Supreme Court allows appeal against lower court's finding of no liability for marble worker's death.

Απόφαση 1924 / 2024 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1924/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου - Εισηγήτρια και Μιχαήλ Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Σεπτεμβρίου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Θ. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΑΡΜΑΡΑ Κ. ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.", που εδρεύει στο Βιοτεχνικό Πάρκο Προσοτσάνης Δράμας και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Χ. Κ. του Α., ατομικά και υπό την ιδιότητά του ως ομορρύθμου εταίρου της πρώτης αναιρεσείουσας, κατοίκου ..., 3) Σ. Κ. του Α., ατομικά και υπό την ιδιότητά του ως ομορρύθμου εταίρου της πρώτης αναιρεσείουσας, κατοίκου ... και 4) Α. Κ. του Ι., κατοίκου ... Εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Χαρίκλεια Απαλαγάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ε. χήρας Α. Ν., το γένος Π. Κ., κατοίκου ..., 2) Κ. Ν. του Α., νομίμως εκπροσωπουμένης από την α' αναιρεσίβλητη (Ε. χήρα Α. Ν.), δικαστική συμπαραστάτρια αυτής, κατοίκου ..., 3) Α. Ν. του Α., κατοίκου ..., 4) Ε. Ν. του Α., νομίμως εκπροσωπουμένης από τους ασκούντες τη γονική μέριμνα αυτής (α) τον γ' αναιρεσίβλητο (Α. Ν. του Α.) και (β) την Ξ. Γ. του Γ., απάντων κατοίκων ..., 5) Τ. Ν. του Α., κατοίκου ..., 6) Δ. Ν. του Α., 7) Γ. Ν. του Α., κατοίκου ... και 8) Α. χήρας Α. Ι., το γένος Α. Ν., κατοίκου ... Ο έκτος αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, ενώ άπαντες οι λοιποί αναιρεσίβλητοι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Ιωάννη Ραχιώτη και Ανδρέα Τσώκο, οι οποίοι δήλωσαν στο ακροατήριο ό τι ο έκτος αναιρεσίβλητος απεβίωσε, όπως προκύπτει και από τη με ημερομηνία 11-4-2023 ληξιαρχική πράξη θανάτου της Ληξιάρχου του Δήμου Αθηναίων του Νομού Αττικής Β. Μ. και κληρονομήθηκε από τους ήδη 2η, 3ο, 5η, 7ο και 8η αναιρεσιβλήτους, οι οποίοι συνεχίζουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από τους ίδιους ως άνω πληρεξουσίους δικηγόρους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από ...-2019 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και του αρχικού διαδίκου Δ. Ν., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: .../2021 του ίδιου Δικαστηρίου και .../2023 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από ...-2023 αίτησή τους και τους από ...-2024 προσθέτους αυτής λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης και των προσθέτων αυτής λόγων και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α, 287 παρ. 1, 290 ΚΠολΔ, οι οποίες εφαρμόζονται και στη δίκη για την αναίρεση, σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ.1 ιδίου κώδικα, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 1846 ΑΚ, προκύπτει, ότι αν εωσότου τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, πεθάνει κάποιος διάδικος, η δίκη διακόπτεται, εφόσον λάβει χώρα γνωστοποίηση του λόγου διακοπής, σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο 287 παρ. 1, από τα πρόσωπα που δικαιούνται να επαναλάβουν την δίκη, όπως είναι και ο κληρονόμος του αποβιώσαντος, ο οποίος μπορεί να επαναλάβει εκουσίως τη δίκη με δήλωσή του που γίνεται ταυτοχρόνως με τη δήλωση διακοπής, οπότε επέρχεται άμεση επανάληψη της δίκης, με την προϋπόθεση, ότι αποδεικνύεται ή συνομολογείται από τον αντίδικο, έστω και σιωπηρώς, λόγω μη αμφισβήτησης, η ιδιότητα του επαναλαμβάνοντoς τη δίκη ως κληρονόμου, η οποία, αν αμφισβητείται από τον αντίδικο, εξετάζεται από το δικαστήριο παρεμπιπτόντως.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά του Δικαστηρίου τούτου, κατά τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης, που έγινε με εκφώνησή της από τη σειρά του πινακίου, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο του δικαστηρίου τούτου (23.9.2024), δεν εμφανίστηκε ο έκτος των αναιρεσιβλήτων, Δ.

Ν. του Α. Αντ' αυτού όμως εμφανίστηκαν ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, οι πέμπτη, έβδομος, όγδοη αναιρεσίβλητοι (αδέλφια του) και οι δεύτερη και τρίτος αναιρεσίβλητοι (τέκνα προαποβιώσαντος αδελφού του), νομίμως εκπροσωπηθέντες από τους πληρεξουσίους τους δικηγόρους, Ιωάννη Ραχιώτη και Ανδρέα Τσώκο , οι οποίοι δήλωσαν ότι ο παραπάνω απολιπόμενος, απεβίωσε στις 8.4.2023 δηλαδή μετά την άσκηση της κρινόμενης αναίρεσης που έγινε με τη κατάθεση του δικογράφου της, στις 2.2.2023, και ότι αυτοί συνεχίζουν ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, που αποδέχθηκαν την σ' αυτούς επαχθείσα κληρονομία με την προσκομιζόμενη με αριθμό .../2024 πράξη αποδοχής κληρονομίας της συμβολαιογράφου Αθηνών, Χ.

Ζ., την βιαίως διακοπείσα δίκη. Η κατά τα ως άνω βιαίως διακοπείσα δίκη νομίμως συνεχίζεται από τους ανωτέρω κληρονόμους του έκτου αναιρεσιβλήτου, δεδομένου ότι οι παρασταθέντες διά της πληρεξουσίας τους Δικηγόρου Χαρίκλειας Απαλαγάκη, αναιρεσείοντες, ούτε κατά τη διάρκεια της προθεσμίας της προσθήκης εγγράφως με την κατάθεση σημειώματος, ούτε στο ακροατήριο με δήλωση της άνω πληρεξουσίας τους, αμφισβήτησαν την ιδιότητα των άνω παρασταθέντων, που συνεχίζουν τη δίκη, ως κληρονόμων του αποβιώσαντα έκτου των αναιρεσιβλήτων ( ΟλΑΠ 22/2000, AΠ 122/2022, ΑΠ 399/2018, ΑΠ 1978/2008, ΑΠ 1860/2007).

