1944/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1944 / 2018 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1944/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E’ Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Χυτήρογλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου - Εισηγήτρια, Βασιλική Ηλιοπούλου, Βασιλική Μπαζάκη-Δρακούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Ιανουαρίου 2018, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ελένης Μετσοβίτου-Φλουρή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της 775/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ναυπλίου. Με κατηγορούμενο τον Κ. Γ. του Π., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεράσιμο Μελισσηνό και πολιτικώς ενάγοντες τον 1. Γ. Κ. του Ε. και 2. Χ. συζ. Γ. Κ., κάτοικοι ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Περικλή Σταυριανάκη.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ναυπλίου, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητεί τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με ημερομηνία 28 Νοεμβρίου 2018 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1562/2017.

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί σύμφωνα με το άρθρο 505 παρ. 2 ΚΠΔ να ζητήσει την αναίρεση οποιασδήποτε αποφάσεως μέσα στην προθεσμία του άρθρου 479 του ιδίου Κώδικα, δηλαδή σε ένα μήνα από την καταχώρηση της αποφάσεως στο υπό του άρθρου 473 παρ. 3 του αυτού Κώδικα προβλεπόμενο ειδικό βιβλίο. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δικαιούται να ασκήσει αναίρεση κατά οποιασδήποτε αθωωτικής ή καταδικαστικής αποφάσεως εκδιδομένης υπό οποιουδήποτε ποινικού δικαστηρίου και για όλους τους λόγους που διαλαμβάνονται στο άρθρο 510 παρ. 1 ΚΠΔ.

Συνεπώς η κρινόμενη με αριθμό 72/28-11-2017 από 28-11-2017 αίτηση αναιρέσεως του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Δασούλα ασκηθείσα σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 463 εδ. α,479, 505 παρ. 2 εδ. α' και 509 παρ. 1 εδ. β' του ΚΠΔ κατά της 775/4-10-2017 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ναυπλίου, ως Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου που καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 ΚΠΔ την 1-11-2017, και με την οποία κηρύχθηκε αθώος ο κατηγορούμενος Κ./νος Γ. του Π., κάτοικος ..., για την πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, έχει ασκηθεί από τον άνω Αντεισαγγελέα νομοτύπως και εμπροθέσμως με λόγο αναιρέσεως την έλλειψη αιτιολογίας που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ του ΚΠΔ λόγο της ελλείψεως της από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, που είναι σαφής και ορισμένος. Είναι επομένως τυπικά παραδεκτή και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν.

Ειδικά προκειμένου για αθωωτική απόφαση, ενόψει του τεκμηρίου της αθωότητας που θεσπίζεται και από τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ (ν.δ. 53/1974 και δεδομένου, ότι αντικείμενο αποδείξεως στην ποινική δίκη αποτελεί η ενοχή και όχι η αθωότητα του κατηγορουμένου, έλλειψη της απαιτούμενης από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν δεν εκτίθενται σ' αυτήν καθόλου ή εκτίθενται ελλιπώς ή κατά τρόπο ασαφή τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και θεμελιώνουν την ανυπαρξία των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις από τις οποίες προέκυψαν τα περιστατικά αυτά και οι νομικοί συλλογισμοί, με βάση τους οποίους το δικαστήριο της ουσίας κατέληξε στην αθωωτική για τον κατηγορούμενο κρίση του (ΑΠ 935/2017, ΑΠ 798/2012). Η αθωωτική απόφαση για να είναι αιτιολογημένη πρέπει το δικαστήριο να αναφέρει ή να συνάγεται από τη στάθμιση του όλου περιεχομένου του σκεπτικού της απόφασης, κατά τρόπο αναμφισβήτητο ότι αυτό έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε όλα ανεξαιρέτως τα αποδεικτικά μέσα που είχε στη διάθεσή του και όχι μόνο, επιλεκτικά, μερικά από αυτά, προκειμένου να διαμορφώσει την κρίση του, γιατί τότε δημιουργούνται λογικά κενά.

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 28, 302 παρ. 1 ΠΚ συνάγεται ότι η αντικειμενική υπόσταση, στο έγκλημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια συνίσταται στην πρόκληση θανάτου άλλου, για την πλήρωση της υποκειμενικής υπόστασης απαιτείται να βεβαιώνονται όλα τα στοιχεία της αμέλειας, όπως αυτά περιγράφονται στο άρθρο 28 ΠΚ ως προς την πρόκληση του θανάτου.

