Supreme Court allows appeal against second-instance judgment due to insufficient reasoning on driver liability in traffic accident case.

Απόφαση 1936 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1936/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο και Σπυριδούλα Λιάτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Φεβρουαρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Χρυσικόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ..., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία Πολυμέρου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και 2) ….", που εδρεύει στην …και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαράλαμπο Δρακόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και ο οποίος στην εν λόγω από 12-2-2024 δήλωση, καθώς και με τις κατατεθείσες προτάσεις του δήλωσε την ως άνω μεταβολή της επωνυμίας της αναιρεσίβλητης εταιρείας.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-5-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 28-9-2018 αγωγή της 1ης των ήδη αναιρεσιβλήτων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: …οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και .../2020 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 30-3-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Σπυριδούλα Λιάτη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 30-3-2021 (με αριθμ. καταθ. ...) αίτηση για αναίρεση της υπ'αριθμ. .../2020 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών και ειδικότερα των διαφορών για ζημίες που προκλήθηκαν από αυτοκίνητο και από σύμβαση ασφάλισης αυτού (άρθρα 591 και 614 αριθ.1,6 Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο τέταρτο του άρθρου 1 του Ν.4335/2015), έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552,553 παρ.1β,556,558,564 παρ.3 και 566 παρ.1 ΚΠολΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1 Κ.Πολ.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της ( αρθ. 577 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.).

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 εδάφιο β' και 914 του Α.Κ. συνάγεται ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Υπαιτιότητα, είναι ο ψυχικός δεσμός του δράστη προς την αδικοπραξία. Αν η ζημία οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του παθόντος, δεν οφείλεται αποζημίωση, ενώ, αν διαπιστωθεί οικείο πταίσμα αυτού, το δικαστήριο μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 300 του Α.Κ., να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της.

Η παράνομη συμπεριφορά, ως όρος της αδικοπραξίας, μπορεί να συνίσταται, όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον, στην τελευταία αυτή περίπτωση, εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη, ήταν υποχρεωμένος σε πράξη, από το νόμο ή τη δικαιοπραξία ή από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνομένου προσώπου ήταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή και μπορούσε, αντικειμενικά, να επιφέρει, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η ύπαρξη της υπαιτιότητας δεν αποκλείεται, κατ' αρχήν, από το γεγονός ότι στο επιζήμιο αυτό αποτέλεσμα συνετέλεσε και συντρέχον πταίσμα του ζημιωθέντος, εφόσον δεν διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος, αλλά η ύπαρξη αυτού, προβαλλόμενη από τον υπαίτιο κατ' ένσταση, συνεπάγεται τη μη επιδίκαση από το δικαστήριο αποζημιώσεως ή τη μείωση του ποσού αυτής, κατά το ανωτέρω άρθρο 300 του Α.Κ.

Εξάλλου, η παράβαση των διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.), δεν θεμελιώνει αυτή καθ' εαυτήν υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί, όμως, στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί, σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξεως και του επελθόντος αποτελέσματος (Α.Π.1214/2023,Α.Π. 301/2021, Α.Π. 464/2020, Α.Π. 1337/2019, Α.Π. 623/2019, ΑΠ 309/2019, ΑΠ 270/2019), ενώ μόνη η τήρηση των ελαχίστων υποχρεώσεων που επιβάλλει ο Κ.Ο.Κ.

στους οδηγούς των οχημάτων κατά την οδήγησή τους, δεν αίρει την υποχρέωσή τους να συμπεριφέρονται και πέραν των ορίων τούτων, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν, για την αποτροπή ζημιογόνου γεγονότος ή τη μείωση των επιζήμιων συνεπειών (Α.Π.1215/2023,Α.Π. 536/2022, Α.Π. 877/2021, Α.Π. 898/2020, Α.Π. 797/2020). Σύμφωνα δε με τη διάταξη του άρθρου 12 παρ. 1 του νόμου 2696/1999 (Κ.Ο.Κ.): "Αυτοί που χρησιμοποιούν τις οδούς πρέπει να αποφεύγουν οποιαδήποτε συμπεριφορά που είναι ενδεχόμενο να εκθέσει σε κίνδυνο ή να παρεμβάλει εμπόδια στην κυκλοφορία, να εκθέσει σε κίνδυνο πρόσωπα ή ζώα ή να προκαλέσει ζημίες σε δημόσιες ή ιδιωτικές περιουσίες.

