1943/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1943 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1943/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Οκτωβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) τελούσας υπό εκκαθάριση ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "....", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα από τους ορισθέντες εκκαθαριστές Ζ. Χ. Τ. και Χ. Ζ. Τ., κατοίκων ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, 2) Δ. χήρα Ζ. Τ., κατοίκου ..., 3) Α. Ζ. Τ., κατοίκου ..., 4) Χ. Τ. του Ζ., κατοίκου ..., ατομικά και ως καθολικοί διάδοχοι του αποβιώσαντος Ζ. Τ. του Χ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την ως άνω πληρεξούσια δικηγόρο τους Αικατερίνη Τούλια με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ. και 5) Κ. Τ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα, εκπροσωπείται νόμιμα και δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-7-1997 ανακοπή των: 1) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "....", 2) Δ. συζύγου Ζ. Τ., 3) Α. Τ., 4)Χ. Τ., 5) του ήδη αποβιώσαντος Ζ. Τ. και 6) του αρχικού διαδίκου Γ. Τ., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πρεβέζης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 99/1997 του ίδιου Δικαστηρίου και 86/2005 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25-2-2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσείοντες, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Αποστολάκης ανέγνωσε την από 16-9-2015 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Εμμανουήλ Κλαδογένη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, αν δε η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την υπ' αριθ. ... έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή Αθηνών Α. Π., την οποία προσκομίζουν και επικαλούνται οι παριστάμενοι αναιρεσείοντες α) Δ. χήρα Ζ. Τ., β) Α. Τ. του Ζ. και ) Χ. Τ. του Ζ., προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναιρέσεως, με την πράξη καταθέσεως και ορισμού δικασίμου, καθώς και κλήση προς συζήτηση για την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο (28.9.2015), κατά την οποία αναβλήθηκε από το πινάκιο για την 22.2.2016, επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια όλων των αναιρεσειόντων στην αναιρεσίβλητη "Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ".

Ομοίως, από την υπ' αριθ. 1491Δ/13.11.2015 έκθεση επιδόσεως του ίδιου δικαστικού επιμελητή την οποία προσκομίζουν και επικαλούνται οι ως άνω παριστάμενοι αναιρεσείοντες, προκύπτει ότι στην αναιρεσίβλητη επιδόθηκε η υπ' αριθ. 570/2015 βεβαίωση αναβολής του Αρείου Πάγου με κλήση για τη δικάσιμο της 22.2.2016, οπότε αναβλήθηκε από το πινάκιο και πάλι για την 16.1.2017 και στη συνέχεια για την αναφερόμενη στην αρχή της αποφάσεως αυτής δικάσιμο (23.10.2017).

Επομένως, εφόσον αυτή δεν εμφανίσθηκε στην τελευταία μετ' αναβολή δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά της στο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου της, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της, δεδομένου ότι κατά τα άρθρα 226 παρ. 4 και 575 ΚΠολΔ η από το πινάκιο αναβολή επέχει θέση κλήτευσης για όλους τους διαδίκους.

Περαιτέρω, εφόσον εκ των αναιρεσειόντων η πρώτη ("...") και έκτος (Κ. Γ. Τ.), οι οποίοι αρχικά επίσπευσαν τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως, δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υποθέσεως, πρέπει ως προς αυτούς η συζήτηση να κηρυχθεί ματαιωμένη κατά τα άρθρα 573 και 260 ΚΠολΔ.

Με την ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής, η οποία υπόκειται και στη ρύθμιση των άρθρων 583 επ. ΚΠολΔ, προβάλλονται λόγοι είτε κατά του κύρους της διαταγής πληρωμής για έλλειψη διαδικαστικής προϋπόθεσης είτε κατά της ύπαρξης της απαίτησης. Στη δίκη της ανακοπής δεν επανεκδικάζεται η υπόθεση καθολικά, αλλά μόνο στο μέτρο των υποβαλλόμενων λόγων ανακοπής.

Οι λόγοι αυτοί, σε συνδυασμό με το αίτημα της ανακοπής που είναι η ακύρωση της διαταγής πληρωμής, προσδιορίζουν την έκταση της εκκρεμοδικίας που επέρχεται με την άσκηση της ανακοπής και αναγκαίως οριοθετούν το αντικείμενο της δίκης της ανακοπής (ΟλΑΠ 10/1997). Αν στην ανακοπή σωρεύονται περισσότεροι από ένας λόγοι, καθένας απ' αυτούς με διαφορετική πραγματική και νομική βάση συνιστά ιδιαίτερη ανακοπή, οπότε υπάρχει αντικειμενική σώρευση ανακοπών κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 218 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 60/1967, πρβλ και ΑΠ 1464/2012, ΑΠ 2069/2007 επί ανακοπής εκτελέσεως).

Κατ' ακολουθίαν αυτών, αν γίνει δεκτός ως βάσιμος ένας από τους προβαλλόμενους λόγους της ανακοπής, παρέλκει η έρευνα των λοιπών, που και αυτοί αποβλέπουν στο ίδιο αίτημα (ακύρωση της διαταγής), ο δε ανακόπτων, ως διάδικος που νίκησε, δεν έχει έννομο συμφέρον να ασκήσει κατά της αποφάσεως αυτής έφεση ζητώντας να εξαφανισθεί ώστε να γίνει δεκτός ένας από τους μη εξετασθέντες λόγους της ανακοπής με το επιχείρημα ότι το εκ της παραδοχής αυτού δεδικασμένο θα είναι επωφελέστερο.

