1940/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1940 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1940/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Παναγιώτη Κομνηνάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Ξανάλατο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Φιλιππόπουλο.

Κοινοποιουμένη προς: 1) Τριτοβάθμια Συνδικαλιστική Οργάνωση με την επωνυμία "Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος" (ΓΣΕΕ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Συνδικαλιστική Οργάνωση με την επωνυμία "Ομοσπονδία Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων Ελλάδος" (ΟΤΟΕ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) Συνδικαλιστική Οργάνωση με την επωνυμία "Σύλλογος Εργαζομένων Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Φιλιππόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-9-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 975/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 1376/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 5-9-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Αθανασίου διάβασε την από 17-1-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 7 του ν. 2112/1920, 361, 648 επ. του ΑΚ, σαφώς προκύπτει ότι δεν επιτρέπεται η μονομερής εκ μέρους του εργοδότη μεταβολή των όρων της εργασιακής συμβάσεως, που συνήφθη μεταξύ αυτού και του εργαζομένου. Τέτοια μεταβολή, βλαπτική υλικά ή ηθικά, θεμελιώνει τα προβλεπόμενα για την περίπτωση αυτή δικαιώματα του μισθωτού, όπως, μεταξύ άλλων, να αξιώσει την τήρηση των όρων της συμβάσεως αυτής και την εξακολούθηση της παροχής της εργασίας του με τους ίδιους όρους, όπως πριν από τη μεταβολή.

Εξάλλου, ο εργοδότης, ασκώντας το από το άρθρο 652 του ΑΚ συναγόμενο διευθυντικό δικαίωμα αυτού, στο οποίο υπόκειται ο εργαζόμενος με σχέση εξαρτημένης εργασίας, έχει την εξουσία να εξειδικεύει εκάστοτε την υποχρέωση του μισθωτού για εργασία, καθορίζοντας τους όρους της παροχής της και δη τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο αυτής, εφόσον οι όροι αυτοί δεν έχουν προσδιοριστεί από κανόνες δικαίου ή από την εργασιακή σύμβαση, επομένως και να μεταθέτει και μετακινεί τον εργαζόμενο.

Αποτελεί όμως παραλλήλως το δικαίωμα αυτό και εφαρμογή στις εργασιακές σχέσεις της εξουσίας του εργοδότη, ως διευθυντή της εκμεταλλεύσεως, να οργανώνει και να διευθύνει την επιχείρησή του κατά τον προσφορότερο τρόπο. Βασικός περιορισμός του διευθυντικού δικαιώματος τίθεται από την απαγορευτική διάταξη του άρθρου 281 του ΑΚ, υπό την έννοια ότι ο εργοδότης δεν μπορεί να ασκεί το δικαίωμα αυτό καταχρηστικώς (βλ.

σχ. Ολ. ΑΠ 25/2003). 'Ετσι υπάρχει καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος του εργοδότη όταν αυτό ασκείται μεν σύμφωνα με τους όρους της εργασιακής συμβάσεως, του νόμου ή του εσωτερικού κανονισμού εργασίας, πλην όμως κατά προφανή υπέρβαση των ορίων που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, οπότε η απόφασή του είναι αντίθετη προς το νόμο (το άρθρο 281 ΑΚ) και θεωρείται άκυρη (άρθρα 3, 74 και 80 ΑΚ), είναι δε ενδεχόμενο, να προκαλείται εκ τούτου και παράνομη προσβολή στην προσωπικότητα του μισθωτού, στον οποίο στην περίπτωση αυτήν παρέχεται το δικαίωμα να ζητήσει την επιδίκαση σ' αυτόν χρηματικής ικανοποιήσεως για την ηθική βλάβη την οποία από το λόγο αυτόν υπέστη (άρθρα 57, 59, 299, 914, 932 ΑΚ).

