Supreme Court allows appeal regarding arbitrary promotion omission under contract-based personnel regulations.

Απόφαση 1931 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1931/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Παναγιώτη Κομνηνάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ξενοδοχειακής Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΣΤΗΡ ΠΑΛΑΣ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ Α.Ξ.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Κατσαρό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Άγη Σουμελά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-9-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1968/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 7431/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 15-2-2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κομνηνάκης, διάβασε την από 19-9-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος αναίρεσης κατά το πρώτο και δεύτερο μέρος του και να απορριφθούν οι άλλοι λόγοι αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στις επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις, όπου ισχύει κανονισμός ή οργανισμός προσωπικού με ισχύ νόμου, η παράλειψη προαγωγής εργαζομένου από τα αρμόδια όργανα του εργοδότη ελέγχεται από τα πολιτικά δικαστήρια με βάση τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, για κατάχρηση δικαιώματος, η οποία υφίσταται, όταν, κατά παράβαση των αρχών της καλής πίστης, παραλείφθηκε η προαγωγή εργαζομένου που καταφανώς υπερείχε κατά τα προβλεπόμενα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα έναντι άλλου συναδέλφου του, του οποίου καταχρηστικώς προκρίθηκε η προαγωγή.

Στις επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις, όμως, όπου ισχύει κανονισμός ή οργανισμός προσωπικού με συμβατική ισχύ, η παράλειψη προαγωγής εργαζομένου ελέγχεται από τα πολιτικά δικαστήρια με βάση τις διατάξεις των άρθρων 201 και 207 ΑΚ. Στις περιπτώσεις δηλαδή αυτές η προαγωγή τελεί υπό την αναβλητική αίρεση της συνδρομής των προς προαγωγή όρων και δη της συνδρομής στο πρόσωπο του εργαζομένου των συμβατικώς προβλεπόμενων στον κανονισμό ή οργανισμό προϋποθέσεων και προσόντων προς προαγωγή.

Αν επομένως ο εργοδότης ή τα όργανά του, που ορίζονται στον κανονισμό ή οργανισμό, παρέλειψαν, αντίθετα προς την καλή πίστη, να προαγάγουν ορισμένο εργαζόμενο, μολονότι αυτός συγκέντρωνε τις προϋποθέσεις και τα αναγκαία τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, η αίρεση λογίζεται ότι έχει πληρωθεί. Είναι δε αντίθετη προς την καλή πίστη η παράλειψη προαγωγής ορισμένου υποψηφίου, αν αυτός υπερείχε καταφανώς έναντι έστω και ενός προκριθέντος συναδέλφου του.

Εκ τούτων καθίσταται φανερό ότι, είτε εφαρμοστεί στο άρθρο 281 ΑΚ (επί κανονισμού ή οργανισμού προσωπικού με ισχύ νόμου) είτε εφαρμοστεί το άρθρο 207 ΑΚ (επί κανονισμού ή οργανισμού με συμβατική ισχύ ή όταν η προαγωγή προβλέπεται από τη σύμβαση), ο έλεγχος της παράλειψης προαγωγής γίνεται με το ίδιο νομικό κριτήριο της αντίθεσης ή μη αυτής προς τις αρχές της καλής πίστης και ειδικότερα, με το κριτήριο της καταφανούς ή όχι υπεροχής του παραλειφθέντος, ως προς τα υπηρεσιακά προσόντα, έναντι προαχθέντος συναδέλφου του (ΟλΑΠ 32/2002).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του, δέχθηκε τα ακόλουθα: Με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου εξαρτημένης εργασίας αόριστου χρόνου, την 20-5-1991, ο αναιρεσίβλητος απασχολείτο, αντί συμφωνημένου μηνιαίου μισθού, στην ΑΣΤΗΡ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη) ως υπάλληλος με το βαθμό του Υποδιευθυντή Συντονιστή (ολοκλήρου) της Ακτής .....

στο σύνολο των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων της εργοδότριάς του στην Ακτή ..... (πλαζ, εστιατόρια, CLUB HOUSE και στα τρία ξενοδοχειακά συγκροτήματα ....., ....., .....) υπό τον Συντονιστή Διευθυντή (ολοκλήρου) της Ακτής ..... . Στις κύριες αρμοδιότητες - καθήκοντα του αναιρεσιβλήτου ήταν και αυτά του επευθύνου νύκτας στις ώρες 23.00 - 7.00.

Ο συνάδελφος του αναιρεσιβλήτου στην ίδια επιχείρηση Α, που απασχολείτο επίσης με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου εξαρτημένης εργασίας αόριστου χρόνου ως υπάλληλος με το βαθμό του Υποδιευθυντή του ξενοδοχειακού συγκροτήματος ΑΦΡΟΔΙΤΗ της Ακτής ..... την 1-6-1998 προήχθη στο βαθμό του αναπληρωτή Διευθυντή του αυτού ξενοδοχειακού συγκροτήματος υπό τον Συντονιστή Διευθυντή (ολοκλήρου) της Ακτής ..... .

Στις κύριες αρμοδιότητες καθήκοντα του Α ήταν και αυτή του υπευθύνου νύκτας στο ξενοδοχειακό συγκρότημα ....., στις ώρες 23.00 - 7.00. Χρόνος προσλήψεως του αναιρεσιβλήτου και του Α από την άνω επιχείρηση είναι, αντίστοιχα, τα έτη 1977 και 1989. Από το τέλος Δεκεμβρίου 1998 στην αναιρεσείουσα μεταβιβάστηκε η επιχείρηση της άνω εταιρείας και ειδικότερα οι ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις της στην Ακτή ..... (τα τρία ξενοδοχειακά συγκροτήματα ....., ....., .....).