Οι οδηγοί υποχρεούνται να οδηγούν με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή... και να μην προκαλούν γενικά με τη συμπεριφορά τους τρόμο, ανησυχία ή παρενόχληση στους λοιπούς χρήστες των οδών...". Επίσης, στις διατάξεις του άρθρου 19 παρ. 1,2 και 7 του Κ.Ο.Κ. ορίζεται ότι: "ο οδηγός οδικού οχήματος επιβάλλεται να έχει τον πλήρη έλεγχο του οχήματός του ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς" (παρ. 1), "ο οδηγός επιβάλλεται να ρυθμίζει την ταχύτητα του οχήματός του λαμβάνων συνεχώς υπόψη του τις επικρατούσες συνθήκες, ιδιαίτερα δε τη διαμόρφωση του εδάφους, την κατάσταση και τα χαρακτηριστικά της οδού, την κατάσταση και το φορτίο του οχήματός του, τις καιρικές συνθήκες και τις συνθήκες κυκλοφορίας, κατά τρόπον ώστε να είναι σε θέση να διακόψει την πορεία του οχήματός του μπροστά από οποιοδήποτε εμπόδιο που μπορεί να προβλεφθεί και το οποίο βρίσκεται στο ορατό από αυτόν μπροστινό τμήμα της οδού.

Υποχρεούται επίσης να μειώνει την ταχύτητα του οχήματός του και, σε περίπτωση ανάγκης, να διακόπτει την πορεία του, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν" (παρ. 2), "ο οδηγός οχήματος ,το οποίο κινείται πίσω από άλλο, υποχρεούται να τηρεί αρκετή απόσταση για την αποφυγή σύγκρουσης αν, το προ αυτού κινούμενο όχημα, μειώσει ξαφνικά την ταχύτητά του ή διακόψει την πορεία του. " (παρ.7).

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 21 παρ. 1 και 2 του ιδίου ως άνω νόμου , ορίζεται στην παράγραφο 1 ότι "ο οδηγός που προτίθεται να εκτελέσει ελιγμό, οφείλει προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι μπορεί να το πράξει χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού, οι οποίοι κινούνται πίσω, μπροστά ή πλάι του, ή ετοιμάζονται να τον προσπεράσουν, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση την κατεύθυνση και την ταχύτητά τους", και στην παράγραφο 2 "πριν από κάθε ελιγμό, ο οδηγός υποχρεούται να καταστήσει έγκαιρα γνωστή την πρόθεση του αυτή, χρησιμοποιώντας για τον σκοπό αυτόν τους δείκτες κατεύθυνσης ...".

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς, σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο παρών λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναγράφονται σ' αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό της πόρισμα για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επιδίκου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας, έτσι, την κρίση της αποφάσεως για την υπαγωγή ή μη της συγκεκριμένης ατομικής περιπτώσεως στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περιπτώσεως.

Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει, όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που, είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διατάξεως ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι όμως όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (Ολ.Α.Π. 15/2006, Α.Π. 844/2022, Α.Π. 703/2022, Α.Π. 1373/2019, Α.Π. 1003/2019).

Δηλαδή ,δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία ,αφού, αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε .(Α.Π.919/2024,Α.Π.1214/2023). Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. .../2020 απόφασή του, που παραδεκτά επισκοπείται, κατ'άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά περί των πραγμάτων κρίση του, δέχθηκε, ως προς τα κρίσιμο και ουσιώδες ζήτημα της υπαιτιότητας των εμπλακέντων στο ατύχημα οδηγών, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "...