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που είναι αναγκαία, για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της διατάξεως του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ελλιπείς ή αντιφατικές ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Αντιθέτως, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως όταν πρόκειται για ελλείψεις, που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται στην απόφαση σαφώς. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα ακόλουθα:

Ο αναιρεσίβλητος, πτυχιούχος του Οικονομικού Τμήματος του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ), Κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Master στα οικονομικά του Πανεπιστημίου YORK και γνώστης άριστα της αγγλικής γλώσσας και μέτρια της γαλλικής γλώσσας, προσλήφθηκε το έτος 1977 από την αναιρεσείουσα ("ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.") με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και υπηρέτησε, μεταξύ άλλων, στη Γενική Διεύθυνση αυτής, ως αναπληρωτής προϊστάμενος τμήματος (1991 - 1993), ως αναπληρωτής προϊστάμενος υποδιεύθυνσης (1993-1995), ως προϊστάμενος της υποδιεύθυνσης διοίκησης (1995 - 1997), ως αναπληρωτής προϊστάμενος των διευθύνσεων οικονομικών υπηρεσιών και οργάνωσης (1997-2001) και ως διευθυντής (προϊστάμενος) της διεύθυνσης διοικητικής μέριμνας (2001 έως 2004), έναντι των νόμιμων εκάστοτε αποδοχών.

Με το με αριθμ. ..... έγγραφο της διεύθυνσης ανθρώπινου δυναμικού γνωστοποιήθηκε στον αναιρεσίβλητο ότι με την με αριθμ. ..... πράξη του Δ.Σ. της αναιρεσείουσας μετακινείται από τη διεύθυνση διοικητικής μέριμνας στη διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού και τοποθετείται διευθυντής-σύμβουλος διοίκησης αυτής. Ο αναιρεσίβλητος αντέδρασε άμεσα στη μετακίνηση αυτήν, αφενός μεν με το με αριθμ. .....

έγγραφο της διεύθυνσής του προς τη διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού, στο οποίο επισήμαινε ότι η θέση αυτή δεν υφίσταται στον ισχύοντα Οργανισμό της αναιρεσείουσας και ζητούσε να του γνωρίσουν αν υπάρχει και με ποια απόφαση επανασύσταση της θέσης αυτής, αφετέρου δε καταθέτοντας στις 25-5-2004 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για προσωρινή ρύθμιση κατάστασης στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με αίτημα την αναστολή εκτέλεσης της μετακίνησης του, επιτυγχάνοντας την έκδοση σχετικής προσωρινής διαταγής.

Στη συνέχεια, μετά την τροποποίηση του άρθρου 37 του Οργανισμού της αναιρεσείουσας Τράπεζας δυνάμει της με αριθμ. ..... απόφασης του Δ.Σ. αυτής και την αύξηση, μεταξύ άλλων, από μία σε δύο των θέσεων των διευθυντών ως συμβούλων διοίκησης [η μία θέση του διευθυντή-συμβούλου διοίκησης στη διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού, που είχε συσταθεί το έτος 2002 (ΦΕΚ Β' 888/15.7.2002), δεν στελεχώθηκε ποτέ, ενόψει της αναβάθμισης μιας υποδιεύθυνσης σε διεύθυνση και την κάλυψη αυτής της οργανικής θέσης από την υπάρχουσα (μία) θέση του διευθυντή-σύμβουλου διοίκησης], με το με αριθμ. .....

έγγραφο της διεύθυνσης ανθρώπινου δυναμικού γνωστοποιήθηκε στον αναιρεσίβλητο ότι με τη με αριθμ. ..... πράξη του Δ.Σ. της αναιρεσείουσας, η οποία εκδόθηκε μετά από σχετική εισήγηση του προέδρου του Δ.Σ. Α, μετακινείται στη διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού και τοποθετείται διευθυντής (όχι προϊστάμενος) - σύμβουλος διοίκησης της διεύθυνσης αυτής "...

ανακαλούμενης της προηγούμενης μετακίνησής του στη Διεύθυνση αυτή και με την υπόμνηση για αυθημερόν αναχώρηση του αναιρεσιβλήτου για τη νέα θέση του. Ο αναιρεσίβλητος, θεωρώντας ότι επιχειρείται σε βάρος του επανειλημμένη μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων της εργασιακής σύμβασής του, απέκρουσε κατηγορηματικά αυτήν, αφενός μεν προσφεύγοντας στις 31-8-2004 στην Επιθεώρηση Εργασίας, όπου συζητήθηκε στις 7-9-2004 η διαφορά και συντάχθηκε το με αριθμ. .....

