Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds and lack of legal error regarding social security successor status.

Απόφαση 1923 / 2022 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1923/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Θεόδωρο Μαντούβαλο, Μαρία Σιμιτσή - Βετούλα και Κωνσταντίνα Νάκου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 14 Δεκεμβρίου 2021, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:…, όλων κατοίκων ..., ως νομίμων (εξ αδιαθέτου) κληρονόμων, κατά ποσοστό 2/8 εξ αδιαιρέτου του πρώτου(α) και 3/8 εξ αδιαιρέτου της δευτέρας (β) και 3/8 εξ αδιαιρέτου της τρίτης(γ) των ως άνω κληρονόμων της αποβιωσάσης, την .., Χ. Γ. του Γ., κατοίκου (εν ζωή) … συζύγου του πρώτου και μητρός της δευτέρας και της τρίτης των ως άνω κληρονόμων, ……… εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο - Ελευθέριο Τάγαρη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης", ως οιονεί καθολικού διαδόχου του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης", το οποίο με τη σειρά του ήταν οιονεί καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ ΕΤΑΜ, 2)Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "5η Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας" (5η Δ.Υ.Πε), που εδρεύει στο Μεζούρλο Λάρισας και εκπροσωπείται νόμιμα, και 3)Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Το πρώτο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Δερμιτζάκη, με δήλωση του 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο οποίος κατέθεσε προτάσεις, το δεύτερο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Β. Μ., με δήλωση του 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., η οποία κατέθεσε προτάσεις και το τρίτο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ε. Χ., με δήλωση του 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-4-2012 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και λοιπών προσώπων που δεν είναι διάδικοι στη δίκη αυτή, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 277/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23-9-2020 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ. 1, 568 παρ. 1 και 2 και 576 παρ. 1-2 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος διάδικος, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιός από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολιπόμενος διάδικος ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη (ΑΠ 321/2022, ΑΠ 1269/2017).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 94 παρ. 1 ΚΠολΔ, στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν την υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο και κατά το άρθρο 96 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά. Με το άρθρο 63 ν. 4509/2017 (ΦΕΚ Α' 201/22-12-2017) προστέθηκε εδάφιο στην τελευταία αυτή διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 96 ΚΠολΔ, με την οποία ορίσθηκε ότι, ειδικά για τις εργατικές διαφορές, η πληρεξουσιότητα (ενώπιον του Αρείου Πάγου) μπορεί να δίνεται με ιδιωτικό έγγραφο, το oποίο φέρει βεβαίωση του· γνησίου της υπογραφής του διαδίκου από Κέντρο Εξυπηρέτησης Πελατών ή οποιαδήποτε άλλη δημόσια ή δημοτική αρχή.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 104 του ίδιου Κώδικα, για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει η πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως.

Κατά δε το δεύτερο εδάφιο της τελευταίας αυτής διάταξης, το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβασή της. Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων, προκύπτει ότι αν ο διάδικος παρίσταται, αλλά δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, θεωρείται δικονομικά απών.

Στην περίπτωση αυτή, αν δεν προκύπτει κλήτευση του μη προσηκόντως παρισταμένου διαδίκου η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς αυτόν (ΑΠ 446/2020, ΑΠ 1374/2017, ΑΠ 526/2016). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 3 εδ. β' ΚΠολΔ, όπως το εδάφιο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 62 ν. 4139/2013 και εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 98 παρ. 1 του ίδιου νόμου και στις εκκρεμείς υποθέσεις, εφόσον βεβαίως αυτές δεν είχαν συζητηθεί κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού (20-3-2013), σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση ως προς τους λοιπούς (ΟλΑΠ 14/2015, ΑΠ 42/2019).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 260 ΚΠολΔ, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, αν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης δεν εμφανίζονται όλοι οι διάδικοι ή εμφανίζονται, αλλά δεν μετέχουν κανονικά στη συζήτηση, η συζήτηση ματαιώνεται. Τέλος, από τις διατάξεις των άρθρων 74, 75, 76 παρ. 1, 260, 573 παρ. 1 και 576 παρ. 3 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι επί περισσοτέρων αναιρεσειόντων ή αναιρεσιβλήτων, σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν απολείπεται ή δεν μετέχει προσηκόντως στη συζήτηση κάποιος από αυτούς και απολείπεται ή δεν μετέχει προσηκόντως στη συζήτηση και ο αντίδικος του, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση κηρύσσεται ματαιωμένη ως προς τους απολιπόμενους ή μη μετέχοντες προσηκόντως στη συζήτηση (αναιρεσείοντα και αναιρεσίβλητο) και η συζήτηση χωρεί νομίμως ως προς τους λοιπούς ομοδίκους (ΑΠ 1461/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση, τη συζήτηση της ένδικης από 23-9- 2020 και με αριθ. κατ. 221/29-9-2020 αίτησης για αναίρεση της με αριθ. 277/30-7-2018 απόφασης του δικάσαντος ως Εφετείου, Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας επισπεύδουν οι αναιρεσείοντες, με επιμέλεια των οποίων και κατόπιν έγγραφης εντολής του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Δημητρίου Ελευθερίου Τάγαρη, επιδόθηκε στα τρία (3) αναιρεσίβλητα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου ακριβές αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 13-4-2021 (βλ.