Στις 5-12-2016 και ώρα 12.10 π.μ., ο ενάγων, Γ. Σ. (ήδη αναιρεσείων), οδηγούσε τη με αριθμό κυκλοφορίας ... δίκυκλη μοτοσικλέτα, ιδιοκτησίας του, η οποία κατά τον άνω χρόνο ήταν ασφαλισμένη για τις ζημίες προς τρίτους από την κυκλοφορία της στη δεύτερη εναγόμενη της από 28-9-2018 αγωγής (μη διαδίκου στην παρούσα δίκη), επί της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας της Ν.Ε.Ο Αθηνών - Κορίνθου, με κατεύθυνση προς Ιερά Οδό στο ύψος της εισόδου προς Ελευσίνα, με πρόθεση να εισέλθει στην Ιερά οδό και να κατευθυνθεί στη συνέχεια προς το κέντρο της Ελευσίνας.

Η Ν.Ε.Ο. Αθηνών - Κορίνθου, στο σημείο που ενδιαφέρει την κρινόμενη υπόθεση, είναι διπλής κατεύθυνσης, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, το πλάτος του οδοστρώματος είναι 8 μέτρα και σχηματίζει καμπύλη. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας προσδιορίζεται σε 80 χλμ/ώρα. Η Ιερά Οδός δε είναι μονής κατεύθυνσης, με πλάτος οδοστρώματος 7,5 μ., εκτείνεται ευθεία και το ανώτατο επιτρεπόμενο όριό ταχύτητάς Ορίζεται σε 50 χλμ./ώρα.

Στο σημείο της εισόδου από την Ν.Ε.Ο Αθηνών - Κορίνθου προς Ιερά Οδό, κατά τον επίδικο χρόνο, εκτελούνταν αντιπλημμυρικά έργα και από τις δύο πλευρές της και εξαιτίας αυτού υπήρχε σχετική σήμανση και δη από νερομπαριέρες τύπου new jersey και πινακίδες Ρ-52α και Ρ 52δ σε συνδυασμό με Π - 78 και Π - 79 αντίστοιχα, για υποχρεωτική διέλευση μόνο από την αριστερή ή τη δεξιά πλευρά αυτών.

Κατά τον παραπάνω χρόνο υπήρχε καλοκαιρία, καλή ορατότητα, πυκνή κυκλοφορία οχημάτων επί της Ν.Ε.Ο Α.Κ και μέτρια στην Ιερά Οδό. Κατά τον επίδικο χρόνο στον άνω τόπο επικρατούσε καλοκαιρία, ήταν ημέρα, η ορατότητα δεν περιοριζόταν, η κατάσταση του ασφάλτινου οδοστρώματος ήταν ξηρά, η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν πυκνή επί της Ν.Ε.Ο Αθηνών Κόρινθου και μέτρια επί της Ιεράς Οδού.

Όλα τα ανωτέρω αποδεικνύονται από την από 5-12-2016 έκθεση αυτοψίας του Τμήματος Τροχαίας Ελευσίνας και το συνόδεύον αυτή πρόχειρο σχεδιάγραμμα του τόπου του ατυχήματος. Να σημειωθεί ότι στην άνω έκθεση αυτοψίας αναφέρεται ότι η Ιερά Οδός, στο ανωτέρω σημείο διαθέτει μία λωρίδα κυκλοφορίας ενώ στο πρόχειρο σχεδιάγραμμα εμφαίνονται δύο λωρίδες και για την ύπαρξη δύο λωρίδων κυκλοφορίας κάνουν λόγο και οι εμπλεκόμενοι στο επίδικο ατύχημα οδηγοί.

Κατά τον ίδιο ως άνω χρόνο, όπισθεν της ανωτέρω δίκυκλης μοτοσικλέτας, σε απόσταση 20 μέτρων περίπου, ομόρροπα μ' αυτή, στη δεξιά λωρίδα της Ν.Ε.Ο Αθηνών Κορίνθου και με ταχύτητα 70χιλ./ώρα, κινείτο η ενάγουσα της από 28-9-2018 αγωγής..., (ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη), οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της, ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη εναγόμενη της από 25-5-2018 αγωγής, ασφαλιστική εταιρία( ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη) και είχε πρόθεση να εισέλθει στην Ιερά Οδό, όπως ο ενάγων.