Ακόμη απαιτείται αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξης ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε ως επακόλουθο της αμέλειάς του. Για την πλήρωση της υποκειμενικής υπόστασης και για τον καταλογισμό μιας τελικά άδικης ανθρωποκτονίας σε ενοχή του δράστη απαιτείται, όπως λέχθηκε, να υπάρχει αμέλεια, κατά την έννοια του άρθρου 28 ΠΚ.

Η διάταξη αυτή ορίζει ότι από αμέλεια πράττει, όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν πρόβλεψε τον αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν. Από τη διάταξη συνάγεται ότι η ποινική αμέλεια διακρίνεται σε συνειδητή και μη συνειδητή, συνειδητή δε είναι αν ο υπαίτιος πρόβλεψε ότι από τη συμπεριφορά του ήταν δυνατό να προέλθει το αξιόποινο αποτέλεσμα, αλλά πίστεψε ότι δεν θα επερχόταν, ενώ μη συνειδητή αμέλεια υπάρχει αν ο υπαίτιος δεν πρόβλεψε το αποτέλεσμα, καίτοι όφειλε και μπορούσε να το προβλέψει, εφόσον είχε καταβάλει την προσήκουσα προσοχή, που κατ' αντικειμενική κρίση απαιτείται.

Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ναυπλίου, σύμφωνα με το διατακτικό της προσβαλλομένης υπ' αρ. 775/4-10-2017 αποφάσεως του, κήρυξε τον κατηγορούμενο, Κ. Γ., αθώο "λόγο αμφιβολιών του ότι ‘‘στο 3.800 χλμ. της συνδετήριας οδού Αρχαιολογικών Χωρών Μυκηνών - Ν. Τίρυνθας την 15- 01-2013 και περί ώρα 18:35 από αμέλεια του, δηλαδή έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα της πράξης του και επέφερε το θάνατο της Π.

Κ. του Γ. και συγκεκριμένα οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο του έβαινε επί της ως άνω οδού με κατεύθυνση από Ε.Ο. Αργούς - Κορίνθου προς Ναύπλιο και βαίνοντας με υπερβολική για τις περιστάσεις ταχύτητα, ανώτερη των 80 χιλ/ων, δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, ούτε ασκούσε την αναγκαία επί της οδού και του οχήματος του εποπτεία ενόψει της νύκτας που επικρατούσε και έλλειψης φωτισμού, ούτε επέδειξε τη μέγιστη προσοχή στους πεζούς που χρησιμοποιούσαν την οδό και ειδικότερα στην Π.

Κ. του Γ., η οποία εκείνη τη στιγμή επιχειρούσε να διασχίσει πεζή κάθετα την ως άνω οδό με κατεύθυνση από αριστερά προς τα δεξιά σε σχέση με την πορεία του οχήματος του κατηγορουμένου και δεν επέτρεψε (ο κατηγορούμενος) την κατά προτεραιότητα διέλευση του πεζού, ούτε επιχείρησε έγκαιρα αποφευκτικό ελιγμό, με αποτέλεσμα να παρασύρει την πεζή, η οποία έτσι επέπεσε στο οδόστρωμα και υπέστη πολλαπλές κακώσεις σώματος, οι οποίες ως μόνη ενεργός αιτία επέφεραν το θάνατο αυτής την 17-01-2013 και περί ώρα 14:58».

Για να καταλήξει στην ανωτέρω απαλλακτική του κρίση το Δικαστήριο, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλομένης ως άνω αποφάσεώς του, δέχθηκε, μετά από συνεκτίμηση των αναφερομένων αποδεικτικών μέσων, πως αποδείχθηκαν τα εξής:

‘‘Στις 15 Ιανουαρίου 2013 και περί ώρα 18:35, ο κατηγορούμενος Κ. Γ. οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ χρώματος ασημί, εργοστασίου κατασκευής ... συνεπιβάτη και συνοδηγό του τον πατέρα του Π. της συνδετήριας οδού Αρχαιολογικών Χώρων Μυκηνών - με κατεύθυνση από Ε.Ο. Αργους Κορίνθου προς Ναύπλιο, επίδικο σημείο (ήτοι στην 3,800 χλμ.

θέση), είναι διπλής κατεύθυνσης, άσφαλτος ευθεία και οριζόντια, με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση που χωρίζονταν με μονή διακεκομμένη διαχωριστική γραμμή, με πλάτος οδοστρώματος 8 μέτρα και πλάτος ερείσματος 1,40 μέτρα και υγρή λόγω ελαφράς βροχόπτωσης που επικρατούσε στην περιοχή. Eπιπλέον, κατά τον ένδικο χρόνο (ώρα 18:35 της 15/1/2013) επικρατούσε νύχτα, χωρίς υφιστάμενο στην ανωτέρω θέση φωτισμό, έτσι ώστε η ορατότητα του ανωτέρω οχήματος να περιορίζεται λόγω της νύχτας.

