Supreme Court dismisses appeal against insurance liability judgment due to lack of legal grounds and proper evidence evaluation.

Απόφαση 1933 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1933/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γρηγόριο Λαπατά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. (P.) Π. (P.) ή Π. Τ. Φ. (F.), κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Κωνσταντίνο Φωκά και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Σ. Χ. του Χ., κατοίκου ... ο οποίος δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο και 2. Της εδρεύουσας στην .., Ανωνύμου Εταιρίας Γενικών Ασφαλίσεων Ζημιών, με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ ΑΕΓΑΖ", νομίμως εκπροσωπούμενη, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ιωάννη Καραγκούνη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 46223/23-10-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:12173/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1528/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί o αναιρεσείων με την από 19-11-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γρηγόριος Λαπατάς, ανέγνωσε την από 3-1-2012 έκθεσή του κωλυομένου να συμμετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτη Βασιλείου Λαμπρόπουλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη και των επτά λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως της και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ'αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκείμενη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη με επίκληση από τον αναιρεσείοντα υπ'αριθμόν .../4.2.2011 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Κιλκίς …προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 19.11.2010 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 364/22.11.2010 ένδικης αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο της 13ης Ιανουαρίου 2012, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υπόθεσης για εκείνη της 7ης Δεκεμβρίου 2012, οπότε και πάλι αναβλήθηκε λόγω αποχής των δικηγόρων για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, επιδόθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως στον πρώτο αναιρεσίβλητο Σ. Χ. Χ. Επομένως, εφόσον αυτός δεν εμφανίστηκε κατά ην εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ.2 του ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 226 παρ.4 και 573 παρ.1 ιδίου Κώδικα.

ΙΙ. Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ.4 και 566 ΚΠολΔ προκύπτει με σαφήνεια ότι, για να είναι ορισμένος ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ.1 περ.α'ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο η συγκεκριμένη διάταξη ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε και το αποδιδόμενο στην απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου.

Αν δε το δικαστήριο εξέτασε την ουσία της υπόθεσης, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο, με πληρότητα και σαφήνεια και οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές της απόφασης με τις οποίες εκείνο υπέπεσε, κατά τον αναιρεσείοντα, στην πλημμέλεια που συγκροτεί το λόγο αυτό αναιρέσεως, διότι διαφορετικά είναι ανέφικτος ο ζητούμενος αναιρετικός έλεγχος (ΑΠ (ολ) 20/2005), ενώ είναι αυτονόητο, ότι τα στοιχεία αυτά πρέπει να εξειδικεύονται σε σχέση με καθένα από τους κανόνες του ουσιαστικού δικαίου, που κρίνονται ότι παραβιάσθηκαν, όταν αυτοί είναι περισσότεροι από ένας (ΑΠ (ολ) 32/1996, ΑΠ134/1999, ΑΠ 1077/2008, ΑΠ 207/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση με το πρώτο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 914, 929, 930 και 932 ΑΚ, καθώς και τις διατάξεις του Ν.737/1977. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι αόριστος γιατί στο αναιρετήριο δεν αναφέρεται σε τι συνίσταται η παραβίαση των ως άνω πλείστων διατάξεων που φέρονται ότι παραβιάστηκαν, αφού αυτοί είναι περισσότεροι από ένας και ποία η επίδραση ενός εκάστου στο διατακτικό της απόφασης που έκρινε, εν μέρει, ουσιαστικά βάσιμη την ένδικη αγωγή του αναιρεσείοντος, αναφορικά με τις σωματικές βλάβες, το βαθμό της αναπηρίας και το ύψος της αποζημιώσεώς του, συνεπεία του ένδικου τροχαίου ατυχήματος.