Με την κρινόμενη από 2.2.2023 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα, με αριθμό .../2023 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, η οποία έκανε εν μέρει δεκτή την από 5.7.2021 έφεση των ήδη αναιρεσιβλήτων και εξαφάνισε τη με αριθμό .../2021 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας, με την οποία είχε απορριφθεί ως αβάσιμη από ουσιαστική άποψη η από 16.10.2019 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, με την οποία αυτοί επικαλούμενοι αδικοπρακτική συμπεριφορά του προστηθέντος υπαλλήλου και ενός των ομορρύθμων εταίρων της πρώτης των αναιρεσειουσών ομόρρυθμης εταιρείας, εξ αιτίας της οποίας και αποκλειστικά, συνέβη ο θανατηφόρος τραυματισμός του συζύγου, πατρός, πάππου και αδελφού τους, ζήτησαν, μετά εν μέρει περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής τους με τροπή αυτού σε εν μέρει αναγνωριστικό, να υποχρεωθούν οι ήδη αναιρεσείοντες, εις ολόκληρον έκαστος, στην καταβολή χρηματικής τους ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης, καθώς και αποζημίωσης (η δεύτερη και έκτος αυτών) λόγω στέρησης διατροφής που τους παρείχε εν ζωή ο θανών.

Η αίτηση αναίρεσης, ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ) είναι συνεπώς παραδεκτή (αρθ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ.3 ΚΠολΔ). Παραδεκτοί εξ άλλου,σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 569 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 37 του ν. 4842/2021 ως προς την έννοια της συζήτησης της αναίρεσης, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 281 ΚΠολΔ και ισχύει από 1-1-2022, είναι και οι από 9.8.2024 πρόσθετοι λόγοι αυτής, οι οποίοι ασκήθηκαν εμπρόθεσμα με ιδιαίτερο δικόγραφο, που επιδόθηκε στους αναιρεσιβλήτους, ειδικώς δε, ως προς την πρώτη των αναιρεσιβλήτων, επαρκούσης της γενομένης επίδοσης του δικογράφου τους, μόνον υπό την ιδιότητά της ως δικαστικής συμπαραστάτριας της δευτέρας των αναιρεσιβλήτων, δεδομένου ότι στη περίπτωση της πολλαπλής ιδιότητας του προς ον η επίδοση, αρκεί για την τελείωση αυτής η επίδοση ενός μόνο αντιγράφου του επιδιδομένου δικογράφου (ΑΠ 932/2018- σχετ.

προσκ. με αριθμούς ..., ..., ..., ..., ....2024 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Σ. Π. Β. και με αριθμούς ....2023 και ....2023 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Βορείου Αιγαίου, Π. Κ.), Πρέπει, συνεπώς, η αίτηση αναιρέσεως και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής, να συνεκδικασθούν (αρθ. 246 ΚΠολΔ) και να ερευνηθούν περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο αυτών (άρθρο 577 παρ.3 ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 330 εδ. β' και 914, 932 του ΑΚ προκύπτει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προς αποζημίωση ή (και) προς αποζημίωση της ηθικής βλάβης προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια, επέλευση περιουσιακής ζημίας ή (και) ηθικής βλάβης και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της ζημιογόνου συμπεριφοράς του δράστη (νόμιμος λόγος ευθύνης) και του αποτελέσματος, δηλαδή, της περιουσιακού ή μη χαρακτήρα, ζημίας.

Στη περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικασθεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης. Παράνομη είναι η συμπεριφορά που αντίκειται σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, ο οποίος απονέμει δικαίωμα ή προστατεύει συγκεκριμένο συμφέρον του ζημιωθέντος, μπορεί δε η συμπεριφορά αυτή να συνίσταται σε θετική ενέργεια ή σε παράλειψη ορισμένης ενέργειας.

Για την κατάφαση της παρανομίας δεν απαιτείται παράβαση συγκεκριμένου κανόνα δικαίου, αλλά αρκεί η αντίθεση της συμπεριφοράς στο γενικότερο πνεύμα του δικαίου ή στις επιταγές της έννομης τάξης. Έτσι, παρανομία συνιστά και η παράβαση της γενικής υποχρέωσης πρόνοιας και ασφάλειας στο πλαίσιο της συναλλακτικής και γενικότερα της κοινωνικής δραστηριότητας των ατόμων, δηλαδή η παράβαση της, κοινωνικώς επιβεβλημένης και απορρέουσας εκ της θεμελιώδους δικαιϊκής αρχής της συνεπούς συμπεριφοράς, υποχρέωσης λήψης ορισμένων μέτρων επιμέλειας για την αποφυγή πρόκλησης ζημίας σε έννομα αγαθά τρίτων προσώπων, δηλαδή το παράνομο της αδικοπρακτικής ευθύνης συντρέχει και όταν παραβιάζεται η γενική υποχρέωση ασφάλειας και προστασίας των προσώπων και αγαθών με τα οποία η συμπεριφορά ενός κοινωνού του δικαίου έρχεται ή μπορεί να έλθει σε επαφή ή άλλως "το επιβαλλόμενο γενικό καθήκον του μη υπαιτίως ζημιούν άλλον". (ΑΠ 1154/2019).

Περαιτέρω, υπαιτιότητα είναι ο ψυχικός δεσμός του δράστη προς την αδικοπραξία. Αν το ζημιογόνο αποτέλεσμα οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του παθόντος, δεν οφείλεται αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση, ενώ αν διαπιστωθεί συντρέχον πταίσμα αυτού, το δικαστήριο μπορεί, σύμφωνα με τα άρθρα 300 και 932 του ΑΚ, να μην επιδικάσει αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση ή να μειώσει τα ποσά αυτά ( ΑΠ 128/2022, ΑΠ 1445/2021).

Η έννοια τη συνυπαιτιότητας είναι νομική και ως εκ τούτου η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ως προς την ύπαρξη ή μη συντρέχοντος πταίσματος του ζημιωθέντος, σχετικά με την επέλευση της ζημίας ή την έκτασή της, το οποίο λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης και δη αν τα περιστατικά που το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ανέλεγκτα ως αποδειχθέντα συγκροτούν ή όχι την έννοια της συνυπαιτιότητας, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου για τις αναιρετικές πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ 1059/2020, ΑΠ 1209/2019, 1255/2018).