Η τελευταία μείωσε την ταχύτητα του σχήματός της, λόγω των ανωτέρω έργων, σε 50χιλ./ώρα και εισήλθε στο αριστερό άκρο της Ιεράς Οδού. Την ίδια χρονική στιγμή και ο ενάγων είχε εγκαταλείψει την Ν.Ε.Ο Αθηνών Κορίνθου και είχε εισέλθει στο δεξιό άκρο της Ιεράς Οδού. Ο τελευταίος αυτός οδηγός διαπίστωσε ότι στο δεξιό άκρο που έβαινε και εμπρόσθέν αυτού υπήρχαν ακινητοποιημένα δύο οχήματα και όταν έφθασε στο ύψος των αυτοκινήτων αυτών, προκειμένου να τα αποφύγει, επιχείρησε ελιγμό προς τ' αριστερά, χωρίς, όμως, να θέσει σε λειτουργία τον αριστερό δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης του οχήματος του και χωρίς να ελέγξει προσεκτικά για το εάν μπορεί να ενεργήσει τον ελιγμό με ασφάλεια, με αποτέλεσμα, με την αιφνίδια αυτή κίνηση της μοτοσικλέτας του, να παρεμβληθεί στην πορεία της ενάγουσας, που έβαινε κανονικά στην αριστερή λωρίδα της οδού.

Η τελευταία, η οποία βρισκόταν σε απόσταση περίπου 15 μέτρων όπισθεν της μοτοσικλέτας, ενήργησε τροχοπέδηση, ανεπιτυχώς, όμως, καθότι με την εμπρόσθια δεξιά πλευρά του οχήματος της επέπεσε στο οπίσθιο μέρος της δίκυκλης μοτοσικλέτας, η οποία ανετράπη με τη δεξιά πλευρά της και σύρθηκε σε απόσταση 3 μέτρων στο οδόστρωμα ενώ ο αναβάτης αυτής εκτινάχθηκε στον αέρα και κατέπεσε στο αριστερό άκρο της Ιεράς Οδού.

Τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά αποδεικνύονται, τόσο από την προαναφερόμενη έκθεση αυτοψίας και το προαναφερόμενο πρόχειρο σχεδιάγραμμα, στα οποία αποτυπώνεται και εμφαίνεται η αρχική πορεία των δύο οχημάτων και η τελική θέση αυτών και το σημείο σύγκρουσης, το οποίο τοποθετείται στο μέσο της Ιεράς Οδού.

Επίσης, από τα ανωτέρω έγγραφα αποδεικνύεται ότι στον τόπο του ατυχήματος διαπιστώθηκαν χαραγές στο οδόστρωμα από την πτώση της μοτοσικλέτας και το σύρσιμο αυτής, οι οποίες ξεκινούν από το δεξιό άκρο της αριστερής λωρίδας και καταλήγουν στο δεξιό άκρο της δεξιάς λωρίδας σε απόσταση 3 μέτρων. Από τις χαραγές και την κατεύθυνση που κινήθηκε η μοτοσικλέτα, μετά τη σύγκρουση και δη δεξιά αποδεικνύεται παντελώς αβάσιμος ο αγωγικός ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός εκινείτο στην αριστερή λωρίδα κανονικά και η ενάγουσα επέπεσε με το εμπρόσθιο μέρος του οχήματος της στη μοτοσικλέτα του λόγω αυξημένης ταχύτητας και μάλιστα τον παρέσυρε για 15 μέτρα.