Επομένως, ο ως άνω πρώτος λόγος της κρινόμενης αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

ΙΙΙ. Με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.10 του ΚΠολΔ, διότι δέχθηκε ότι, κατά το χρονικό διάστημα από 16.6.2006 έως 30.10.2006, ήταν ικανός προς εργασία, παρά τη σωματική βλάβη που είχε υποστεί στο ένδικο τροχαίο ατύχημα, χωρίς αποδείξεις. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αβάσιμος και απορριπτέος, εφόσον το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα ύστερα από την εκτίμηση τόσο των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων αμφοτέρων των διαδίκων, όσο και από το σύνολο των εγγράφων, τα οποία επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νομίμως τα διάδικα μέρη. IV. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται "αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων". Δεν δημιουργείται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν το δικαστήριο, συνεκτιμώντας ελεύθερα τα αποδεικτικά μέσα, επιτρεπτώς, ως μη διαθέτοντα κατά το νόμο αυξημένη αποδεικτική δύναμη αποδίδει μεγαλύτερη ή μικρότερη βαρύτητα σε ένα ή μερικά από αυτά (ΑΠ 1145/1999, ΑΠ 793/2010).

Συνεπώς, ο έβδομος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο ο αναιρεσείων αποδίδει στη προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία εκδόθηκε, όπως από αυτή προκύπτει, επί εφέσεως κατά αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου, κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από το άρθρο 681Α ΚΠολΔ, την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ, ότι δηλαδή παραβίασε τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων, και συγκεκριμένα: α)των από 16-6-2006, 18-1-2010 γνωματεύσεων του Νοσοκομείου Γεώργιος Παπανικολάου, β)της από 28-7-2008 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ιατρού Δ. Δ., γ)της από 2-11-2006 απόφασης της Α/βαθμίου Υγειονομικής Επιτροπής Κεντρικής Μακεδονίας και δ)των ιδιωτικών γνωματεύσεων του Αναπληρωτή Καθηγητή Δ. Κ. και της Αθληϊάτρου Ε.Μ., είναι απορριπτέος ως αβάσιμος δοθέντος ότι δεν αποτελούν δημόσια έγγραφα κατά την έννοια του άρθρου 438 ΚΠολΔ, ώστε να διαθέτουν την αυξημένη αποδεικτική δύναμη της πλήρους αποδείξεως ιδίου δε το με στοιχ.(α), ως περιέχον κρίσεις, και με την έννοια αυτή επιτρεπτώς εκτιμήθηκαν ελεύθερα.

V. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Εξ άλλου από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338-340 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας προκειμένου να σχηματίσει τη κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο από όλο το περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που με επίκληση προσκομίσθηκαν νόμιμα από τους διαδίκους.

Με τους συναφείς και σχετικούς τρίτο και έκτο λόγους της ένδικης αναίρεσης προσάπτεται, κατ'ορθή υπαγωγή, η από το άρθρο 559 αριθμ.11 περ.γ'ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του 1)την από 28.7.2006 ιατρική πραγματογνωμοσύνη του ιατρού Δ. Δ., 2)την από 24.7.2008 ιατρική γνωμάτευση της αθληϊάτρου Ε. Μ., 3)τον από 24.7.2008 έλεγχο βαδίσεως κ.λπ.

του Αναπληρωτή Καθηγητή Ιατρικής του ΑΠΘ Δ. Κ., ως και 4)όλα τα υπόλοιπα έγγραφα που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο της παρούσας. Όμως, το Εφετείο βεβαιώνει στην προσβαλλόμενη απόφασή του ότι κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα εις ότι αφορά την κατάσταση της χωλότητας του αναιρεσείοντος και την αστάθεια βαδίσεώς του, αφού έλαβε υπόψη και εκτίμησε ελεύθερα όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νομίμως οι διάδικοι.

Από τη βεβαίωση αυτή του Εφετείου και το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι έλαβε υπόψη και τα ως άνω έγγραφα, για δε την ιατρική πραγματογνωμοσύνη του ιατρού Δ. Δ. γίνεται ρητά αναφορά. Επομένως, οι αμέσως προηγούμενοι (τρίτος και έκτος) λόγοι αναίρεσης τυγχάνουν αβάσιμοι και απορριπτέοι.