Ειδικότερα, αμέλεια ως μορφή υπαιτιότητας, υπάρχει όταν, εξαιτίας της παράλειψης του δράστη να καταβάλει την επιμέλεια που αν κατέβαλε - με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς προσώπου του κύκλου δραστηριότητάς του - θα ήταν δυνατή η αποτροπή του ζημιογόνου αποτελέσματος, αυτός (δράστης) είτε δεν προέβλεψε την επέλευση του εν λόγω αποτελέσματος, είτε προέβλεψε μεν το ενδεχόμενο επέλευσής του, ήλπιζε όμως ότι θα το αποφύγει.

Όταν η ζημιογόνος συμπεριφορά συνίσταται σε υπαίτια παράλειψη, αμέλεια και εντεύθεν υποχρέωση αποζημιώσεως ή χρηματικής ικανοποιήσεως υφίσταται μόνο αν υπήρχε υποχρέωση του υπαίτιου προς ενέργεια της πράξεως που παραλείφθηκε, από το νόμο ή τη δικαιοπραξία ή την καλή πίστη κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη και ιδίως την προηγούμενη συμπεριφορά του υπαιτίου, από την οποία δημιουργήθηκε κατάσταση, η οποία επέβαλε τη λήψη μέτρων προς αποτροπή του απειλούμενου κινδύνου (ΑΠ 1059/2020).

Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει, όταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρ. 336 παρ. 4 ΚΠολΔ) η φερόμενη ως ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης (άρθρ. 298 ΑΚ) ήταν επαρκώς ικανή (πρόσφορη) να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα, το οποίο και επέφερε πράγματι στη συγκεκριμένη περίπτωση (ΑΠ 325/2018, ΑΠ 345/2017, 252/2013).

Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας (ΑΠ 1059/2020).Αντιθέτως, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας περί του ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η πράξη ή η παράλειψη εκείνη αποτέλεσε ή δεν αποτέλεσε την αιτία του επιζήμιου αποτελέσματος, περί του ότι δηλαδή το ζημιογόνο γεγονός σε σχέση με τη ζημία βρίσκεται ή δεν βρίσκεται σε σχέση αιτίου και αποτελέσματος, ως αναγόμενη σε εκτίμηση πραγματικών περιστατικών (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο ( ΑΠ 450/2024, ΑΠ 156/2021, ΑΠ 649/2019, ΑΠ 1607/2017, ΑΠ 706/2016).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 71 ΑΚ: "Το νομικό πρόσωπο ευθύνεται για τις πράξεις ή τις παραλείψεις των οργάνων που το αντιπροσωπεύουν, εφόσον η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που τους είχαν ανατεθεί και δημιουργεί υποχρέωση αποζημίωσης. Το υπαίτιο πρόσωπο ευθύνεται επιπλέον εις ολόκληρον".

Από την ανωτέρω διάταξη, σε συνδυασμό και με αυτές των διατάξεων των άρθρων 65 παρ. 1 και 67 του ΑΚ σύμφωνα με τις οποίες, αντίστοιχα, "το νομικό πρόσωπο διοικείται από ένα ή περισσότερα πρόσωπα" και "όποιος έχει τη διοίκηση νομικού προσώπου, φροντίζει τις υποθέσεις του και το αντιπροσωπεύει δικαστικά και εξώδικα", συνάγονται τα ακόλουθα:

Α) Οι νόμιμες υποχρεώσεις γενικώς των νομικών προσώπων για πράξη ή παράλειψη ουσιαστικώς αφορούν τα διοικούντα και εκπροσωπούντο αυτά όργανα, ήτοι τα φυσικά πρόσωπα δια των οποίων διεξάγονται οι υποθέσεις τους και ενσαρκώνεται η βούληση τους, Β) Εφόσον τα διοικούντα και εκπροσωπούντο το νομικό πρόσωπο όργανα, παραβιάσουν υπαιτίως με πράξη ή παράλειψη κανόνα που επιβάλλει επιταγή ή απαγόρευση στο νομικό πρόσωπο, τότε ευθύνονται και αυτά προσωπικά από αδικοπραξία.

Εξομοιώνεται δηλαδή η υπαίτια παράβαση από τα όργανα αυτά νόμιμης υποχρέωσης του νομικού προσώπου με υπαίτια παράβαση ίδιας νόμιμης υποχρέωσης. Κατά συνέπεια, τα διοικούντα και εκπροσωπούντο το νομικό πρόσωπο όργανα φέρουν προσωπική αδικοπρακτική ευθύνη για τις υπαίτιες παραβάσεις νομίμων υποχρεώσεων τόσο των ιδίων, όσο και των νομικών προσώπων.

Δεδομένου δε, ότι η υπαιτιότητα, η οποία ορίζεται ως "η επιλήψιμη ψυχική κατάσταση ενός προσώπου απέναντι στην παράνομη εξωτερική συμπεριφορά του" προσήκει μόνο σε φυσικά πρόσωπα, το νομικό πρόσωπο δεν αδικοπρακτεί, αλλά ευθύνεται για την αδικοπραξία των οργάνων του, κατ` άρθρο 71 ΑΚ και Γ) Σε περίπτωση αδικοπρακτικής ευθύνης του νομικού προσώπου, δεν απαιτείται εξειδίκευση των επιμέρους αρμοδιοτήτων και της προσωπικής στάσης εκάστου μέλους της διοίκησης για την κατ` αρχήν θεμελίωση της δικής του υποχρέωσης προς αποζημίωση του βλαβέντος εκ του αδικήματος.

Εξ άλλου, το άρθρο 22 του ΕμπΝ (ήδη άρθρο 249 παρ. 1 Ν. 4072/2012), καθιερώνει προσωπική, απεριόριστη και εις ολόκληρον ευθύνη του ομόρρυθμου εταίρου για τα χρέη της ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας, ανάγοντας ταυτόχρονα τις υποχρεώσεις της εταιρείας σε υποχρεώσεις και των ομόρρυθμων εταίρων της (ΑΠ 115/2020). Τέλος, κατά το άρθρο 922 ΑΚ ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλο σε μία υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του.