Αν ευσταθούσε ο ισχυρισμός αυτός η μοτοσικλέτα θα είχε εκτιναχθεί έμπροσθεν και οι χαραγές θα εκτείνονταν σε απόσταση 15 μέτρων και προς εμπρός, θα ξεκινούσαν δε από το μέσο του οδοστρώματος της αριστερής λωρίδας και όχι στο δεξιό μέρος αυτής, γεγονός που καταδεικνύει τον αριστερό ελιγμό της μοτοσικλέτας.

Όλα τα ανωτέρω επιβεβαιώνονται και από τα βλαβέντα μέρη των οχημάτων αλλά κυρίως του αυτοκινήτου της ενάγουσας, τα οποία εντοπίζονται στο εμπρόσθιο δεξιό τμήμα του οχήματος της. Αν ευσταθούσε δε ο άνω αγωγικός ισχυρισμός το βλαβέν τμήμα του αυτοκινήτου της ενάγουσας θα εντοπιζόταν στο εμπρόσθιο τμήμα αυτού και όχι στην εμπρόσθια δεξιά γωνία του.

Ο ίδιος δε ο ενάγων στην από 21-1-2017 ένορκη κατάθεσή του, ως μάρτυρας, στα πλαίσια της ποινικής προδικασίας αναφέρει περί ύπαρξης δύο αυτοκινήτων στη δεξιά λωρίδα, γεγονός που δικαιολογεί τον αριστερό ελιγμό αυτού, όμως σε αντίθεση με την ενάγουσα που εκθέτει, στην από 18-2-2017 έκθεση εξέτασής της ως κατηγορουμένης, ότι ήταν ακινητοποιημένα, αυτός αναφέρει ότι ήταν εν κινήσει.

Υπό τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά αποδεικνύεται ότι αποκλειστικά υπαίτιός του ατυχήματος είναι ό ενάγων και τούτο διότι, δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, ούτε ασκούσε τον έλεγχο και την εποπτεία επί του οχήματος του και επιχείρησε αιφνιδίως αλλαγή λωρίδας προς τ' αριστερά, ήτοι προέβη σε αιφνίδιο αριστερό ελιγμό, χωρίς να καταστήσει γνωστή την πρόθεσή του αυτή με τη χρήση του αριστερού δείκτη κατεύθυνσης (φλας) του οχήματος του και χωρίς προηγουμένως να ελέγξει προσεκτικά, εάν μπορεί να το πράξει χωρίς κίνδυνό για τους λοιπούς χρήστες της οδού, με αποτέλεσμα, λόγω έλλειψης προσοχής κατά την οδήγηση, να μην αντιληφθεί το κινούμενο στο αριστερό τμήμα της οδού, σε σχέση με την πορεία του και, ειδικότερα, παράλληλα και πιο πίσω απ' αυτόν, επιβατικό όχημα της ενάγουσας, παρόλο που μπορούσε να το πράξει με τη σωστή χρήση των καθρεπτών του σχήματός του, αφού τίποτα δεν περιόριζε την ορατότητά του, με αποτέλεσμα να παρεμβληθεί στην πορεία της τελευταίας και να προκαλέσει το προπεριγραφέν ατύχημα (άρθρ. 12 πάρ.1, 21 παρ.1 και 2 Κ.Ο.

Κ.). Αντίθετα, η ενάγουσα - οδηγός του αυτοκινήτου δεν επέδειξε αμέλεια, καθότι εκινείτο κανονικά στο ρεύμα πορείας της και με μικρή ταχύτητα, αποδεικνυόμενη από την πτώση της μοτοσικλέτας πλησίον του σημείου σύγκρουσης, προέβη δε στην ενδεδειγμένη ενέργεια της τροχοπέδησης, καθότι δεν ήταν εφικτός κάποιος άλλος ελιγμός.