δελτίο εργατικής διαφοράς, στο τέλος του οποίου η υπηρεσία αυτή "συνιστά την επανεξέταση της μετακινήσεως του κου Ψ σε Διεύθυνση στελεχομένη με το απαραίτητο προσωπικό", αφετέρου δε καταθέτοντας στις 2-9-2004 νέα αίτηση ασφαλιστικών μέτρων και επιτυγχάνοντας την έκδοση προσωρινής διαταγής αναστολής εκτέλεσης της μετακίνησης του, η οποία διατηρήθηκε έως τις 2-11-2004 οπότε εκδόθηκε η με αριθμ. 7607/2004 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η πιο πάνω αίτηση ασφαλιστικών μέτρων αυτού.

Με την πιο πάνω με αρ. ..... πράξη του Δ.Σ. της αναιρεσείουσας ορίστηκε ότι, αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του διευθυντή-συμβούλου διοίκησης από τον αναιρεσίβλητο, να ανατεθούν σ' αυτόν οι ακόλουθες αρμοδιότητες, α) η διαμόρφωση πολιτικής που σχετίζεται με την οικονομική και λειτουργική απόδοση των μονάδων της τράπεζας και των θυγατρικών εταιριών του Ομίλου, β) η παρακολούθηση της εφαρμογής του ROLL OUT και γ) η παρακολούθηση της εξέλιξης του εκπαιδευτικού προγράμματος των νεοπροσλαμβανόμενων υπαλλήλων.

Από τις αρμοδιότητες όμως αυτές αποδείχθηκε ότι αυτή της παρακολούθησης της εφαρμογής του ROLL OUT, δηλαδή του εκσυγχρονισμού των καταστημάτων της ΑΤΕ, αποτελεί αντικείμενο της διεύθυνσης διαρκούς βελτίωσης, ενώ αυτή της παρακολούθησης της εξέλιξης του εκπαιδευτικού προγράμματος των νεοπροσλαμβανόμενων υπαλλήλων ελέγχεται, από τη διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού, της οποίας προϊστάμενος έχει τοποθετηθεί ο Β και όχι από τον αναιρεσίβλητο διευθυντή, ως έχοντα εξειδικευμένα αντικείμενα στα οποία περιλαμβάνεται και η πιο πάνω αρμοδιότητα.

Αναφορικά δε με την αρμοδιότητα του αναιρεσιβλήτου "στη διαμόρφωση πολιτικής που σχετίζεται με την οικονομική και λειτουργική απόδοση των μονάδων της Τράπεζας και των θυγατρικών εταιριών του Ομίλου", αυτό εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να έχει αποτελέσματα, αφού δεν έχει υφιστάμενους ούτε γραμματειακή υποστήριξη (μονοπρόσωπη παρουσία).

Βέβαια με το με αριθμ. ..... έγγραφο του προϊσταμένου της διεύθυνσης ανθρώπινου δυναμικού Β, στην οποία μετακινήθηκε ο αναιρεσίβλητος, επαναλαμβάνονται οι τρεις αρμοδιότητες του τελευταίου που προαναφέρθηκαν και επιπλέον δίδονται "σαφείς εντολές και οδηγίες σ' αυτόν για την εκπλήρωση των καθηκόντων του από την νέα θέση", πλην όμως τούτο δεν επιβεβαιώνεται στην πραγματικότητα ενόψει του γεγονότος ότι το εν λόγω έγγραφο συντάχθηκε μετά την πάροδο σχεδόν 3 μηνών από τη (δεύτερη) τοποθέτηση αυτού και αφού ο τελευταίος είχε προσφύγει στην Επιθεώρηση Εργασίας και ανέφερε στην από 1-9-2004 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ότι για τη θέση αυτή δεν προβλέπονται συγκεκριμένες αρμοδιότητες, αλλά και του ότι η αναιρεσείουσα δεν δικαιολογεί το λόγο για τον οποίο η εξειδίκευση αυτή των αρμοδιοτήτων του αναιρεσιβλήτου δεν έγινε στις 19-5-2004 κατά την πρώτη τοποθέτηση αυτού ή έστω στις 30-8-2004 κατά τη δεύτερη τοποθέτηση αυτού με τη με αριθμ. .....