Η εφαρμογή της εν λόγω διατάξεως προϋποθέτει: α) σχέση προστήσεως, η οποία υπάρχει όταν ο προστήσας διατηρεί το δικαίωμα να δίδει οδηγίες και εντολές στον προστηθέντα, σε σχέση με τον τρόπο εκπληρώσεως της υπηρεσίας του, β) ενέργεια του προστηθέντος παράνομη και υπαίτια, πληρούσα τις προϋποθέσεις του άρθρου 914 ΑΚ και γ) η ενέργεια αυτή του προστηθέντος να έγινε κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας που του έχει ανατεθεί ή επ` ευκαιρία ή εξ αφορμής της υπηρεσίας του ή ακόμη και κατά κατάχρηση της υπηρεσίας του αυτής (ΑΠ 1383/2022, ΑΠ 368/2011).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμόστηκε, ενώ δεν έπρεπε, γιατί δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, δηλαδή αν το δικαστήριο της ουσίας απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέστηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοσθέντα κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και την υπαγωγή αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση (ΟλΑΠ 7/2014, ΑΠ 1191/2019).

Ακόμη, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς, σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά [έλλειψη αιτιολογίας] ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της [ανεπαρκής αιτιολογία] ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους [αντιφατική αιτιολογία].

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγομένου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το αποδεικτικό πόρισμα και για το λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος (ΑΠ 40/2020, ΑΠ 118/2019).Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα: "Η πρώτη εναγόμενη ομόρρυθμη εταιρεία διατηρεί επιχείρηση επεξεργασίας και πωλήσεως μαρμάρων στο Βιοτεχνικό Πάρκο Προσοτσάνης του Νομού Δράμας.

Συγκεκριμένα, παραλαμβάνει όγκους μαρμάρων, τις οποίες κόβει σε πλάκες, οι οποίες είτε πωλούνται αυτούσιες, αφού γυαλιστούν, είτε κόβονται σε πλακίδια. Η παραγωγή στεγάζεται σε μεταλλικό κτίριο, επιφανείας 1.100 τετ.μέτρων, στη δε αυλή, ανατολικά του κτιρίου αποθηκεύονται οι όγκοι μαρμάρων προς επεξεργασία, καθώς και οι κομμένες πλάκες μαρμάρων προς πώληση.

Στην ασφαλτοστρωμένη αυλή της ανατολικής πλευράς του κτιρίου, όπου αποθηκεύονται όγκοι μαρμάρων και κυρίως πλάκες μαρμάρου, έχουν εγκαταστήσει γερανογέφυρα (Γ/Φ) 25 τόνων για τη φόρτωση, εκφόρτωση και εσωτερική διακίνηση όγκων και πλακών μαρμάρων. Η γερανογέφυρα διαθέτει δύο πυλώνες, οι οποίοι διολισθαίνουν σε σιδηροτροχιές, μήκους 20 μέτρων, στην κατεύθυνση από βορρά προς νότο, δεν διαθέτει θάλαμο χειρισμού, ο δε χειρισμός της γίνεται από το έδαφος με χειριστήριο.

Στον αριστερό πυλώνα της γερανογέφυρας είναι τοποθετημένος ο κινητήρας, που καλύπτεται από λαμαρίνα, μήκους 123 εκατοστών και πλάτους 49 εκατοστών, η οποία βρίσκεται σε ύψος 98 εκατοστών από το έδαφος. Παράλληλα με τις ράγες, στις οποίες κινείτο η γερανογέφυρα και σε απόσταση περίπου ενός μέτρου από αυτές, βρίσκονταν ορθοστάτες, στους οποίους ήταν τοποθετημένα, κάθετα προς τις ράγες, φύλλα μαρμάρου 5-10 τεμαχίων, πλάτους 1,5 μέτρων, μήκους 3 μέτρων και πάχους 2 εκατοστών.

Τον ελεύθερο αυτό χώρο μεταξύ της ράγας και των ορθοστατών, πλάτους ενός περίπου μέτρου, χρησιμοποιούσε η επιχείρηση της πρώτης εναγομένης ομόρρυθμης εταιρείας για τη διέλευση και παραμονή των επισκεπτών και των πελατών της, κατά την διαλογή των προς αγορά μαρμάρων. Στις 23.7.2018 και περί ώρα 15.00' ο θανών, Α.

Ν., μαζί με τον μάρτυρα Π. Γ., μετέβησαν στις ανωτέρω εγκαταστάσεις της επιχείρησης της πρώτης εναγομένης, προκειμένου ο τελευταίος να αγοράσει μάρμαρα για λογαριασμό της εταιρείας με την επωνυμία "NORDIA MARBLES" στην οποία εργαζόταν ως ιδιωτικός υπάλληλος. Πράγματι και οι δύο, συνοδευόμενοι από τον τρίτο εναγόμενο, Σ.

Κ., υπεύθυνο παραγωγής της επιχείρησης και ομόρρυθμο μέλος της πρώτης εναγομένης εταιρείας, αφού εξέτασαν διάφορα φύλλα μαρμάρου στο βάθος του προαυλίου, απέναντι από την είσοδο και δεν βρήκαν τα μάρμαρα που ήθελε ο δεύτερος (Π. Γ.) ο θανών, συνοδευόμενος από τον δεύτερο εναγόμενο, απομακρύνθηκαν 3-4 μέτρα, προς τον άνω ελεύθερο χώρο μεταξύ των μαρμάρων και των σιδηροτροχών, στην αριστερή ράγα, προκειμένου να εξετάσουν τα μάρμαρα που βρίσκονταν στο σημείο εκείνο.