Εξάλλου, κατά τον ανωτέρω χρόνο (ώρα 18:35) η κυκλοφορία των οχημάτων και των πεζών στην ανωτέρω θέση ήταν αραιή, ενώ υφίστατο ρυθμιστική πινακίδα Ρ-32 για τα αυτοκίνητα που χρησιμοποιούν την ανωτέρω οδό, προβλέποντας ως ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας τα 80 χλμ/ώρα, ευρισκόμενης της οδού εκτός κατοικημένης περιοχής.

Κατά τον ίδιο ως άνω χρόνο ή Π. Κ. του Γ., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο εκινείτο επί της ως άνω οδού με αντίθετη κατεύθυνση, ήτοι με κατεύθυνση από Ναύπλιο προς Ε.Ο. Άργους Κορίνθου, με συνεπιβάτη και συνοδηγό τον Γ. Α.: του Φ.. Αμέσως μετά την 3,800 χλμ. θέση (περίπου 20 μέτρα προς Ε.Ο. Αργούς Κορίνθου), για άγνωστο λόγο η ανωτέρω ακινητοποίησε στο άκρο της οδού και εντός του οδοστρώματος (σε απόσταση 0,25 μ.

από υφιστάμενο έρεισμα) το όχημα της, χωρίς να κάνει χρήση φώτων ούτε αλάρμ ούτε άλλου διακριτικού και κατέβηκε από το αυτοκίνητο επιχειρώντας να διασχίσει κάθετα την ανωτέρω συνδετήρια οδό Αρχαιολογικών Χώρων Μυκηνών - Τίρυνθας με κατεύθυνση από αριστερά προς τα δεξιά σε σχέση με την πορεία του οχήματος του κατηγορουμένου ενώ την ακολούθησε και ο συνεπιβάτης Γ.

Α., ευρισκόμενος σε μικρή απόσταση από την ανωτέρω και κινούμενος με τον ίδιο με αυτήν τρόπο. Όταν ο κατηγορούμενος έφτασε στην 3,800 χλμ. θέση της ανωτέρω οδού, έχοντας αναπτύξει ταχύτητα περίπου 60 χλμ/ώρα και, σε κάθε περίπτωση όχι ανώτερη των 60 χλμ./ώρα, και κάνοντας χρήση των φώτων διασταύρωσης του οχήματος έτσι ώστε, αφενός να δύναται να ελέγξει κατά το δυνατόν (εν όψει του σκότους που επικρατούσε και του ελαφρύ ψιλόβροχου) την οδό και αφετέρου να μην τυφλώνει τα διερχόμενα οχήματα, δοθέντος, μάλιστα, ότι εμπρόσθεν αυτού κινείτο άλλο όχημα, είδε ξαφνικά, σε απόσταση περίπου 20 μέτρων, τους Π.

Κ. του Γ. και Γ. Α. του Φ., οι οποίοι κινούνταν κατά τα ανωτέρω και είχαν ήδη εισέλθει και οι δύο εντελώς απρόσεκτα και χωρίς να υπάρχει διάβαση πεζών, στο ρεύμα κυκλοφορίας του έχοντας καταλάβει δυο διαφορετικά σημεία του οδοστρώματος έτσι ώστε να αποκλείουν παντελώς την κυκλοφορία του ανωτέρω οχήματος, εμποδίζοντάς το να προβεί και στους ενδεδειγμένους ελιγμούς.

Αμέσως τροχοπέδησε και ενήργησε αποφευκτικό ελιγμό προκειμένου να μην χτυπήσει κανέναν εκ των δύο, πλην όμως η απόσταση ήταν τέτοια που δεν ήταν δυνατόν αφενός να ακινητοποιηθεί το όχημα αφετέρου να αποφευχθεί η σύγκρουση με την Π. Κ., την οποία χτύπησε με το αριστερό φτερό, του οχήματος του, ενώ η ανωτέρω ευρισκόταν εντός του ρεύματος κυκλοφορίας του και στο αριστερό (ως προς την πορεία του) τμήμα αυτού με αποτέλεσμα" αυτή να επιπέσει στον αριστερό υαλοθώρακα και ακολούθως στην άσφαλτο καταλήξασα, λόγω της πρόσκρουσης, στο άκρο αριστερό τμήμα (ως προς την πορεία του οχήματος του κατηγορούμενου) του ρεύματος πορείας της, ως προκύπτει εναργώς και από τα ευρήματα στον τόπο του ατυχήματος (θραύσματα γυαλιού και πλαστικών εξαρτημάτων προερχόμενα από τις υλικές ζημιές του οχήματος, βλ.

