193/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 193 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 193/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Σεπτεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Π. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Άννα Μανωλάκη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Π. Σ. του Κ., 2. Γ. Σ. του Κ., 3. Θ. Σ. του Κ., και 4. Ανώνυμης ναυτιλιακής Εταιρείας με την επωνυμία "ΣΙΓΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΑΕ" που εδρεύει στην Πάτρα και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Ανδρικοπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-9-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 787/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 426/2008 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 30-9-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης ανέγνωσε την από 11-3-2011 έκθεση του ήδη προαχθέντος σε Αντιπρόεδρο, Αθανασίου Κουτρομάνου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1, 104, 105, 576 παρ. 1, 2 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται, ότι οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται στα πολιτικά δικαστήρια, περιλαμβανομένου και του Αρείου Πάγου, με πληρεξούσιο δικηγόρο, διοριζόμενο είτε με συμβολαιογραφικό έγγραφο είτε με προφορική δήλωση στο ακροατήριο καταχωριζομένη στα πρακτικά, εάν δε εκπροσωπούνται στην συζήτηση από δικηγόρο, χωρίς αυτός να αποδεικνύει την πληρεξουσιότητά του, θεωρούνται δικονομικώς απόντες. Εξ άλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 576 παρ.2, 568 παρ. 1 και 498 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται, ότι ο Άρειος Πάγος οφείλει να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν κλήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως ο μη εμφανισθείς αντίδικος του επισπεύδοντος την συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως και σε καταφατική περίπτωση να προχωρήσει στην συζήτηση παρά την απουσία του. Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από την σειρά του πινακίου στην παρούσα δικάσιμο, οι τρεις πρώτοι αναιρεσίβλητοι, Π., Γ. και Θ. Σ., εκπροσωπήθηκαν από την δικηγόρο Μαρία Ανδρικοπούλου, πλην όμως από κανένα στοιχείο δεν αποδεικνύεται, ότι εχορήγησαν σχετική πληρεξουσιότητα στην δικηγόρο. Περαιτέρω, από τις υπ' αριθ. 7305, 7306, 7307/20-8-2010 και 11334, 11336, 11337/20-7-2011 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Πατρών ..., τις οποίες επικαλείται και προσκομίζει ο παριστάμενος αναιρεσείων, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμένης αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 426/2008 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών, με την κάτω από την αίτηση αυτήν πράξη καταθέσεως και ορισμού δικασίμου ως και κλήση προς συζήτηση κατά την δικάσιμο της 21-3-2011 και, μετ' αναβολήν, κατά την παρούσα δικάσιμο, επιδόθηκε με εντολή του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος, ο οποίος επισπεύδει την συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως, σε κάθε ένα από τους ως άνω τρεις πρώτους αναιρεσίβλητους νομίμως και εμπροθέσμως. Επομένως, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση, σαν να ήσαν και αυτοί παρόντες, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την διάταξη αυτήν προκύπτει, ότι λογικώς η έλλειψη νόμιμης βάσεως σημαίνει την αδυναμία αναιρετικού ελέγχου της ακολουθίας της δικανικής κρίσεως ως προς την εφαρμογή διατάξεως ουσιαστικού νόμου, ιδίως λόγω ελλείψεως ή ανεπάρκειας ή αντιφατικότητας των αιτιολογιών, για ζήτημα το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Α.Π. 1231/2004). Εξ άλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ., "όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα ή υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει", κατά δε την διάταξη του άρθρου 932 εδ. α' Α.Κ., "Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης".