Ενώ ο θανών και ο τρίτος εναγόμενος βρισκόταν στο σημείο αυτό και απασχολούνταν με την διαλογή μαρμάρων, ο τέταρτος εναγόμενος Α. Κ., προστηθείς από τον νόμιμο εκπρόσωπο της πρώτης εναγομένης εταιρείας με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, ως χειριστής της γερανογέφυρας, εφοδιασμένος με την απαιτούμενη άδεια χειριστή ηλεκτροκίνητης γερανογέφυρας με αιωρούμενη καμπίνα χειριστηρίου και απασχολούμενος επί εικοσαετία περίπου στη θέση αυτή, από αμέλειά του, που συνίστατο στην έλλειψη της προσοχής που όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει ως μέσος, συνετός και υπεύθυνος χειριστής παρόμοιου μηχανήματος, έθεσε σε λειτουργία την γερανογέφυρα, για την εκφόρτωση μαρμάρου από ένα φορτηγό αυτοκίνητο, που ήταν σταθμευμένο, προκειμένου να το μεταφέρει, με το βαρούλκο της γερανογέφυρας και τους ειδικούς γάντζους και τις αλυσίδες που διαθέτει, στον προεπιλεγμένο χώρο εναπόθεσής του, χωρίς προηγουμένως να ελέγξει, όπως όφειλε, εάν ο πιο πάνω ελεύθερος χώρος μεταξύ των μαρμάρων και του πυλώνα με τον κινητήρα της αερογέφυρας ήταν ελεύθερος, ώστε να πραγματοποιήσει την εκφόρτωση του μαρμάρου, δεδομένου ότι από το σημείο που βρισκόταν δεν είχε ορατότητα του χώρου εκείνου, λόγω των μεσολαβούντων όγκων μαρμάρου, δεδομένου ότι από το σημείο που βρισκόταν δεν είχε ορατότητα του χώρου εκείνου, λόγω των μεσολαβούντων όγκων μαρμάρων ,αλλά χωρίς καμία προειδοποίηση, έθεσε σε λειτουργία τον κινητήρα της γερανογέφυρας, με αποτέλεσμα το μεταλλικό προστατευτικό κάλυμμα του κινητήρα που προεξείχε από τα λοιπά εξαρτήματα της μηχανής να παρασύρει τον Α.

Ν. στον όγκο των μαρμάρων και να προκαλέσει σ'αυτόν συντριπτικό κάταγμα λεκάνης, ρήξη λαγονίου φλέβας, συνεπεία των οποίων, ως μοναδικής αιτίας, επήλθε ο θάνατος αυτού περί την 18.50' ώρα της ίδιας ημέρας (23.7.2018) στο Γενικό Νοσοκομείο Δράμας, όπου διακομίσθηκε περί την 16.10' ώρα ..Αλλά και ο συνοδεύων τον θανόντα υπεύθυνος παραγωγής και ομόρρυθμο μέλος της πρώτης εναγομένης εταιρείας, Σ.

Κ., από αμέλειά του, που συνίστατο στην έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει ως μέσος και συνετός άνθρωπος, ενώ γνώριζε ότι ο ελεύθερος χώρος μεταξύ των μαρμάρων και του πυλώνα δεν ήταν αρκετός για τη διέλευση της γερανογέφυρας εν λειτουργία, δεν μερίμνησε ώστε να μη τεθεί σε λειτουργία αυτή, πριν απομακρυνθεί από το χώρο εκείνο αυτός και ο θανών, ούτε με τη φωνή του έδωσε εντολή στον χειριστή της γερανογέφυρας, όταν άκουσε από τον θόρυβο της μηχανής ότι τέθηκε σε λειτουργία, να σταματήσει αμέσως τη λειτουργία της μηχανής, αλλά όταν ο πυλώνας της γερανογέφυρας έφθασε στο σημείο που βρισκόταν ο ίδιος παραμέρισε για να αποφύγει το προστατευτικό κάλυμμα του κινητήρα και συγχρόνως τράβηξε ελαφρά από το χέρι τον θανόντα, ο οποίος δεν πρόλαβε, χωρίς υπαιτιότητα, να αντιληφθεί τον επερχόμενο κίνδυνο, λόγω των αιφνιδίων και άγνωστων σ'αυτόν συνθηκών του τρόπου λειτουργίας της γερανογέφυρας, με αποτέλεσμα να παρασυρθεί ως άνω, δεδομένου μάλιστα ότι οι συνθήκες λειτουργίας της γερανογέφυρας στη δική του επιχείρηση επεξεργασίας μαρμάρων στην Αθήνα, ήταν τελείως διαφορετικές.

Για τα περιστατικά αυτά σαφείς είναι οι καταθέσεις του μοναδικού αυτόπτη μάρτυρα, Π. Γ., τόσο στην πιο πάνω με αριθμό ....2020 ένορκη βεβαίωσή του, όσο και στην ένορκη εξέτασή του ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Δράμας, κατά τη συνεδρίασή του στις 19.1.2022 (βλ. με αριθμό .../2022 πρακτικά και απόφαση αυτού).

Ο ισχυρισμός των εφεσιβλήτων-εναγομένων ότι η κατάθεση του μάρτυρα αυτού, " εμφανώς κατασκευασμένη μαρτυρία στερείται απολύτως οποιασδήποτε αξιοπιστίας, καθόσον βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με όσα ανέφερε περί του ατυχήματος, στην αρχική-και φυσικά πλέον αξιόπιστη κατάθεσή του" ελέγχεται ως αβάσιμος για τους ακόλουθους λόγους.

Στην από 23.1.2018 πρώτη ένορκη εξέτασή του ενώπιον του Αρχ/κα (Α.Υ.) Τ. Θ. του Α.Τ. Προσοτσάνης, ο μάρτυρας, μεταξύ άλλων κατέθεσε "... Την 15.30 ώρα και κατά τη διάρκεια ελέγχου πλακών μαρμάρου παρουσία και του ενός εκ των ιδιοκτητών Κ. Χ. του Α. (όπως συνομολογείται πρόκειται για το Σ. Κ.-3ο εναγόμενο-εφεσίβλητο) ευρισκόμενοι πλησίον ράγας κίνησης της γερανογέφυρας, αυτή ξεκίνησε να κινείται προς το μέρος μας, κάνοντας αρκετό θόρυβο και έχοντας όλο το χρόνο να την αποφύγουμε, πλην όμως ο Ν.

Α. για άγνωστο λόγο δεν απομακρύνθηκε, με αποτέλεσμα εξάρτημα της γερανογέφυρας να τον παρασύρει και να τον εγκλωβίσει μεταξύ αυτής και των πλακών μαρμάρου. Εγώ βρισκόμουν σε απόσταση τριών μέτρων περίπου από το σημείο του συμβάντος και ο Κ. Χ. όντας δίπλα στον Ν. έκανε ύστατη προσπάθεια να αποτρέψει το ανωτέρω συμβάν, φωνάζοντας αυτόν να απομακρυνθεί, όπως επίσης και τον χειριστή της γερανογέφυρας να σταματήσει την κίνηση αυτής όπως και έγινε, πλην όμως ήταν αργά...".