πράξη του ΔΣ αυτής αλλά χρειάστηκε να γίνει στις 19-11-2004 και μάλιστα όχι από το Δ.Σ. αυτής αλλά από τον ομοιόβαθμο του αναιρεσιβλήτου προϊστάμενο της διεύθυνσης ανθρώπινου δυναμικού Β. Σε αντίθεση με τα παραπάνω σχετικά με τις αρμοδιότητες του αναιρεσιβλήτου στη νέα θέση, αποδείχθηκε ότι αυτός, όντας προϊστάμενος της διεύθυνσης διοικητικής μέριμνας, προΐστατο 150 μόνιμων υπαλλήλων της αναιρεσείουσας Τράπεζας στην Αθήνα, από τους οποίους δύο ήταν υποδιευθυντές, είκοσι ήταν προϊστάμενοι και αναπληρωτές τμημάτων και τρεις προϊστάμενοι γραφείων, καθώς και τέσσερις υπάλληλοι στο γραφείο αυτού, ως γραμματειακή υποστήριξη, είχε δε τις ακόλουθες αρμοδιότητες. 1) την κατάρτιση, υλοποίηση και έλεγχο του ετήσιου τακτικού και των έκτακτων προγραμμάτων προμηθειών της αναιρεσείουσας, 2) τη σύναψη, εκτέλεση, λογιστική παρακολούθηση και τον έλεγχο της εκτέλεσης της συμβάσεως προμήθειας, 3) την παρακολούθηση και τον έλεγχο των συμβάσεων συντήρησης μηχανοργανωτικού εξοπλισμού που προκύπτουν από τις σχετικές συμβάσεις προμήθειας του εξοπλισμού αυτού, 4) την παραλαβή, αποθήκευση και διακίνηση μηχανοργανωτικού και μηχανογραφικού εξοπλισμού και αναλωσίμων στις κεντρικές και τις περιφερειακές μονάδες της αναιρεσείουσας εταιρίας, 5) την ευθύνη για τις μετακομίσεις, μετακινήσεις των κεντρικών υπηρεσιών και των μονάδων λεκανοπεδίου, 6) την ασφάλιση του εξοπλισμού των κεντρικών και περιφερειακών μονάδων της αναιρεσείουσας (υποδιεύθυνση προμηθειών), 7) τη διαχείριση της εισερχόμενης και εξερχόμενης αλληλογραφίας και τη διακίνηση εγγράφων εντός και εκτός της Τράπεζας, 8) την τήρηση των κεντρικών αρχείων τη μικροφωτογράφηση εγγράφων που περιλαμβάνονται σ' αυτήν και την αποσυμφόρηση των αρχείων, 9) την επιλογή, τοποθέτηση και διαχείριση μόνιμου και προσωρινού προσωπικού καθαριότητας και εταιριών καθαριότητας στα καταστήματα της Τράπεζας, 10) την παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών επικοινωνιών μέσω συστημάτων τηλεφώνων, telex, fax κλπ., 11) την παρακολούθηση και τον έλεγχο των εγκατεστημένων στις μονάδες της τράπεζας συστημάτων ασφάλειας, 12) τη διαχείριση του προσωπικού ασφάλειας κτιρίων και τη σύναψη συμβάσεων με ιδιωτικές εταιρίες ασφάλειας, 13) τη διαχείριση των οδηγών, των οχημάτων και των χώρων στάθμευσης των κεντρικών υπηρεσιών, 14) τη συντήρηση φυτών εσωτερικών χώρων και κήπων κτιρίων ιδιοκτησίας ΑΤΕ και 15) το ψεκασμό, την απολύμανση και τις απεντομώσεις κτιρίων ιδιοκτησίας ΑΤΕ.