Ενόψει των ανωτέρω, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριό που έκρινε ότι αποκλειστικά υπαίτιος του ένδικου ατυχήματος είναι ό ενάγων, έστω και με πιο συνοπτική αιτιολογία, που συμπληρώνεται από την παρούσα και απέρριψε την από 25-5-2018 αγωγή ως ουσία αβάσιμη και παράλληλα απέρριψε ως αβάσιμη στην ουσία της την ένσταση περί συνυπαιτιότητας της ενάγουσας που προέβαλαν οι εναγόμενοι της από 28-9-2018 αγωγής δεν έσφαλε και πρέπει ο μοναδικός λόγος της έφεσης, που αναφέρεται στο κεφάλαιο της υπαιτιότητας ως προς την πρόκληση του ένδικου ατυχήματος ν' απορριφθεί ως αβάσιμος.

Ενόψει των ανωτέρω, απορριπτομένου του μοναδικού λόγου της από 23-9-2019 έφεσης πρέπει ν' απορριφθεί και αυτή ως κατ' ουσίαν αβάσιμη...". Κατόπιν τούτου, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφαση, κρίνοντας ότι αποκλειστικά υπαίτιος του ενδίκου ατυχήματος είναι ο εκκαλών και ήδη αναιρεσείων οδηγός της υπ' αριθμ.

κυκλοφορίας ... δίκυκλης μοτοσυκλέτας και ότι ουδεμία υπαιτιότητα βαρύνει την εφεσίβλητη και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη, οδηγό του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη αναιρεσίβλητη, δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ' ουσίαν την από 23-9-2019 έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά της πρωτόδικης υπ' αριθμ. ...2019 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που με όμοια κρίση είχε απορρίψει την από 25-5-2018 αγωγή του ως κατ' ουσίαν αβάσιμη και είχε δεχθεί ως κατ' ουσίαν βάσιμη την από 28-9-2018 αγωγή της ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης.

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, περί αποκλειστικής υπαιτιότητας του αναιρεσείοντος, και της ελλείψεως οποιασδήποτε (συν)υπαιτιότητας της πρώτης αναιρεσίβλητης, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη υπαγωγή των περιστατικών, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στο πραγματικό των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 914, 300 και 330 του Α.Κ., σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 12 παρ. 1, 21 παρ. 1 του Ν. 2696/1999 (Κ.Ο.Κ.), που εφάρμοσε (ως προς την οδηγική συμπεριφορά του αναιρεσείοντος) και των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 12 παρ. 1 και 19 παρ. 1, 2 και 7 του ίδιου ως άνω νόμου 2696/1999, που δεν εφάρμοσε (ως προς την οδηγική συμπεριφορά της πρώτης αναιρεσίβλητης).

Ειδικότερα, το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφαση αντιφατικές αιτιολογίες, ως προς την επί του οδοστρώματος θέση των ως άνω, εμπλακέντων στο ατύχημα, οχημάτων, καθόσον, ενώ, στο 3ο φύλλο και στην οπίσθια όψη αυτής, δέχεται ότι η πρώτη αναιρεσίβλητη..., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, της ιδιοκτησίας της, κινούμενη στη δεξιά λωρίδα της Ν.Ε.Ο.

Αθηνών-Κορίνθου με ταχύτητα 70χλμ/ωρα, έχουσα πρόθεση να εισέλθει στην Ιερά οδό, μείωσε την ταχύτητα του οχήματός της, λόγω των εκτελουμένων έργων, σε 50χλμ/ωρα και εισήλθε στο αριστερό άκρο της αυτής και ο αναιρεσείων, Γ. Σ., οδηγώντας την υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... δίκυκλη μοτοσυκλέτα, της ιδιοκτησίας του, κινούμενος επί της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας της ιδίας ως άνω Ν.Ε.Ο.

