Supreme Court dismisses appeal and stops prosecution due to statute of limitations expiration for unpaid social security contributions.

Απόφαση 1933 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1933/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, (σύμφωνα με την υπ'αριθ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου και Στυλιανό Δαρέλλη-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Οκτωβρίου 2019, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ελένης Μετσοβίτου-Φλουρή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων 1. Ν. Κ. του Δ., κατοίκου ... και 2) Π. Χ. του Ε., κατοίκου ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Γεωργία-Σεράινα Καρακασιλιώτη, για αναίρεση της υπ'αριθ. ΓΤ154/2018 απόφασης του Γ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Το Γ' Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και oι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στις αιτήσεις αναιρέσεως: α) από 27.6.2019 και με αριθμό πρωτ. 7299/2019 του Ν. Κ. και β) από 27.6.2019 και με αριθμό πρωτ. 7298/2019 του Π. Χ. οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1057/2019.

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παύσει οριστικά, λόγω παραγραφής, η ποινική δίωξη σε βάρος των αναιρεσειόντων κατηγορουμένων και την πληρεξούσια δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως α) από 27 Ιουνίου 2019 με αριθμό πρωτ. 7299/2019 του Ν. Κ. του Δ. και β) από 27 Ιουνίου 2019 με αριθμό πρωτ. 7298/2019 του Π. Χ. του Ε. κατά της υπ' αριθμ. ΓΤ 1554/2018 καταδικαστικής απόφασης του Γ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών (δικάζοντος σε δεύτερο βαθμό) με την οποία καταδικάστηκε, ο καθένας, σε συνολική ποινή είκοσι ενός (21) μηνών φυλάκισης, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη για τρία έτη και τριών χιλιάδων πεντακοσίων (3.500) ευρώ χρηματική ποινή για τις αξιόποινες πράξεις της μη έγκαιρης καταβολής εργοδοτικών και εργατικών εισφορών, έχουν ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 463, 473, 474 παρ. 2, 505 παρ. 1α του ΚΠΔ, όπως ίσχυαν πριν το Ν. 4620/2019, εφαρμόζονται, όμως, στην προκείμενη περίπτωση, κατά τα άρθρα 585 και 589 παρ. 2 του νέου ΚΠΔ, αφού η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε πριν 01-07-2019), καθόσον η προσβαλλόμενη απόφαση, αφού καταχωρίστηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο καθαρογραφής στις 28-08-2018, επιδόθηκε στον αντίκλητο των αναιρεσειόντων (οι οποίοι είχαν δικαστεί ερήμην) την 07-06-2019 και οι αιτήσεις αναιρέσεως ασκήθηκαν στις 27 Ιουνίου 2019 με δηλώσεις που επιδόθηκαν στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περιέχουν δε ως λόγους αναίρεσης α) την έλλειψη της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και β) την υπέρβαση εξουσίας (άρθρο 510 παρ. 1 περ. Δ' και Θ'). Είναι, επομένως, τυπικά δεκτές.

Κατά την παρ. 1 του άρθρου 1 του Ν. 86/1967, όπως ισχύει, όποιος υπέχει νόμιμη υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών που βαρύνουν τον ίδιο (εργοδοτικών), οι οποίες υπερβαίνουν το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ, προς τους υπαγόμενους στο Υπουργείο Εργασίας, οποιασδήποτε φύσεως Οργανισμούς Κοινωνικής Πολιτικής ή Κοινωνικής Ασφάλισης ή Ειδικούς Λογαριασμούς και δεν τις καταβάλει εντός μηνός από τότε που κατέστησαν απαιτητές προς τους ως άνω Οργανισμούς, τιμωρείται με φυλάκιση τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων δραχμών.

Κατά δε την παρ. 2 του άνω άρθρου, όποιος παρακρατεί ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων σε αυτόν, που υπερβαίνουν το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, προκειμένου να τις αποδώσει στους πιο πάνω Οργανισμούς και δεν καταβάλει ή δεν αποδίδει αυτές προς τους ανωτέρω Οργανισμούς εντός μηνός, από τότε που έγιναν απαιτητές, τιμωρείται για υπεξαίρεση με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων δραχμών.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 16 του Κανονισμού Ασφαλίσεως του ΙΚΑ, ως χρόνος καταβολής των άνω εισφορών ορίζεται το ημερολογιακό τέλος του μήνα εντός του οποίου παρασχέθηκε η εργασία ή υπηρεσία, κατά δε το άρθρο 26 παρ. 3 του Α.Ν. 1846/1951, που κυρώθηκε με το Ν. 2113/1952, οι εισφορές πρέπει να καταβληθούν από τον υπόχρεο μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από το χρόνο, ο οποίος έχει , κατά τα άνω, ορισθεί.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι τα εγκλήματα της μη καταβολής των εισφορών αυτών (εργοδοτικών-εργατικών) συντελούνται με την παράλειψη της εμπρόθεσμης καταβολής των εισφορών μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από το ημερολογιακό τέλος κάθε μήνα που παρασχέθηκε η εργασία.

Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 111 παρ. 1, 3, 112 και 113 του ΠΚ, όπως αυτός ισχύει από 01-07-2019 (Ν. 4619/2019), το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία, προκειμένου για πλημμελήματα είναι πέντε (5) έτη και αρχίζει από την ημέρα τέλεσή τους. Η προθεσμία της παραγραφής αναστέλλεται για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως, πέραν των τριών (3) ετών για πλημμελήματα (άρθρο 113 ΠΚ). Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 311 παρ. 1, 368 περ. β' του ΚΠΔ, όπως αυτός ισχύει από 01-07-2019 (Ν. 4620/2019), προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημόσιας τάξης, εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας, ακόμη και από τον Άρειο Πάγο, ο οποίος διαπιστώνοντας τη συμπλήρωση της παραγραφής μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης ή την άσκηση της αναίρεσης, οφείλει να αναιρέσει την προσβαλλόμενη απόφαση και να παύσει την ποινική δίωξη λόγω παραγραφής, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι τυπικά παραδεκτή για το λόγο ότι ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και περιέχεται σ' αυτήν ένας, τουλάχιστον, παραδεκτός λόγος αναίρεσης από αυτούς που αναφέρονται, περιοριστικά, στο άρθρο 510 του ΚΠΔ, χωρίς να χρειάζεται να κριθεί κάποιος λόγος βάσιμος (άρθρο 511 ΚΠΔ).

Στην προκείμενη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση (ΓΤ 1554/2018 του Γ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών οι αναιρεσείοντες κηρύχθηκαν ένοχοι του ότι, τυγχάνοντες εργοδότες και έχοντας απασχολήσει, κατά το χρονικό διάστημα από 01-04-2011 έως 30-09-2011 προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας, δεν κατέβαλαν στο ΙΚΑ τις βαρύνουσες αυτούς εργοδοτικές και εργατικές εισφορές συνολικού ποσού 202.259,50 ευρώ (134.839,67 συν 67.419,83). Το παραπάνω ποσό όφειλαν να καταβάλλουν στο ΙΚΑ, όπως προαναφέρθηκε, μέχρι την 31η Οκτωβρίου 2011. Έκτοτε και μέχρι του χρόνου διάσκεψης της ένδικης υπόθεσης (22.11.2019) έχει παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της οκταετίας (συνυπολογιζομένης, στην πενταετή παραγραφή του πλημμελήματος και της τριετούς αναστολής της, κατά τη διάρκεια της κύριας διαδικασίας). Συνακόλουθα και εφόσον η ασκηθείσα νομίμως και εμπροθέσμως αναίρεση περιέχει παραδεκτούς λόγους (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Θ'), πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη λόγω παραγραφής, κατά τα, ειδικότερα, αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. ΓΤ 1554/2018 απόφαση του Γ Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθήνας

Παύει οριστικά την ασκηθείσα σε βάρος των αναιρεσειόντων α) Ν. Κ. του Δ., κατοίκου ... (οδός ...) και β) Π. Χ. του Ε. κατοίκου ... (οδός ...) για τις αξιόποινες πράξεις της μη έγκαιρης καταβολής 1) εργοδοτικών και 2) εργατικών εισφορών στο ΙΚΑ και δη του ότι: "τυγχάνοντας εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία ... ΑΒΕΕ και Α.Μ.Ε.: ...245 ΥΠΟΚ/ΜΑ ΙΚΑ ..., είδος Επιχείρησης:

Κατασκευή μηχανημάτων για τη μεταλλουργία μαζί με τον συγκατηγορούμενο του και έχοντας απασχολήσει, κατά τη χρονική περίοδο 01-04-2011 έως 30-09-2011 στην επιχείρησή τους προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλιζόταν στο Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όφειλε για την ασφάλιση του άνω προσωπικού να καταβάλει στο ΙΚΑ τις κατωτέρω εισφορές ποσού 202.259,50 ΕΥΡΩ μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίο παρασχέθηκε η εργασία.

Για την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό ...01/2011 ΠΕΕ συνολικού ποσού εισφορών 202.259,50 ΕΥΡΩ. 1)'Εχοντας νόμιμη υποχρέωση καταβολής των βαρυνουσών τους ίδιους (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών, ποσού 134.839,67 ΕΥΡΩ, δεν κατέβαλε αυτές στον άνω Οργανισμό μέσα στο μήνα στον οποίο οι εισφορές έγιναν απαιτητές. 2)'Εχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρησή τους (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 67.419,83 ΕΥΡΩ, με σκοπό να αποδώσουν αυτές στον άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλαν σ' αυτόν μέσα στο μήνα κατά τον οποίο αυτές έγιναν απαιτητές, κατέστησαν γι' αυτές τιμωρητέοι για υπεξαίρεση".

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Νοεμβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Δεκεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