από 15-1-2013 πρόχειρο σχεδιάγραμμα 5-1-2013 έκθεση αυτοψίας τροχαίου ατυχήματος των αρμοδίων προανακριτικών οργάνων του Τμήματος Τροχαίας Αργούς, που επιλήφθηκε άμεσα του ανωτέρω ατυχήματος και επιβεβαιώνει πλήρως όλες τις ανωτέρω διαπιστώσεις). Αποτέλεσμα της ανωτέρω πρόσκρουσης και της εξαιτίας αυτής πτώσης στην άσφαλτο της Π.

Κ., ήταν να υποστεί η τελευταία βαρύτατες κακώσεις στο κεφάλι και στο θώρακα και πολλαπλές κακώσεις σώματος εξαιτίας των οποίων επήλθε, αμέσως αιτιωδώς ο θάνατος της. Ενόψει των ανωτέρω πλήρως αποδειχθέντων, ουδόλως αποδείχθηκε πέρα από κάθε λογική αμφιβολία ότι υφίστατο οποιαδήποτε αμελής συμπεριφορά του κατηγορούμενου ως προς το ένδικο ατύχημα δοθέντος ότι ο κατηγορούμενος αφενός ουδόλως παραβίασε οποιοδήποτε κανόνα του Κ.Ο.Κ., οδηγώντας μάλιστα με σύνεση και προσοχή υπό τις ανωτέρω συνθήκες, αφετέρου δεν αδύνατο να αποφύγει την, ως άνω πρόσκρουση με την πεζή καθόσον η τελευταία εισήλθε όλως αιφνιδίως και αντικανονικά στο ρεύμα πορείας του και μάλιστα ακολουθούμενη από το άλλο πρόσωπο, ως ανωτέρω εξιστορείται, χωρίς να μπορεί να γίνει νωρίτερα αντιληπτή από τον κατηγορούμενο προκείμενου να μπορέσει να τροχοπεδήσει και να ενεργήσει;

επιπλέον ελιγμούς, προκαλώντας ούτως η ίδια, εξ αποκλειστικής αμέλειάς της, το κατά το ανωτέρω αποτέλεσμα του θανάσιμου τραυματισμού της. Ενόψει των ανωτέρω πρέπει να κηρυχθεί αθώος ο κατηγορούμενος της αποδιδόμενης σε αυτόν κατηγορίας, σύμφωνα με όσα διαλαμβάνονται στο διατακτικό της απόφασης." Με αυτές τις παραδοχές διέλαβε το δικαστήριο της ουσίας στην προσβαλλομένη απόφασή του την απαιτούμενη κατά τα ανωτέρω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, για να καταλήξει στην αθωωτική για τον κατηγορούμενο κρίση του ελλείψει στοιχείων απαραιτήτων για την στοιχειοθέτηση της αντικειμενικής και υποκειμενικής υποστάσεως της αποδιδομένης σ' αυτόν αξιοποίνου πράξεως της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, μετά από λήψη υπόψη και συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων που είχαν προσκομισθεί.

Οι αντίθετες αιτιάσεις που διατυπώνονται με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως για ελλείψεις στην αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως ως προς», α) την γενομένη δεκτή ταχύτητα των 60 χιλ. ανά ώρα ως προσήκουσα και ενδεδειγμένη, β) το προσδιορισμό 1) των σημείων του οδοστρώματος που είχαν καταλάβει οι πεζοί, 2) του είδους του αποφευκτικού ελιγμού που ενήργησε ο κατηγορούμενος και 3) του σημείου του οδοστρώματος που βρισκόταν η θανούσα όταν παρασύρθηκε από το ΙΧΕ αυτοκίνητο, είναι αβάσιμες ως πλήττουσες την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δικαστηρίου.

Επομένως αβασίμως πλήττεται η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση με τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ ΚΠΔ μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και πρέπει κατόπιν αυτών να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως κατά τα εις το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την υπ' αριθμ. 72/2017 από 28-11-2017 αίτηση αναιρέσεως του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 775/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ναυπλίου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Μαΐου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 16 Νοεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