Το κατατεθέν από τον μάρτυρα "πλην όμως ο Ν. Α. για άγνωστο λόγο δεν απομακρύνθηκε, με αποτέλεσμα εξάρτημα της γερανογέφυρας να τον παρασύρει και να τον εγκλωβίσει μεταξύ αυτής και πλακών μαρμάρου" δεν αποδεικνύει υπαιτιότητα και μάλιστα αποκλειστική του θανόντος, όπως αβάσιμα επικαλούνται οι εφεσίβλητοι-εναγόμενοι.

Εξάλλου, το επαναλαμβανόμενο σε όλες τις καταθέσεις του γεγονός ότι ο υπεύθυνος παραγωγής της επιχείρησης και ομόρρυθμο μέλος της πρώτης εφεσίβλητης-εναγόμενης εταιρείας βρισκόταν δίπλα στον θανόντα και "έκανε την ύστατη προσπάθεια να αποτρέψει το ανωτέρω συμβάν, φωνάζοντας αυτόν να απομακρυνθεί, όπως επίσης και τον χειριστή της γερανογέφυρας να σταματήσει την κίνηση αυτής όπως και έγινε", αποδεικνύει την υπαιτιότητα του τρίτου εφεσιβλήτου -εναγομένου Σ.

Κ., όπως αναλυτικά περιγράφεται πιο πάνω. Την κατάθεση αυτή δεν αναιρούν τα μη αποδειχθέντα και κατατεθέντα από τον εφεσίβλητο-εναγόμενο αυτόν α) στην από 25.7.2018 ένορκη εξέτασή του ενώπιον του Ανθυπαστυνόμου Ζ. Α. του Α.Τ. Προσοτσάνης Δράμας, μεταξύ των άλλων , ".. Κατά το χρόνο που βλέπαμε τις πλάκες που τον ενδιέφεραν ευρισκόμενοι σε απόσταση ασφαλείας τουλάχιστον 4 μέτρων από τη ράγα της γερανογέφυρας, ο Ν.

μετακινήθηκε ξαφνικά από το σημείο που βρισκόμασταν και χωρίς να τον αντιληφθώ προσέγγισε και παρεμβλήθηκε στην πορεία της γερανογέφυρας... αυτός όμως μετακινήθηκε σε απόσταση τουλάχιστον 4 μέτρων σε άλλη δέσμη με πλάκες, όπου και εγκλωβίστηκε..." και β) στην απολογία του ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Δράμας, κατά τη συνεδρίαση της 19.1.2022, κατά την οποία κατέθεσε μεταξύ άλλων "...

για κάποιο λόγο όταν ξεκίνησε η γέφυρα, εγώ τον έχασα τον Θ., και κοίταξα που πήγε εκείνη τη στιγμή τον είδα που ήταν.. που τον παρέσυρε...". Επίσης δεν αναιρούν τα προεκτεθέντα πραγματικά περιστατικά, αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος οι επικαλούμενες και προσαγόμενες από τους εφεσιβλήτους-εναγομένους :

α) με αριθμό πρωτ.....2018 έκθεση ελέγχου της Δ/νσης Ανάπτυξης Περιφερειακής Ενότητας Δράμας, διότι η επιθεώρηση αφορούσε τον έλεγχο : 1) της ορθότητας των στοιχείων της άδειας λειτουργίας και τυχόν παρεκκλίσεων από αυτήν 2) της εφαρμογής του Κανονισμού Ελέγχου των Ανυψωτικών Μηχανημάτων, σύμφωνα με την ΚΥΑ Οικ.15085/593 (ΦΕΚ 1186 Β'/2003) και 3) της ύπαρξης των δικαιολογητικών και στοιχείων που οφείλει να τηρεί ο φορέας στο χώρο της εγκατάστασης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Επομένως, κατά τα προεκτεθέντα πραγματικά περιστατικά, το περιγραφόμενο στο τελικό συμπέρασμα του ελέγχου γεγονός ότι " δεν διαπιστώθηκαν παρεκκλίσεις από τα στοιχεία της άδειας λειτουργίας" και ότι " η μονάδα λειτουργεί σύμφωνα με τους όρους της άδειας λειτουργίας και πληροί τις προϋποθέσεις των άρθρων 17-40 του ν. 3982/2011" δεν απέτρεψαν την υπαιτιότητα του χειριστή του ηλεκτροκινήτου μηχανήματος της αερογέφυρας και του υπευθύνου της παραγωγής της επιχείρησης για τον επελθόντα θάνατο του Α.

Ν. και β) με αριθμό ....2020 έκθεση πραγματογνωμοσύνης της "ASSET CONSULTING -Κ. Α.- Π. Σ. ΙΚΕ" διότι αυτή συντάχθηκε με επιμέλεια της ασφαλιστικής εταιρείας της πρώτης εφεσίβλητης-εναγόμενης εταιρείας μετά από 18 μήνες από το ατύχημα και σύμφωνα με την τελευταία παράγραφο αυτής : " Η παρούσα έκθεση πραγματογνωμοσύνης βασίζεται σε όλα τα διαθέσιμα στοιχεία και πληροφορίες κατά το χρόνο σύνταξής της" και όχι κατά το χρόνο του ατυχήματος, που απαιτείται.

Δεν ασκεί επίσης έννομη επιρροή στη προπαρατεθείσα υπαιτιότητα των ανωτέρω το επικαλούμενο από τους εφεσιβλήτους-εναγομένους γεγονός, ότι η ασκηθείσα με αριθμό ....2022 έφεση του Αντεισαγγελέα Εφετών Θράκης κατά της με αριθμό .../2022 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Δράμας, με την οποία κηρύχθηκαν αυτοί (εφεσίβλητοι-εναγόμενοι) αθώοι της αποδοθείσας σε αυτούς πράξης της ανθρωποκτονίας από αμέλεια του Α.