Στην πλημμέλεια αυτή δεν προσήκει η παράλληλα διατυπούμενη με τον έκτος κατά σειρά λόγο αναιρετική αιτίαση από το άρθρο 559 αρ.13 ΚΠολΔ. VI. Ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης ("παραμόρφωση περιεχομένου εγγράφου") ιδρύεται μόνο όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε σφάλμα ανάγνωσης αποδεικτικού εγγράφου, είτε θετικώς με εσφαλμένη ανάγνωση, είτε αρνητικώς με τη μη ανάγνωση κρισίμων για την απόδειξη ή απόδειξη σημείων του περιεχομένου του και έτσι προσδίδει σε αυτό το έγγραφο περιεχόμενο διαφορετικό από εκείνο που έχει, στη συνέχεια δε στηριζόμενο αποκλειστικώς ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο αυτό καταλήγει στο επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα αποδεικτικό πόρισμα για πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο εξετίμησε απλώς μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, το περιεχόμενο του εγγράφου όπως ακριβώς έχει, ύστερα από ορθή ανάγνωση (ΑΠ (ολ) 1/1999). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πέμπτο λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων, κατ' επίκληση παραβίασης από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ, αποδίδει στο Εφετείο την αιτίαση ότι παρεμόρφωσε το περιεχόμενο α) των υπό ημερ. 16-6-2006 και 18-1-2010 ιατρικών γνωματεύσεων του Νοσοκομείου Γ.

Παπανικολάου, β) της υπό ημερομηνία 28-7-2008 εκθέσεως Ιατρικής Πραγματογνωμοσύνης του Δ. Δ., γ) της υπ' αριθ. πρωτ. 21038/2-11-2006 αποφάσεως της Α/βαθμίου Υγειονομικής Επιτροπής Νομού Θεσ/νίκης, δ)της με ημερομηνία 24-7-2008 ιατρικής γνωμάτευσης της Αθληϊάτρου Ε. Μ., και ε)του με ημερομηνία 24-7-2008 ελέγχου βαδίσεως και ισορροπίας του Καθηγητή Ιατρικής του ΑΠΘ Δ.

Κ.. Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι, όπως από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, τα έγγραφα αυτά τα εξετίμησε το Εφετείο μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, και μετ' ορθή ανάγνωση του περιεχομένου τους κατέληξε στην κρίση του εις ότι αφορά το είδος και το μέγεθος της σωματικής βλάβης καθώς και το ποσοστό αναπηρίας του στο βάδισμα.

V

ΙΙ. Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν τον πραγματικό κανόνα δικαίου ο οποίος εφαρμόσθηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στη κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, για το λόγο ότι δεν περιέχει σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες ως προς την ικανότητα του αναιρεσείοντος προς εργασία, εξαιτίας του επισυμβάντος τροχαίου ατυχήματος, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Ο ως άνω λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος και απορριπτέος, διότι το Εφετείο διέλαβε σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, όσον αφορά το αμέσως προηγούμενο θέμα, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 297, 298, 914, 929, 930 και 932 ΑΚ, που εφαρμόστηκαν. Επομένως, το Εφετείο δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση νόμιμης βάσης ούτε παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε.

VIII. Έπειτα, λοιπόν, από όλα τα παραπάνω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων μόνο της κατ'αντιμωλία δικαζόμενης και έχουσας καταθέσει προτάσεις δεύτερης των αναιρεσιβλήτων ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ Α.Ε.Γ.Α" (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό της παρούσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την, από 19.11.2010 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 364/22.11.2010, αίτηση αναίρεσης της υπ'αριθμόν 1528/2010 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της δεύτερης των αναιρεσιβλήτων ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ Α.Ε.Γ.Α.Ζ.", τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Οκτωβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Οκτωβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