Διότι η έννομη συνέπεια που επιδίωξε να διαπλάσσει με την ανακοπή του (ακύρωση της διαταγής) έχει ήδη επέλθει ώστε να μη θίγεται πλέον από την έκδοση της διαταγής, ενώ από την παραδοχή του εξετασθέντος λόγου δεν γεννάται επιβλαβές σε βάρος του δεδικασμένο για τους μη εξετασθέντες λόγους αφού η διαταγή ακυρώθηκε και δεν μπορεί να αποκτήσει ισχύ δεδικασμένου κατά τους όρους του άρθρου 633 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 516, 517 ΚΠολΔ προκύπτει ότι κύρια θετική προϋπόθεση για την άσκηση του ένδικου μέσου της έφεσης είναι ή ύπαρξη εννόμου συμφέροντος στον εκκαλούντα. Το έννομο συμφέρον προκύπτει κυρίως από τη βλάβη που υπέστη ο διάδικος, σε σχέση με τον αντίδικο του, από διάταξη της προσβαλλόμενης απόφασης, αποτελεί δε διαδικαστική προϋπόθεση της δίκης και η συνδρομή του ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, ενώ η έλλειψή του συνεπάγεται την απόρριψη του ενδίκου μέσου ως απαραδέκτου (άρθρα 68,73 και 532 ΚΠολΔ).

Περαιτέρω, η νομιμοποίηση του διαδίκου όπως και το έννομο συμφέρον, αποτελούν ουσιαστικές προϋποθέσεις για την παροχή δικαστικής προστασίας και η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων αυτών ελέγχεται αναιρετικώς με το λόγο αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 208/2015).

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της διαδικαστικών εγγράφων, η αναιρεσίβλητη Τράπεζα ζήτησε και εκδόθηκε σε βάρος των αναιρεσειόντων η υπ' αριθ.273/1997 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας, αντίγραφο της οποίας επέδωσε στους καθών η διαταγή πληρωμής με επιταγή προς εκτέλεση για ποσό 146.104.318 δρχ.

Κατά της διαταγής πληρωμής οι τελευταίοι άσκησαν ανακοπή κατά το άρθρο 632 ΚΠολΔ στην οποία διατύπωσαν έξι λόγους. Άσκησαν επίσης και δικόγραφο πρόσθετων λόγων, με τον πρώτο από τους οποίους ζήτησαν την ακύρωση της διαταγής πληρωμής επειδή ο δικαστής που την εξέδωσε στηρίχθηκε σε αποσπάσματα των εμπορικών βιβλίων της Τράπεζας, η ακρίβεια των οποίων δεν είχε βεβαιωθεί από αρμόδια αρχή ή δικηγόρο, αλλά από αναρμόδιους υπαλλήλους της.

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Πρέβεζας με την υπ' αριθ. 99/1997 απόφασή του δέχτηκε κατ' ουσίαν την ανακοπή για τον προεκτεθέντα πρόσθετο λόγο και ακύρωσε την διαταγή. Κατά της αποφάσεως αυτής οι ανακόπτοντες και νικήσαντες διάδικοι άσκησαν έφεση ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων, παραπονούμενοι επειδή το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε την ανακοπή για τον ανωτέρω πρόσθετο λόγο της ανακοπής τους, ισχυριζόμενοι ότι έχουν έννομο συμφέρον να ακυρωθεί η διαταγή πληρωμής για άλλους ουσιαστικούς λόγους.

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την έφεσή τους για έλλειψη εννόμου συμφέροντος "...επειδή η ανακοπή τους έγινε εν όλω δεκτή και η διαταγή πληρωμής που εκδόθηκε σε βάρος τους ακυρώθηκε επειδή δεν συνέτρεχαν οι νόμιμοι λόγοι εκδόσεώς της...". Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 68 και 632 ΚΠολΔ, αφού, σύμφωνα με τις ανωτέρω νομικές σκέψεις, αν γίνει δεκτός ως βάσιμος ένας από τους προβαλλόμενους λόγους της ανακοπής, παρέλκει η έρευνα των λοιπών, που και αυτοί αποβλέπουν στο ίδιο αίτημα (ακύρωση της διαταγής), ο δε ανακόπτων, ως διάδικος που νίκησε, δεν έχει έννομο συμφέρον να ασκήσει κατά της αποφάσεως αυτής έφεση ζητώντας να εξαφανισθεί ώστε να γίνει δεκτός ένας από τους μη εξετασθέντες λόγους της ανακοπής με το επιχείρημα ότι το εκ της παραδοχής αυτού δεδικασμένο θα είναι επωφελέστερο.

Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως, με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ με την αιτίαση ότι παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 68 σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 632 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος. Κατόπιν τούτων, η ένδικη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει ματαιωμένη τη συζήτηση ως προς τους αναιρεσείοντες πρώτη ("...") και έκτο (Κ. Γ. Τ.).-

Απορρίπτει την από 25 Φεβρουαρίου 2008 αίτηση των α) Δ. χήρας Ζ. Τ., β) Α. Τ. του Ζ. και γ) Χ. Τ. του Ζ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 86/2005 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων.-

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Νοεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Νοεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