αντίστοιχα με αριθ. … εκθέσεις επίδοσης των δικαστικών επιμελητών στο Εφετείο Αθηνών Ν. Τ., στο Εφετείο Λάρισας Δ. Τ. και στο Εφετείο Αθηνών, Ν. Τ., αντίστοιχα). Κατά την παραπάνω δικάσιμο η συζήτηση ματαιώθηκε, λόγω της επιβολής του μέτρου της προσωρινής αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων, εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού COVID 19, προσδιορίσθηκε δε στη συνέχεια αυτεπαγγέλτως, με πράξη της Προέδρου του Β2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, ενώ παράλληλα με πρωτοβουλία του γραμματέα η υπόθεση ενεγράφη στο οικείο πινάκιο με αριθμό 21.

Προς ενημέρωση δε των διαδίκων η ημερομηνία της ορισθείσας νέας δικασίμου, της 14-12-2021, γνωστοποιήθηκε με ανάρτησή της στην πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων solon.gov.gr., στην ιστοσελίδα του Αρείου Πάγου www.areiospagos.gr., στη διαδικτυακή πύλη της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων Portal.olomeleia.gr. και στην Κεντρική Υπηρεσία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, σύμφωνα με το άρθρο 83 παρ. 2 και 3 ν. 4790/2021 (ΦΕΚ/Α/31-3-2021).

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, κατά την, ως άνω, ορισθείσα δικάσιμο της 14-12-2021, οπότε η υπόθεση εκφωνήθηκε νόμιμα από τη σειρά της στο πινάκιο, άπαντες οι αναιρεσείοντες, οι οποίοι συνδέονται με σχέση απλής ομοδικίας, φέρονται ότι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Δ.-Ε. Τ., ο οποίος υπέβαλε δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Τα αναιρεσίβλητα Ν.Π.Δ.Δ. φέρονται ότι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους Μιχαήλ Δερμιτζάκη, Β. Μ. και Ε. Χ., αντίστοιχα, οι οποίοι υπέβαλαν δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις. Από τα στοιχεία, όμως, της δικογραφίας δεν αποδεικνύεται: α) ότι ο αναιρεσείων Ε. Γ. του Ν., που ασκεί την αίτηση αναίρεσης τόσο ατομικά (φέρων στο αναιρετήριο τον αριθμό 4), όσο και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος της Χ.

Γ. του Γ. (φέρων στο αναιρετήριο τον αριθμό …), χορήγησε νομίμως πληρεξουσιότητα στον παραπάνω δικηγόρο Δ.-Ε. Τ. για την επίσπευση της συζήτησης της αίτησης αναίρεσης και για τη συζήτηση αυτής, β) ότι το τρίτο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)" χορήγησε νομίμως πληρεξουσιότητα στην παραπάνω πληρεξούσια δικηγόρο Ε.

Χ. για τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, αφού, σε αμφότερες τις περιπτώσεις αυτές, δεν προσκομίζεται σχετική περί χορήγησης πληρεξουσιότητας συμβολαιογραφική πράξη ή ιδιωτικό έγγραφο, φέρον βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των, ως άνω, διαδίκων από αρμόδια αρχή, γ) ότι το δεύτερο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "5η Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας" (5η Δ.Υ.Πε) χορήγησε νομίμως πληρεξουσιότητα στην παραπάνω πληρεξούσια δικηγόρο Β. Μ. για τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης. Ειδικότερα, προς απόδειξη της παρασχεθείσας εντολής και πληρεξουσιότητας στην παραπάνω δικηγόρο για την εκπροσώπηση του εν λόγω αναιρεσιβλήτου Ν.Π.Δ.Δ.