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων ισχυρίζετο με την ένδικη αγωγή του, ότι οι τρεις πρώτοι εναγόμενοι, ενεργήσαντες ως νόμιμοι εκπρόσωποι και προστηθέντες της τέτάρτης εναγομένης ανώνυμης εταιρίας, με περισσότερες πράξεις διέπραξαν εις βάρος του το αδίκημα της απάτης, με συνέπεια να προξενήσουν σε αυτόν α) συνολικήν θετικήν ζημίαν 17.886.650 δρχ. (ή 52.592 ευρώ) και β) αποθετικήν ζημίαν 33.600.000 δρχ. (ή 98.606,02 ευρώ). Ζητούσε δε, να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, να καταβάλουν σε αυτόν αλληλεγγύως ως αποζημίωση τα ως άνω ποσά και επί πλέον να καταβάλουν σε αυτόν και χρηματική ικανοποίηση 2.999.868 ευρώ λόγω της ηθικής βλάβης την οποίαν υπέστη από την εις βάρος του αδικοπραξία. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο (Π.Πρ.Πατρών), με την υπ' αριθ. 787/2006 απόφασή του, απέρριψε κατ' ουσίαν την αγωγή, κατόπιν δε εφέσεως, ασκηθείσης από τον ενάγοντα, το Εφετείο Πατρών, με την προσβαλλόμένη απόφασή του, απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση, δεχθέν ότι δεν διεπράχθη αδικοπραξία εις βάρος του ενάγοντος εκ μέρους των αντιδίκων του. Εν όψη της κρίσεως αυτής του Εφετείου, ότι δηλαδή δεν διεπράχθη αδίκημα σε βάρος του ενάγοντος, δεν υπήρχε έδαφος προς περαιτέρω έρευνα της υποθέσεως εκ μέρους του δικαστηρίου και ειδικότερα όσον αφορά τα κονδύλια των διαφυγόντων κερδών και της ηθικής βλάβης, για τα οποία παραπονείται ο αναιρεσείων, τα οποία ήσαν κατά λογική ακολουθία απορριπτέα, εις τρόπον ώστε να μη χρειάζεται σχετική αιτιολογία για την απόρριψή των. Επομένως, ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. σχετικός τρίτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίον ο αναιρεσείων υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 11 περ. γ' του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι για την απόδειξη ή ανταπόδειξη ισχυρισμού που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τα πιο πάνω αποδεικτικά μέσα, ενώ μόνο το γεγονός ότι δεν έγινε ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση κάποιου αποδεικτικού μέσου, δεν στοιχειοθετεί τον ανωτέρω λόγο αναιρέσεως, εφόσον από το περιεχόμενο της αποφάσεως συνάγεται ότι έχει ληφθεί τούτο υπόψη από το δικαστήριο.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα και ειδικότερα α) την κατάθεση του μάρτυρος των αντιδίκων του και β) τα προσκομιθέντα από τον αναιρεσείοντα έγγραφα, ήτοι 1) αποδείξεις καταθέσεων Τραπέζης, 2) αντίγραφο καρτέλας συναλλαγών του με την τέταρτη αναιρεσίβλητη και 3) αντίγραφα των μπλοκ επιταγών του. Όμως, από την σχετική βεβαίωση του Εφετείου, ότι για τον σχηματισμό της δικανικής πεποιθήσεώς του έλαβε υπόψη "τις καταθέσεις των μαρτύρων που εξετάσθηκαν ενόρκως στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου... σε συνδυασμό και με το περιεχόμενο των εγγράφων τα οποία προσκομίζουν νόμιμα και επικαλούνται οι διάδικοι ..." σε συνδυασμό προς το περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως;, καθίσταται βέβαιο χωρίς δισταγμό, ότι ελήφθησαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν, μαζί με τα υπόλοιπα και τα ως άνω αποδεικτικά μέσα. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο ο αναιρεσείων ισχυρίζεται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Ο λόγος αναιρέσεως εκ του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται, μεταξύ των άλλων περιπτώσεων και όταν το δικαστήριο, παρά τον νόμο, δεν έλαβε υπόψη πράγματα τα οποία προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα", κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είναι οι πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι, παραδεκτώς προτεινόμενοι, στηρίζουν κατά νόμον ή δύνανται να στηρίξουν αυτοτελή αίτηση ή ανταίτηση των διαδίκων (αγωγή, ένσταση, αντένσταση, ένδικο μέσον, ανακοπή κ.λ.π.), όχι δε και εκείνοι οι οποίοι συνιστούν αιτιολογημένη άρνηση των ισχυρισμών ή αιτήσεων του αντιδίκου ή επιχειρήματα προς υποστήριξη των απόψεων των διαδίκων.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων παραπονείται κατά της προσβαλλόμένης αποφάσεως, επειδή το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμόν του, ότι αυτός δεν άσκησε ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής, η οποία εξεδόθη εις βάρος του με αίτηση της τετάρτης των αναιρεσιβλήτων, "λόγω πλάνης οφειλομένης στις λανθασμένες νομικές συμβουλές του τότε πληρεξουσίου μου Δικηγόρου, ο οποίος ενεργούσε επί βλάβη των συμφερόντων μου ...". Ο ισχυρισμός όμως αυτός δεν συνιστά "πράγμα" υπό την ανωτέρω εκτεθείσαν έννοιαν, αλλά συνιστά επιχείρημα, το οποίο έχει σχέση με την εκτίμηση των αποδείξεων.

Συνεπώς, ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της παραστάσης τετάρτης αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30-9-2008 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 426/2008 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της τετάρτης αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην 1 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