Ν., απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, για έλλειψη αιτιολογίας, με τη με αριθμό ....2022 ομόφωνη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θράκης, διότι το δεδικασμένο της απόφασης του ποινικού δικαστηρίου δεν δεσμεύει το πολιτικό δικαστήριο, το οποίο δεν είναι υποχρεωμένο να εναρμονίσει τις πραγματικές του παραδοχές με τις παραδοχές της αμετάκλητης αθωωτικής ποινικής απόφασης (ΑΠ 1252/2022).

Βάσει των πραγματικών αυτών περιστατικών, κατά τη κρίση αυτού του Δικαστηρίου, ο θάνατος του Α. Ν., οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του τέταρτου- εναγομένου εφεσιβλήτου Α. Κ., προστηθέντος από τον νόμιμο εκπρόσωπο της πρώτης εναγομένης -εφεσίβλητης εταιρείας στον χειρισμό της ζημιογόνου αερογέφυρας, και του τρίτου εναγομένου-εφεσιβλήτου, Σ.

Κ., υπεύθυνου παραγωγής και ομορρύθμου εταίρου της εταιρείας αυτής, η αναλυτικώς δε περιγραφόμενη πιο πάνω συμπεριφορά τους συνέβαλε αιτιωδώς στον θάνατο αυτού. Στην επέλευση του αποτελέσματος αυτού δεν συνετέλεσε οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη του πέμπτου εναγομένου-εφεσιβλήτου Α. Θ., τεχνικού ασφαλείας της επιχείρησης της πρώτης εναγομένης-εφεσίβλητης εταιρείας, διότι, όπως αναφέρεται και στη πιο πάνω με αριθμό πρωτοκόλλου Οικ. ....2018 έκθεση ελέγχου, στο χώρο της μονάδας υπήρχε βιβλίο ελέγχου του επιβλέποντος μηχανικού όπου σημειώνονται οι υποδείξεις του υπεύθυνου τεχνικής ασφάλειας και επίβλεψης της εγκατάστασης, καθώς και τα πιστοποιητικά ελέγχου και περιοδικού ελέγχου του ανυψωτικού μηχανήματος .

Επίσης, στην επέλευση του αποτελέσματος αυτού δεν συνετέλεσε οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη του θανόντος και επομένως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη η ένσταση περί αποκλειστικής υπαιτιότητος, άλλως συνυπαιτιότητος σε ποσοστό 99% του θανόντος που πρόβαλαν παραδεκτό στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και επαναφέρουν με τις έγγραφες προτάσεις τους ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου οι εναγόμενοι-εφεσίβλητοι.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που απέρριψε στο σύνολο , με την εκκαλουμένη απόφασή του, την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη, με το αιτιολογικό ότι το ατύχημα οφείλεται αποκλειστικά στην αμελή συμπεριφορά του θανόντος, εσφαλμένα εκτίμησε τις αποδείξεις που προσκομίστηκαν..". Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό πόρισμα, περί της αποκλειστικής υπαιτιότητος των τρίτου και τετάρτου των αναιρεσειόντων στην επέλευση του θανατηφόρου τραυματισμού του συγγενούς των αναιρεσιβλήτων, Α.

Ν. αποκλειομένης της οποιασδήποτε συνυπαιτιότητος του τελευταίου, διέλαβε στη προσβαλλομένη απόφαση ελλιπείς, ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στο πραγματικό των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 914,300 και 330 του ΑΚ τις οποίες εφήρμοσε, στερώντας έτσι την απόφασή του από νόμιμη βάση.

Ειδικότερα, το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφαση ασαφείς, ελλιπείς και αντιφατικές αιτιολογίες (Α) ως προς τον καταλογισμό αμέλειας εις βάρος του τετάρτου των αναιρεσειόντων, χειριστή της γερανογέφυρας, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως αδειούχος και έμπειρος (με εικοσαετή εμπειρία) χειριστής γερανογέφυρας, στον οποίο αποδίδεται για το χρόνο προ της θέσης σε λειτουργίας της, έλλειψη προσοχής που αυτός όφειλε και ηδύνατο να καταβάλει, ως προς τον έλεγχο του "εάν ο πιο πάνω ελεύθερος χώρος μεταξύ των μαρμάρων και του πυλώνα με τον κινητήρα της 'αερογέφυρας' (αντί γερανογέφυρας) ήταν ελεύθερος...

δεδομένου ότι από το σημείο που βρισκόταν δεν είχε ορατότητα του χώρου εκείνου, λόγω των μεσολαβούντων όγκων μαρμάρου, αλλά χωρίς προειδοποίηση...". Οι άνω παραδοχές είναι ελλιπείς και αντιφατικές ως προς τη δυνατότητα του χειριστή να προβεί στον έλεγχο αυτό, δεδομένου ότι η προσβαλλομένη δέχεται προηγούμενη υποχρέωση του χειριστή να ελέγξει την ανυπαρξία ατόμων ευρισκομένων στην περιοχή και ταυτοχρόνως αδυναμία να προβεί στον έλεγχο αυτό εξ αιτίας ανυπαρξίας ορατότητας λόγω μεσολαβούντων όγκων μαρμάρων, ενώ ουδόλως εκτίθεται στις παραδοχές της προσβαλλομένης υποχρέωση του χειριστή να προειδοποιήσει για την θέση σε λειτουργία της γερανογέφυρας, προερχόμενη είτε από συγκεκριμένη διάταξη συναφή προς την ορθή και ασφαλή λειτουργία της γερανογέφυρας, είτε από την ακολουθούμενη πρακτική λειτουργίας της και δη επί εικοσαετία. (Β) ως προς τον καταλογισμό συγκλίνουσας αμέλειας στον τρίτο των αναιρεσειόντων, ομόρρυθμο μέλος της πρώτης αναιρεσείουσας εταιρείας, συνισταμένης, στην παράλειψή του να μεριμνήσει να μη τεθεί σε λειτουργία η γερανογέφυρα πριν την απομάκρυνση του ιδίου και του θανόντος και στη παράλειψή του να παράσχει φωνητική εντολή για τη διακοπή λειτουργίας της γερανογέφυρας όταν άκουσε το θόρυβο του κινητήρα της, χωρίς όμως να διαλαμβάνει στην ελάσσονα πρόταση της προσβαλλομένης παραδοχή, (Βα) ότι η διέλευση ανθρώπων στον επίδικο χώρο ήταν απαγορευμένη κατά τη διάρκεια λειτουργίας της γερανογέφυρας, παρά μόνον ότι ο χώρος αυτός δεν ήταν αρκετός για τη διέλευση "της γερανογέφυρας εν λειτουργία" (δηλαδή του ιδίου του μηχανήματος και όχι ανθρώπων) και (Ββ) τη παραδοχή ότι ο τρίτος των αναιρεσειόντων είχε προηγουμένως και αμέσως με τη θέση σε κίνηση της γερανογέφυρας, αντιληφθεί τον επερχόμενο κίνδυνο, πλην αδιαφόρησε και παρέλειψε να παραγγείλει προφορικά την διακοπή της λειτουργία της.