Πέραν αυτών, κατά το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο υπηρέτησε ο αναιρεσίβλητος στη διεύθυνση αυτή, συντάχθηκαν νέοι κανονισμοί προμηθειών, λειτουργίας των αποθηκών, γκαράζ ασφαλείας, υλοποιήθηκε ο νόμος "περί εταιρικής διακυβέρνησης με τον καθορισμό των βασικών προμηθευτών της Τράπεζας, υπήρξε επιτάχυνση των διαδικασιών διεκπεραίωσης και αρχειοθέτησης εγγράφων, οργανώθηκε πολιτική σχεδίαση έκτακτης ανάγκης με την εφαρμογή του σχεδίου "Αλέξανδρος", άλλαξε ο τρόπος διενέργειας των χρηματαποστολών με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους κατά 300.000.000 δραχμές ετησίως, μειώθηκε το τιμολόγιο των ΕΛΤΑ κατά 13% μετά από διαπραγματεύσεις, καθιερώθηκε η διενέργεια δημοπρασιών μέσα από το διαδίκτυο για προμήθεια αγαθών και υπηρεσιών, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους για το έτος 2003 κατά 1.000.000 ευρώ περίπου, ενέργειες που αποδεικνύουν την επιτυχή εκτέλεση των καθηκόντων του αναιρεσιβλήτου, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από το ότι το Δ.Σ.

της αναιρεσείουσας κατά την από 6-12-2003 συνεδρίασή του απένειμε σ'αυτόν γραπτή ευαρέσκεια και χρηματικό bonus 2000 ευρώ. Δέχτηκε ακόμη το Εφετείο: α) Ότι, παρόλο που με βάση τον Οργανισμό της αναιρεσείουσας δεν υπάρχει καταστατική διάκριση μεταξύ του προϊσταμένου διεύθυνσης και του διευθυντή-σύμβουλου διοίκησης και θεωρούνται αυτές ισότιμες οργανικές θέσεις, ο αναιρεσίβλητος μετακινήθηκε από θέση προϊσταμένου διεύθυνσης σε θέση διευθυντή-σύμβουλου διοίκησης της διεύθυνσης ανθρωπίνου δυναμικού της οποίας προϊστάμενος ορίστηκε με την πιο πάνω με αριθ. 10/18-5-2004 πράξη του Δ.Σ.

της αναιρεσείουσας ο πιο πάνω Β, ο οποίος υπηρετούσε μέχρι τότε ως προϊστάμενος υποδιεύθυνσης και συγκεκριμένα της υποδιεύθυνσης υποστήριξης της διεύθυνσης διαχείρισης διαθεσίμων, με αποτέλεσμα τη μη ύπαρξη ουσιαστικής ισοτιμίας μεταξύ των δυο θέσεων του αναιρεσιβλήτου, αφού αυτός δεν ηγούνταν πλέον διεύθυνσης με υφισταμένους και γραμματειακή υποστήριξη και επιπλέον υπηρετούσε σε διεύθυνση που προΐστατο υπάλληλος που μέχρι πρότινος προΐστατο σε υποδιεύθυνση.

β) Ότι υπήρξε σπουδή της αναιρεσείουσας να μετακινήσει στις 18-5-2004 τον αναιρεσίβλητο ως διευθυντή - σύμβουλο διοίκησης στη διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού, χωρίς να εξετάσει τη βασική προϋπόθεση της ύπαρξης κενής οργανικής θέσης, κατά παράβαση του άρθρου 93 του Οργανισμού αυτής, αφού, όπως προαναφέρθηκε, τη (μία) οργανική θέση του διευθυντή-συμβούλου διοίκησης κατείχε άλλος υπάλληλος, που είχε τοποθετηθεί ως διευθυντής σε νεοδημιουργηθείσα διεύθυνση, και παρόλον ότι με το αριθμ. .....

έγγραφο του Συλλόγου Εργαζομένων ΑΤΕ (ΣΕΑΤΕ) είχε ζητηθεί από το Διοικητή της αναιρεσείουσας να μην αποφασιστούν μεταθέσεις τοποθετήσεις και γενικά υπηρεσιακές μεταβολές των εργαζομένων ενόψει του ορισμού διενέργειας αρχαιρεσιών δια την ανάδειξη των οργάνων του Συλλόγου στις 23 και 24-6-2004, κατά πάγια τακτική που ακολουθούνταν τα τελευταία 20 χρόνια.

