓΩΓΑΙ ΨΥΓΕΙΑ - ΔΙΑΛΟΓΗΤΗΡΙΑ - ΠΟΛΥΠΛΑΤΑΝΟΣ ΝΑΟΥΣΗΣ", που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Παπαδημητράκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/2/1997 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βέροιας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 39/1999, 148/2003 μη οριστικές, 111/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 925/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 14/10/2010 αίτησή τους, επί της οποίας εκδόθηκε η 1415/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Την υπόθεση επαναφέρει η καλούσα με την από 30/9/2013 κλήση της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο παραστάθηκε μόνο η αναιρεσίβλητη, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 1/3/2013 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Ευφημίας Λαμπροπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Εισάγεται αίτηση προς αναίρεση απόφασης δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία κρίθηκε προβαλλόμενη από την ενάγουσα αναιρεσίβλητη αξίωση κατά των εναγομένων αναιρεσειόντων, για καταβολή οφειλομένου τιμήματος, από πωλήσεις στην πρώτη τούτων Ο.Ε. ποσότητος φρούτων (οι λοιποί εναγόμενοι είναι ομόρρυθμα μέλη της εταιρίας αυτής).

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 143 § 3 Κ.Πολ.Δ. η επίδοση της κλήσης για συζήτηση της αγωγής ή του ένδικου μέσου, μπορεί να γίνει και σε όποιον τα έχει υπογράψει, ως πληρεξούσιος. 'Ετσι, νόμιμα γίνεται η επίδοση προς το δικηγόρο που υπογράφει το αναιρετήριο για τη δίκη στον 'Αρειο Πάγο (ΑΠ 448/2011, ΑΠ 897/2011). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες 6278, 6279/17.2.2014 εκθέσεις της δικαστικής Επιμελήτριας Θεσσαλονίκης Δ. Ζ., επιδόθηκε με επιμέλεια της αναιρεσίβλητης νόμιμα και εμπρόθεσμα στον δικηγόρο Ιωάννη Παπαγιάννη, ο οποίος υπογράφει το αναιρετήριο, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και κλήση προς συζήτησή της για τη δικάσιμο, η οποία αναφέρεται στην αρχή της παρούσας. Επομένως, αφού οι αναιρεσείοντες δεν εμφανίστηκαν, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου στην πιο πάνω δικάσιμο, ούτε υπέβαλαν την κατά το άρθρο 242 § 2 Κ.Πολ.Δ. δήλωση, πρέπει να προχωρήσει η υπόθεση παρά την απουσία τους (άρθρ. 576 § 2 Κ.Πολ.Δ.).

ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 1047 § 1 εδ. α περ.α Κ.Πολ.Δ. προσωπική κράτηση διατάσσεται, εκτός από τις περιπτώσεις που ορίζει ρητώς ο νόμος, και κατά εμπόρων για εμπορικές απαιτήσεις. Εξάλλου, με το άρθρο 11 του "Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα", που κυρώθηκε με το ν.2462/1997 και, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ.1 του Συντάγματος, αποτελεί κανόνα αυξημένης τυπικής ισχύος: "Κανείς δεν φυλακίζεται αποκλειστικά λόγω της αδυναμίας του να εκπληρώσει συμβατική υποχρέωση". Η ίδια η διατύπωση του κανόνα αυτού δηλώνει λεκτικά και νοηματικά, ότι δεν υπήρξε πρόθεση των συντακτών του Συμφώνου να καταργήσουν την προσωπική κράτηση, αλλά μόνο να ορίσουν, ως εξαίρεση, πως σε περίπτωση οικονομικής αδυναμίας, δεν επιτρέπεται να προσωποκρατείται ο οφειλέτης για χρέη εκ συμβάσεως.

Συνεπώς, το μεν άρθρο 1047 παρ.1 Κ.Πολ.Δ. εξακολουθεί να προβλέπει την προσωπική κράτηση, ως μέσο αναγκαστικής εκτελέσεως κατά εμπόρων για εμπορικές απαιτήσεις, το δε άρθρο 11 του ανωτέρω συμφώνου εισάγει κανόνα, που αποκλείει την απαγγελία προσωπικής κρατήσεως κατά εμπόρου για εμπορικές οφειλές, όταν η μη εξόφληση των συμβατικών υποχρεώσεών του οφείλεται αποκλειστικά σε αδυναμία αυτού προς εκπλήρωση.

Περαιτέρω, από τις πιο πάνω διατάξεις σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 216 παρ.1 περ.α, 262 παρ.1 και 338 Κ.Πολ.Δ., που ορίζουν, ότι κάθε διάδικος βαρύνεται με την επίκληση και απόδειξη των γεγονότων που δικαιολογούν, σύμφωνα με το νόμο, την αξιούμενη από αυτόν δικαστική προστασία, συνάγεται, ότι για να είναι ορισμένη η αγωγή, με την οποία διώκεται η προσωπική κράτηση εμπόρου για εμπορικές απαιτήσεις, δεν είναι αναγκαίο να διαλαμβάνεται στο δικόγραφό της, ότι ο εναγόμενος, παρόλο που έχει τη σχετική δυνατότητα.

δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του, αλλά απόκειται στον εναγόμενο να ισχυρισθεί και να αποδείξει, ότι η μη εκπλήρωση οφείλεται αποκλειστικά σε αδυναμία του. Αντίστοιχα δε, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου από το άρθρο 559 αριθ.1 και 19 Κ.Πολ.Δ., η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας, με την οποία διατάσσεται η προσωπική κράτηση εμπόρου για εμπορική οφειλή, δεν είναι αναγκαίο να διαλαμβάνει στις πραγματικές παραδοχές της και ότι ο εναγόμενος, παρόλο που έχει τη δυνατότητα, από κακοπιστία δεν εκπληρώνει την υποχρέωσή του (Ολ.Α.Π.23/2005, Α.Π.33/2011).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ.12 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων. Τέλος, κατά το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως, αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο λόγος αυτός προϋποθέτει έρευνα της ουσίας της υποθέσεως και διατύπωση αποδεικτικού πορίσματος (Ολ.Α.Π.44/1990, Α.Π.39/2010) και συνεπώς δεν ιδρύεται σε σχέση με την κρίση του δικαστηρίου ως προς το νόμω βάσιμο και ορισμένο ή μη της αγωγής. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως οι αναιρεσείοντες, επικαλούμενοι το άρθρο 559 αριθ.19 και αριθ.12 Κ.Πολ.Δ., αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση τις εξής, κατά λέξη, πλημμέλειες: "Συγκεκριμένα στην υπό κρίση απόφαση δεν μνημονεύονται περιστατικά από τα οποία να προκύπτει η αδυναμία των εφεσιβλήτων να εκτελέσουν την εις βάρος μας εκδοθησόμενη απόφαση με άλλο τρόπο και όχι με την επιβολή προσωπικής κράτησης.

Στην απόφαση επίσης απορρίπτεται ο λόγος έφεσης που προβάλουμε για αοριστία της αγωγής των εναγόντων λόγο μη αναφοράς του ποσοστού έκπτωσης του τιμήματος. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο όμως δεν αναφέρει με σαφήνεια και πληρότητα το δικανικό του συλλογισμό και πως καταλήγει αυτό από τη μείζονα στην ελάσσονα πρόταση".

Ο λόγος αυτός προτείνεται απαραδέκτως και κατά τα δύο σκέλη του, και ειδικότερα: όσο μεν αφορά το σκέλος του από το άρθρο 559 αριθ.12 Κ.Πολ.Δ. λόγω αοριστίας, διότι ουδεμία πλημμέλεια που να αφορά παραβίαση των ορισμών του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων αποδίδεται με αυτόν στην προσβαλλομένη, όσον δε αφορά το σκέλος του από το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ.

διότι, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, στοιχείο της αγωγής με την οποία ζητείται η απαγγελία προσωπικής κρατήσεως κατά εμπόρου για εμπορικές απαιτήσεις, αλλά και της σχετικής αποφάσεως, δεν είναι η αδυναμία του ενάγοντος να εκτελέσει την απόφαση με άλλο τρόπο πλην της απαγγελίας της προσωπικής κρατήσεως, αλλά και διότι η αοριστία ή μη της αγωγής δεν ελέγχεται με τον τελευταίο αυτό λόγο αναιρέσεως.

Κατά το άρθρο 559 αριθ.11 περ.γ Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός της αναιρέσεως πρέπει να προσδιορίζονται τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία δεν ελήφθησαν υπόψη, παρά το γεγονός, ότι ο αναιρεσείων τα επικαλέστηκε και τα προσκόμισε νόμιμα.

Στην προκειμένη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως οι αναιρεσείοντες, επικαλούμενοι το άρθρο 559 αριθ.11 (περ. γ) Κ.Πολ.Δ., αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση τις εξής, κατά λέξη, πλημμέλειες: "Επειδή το δευτεροβάθμιο δικαστήριο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ και δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι.

Σύμφωνα με την ερμηνεία του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας... προσωπική κράτηση δεν απαγγέλλεται για την πληρωμή του καταλοίπου λογαριασμού.

Συνεπώς ούτε και κατά εμπόρου για εμπορικά χρέη, καθώς σε περίπτωση καταβολής μέρους της οφειλόμενης χρηματικής παροχής τεκμαίρεται η πρόθεση του οφειλέτη για την καταβολή και του υπολοίπου. Η καταβολή του υπολοίπου δύναται όμως να καθυστερήσει, αν αποδειχθεί οικονομική αδυναμία του οφειλέτη εμπόρου. Δεν χρειάζεται λοιπόν να επιβληθεί προσωπική κράτηση κατά του οφειλέτη ως μέσο αναγκαστικής εκτέλεσης. Ειδικότερα, από τα πραγματικά περιστατικά προκύπτει, ότι εμείς οι οφειλέτες έχουμε προβεί σε μερική εξόφληση των αναφερόμενων τιμολογίων". Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, κατά μεν το μέρος του, κατά το οποίο οι αναιρεσείοντες επικαλούνται τη μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων λόγω αοριστίας, δεδομένου, ότι δεν προσδιορίζονται τα αποδεικτικά μέσα τα οποία, αν και προσκομίσθηκαν με επίκληση από αυτούς, δεν ελήφθησαν υπόψη από το Εφετείο, κατά τα λοιπά δε, διότι οι άλλες αιτιάσεις, που αποδίδονται στην προσβαλλομένη με το λόγο αυτό, δεν συνδέονται με συγκεκριμένο λόγο αναιρέσεως αλλά πλήττουν την ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του Εφετείου (άρθρο 561 παρ.1 Κ.Πολ.Δ.). Μετά ταύτα, πρέπει να απορριφθεί, στο σύνολό της, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να επιβληθεί σε βάρος των αναιρεσειόντων, λόγω της ήττας τους, η δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε προτάσεις (άρθρ. 176, 180, 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14.10.2010 αίτηση της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "Αφοι Σ. και Σια ΟΕ", του Ι. Σ., του Χ. Σ., της Α. - Μ. συζύγου Β. Σ. και του Β. Σ., προς αναίρεση της 925/2010 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Επιβάλλει σε βάρος των αναιρεσειόντων τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Οκτωβρίου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