Η εργασιακή σχέση του αναιρεσιβλήτου και του ..... συνεχίστηκε υπό τους ίδιους όρους μετά της αναιρεσείουσας. Ο ..... από 1-10-1999 προήχθη στο βαθμό του Διευθυντή του ξενοδοχειακού συγκροτήματος ..... της Ακτής ..... υπό τον Συντονιστή Διευθυντή (ολοκλήρου) της Ακτής ..... . Ο αναιρεσίβλητος την 1-6-1998 και την 1-10-1999 εξακολουθούσε να απασχολείται με το βαθμό του Συντονιστή Υποδιευθυντή ολόκληρης της Ακτής ....., υπό τον Συντονιστή Διευθυντή, στο σύνολο των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων στην Ακτή ..... (πλαζ, εστιατόρια, CLUB HOUSE και στα τρία ξενοδοχειακά συγκροτήματα ....., ....., .....).

Οι προαγωγές βαθμολογικής - μισθολογικής εξελίξεως του προσωπικού της άνω αρχικής εργοδότριας και της αναιρεσείουσας, οι οποίες στους κρίσιμους χρόνους (1-6-1998 και 1-10-1999) δεν είχαν κανονισμό ή οργανισμό εργασίας, γίνονταν με απόφαση της Διοικήσεώς τους, ήτοι του 5μελούς ή του 9μελούς διοικητικού Συμβουλίου με πενταετή θητεία.

Ο αναιρεσίβλητος κατέχει πτυχίο της Ανώτερης Σχολής Τουριστικών Επαγγελμάτων Ρόδου (τριετούς φοιτήσεως, στα έτη 1971-1973). Φοίτησε α.- στο CORNELL UNIVERSITY U.S.A./ Διεύθυνση Ξενοδοχείων και εστιατορίων, επιπέδου Α.Ε.Ι. και β.- στο LA SALE EXTENSION UNIVERSITY/ Τουριστικές Επιχειρήσεις. Παρακολούθησε τα έτη 1977-1998 έξι επιμορφωτικά σεμινάρια ("Διοίκηση ολικής Ποιότητος", διαρκείας 110 ωρών, " Ειδικά θέματα- Διοίκησης Μεγάλων Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων", διαρκείας 110 ωρών, " Λειτουργία Αποτελεσματικών Ομάδων/ Εργαστήρι Ηγετικών Στελεχών", διαρκείας 30 ωρών, "ADVANCE MANAGEMENT RESEARCH"/ Λονδίνο, διαρκείας 20 ωρών, "CERTIFIKATE OF ACHIEVEMENT A.H.M.A.", διαρκείας 1 έτους, ΕΛ.ΚΕ.ΠΑ/Αθήνα "Εισαγωγή στη Διαφήμιση", διαρκείας 40 ωρών).Έχει προϋπηρεσία σε ξενοδοχεία της ημεδαπής και της αλλοδαπής.

Γνωρίζει επαρκώς τις ξένες γλώσσες αγγλική, γαλλική και ισπανική, τις οποίες χρησιμοποιεί κατά την εκτέλεση της εργασίας του. Ο Α κατέχει πτυχίο Τουριστικών και Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων του INSΤITUT INTERNATIONAL DE GLION. Παρακολούθησε τα έτη 1989-1998 ένα επιμορφωτικό σεμινάριο (ΕΛ.ΚΕ.ΠΑ/Αθήνα "Επιμόρφωση Διευθυντικών Στελεχών Ξενοδοχειακών Μονάδων").

Έχει προϋπηρεσία σε ξενοδοχεία της ημεδαπής και της αλλοδαπής. Γνωρίζει επαρκώς τις ξένες γλώσσες αγγλική και γαλλική, τις οποίες χρησιμοποιεί κατά την εκτέλεση της εργασίας του. Από τη σύγκριση των υπηρεσιακών προσόντων του αναιρεσιβλήτου και του Α μέχρι τους κρίσιμους χρόνους (1-6-1998 και 1-10-1999), ο πρώτος έναντι του δευτέρου υπερτερεί ως προς τους τίτλους σπουδών, τον αριθμό ξένων γλωσσών και την επιμόρφωση.

Υφίσταται έτσι έναντι του Α καταφανής υπεροχή του αναιρεσιβλήτου, ώστε η παράλειψη της προαγωγής του στο βαθμό του Αναπληρωτή Διευθυντή από 1-6-1998 και του Διευθυντή από 1-10-1999 του ξενοδοχειακού συγκροτήματος ..... της Ακτής ..... να είναι καταχρηστική κατά την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ. Έτσι που έκρινε η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται νόμιμης βάσης, διότι περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το παραπάνω ζήτημα (της καταφανούς υπεροχής του αναιρεσιβλήτου έναντι του προαχθέντος) και ως εκ τούτου καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 207 ΑΚ.

Ειδικότερα, στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν διευκρινίζεται, αν ο αναιρεσίβλητος υπερείχε του προαχθέντος και σε άλλα κρίσιμα για την προαγωγή στοιχεία, όπως γνώση του αντικειμένου, διοικητική ικανότητα, κρίση και αντίληψη, εμπειρία κλπ, ώστε να μπορέσει να θεωρηθεί ότι αυτός υπερείχε καταφανώς του προαχθέντος, δεδομένου ότι μόνη η υπεροχή στους τίτλους σπουδών, τον αριθμό ξένων γλωσσών και την επιμόρφωση δεν μπορεί να προσδώσει σ' αυτόν (αναιρεσίβλητο) καταφανή υπεροχή.

Συνεπώς, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως κατά το σχετικό τέταρτο μέρος του, με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος. Μετά από αυτά και ενόψει του ότι παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές (άρθρο 580 § 3 ΚΠολΔ), και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 7431/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Δεκεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