γ) Ότι τον Ιούλιο του 2004 η θέση του δεύτερου διευθυντή-συμβούλου διοίκησης, η οποία χαρακτηρίζεται θέση "ψυγείο", "δημιουργήθηκε ειδικά για τον ενάγοντα" με την έννοια ότι η δεύτερη θέση δημιουργήθηκε για να καλύψει την ειλημμένη απόφαση της αναιρεσείουσας να υπηρετήσει ο αναιρεσίβλητος οπωσδήποτε στη θέση αυτήν ενόψει του ότι μετά τη διαπίστωση από τα όργανα της αναιρεσείουσας ότι δεν υπήρχε στις 18-5-2004 κενή οργανική θέση διευθυντή-συμβούλου διοίκησης ώστε να την καταλάβει ο αναιρεσίβλητος αποφασίστηκε από αυτήν στις 30-7-2004 η τροποποίηση του άρθρου 37 του Οργανισμού της ώστε να αυξηθούν κατά μία οι θέσεις του διευθυντή συμβούλου διοίκησης (από μια σε δύο) και στις 30-8-2004 τοποθέτησε τον αναιρεσίβλητο (για δεύτερη φορά) στη δεύτερη (νέα) θέση του διευθυντή-συμβούλου διοίκησης.

δ) Ότι με εντολή της αναιρεσείουσας, που περιέχεται στο πιο πάνω με αριθμ. ..... έγγραφο να αναχωρήσει ο αναιρεσίβλητος για τη νέα του θέση και να αναλάβει τα νέα του καθήκοντα αυθημερόν, χωρίς να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι αυτός ήταν προϊστάμενος διεύθυνσης και απαιτούνταν εύλογος χρόνος για την παράδοση αυτής και την ενημέρωση του νέου προϊσταμένου αυτής Γ.

ε) Ότι, μολονότι ο αναιρεσίβλητος με το πιο πάνω με αριθμ. ..... έγγραφό του προς την αναιρεσείουσα έθεσε θέμα "για τη διατήρηση των αποδοχών του όπως έχει γίνει στο παρελθόν με ανάλογη περίπτωση, ώστε να μην υποστεί και οικονομική βλάβη από τη μετακίνησή του", ενόψει του ότι αυτός λάμβανε, λόγω της θέσης του προϊσταμένου της διεύθυνσης διοικητικής μέριμνας, το ποσό των 388 ευρώ το μήνα, ως επίδομα εξειδικευμένης εργασίας, το οποίο περικόπτεται λόγω της μετάθεσης αυτού σε άλλη θέση (βλ.

και ΑΠ 997/2004), εν τούτοις η αναιρεσείουσα περιέκοψε αυτό, ενώ για τον Δ, που μετακινήθηκε ως προϊστάμενος της διεύθυνσης διοίκησης από την Υποδ/νση οικονομικών αναλύσεων, με απόφαση του Δ.Σ. της αναιρεσείουσας διατηρήθηκε η διατήρηση του επιδόματος που ελάμβανε μέχρι τότε. στ) Ότι το έτος 1994, σε δικαστική διένεξη μεταξύ του Α και της αναιρεσείουσας, παρενέβη πρόσθετα και ο Σύλλογος Επιστημονικού Προσωπικού Α.Τ.Ε., στον οποίο ο αναιρεσίβλητος ήταν αντιπρόεδρος, υπέρ αυτής και κατά του τότε ενάγοντος Α, ο οποίος, ως (νέος) Διοικητής πλέον αυτής εισηγήθηκε στις 18-5-2004 και 30-8-2004 την μετακίνηση του αναιρεσιβλήτου, με τον οποίο ανήκουν σε διαφορετική πολιτική παράταξη.