Αθηνών-Κορίνθου, με κατεύθυνση προς την Ιερά οδό, έχοντας πρόθεση να εισέλθει σ'αυτήν (Ιερά οδό), με σκοπό να κατευθυνθεί προς Ελευσίνα, όταν εισήλθε στο δεξιό άκρο της Ιεράς οδού, διαπίστωσε ότι στο δεξιό άκρο της τελευταίας οδού, που έβαινε, ότι έμπροσθεν αυτού υπήρχαν ακινητοποιημένα δύο οχήματα, όταν δε έφθασε στο ύψος των αυτοκινήτων αυτών, προκειμένου να αποφύγει τα εν λόγω οχήματα, επιχείρησε ελιγμό προς αριστερά, χωρίς, όμως, να θέσει σε λειτουργία τον αριστερό δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης του οχήματός του και χωρίς να ελέγξει με προσοχή εάν μπορεί να ενεργήσει αριστερό ελιγμό με ασφάλεια, με αποτέλεσμα με την αιφνίδια αυτή κίνηση της μοτοσυκλέτας του, να παρεμβληθεί στην πορεία του οδηγούμενου από την πρώτη αναιρεσίβλητη οχήματος, η οποία είχε εισέλθει στη Ιερά οδό και έβαινε στο αριστερό άκρο αυτής κινούμενη κανονικά, με ταχύτητα 50 χλμ/ωρα, ευρισκόμενη σε απόσταση 15 μέτρων όπισθεν της άνω δίκυκλης μοτοσυκλέτας, στη συνέχεια γίνεται δεκτό ότι το σημείο σύγκρουσης τοποθετείται στο μέσον της Ιεράς οδού, με συνέπεια να δημιουργείται ασάφεια ως προς το ζήτημα της επί του οδοστρώματος θέσης των ως άνω, εμπλακέντων στο ατύχημα, οχημάτων(αναιρεσείοντος και πρώτης αναιρεσίβλητης), καθώς και του σημείου, που έλαβε χώρα η σύγκρουση αυτών, που είναι κρίσιμο, καθόσον διαφοροποιεί και τις προϋποθέσεις ευθύνης των εμπλεκόμενων στο ένδικο ατύχημα άνω οδηγών.

Και τούτο διότι, εάν ισχύει η εκδοχή, της κίνησης του οδηγούμενου από την πρώτη αναιρεσίβλητη Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, όπισθεν της δίκυκλης μοτοσυκλέτας του αναιρεσείοντος, δεν αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, όπως ήταν αναγκαίο για την πληρότητα της αιτιολογίας της, αν η πρώτη αναιρεσίβλητη είχε τηρήσει αρκετή απόσταση από το προπορευόμενο αυτής όχημα, ώστε να δύναται να διακόψει την πορεία του αυτοκινήτου της και να αποτρέψει την επέλευση του ατυχήματος, όπως απαιτείται κατά τη διάταξη του άρθρου 19 παρ. 7 του Κ.Ο.Κ.

Επίσης, το Εφετείο, με την παραδοχή του ότι, ο οδηγός της μοτοσυκλέτας " διαπίστωσε ότι στο δεξιό άκρο (σ.σ. της Ιεράς οδού) που έβαινε και έμπροσθεν αυτού υπήρχαν ακινητοποιημένα δυο οχήματα και όταν έφθασε στο ύψος αυτών, προκειμένου να τα αποφύγει επιχείρησε ελιγμό προς τα αριστερά χωρίς όμως να θέσει σε λειτουργία τον αριστερό δείκτη αλλαγής κατεύθυνσης του οχήματός του και χωρίς να ελέγξει με προσοχή εάν μπορεί να ενεργήσει τον αριστερό ελιγμό με ασφάλεια, με αποτέλεσμα με την αιφνίδια αυτή κίνηση της μοτοσυκλέτας του, να παρεμβληθεί στην πορεία του οχήματος, που οδηγούσε η πρώτη αναιρεσίβλητη, κινούμενη κανονικά στο αριστερό άκρο της οδού και ότι αυτή ευρισκόμενη σε απόσταση περίπου 15 μέτρων όπισθεν της μοτοσυκλέτας, ενήργησε τροχοπέδηση, προς αποφυγή της σύγκρουσης, πλην όμως, ανεπιτυχώς, διότι επέπεσε με το εμπρόσθιο μέρος του οχήματός της στο οπίσθιο μέρος της δίκυκλης μοτοσυκλέτας, η οποία ανετράπη...", διέλαβε ανεπαρκείς αιτιολογίες, καθόσον δεν διευκρινίζει α) ποιο το πλάτος του οδοστρώματος που είχαν καταλάβει τα ακινητοποιημένα δυο οχήματα και για ποιο λόγο ο αναιρεσείων επιχείρησε ελιγμό προς τα αριστερά, ενώ θα μπορούσε να διέλθει κινούμενος κανονικά στο ελεύθερο τμήμα της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας της Ιεράς οδού, δοθέντος ότι το πλάτος του οδοστρώματός της ήταν 7,5 μέτρα και έτσι απέμενε επαρκής ελεύθερος χώρος για τη διέλευσή του και β) από ποια απόσταση διαπίστωσε ο αναιρεσείων την ύπαρξη των δύο ακινητοποιημένων οχημάτων στο δεξιό άκρο της ως άνω οδού και, προς αποφυγή της πρόσκρουσης επ' αυτών, επιχείρησε ελιγμό προς τα αριστερά, με αποτέλεσμα, λόγω της αιφνίδιας αυτής κίνησης του οχήματός του, να παρεμβληθεί στην πορεία του κινουμένου κανονικά Ι.Χ.Ε.