κατά την αναιρετική δίκη, δεν προσκομίζεται, όπως, κατά τα προεκτεθέντα, απαιτείται, σχετική περί χορήγησης πληρεξουσιότητας συμβολαιογραφική πράξη ή ιδιωτικό έγγραφο φέρον βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής, αλλά προσκομίζεται το με αριθ. 45769/7-6-2021 "πληρεξούσιο" του Διοικητή του, ως άνω, Ν.Π.Δ.Δ. προς την εν λόγω δικηγόρο να παρασταθεί και εκπροσωπήσει αυτό κατά την εκδίκαση της ένδικης αίτησης αναίρεσης, υπό την επίκληση της διάταξης του άρθρου 3 παρ. 5 εδ. 29 του ν. 3329/2005, όπως ισχύει μετά το ν. 3527/2007.

Η διάταξη όμως αυτή, του άρθρου 3 παρ. 5 εδ. 29 του ν. 3329/2005 (ΦΕΚ Α' 81)-με τον οποίο ιδρύθηκαν οι Διοικήσεις Υγειονομικών Περιφερειών ως αυτοτελή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (άρθ. 1 παρ. 2 αυτού)-, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με τη διάταξη του άρθρου τρίτου παρ. 9 του ν. 3527/2007 (ΦΕΚ Α' 25), η οποία ορίζει ότι ο Διοικητής της Υγειονομικής Περιφέρειας έχει τις αρμοδιότητες (μεταξύ άλλων) της εκπροσώπησης της Δ.Υ.Πε., αφορά, ως εκ του περιεχομένου της, τον καθορισμό του οργάνου της Δ.Υ.Πε, που έχει την αρμοδιότητα διορισμού πληρεξουσίων δικηγόρων για την εκπροσώπηση αυτής ενώπιον των δικαστηρίων και δεν τροποποιεί ως προς τις Δ.Υ.Πε την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 96 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 63 του ν. 4509 (σχετικά με τις εργατικές διαφορές), που καθορίζει κατά τρόπο αποκλειστικό ("μόνο") τον τύπο παροχής πληρεξουσιότητας σε δικηγόρο κατά την ενώπιον του Αρείου Πάγου αναιρετική διαδικασία (ΑΠ 536/2020).

Επομένως, οι, ως άνω, διάδικοι (αναιρεσείων και αναιρεσίβλητο) θεωρούνται δικονομικά απόντες, οπότε, ως προς αυτούς πρέπει να διαταχθεί ο χωρισμός της συζήτησης της υπόθεσης και να κηρυχθεί ματαιωμένη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης. Περαιτέρω δεν προκύπτει η εκ μέρους του πρώτου αναιρεσιβλήτου Ν.Π.Δ.Δ.

κλήτευση του, ως άνω, αναιρεσείοντος Ε. Γ. του Ν., υπό αμφότερες τις ιδιότητές του, προκειμένου να παραστεί κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο. Επομένως πρέπει, ως προς αυτόν, αφενός, και το πρώτο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Ηλεκτρονικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης", αφετέρου, να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης.

Επισημαίνεται ότι στο φάκελο της δικογραφίας περιλαμβάνεται η με αριθ. πρωτ. … ληξιαρχική πράξη θανάτου του, ως άνω αναιρεσείοντος, από το Ληξιαρχείο …, από την οποία προκύπτει ότι αυτός απεβίωσε στις …, ήτοι μετά την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης. Το γεγονός όμως αυτό δεν ασκεί έννομη επιρροή, αφού δεν προκύπτει γνωστοποίηση του λόγου αυτού βίαιης διακοπής της δίκης κατά κάποιον από τους προβλεπόμενους στο άρθρο 287 ΚΠολΔ τρόπους, ούτε υποβολή δήλωσης των κληρονόμων αυτού, κατ' άρθρο 290 ΚΠολΔ, ότι συνεχίζουν τη δίκη.

Τέλος, από τις προεκτεθείσες με αριθ. …. εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Αθηνών Ν. Τ. και του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Λάρισας Δ. Τ., αντίστοιχα, προκύπτει ότι το τρίτο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας" και το δεύτερο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "5η Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας", τα οποία, όπως προαναφέρθηκε, θεωρούνται δικονομικά απόντα, κλητεύθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα προκειμένου να παραστούν κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 13-4-2021. Ενόψει δε του ότι η οίκοθεν αναγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο για τη δικάσιμο της 14-12-2021 θεωρείται ως κλήτευση όλων των διαδίκων (άρθρο 83 παρ. 2 ν. 4790/2021), η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης πρέπει να προχωρήσει παρά την απουσία τους, ως προς αυτά και τους λοιπούς (πλην του Ε.

Γ. του Ν.) αναιρεσείοντες.