Και ζ) κατά υιοθέτηση, όπως εκτιμάται ένορκης βεβαιώσεως του υπαλλήλου της αναιρεσείουσας

Ε, ότι "... η μέχρι σήμερα πρακτική έχει καταδείξει ότι στις θέσεις ... Διευθυντών - Συμβούλων Διοίκησης ... τοποθετούνται στελέχη τα οποία δεν είναι αρεστά στη Διοίκηση και τα οποία θέλει να τα υποβαθμίσει σε τέτοιο βαθμό ώστε να εξαναγκαστούν σε παραίτηση, αφού χωρίς να έχουν κανένα ουσιαστικό έργο θα είναι υποχρεωμένα να βρίσκονται κυριολεκτικά ανάμεσα σε τέσσερις τοίχους ...".

Με βάση δε όλες τις παραπάνω παραδοχές του το Εφετείο δέχτηκε ότι η μετακίνηση του αναιρεσιβλήτου από τη θέση του Προϊσταμένου της διεύθυνσης διοικητικής μέριμνας στη θέση του διευθυντή-συμβούλου διοίκησης της διεύθυνσης ανθρωπίνου δυναμικού, η οποία έγινε με βάση το διευθυντικό δικαίωμα της αναιρεσείουσας αποτελεί μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων της εργασιακής συμβάσεως αυτού και δεν έγινε "στα πλαίσια της ριζικής αναδιάρθρωσής της και της κατά το δυνατόν μεγιστοποίησης της απόδοσης των στελεχών της" και "για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών της Τράπεζας και την υποβοήθηση του έργου της Διοίκησης", ή "για την καλή λειτουργία της Τράπεζας" και συνεπώς για την εξυπηρέτηση πραγματικών υπηρεσιακών αναγκών και του επαγγελματικού συμφέροντος αυτής, που δεν υπήρχε δυνατότητα να θεραπευθούν κατ' άλλο τρόπο παρά μόνο με την συγκεκριμένη μετακίνηση του αναιρεσιβλήτου, αλλά καθ' υπέρβαση των ορίων που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη, ο οικονομικός και κοινωνικός σκοπός του διευθυντικού δικαιώματος της αναιρεσείουσας και επομένως η απόφαση αυτή ως αντιβαίνουσα στις διατάξεις των άρθρων 3, 174, 180 και 281 ΑΚ, είναι άκυρη, είχε δε ως αποτέλεσμα την παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του αναιρεσιβλήτου, αφού είχε ως αποτέλεσα την υλική βλάβη αυτού ενόψει της μείωσης των μηνιαίων αποδοχών του κατά 388 ευρώ το μήνα και της συνακόλουθης επίπτωσης που θα έχει η μείωση αυτή στον υπολογισμό του εφάπαξ βοηθήματος, αλλά και την ηθική βλάβη αυτού, ενόψει της μείωσης της επαγγελματικής του φήμης και υπόληψης στο επαγγελματικό, κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον αυτού, με συνέπεια για την αποκατάσταση αυτής (ηθικής βλάβης) να πρέπει να καταβληθεί σ' αυτόν από την αναιρεσείουσα χρηματική ικανοποίηση, το ύψος της οποίας, ενόψει του τρόπου και των συνθηκών διενέργειας της επίδικης μετακίνησης, του βαθμού πταίσματος των οργάνων αυτής και της περιουσιακής κατάστασης των διαδίκων ορίστηκε στο ποσό των 3.000 ευρώ.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε ως αβάσιμο το σχετικό πρώτο λόγο της εφέσεως της αναιρεσείουσας κατά της υπ' αριθ. 975/2005 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και, ακολούθως, αφού απέρριψε, επίσης ως αβάσιμο, και τον άλλο (δεύτερο) λόγο της εφέσεως αυτής, απέρριψε κατ' ουσίαν και την ίδια την έφεση αυτήν, επικυρώνοντας έτσι την εν λόγω απόφαση κατά το σχετικό μέρος της, με την οποία είχε γίνει δεκτή και ως ουσιαστικά βάσιμη κατά το αντίστοιχο μέρος της η ένδικη από 17-9-2004 αγωγή του αναιρεσιβλήτου για αναγνώριση του ότι η με την ως άνω πράξη του Δ.Σ.