αυτοκινήτου στην αριστερή λωρίδα της Ιεράς οδού. Επίσης, το Εφετείο, με την παραδοχή του " Αντίθετα, η ενάγουσα οδηγός του αυτοκινήτου δεν επέδειξε αμέλεια, καθόσον εκινείτο κανονικά στο ρεύμα πορείας της και με μικρή ταχύτητα, αποδεικνυόμενη από την πτώση της μοτοσυκλέτας πλησίον του σημείου σύγκρουσης, προέβη δε στην ενδεδειγμένη ενέργεια της τροχοπέδησης, καθόσον δεν ήταν εφικτός άλλος ελιγμός", με ελλιπείς αιτιολογίες απέρριψε την επικουρικώς προβληθείσα πρωτοδίκως από τους εναγόμενους της από 28-9-2018 αγωγής, ένσταση συνυπαιτιότητας της ενάγουσας στην πρόκληση του ατυχήματος, την οποία επανέφεραν νομίμως στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, με τις κατατεθείσες προτάσεις τους.

Και τούτο διότι, δεν εκτίθενται τα αναγκαία περιστατικά, από τα οποία να δικαιολογείται ο αποκλεισμός οποιασδήποτε ευθύνης της πρώτης αναιρεσίβλητης για την επέλευση του ενδίκου ατυχήματος και δη, υπό την εκδοχή (της κίνησής της όπισθεν της μοτοσυκλέτας του αναιρεσείοντος), δεν εκτίθεται αν η τελευταία τηρούσε αρκετή απόσταση από το προπορευόμενο αυτής όχημα, ώστε να έχει τη δυνατότητα να αντιδράσει εγκαίρως και να αποτρέψει τη σύγκρουση με αυτό.

Οι ανωτέρω ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες της προσβαλλομένης απόφασης στερούν αυτήν νομίμου βάσεως και έτσι δεν καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή ή μη υπαγωγή των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών στους ανωτέρω κανόνες δικαίου, τους οποίους παραβίασε εκ πλαγίου.

Συνεπώς, ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, παρελκούσης της έρευνας του πρώτου λόγου αυτής, λόγω της πλήρους αναιρετικής εμβέλειας του ως άνω λόγου της, που έγινε δεκτός, η οποία καθιστά αλυσιτελή την εξέτασή του. Κατόπιν τούτου, πρέπει να αναιρεθεί στο σύνολό της η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην εκείνου, που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση. Περαιτέρω πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος παραβόλου, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ. και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, ως ηττώμενοι διάδικοι, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. .../2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή, πλην εκείνου, που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα τούτο αναιρεσείοντα.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, το ύψος των οποίων καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Ιουνίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία καθώς και της αρχαιοτέρας Αρεοπαγίτου ο β'αρχαιότερος της Συνθέσεως Αρεοπαγίτης.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 20 Δεκεμβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