Με την κρινόμενη από 23-9-2020 και με αριθ. κατ. 221/29-9-2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία (αντί της προσήκουσας διαδικασίας των εργατικών διαφορών) με αριθ. 277/2018 απόφαση του δικάσαντος ως Εφετείου Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, που εκδόθηκε επί της από 18-7-2017 και με αριθ. κατ. 87/18-7-2017 έφεσης των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων κατά της με αριθ. 14/9-2-2015 οριστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Λάρισας, η οποία εκδόθηκε επί της από 11-4-2012 και με αριθ. κατ. 153/11-4-2012 αγωγής.

Με την εν λόγω αγωγή, οι αρχικώς 55 ενάγοντες (στους οποίους περιλαμβάνονται οι κληρονόμοι της Χ. Γ., που απεβίωσε πριν την άσκηση της αγωγής), στρεφόμενοι κατά: α) του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων-Ενιαίο Ταμείο Ασφαλίσεως Μισθωτών" και β) του Ελληνικού Δημοσίου, ισχυρίσθηκαν ότι με αντίστοιχες ειδικές συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου του άρθρου 10 ν.

δ/τος 1204/1972, είχαν προσληφθεί πριν το έτος 2004 από το πρώτο εναγόμενο και υπηρετούσαν ως ιατροί στον κλάδο ΠΕ ιατρών σε Τοπικές και Νομαρχιακές Μονάδες αυτού, ευρισκόμενες στους Δήμους …, με τις αντίστοιχες ειδικότητες που αναφέρονται στην αγωγή, αμειβόμενοι με βάση τις διατάξεις των νόμων 2470/1997 και 3205/2003.

Ότι κατά το χρονικό διάστημα από 1-1-2007 έως 31-12-2011 (η αποβιώσασα Χ. Γ. από 1-1-2007 έως 3-10-2011, οπότε απεβίωσε) δεν έλαβαν το προβλεπόμενο από τα άρθρα 8 παρ. 7 ν. 2470/1997 και 8 παρ. 5 ν. 3205/2003 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 παρ. 7 ν. 3554/2007) νοσοκομειακό επίδομα, το οποίο χορηγείτο στο σύνολο σχεδόν του προσωπικού που υπηρετούσε σε μονάδες πρωτοβάθμιας περίθαλψης, κατά κύριο δε λόγο στο προσωπικό των μονάδων του ΕΚΑΒ και των λοιπών αναφερομένων κέντρων υγείας.

Ότι δικαιούνται και οι ίδιοι το εν λόγω επίδομα, καθόσον κατά το ένδικο χρονικό διάστημα παρείχαν τις υπηρεσίες τους υπό δυσμενέστερες ή τουλάχιστον όμοιες συνθήκες με τους εργαζόμενους στις προαναφερόμενες υπηρεσίες, οι δε αποδοχές των τελευταίων ρυθμίζονται από το ίδιο, ως άνω, νομοθετικό πλαίσιο που ρυθμίζονται και οι δικές τους αποδοχές.

Ζήτησαν δε να αναγνωρισθεί ότι δικαιούνται κατά το επίδικο χρονικό διάστημα το εν λόγω επίδομα κυρίως με βάση τη συνδέουσα καθένα από αυτούς με το πρώτο εναγόμενο σύμβαση εργασίας, επικουρικώς κατ' εφαρμογή της συνταγματικής αρχής της ισότητας και όλως επικουρικώς κατά τις διατάξεις των άρθρων 105 και 106 του ΕισΝΑΚ και να υποχρεωθεί το πρώτο εναγόμενο να καταβάλει σε καθένα από αυτούς νομιμοτόκως το αντίστοιχο ποσό.

Κατά τη συζήτηση της αγωγής στις 26 Σεπτεμβρίου 2014 ενώπιον του Ειρηνοδικείου Λάρισας, στη θέση του, ως άνω, πρώτου εναγομένου υπεισήλθε, ως καθολικός διάδοχος αυτού, το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)", ήδη τρίτο των αναιρεσιβλήτων. Το Ειρηνοδικείο Λάρισας, με τη με αριθ. 14/2015 οριστική απόφαση, μετά από παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής των αντιστοίχων παρακάτω εναγόντων και την παραίτηση των λοιπών εναγόντων από το δικόγραφο της αγωγής ως προς το δεύτερο των εναγομένων Ελληνικό Δημόσιο, θεώρησε ότι δεν ασκήθηκε αυτή:

α) από τους 20°, 33η και 52η ενάγοντες ως προς αμφοτέρους τους εναγομένους, β) από τους λοιπούς ενάγοντες ως προς το δεύτερο εναγόμενο, Ελληνικό Δημόσιο. Περαιτέρω, ως προς τους τελευταίους απέρριψε την αγωγή κατά του πρώτου εναγομένου, ως αβάσιμη κατ' ουσίαν. Κατά της παραπάνω απόφασης, οι, ως άνω, ηττηθέντες ενάγοντες άσκησαν την από 18-7-2017 και με αριθ.