της αναιρεσείουσας μετάθεση (μετακίνηση) του αναιρεσιβλήτου από τη θέση του Διευθυντή Διεύθυνσης Διοικητικής Μέριμνας στη θέση του Διευθυντή - Συμβούλου της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού ήταν άκυρη, καθώς και για αναγνώριση της υποχρεώσεως της αναιρεσείουσας να καταβάλει στον αντίδικο της χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης εξαιτίας παράνομης προσβολής της προσωπικότητας του τελευταίου, το ύψος της οποίας καθορίστηκε στο τόσο των 3.000 ευρώ.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, του οποίου το αποδεικτικό πόρισμα εκτίθεται σαφώς : α) Δεν παραβίασε τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 3, 174, 180 και 281 του ΑΚ. Και αυτό γιατί, με βάση τις παραπάνω παραδοχές του, πράγματι η προαναφερόμενη απόφαση (πράξη) του Δ.Σ. της αναιρεσείουσας για μετάθεση (μετακίνηση) του αναιρεσιβλήτου από τη θέση του Διευθυντή Διεύθυνσης Διοικητικής Μέριμνας στη θέση του Διευθυντή - Συμβούλου της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού ήταν άκυρη, ως υπερβαίνουσα προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του διευθυντικού δικαιώματος της αναιρεσείουσας, έχοντας μάλιστα ως αποτέλεσμα την παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του αναιρεσιβλήτου, για τους παραπάνω στην προσβαλλόμενη απόφαση, ειδικότερα αναφερομένους λόγους, στους οποίους περιλαμβάνεται και εκείνος που αναφέρεται στη χωρίς κάποιο επαρκή και αναγκαίο λόγο πλήρη απογύμνωση, στην πραγματικότητα, του αναιρεσιβλήτου από κάθε ενεργό αρμοδιότητα, ώστε αυτός να εξαναγκαστεί σε παραίτηση.

Και β) δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού, κατά τα προεκτιθέμενα, οι αιτιολογίες που έχει διαλάβει στην απόφασή του αυτή σχετικά με τα ζητήματα που αναφερόνται στην κατά τα πιο πάνω καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος της αναιρεσείουσας, καθώς και στην εξαιτίας τούτου παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του αναιρεσιβλήτου, και πλήρεις και σαφείς είναι.

Οι αιτιολογίες δε αυτές καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που εφαρμόστηκαν, στις οποίες περιλαμβάνονται και εκείνες που αναφέρονται αμέσως πιο πάνω υπό το στοιχείο α'. Ενόψει αυτών: 1) Οι ενιαίως κρινόμενοι πρώτος και τρίτος κατά το ένα από τα μέρη του λόγοι αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, με τους οποίους προβάλλονται οι αιτιάσεις της παρ α β ιάσεως, αντίστοιχα, αφενός του άρθρου 281 του ΑΚ και αφετέρου των άρθρων 3, 174, 180 και 281 του ΑΚ, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Και 2) οι επίσης ενιαίως κρινόμενοι δεύτερος και τρίτος κατά το ένα από τα μέρη του λόγοι αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, με τους οποίους προβάλλονται οι αιτιάσεις της ελλείψεως νόμιμης βάσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως λόγω ασαφών και ανεπαρκών αιτιολογιών επί των ζητημάτων που αναφέρονται πιο πάνω υπό το στοιχείο β' και σχετίζονται, αντίστοιχα, με την καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος της αναιρεσείουσας, καθώς και με την εξαιτίας τούτου παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του αναιρεσιβλήτου, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Οι λοιπές αιτιάσεις, που προβάλλονται με τους ως άνω (μοναδικούς) 1ο, 2ο και 3ο λόγους αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες, γιατί οι αιτιάσεις αυτές αναφέρονται στην εκτίμηση της ουσίας πραγματικών γεγονότων και ως εκ τούτου ανάγονται στην ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων σχετική κρίση του Εφετείου (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5 Σεπτεμβρίου 2006 αίτηση της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." για αναίρεση της υπ' αριθ. 1376/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.- Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Δεκεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