Επίσης το Εφετείο με την παραδοχή του ότι "..στην επέλευση του αποτελέσματος αυτού δεν συνετέλεσε οποιαδήποτε πράξη η παράλειψη του θανόντος..." με ελλιπείς και ιδίως αντιφατικές αιτιολογίες, παραθέτοντας αυτούσια τμήματα προανακριτικών και ενώπιον ακροατηρίου καταθέσεων, απέρριψε την προβληθείσα πρωτοδίκως και επαναφερθείσα νομίμως ενώπιον του Εφετείου, ένσταση συνυπαιτιότητας του θανόντος στη πρόκληση του ατυχήματος.

Τούτο διότι (1) ενώ δέχεται ότι ο θανών διατηρούσε δική του επιχείρηση επεξεργασίας μαρμάρων με γερανογέφυρα παραλλήλως δέχεται, ότι ανυπαιτίως δεν πρόλαβε αυτός, να αντιληφθεί τον επερχόμενο κίνδυνο, λόγω των αιφνιδίων και αγνώστων σ'αυτόν συνθηκών και τρόπου λειτουργίας της γερανογέφυρας, σε σχέση με τις αντίστοιχες της γερανογέφυρας στη δική του επιχείρηση, χωρίς ουδόλως να προσδιορίζει σε τι έγκειτο η διαφορετικότητά τους που τον εμπόδισε να αντιληφθεί τον επερχόμενο κίνδυνο, πολύ περισσότερο αφού, με βάση προηγηθείσες παραδοχές οι συνθήκες και ο τρόπος λειτουργίας της γερανογέφυρας ουδόλως επέδρασαν στο θανατηφόρο αποτέλεσμα, αφού αυτό αποδόθηκε σε αποκλειστική απροσεξία του χειριστή της, (2) ενώ δέχεται ότι ο θανών κατά το χρόνο του ατυχήματος βρισκόταν πλησίον ράγας της γερανογέφυρας, η οποία μόλις τέθηκε σε λειτουργία έκανε αρκετό θόρυβο, ώστε αυτός και οι λοιποί παρευρισκόμενοι στον ίδιο χώρο, τρίτος των αναιρεσειόντων και ο αυτόπτης μάρτυς Π.

Γ., άπαντες, είχαν όλο το χρόνο να την αποφύγουν, ακολούθως, όλως αντιφατικώς δέχεται ότι ο θανών "για άγνωστο λόγο" δεν απομακρύνθηκε (ενώ προδήλως μπορούσε όπως έπραξαν οι λοιποί παρευρισκόμενοι) με αποτέλεσμα να εγκλωβισθεί ανάμεσα σε εξάρτημα της γερανογέφυρας και πλακών μαρμάρου, αποδίδοντας στον τρίτο αναιρεσείοντα υπαιτιότητα για το συμβάν, παρόλο που τον κάλεσε να απομακρυνθεί και τον χειριστή να παύσει την κίνηση της γερανογέφυρας, των δύο αυτών περιστατικών ως παραγόντων πλήρη απόδειξη της υπαιτιότητας του τρίτου αναιρεσείοντος και όχι της ανυπαρξίας υπαιτιότητος του θανόντος, για τον οποίο (κατ'αντιγραφή της ένορκης εξέτασης του τρίτου των αναιρεσειόντων) διαλαμβάνει ότι παρενεβλήθη ως μη ανεμένετο,στην πορεία της γερανογέφυρας, και ακολούθως μετακινήθηκε σε απόσταση 4 μέτρων σε άλλη δέσμη με πλάκες όπου και εγκλωβίστηκε.

Τέλος όλως αντιφατικώς, διαλαμβάνει την παραδοχή ότι τα αποδειχθέντα περιστατικά (συναφώς προς την συγκλίνουσα υπαιτιότητα του τρίτου και τετάρτου των αναιρεσειόντων και τη παντελή έλλειψη συνυπαιτιότητος του θανόντος) δεν αναιρούνται από το περιεχόμενο της επικαλούμενης με αριθμό Πρωτ.Οικ. ....2018 έκθεσης ελέγχου της Δ/νσης Περιφερειακής Ενότητας Δράμας, με την οποία βεβαιώθηκε ανυπαρξία παρεκκλίσεων από τα στοιχεία της άδειας λειτουργίας και λειτουργίας της μονάδας σύμφωνα με τους όρους της άδειας, η οποία έτσι πληρούσε τις προϋποθέσεις των άρθρων 17-40 ν. 3982/2011, παρόλο που (σύμφωνα με τα ανωτέρω) δέχθηκε, ότι ο ελεύθερος χώρος μεταξύ των μαρμάρων και του πυλώνα δεν ήταν ο προβλεπόμενος κατά νόμο, αφού δεν ήταν επαρκής για τη λειτουργία της γερανογέφυρας, τούτο δε ήταν σε γνώση του τρίτου αναιρεσείοντος.

Με βάση τα ανωτέρω ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης και ο ταυτοσήμου περιεχομένου δεύτερος πρόσθετος λόγος αυτής, με τους οποίους αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί, παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών λόγων, εξ αιτίας της πλήρους αναιρετικής εμβέλειας των γενομένων δεκτών λόγων, που καθιστούν αλυσιτελή την εξέταση των υπολοίπων.

Κατόπιν αυτών, πρέπει να αναιρεθεί στο σύνολό της η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην εκείνου, που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση. Περαιτέρω, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος από αυτούς παραβόλου, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, ως ηττώμενοι διάδικοι, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί τη με αριθμό .../2023 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή, πλην εκείνου, που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στους αναιρεσείοντες.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων το ύψος των οποίων καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Δεκεμβρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