κατ. 87/18-7-2017 έφεση στρεφόμενοι κατά : α) του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "5η Διοίκηση υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας (5η Δ.Υ.Πε) κατά το μέρος που η έφεση ασκήθηκε από τους 1°, 4°, 12° 19η, 24η, 42°, 44η, 49° και 50° των εκκαλούντων και β) του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)", κατά το μέρος που η έφεση ασκήθηκε από τους λοιπούς εκκαλούντες.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας, δικάζον ως Εφετείο, έκρινε ότι το πρώτο εναγόμενο ΙΚΑ-ΕΤΛΜ δε νομιμοποιείτο παθητικά στην άσκηση εναντίον του της κρινόμενης αγωγής, καθόσον, κατά το χρόνο άσκησής της είχε ήδη υπεισέλθει στη θέση του, ως καθολικός διάδοχος, το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), περαιτέρω δε, δεχόμενο την έφεση, στο πλαίσιο του μεταβιβαστικού αποτελέσματος αυτής και χωρίς ειδικό παράπονο των εκκαλούντων, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και απέρριψε την αγωγή κατά του, ως άνω, πρώτου εναγομένου, ως απαράδεκτη Η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα, μετά όμως την πάροδο διετίας από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, που έλαβε χώρα στις 30-7-2018 και συγκεκριμένα στις 29-9-2020.

Σύμφωνα με το άρθρο 74 παρ. 1 ν. 4690/2020 (ΦΕΚ α' 104/30-5-2020) το χρονικό διάστημα της επιβολής του μέτρου της προσωρινής αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων και των εισαγγελιών της χώρας, από 13-3- 2020 έως 31-5-2020 για την αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της εμφάνισης του κορωνοϊού COVID 19, δεν υπολογίζεται στις νόμιμες και δικαστικές προθεσμίες για τη διενέργεια διαδικαστικών και εξωδίκων πράξεων, καθώς και άλλων ενεργειών ενώπιον των δικαστηρίων, μετά δε τη λήξη της παραπάνω αναστολής οι προθεσμίες αυτές τρέχουν για όσο χρονικό διάστημα υπολείπεται για να συμπληρωθεί η αντίστοιχη προβλεπόμενη από το νόμο προθεσμία.

Έτσι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, χωρίς να υπολογίζονται οι 89 ημέρες του παραπάνω χρονικού διαστήματος (από 13-3-2020 έως 31-5-2020) η λήξη της προθεσμίας άσκησης αναίρεσης κατά της προσβαλλόμενης απόφασης παρατάθηκε από 31-7-2020 (που έληγε ενόψει της έκδοσης αυτής στις 30-7-2018) έως τις 28-10-2020. Επομένως, η ασκηθείσα, όπως προαναφέρθηκε, στις 29-9-2020 ένδικη αίτηση αναίρεσης είναι (και) εμπρόθεσμη (άρθρα 552, 553, 556, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Είναι, επομένως, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής.

Στη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ, ορίζεται ότι κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν ο προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σ' αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, δηλαδή εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΑΠ 318/2022, ΑΠ 109/2020).

Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 68 ΚΠολΔ συνάγεται ότι η ένδικη προστασία παρέχεται υπέρ ή κατά εκείνων μόνο των προσώπων, τα οποία αποτελούν τα υποκείμενα της επίδικης έννομης σχέσης.

Η νομιμοποίηση των διαδίκων, δηλαδή η εξουσία διεξαγωγής συγκεκριμένης δίκης για συγκεκριμένο δικαίωμα ή έννομη σχέση, καθοριζόμενη κατά κανόνα από το ουσιαστικό δίκαιο, ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο (άρθρο 73 ΚΠολΔ) και αποτελεί, όπως και το έννομο συμφέρον, ουσιαστική προϋπόθεση για την παροχή δικαστικής προστασίας.

Συνεπώς, η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για τη συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων αυτών ιδρύει τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (και του άρθρου 560 ΚΠολΔ) και όχι εκείνον από τον αριθμό 14 του ίδιου άρθρου, ο οποίος ανακύπτει μόνο όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν εκτίθενται στοιχεία που θεμελιώνουν τη νομιμοποίηση και το έννομο συμφέρον για την άσκησή της (ΟλΑΠ 25/2008, ΑΠ 1243/2019, ΑΠ 269/2019, ΑΠ 3/2018).

Περαιτέρω, με το άρθρο 17 παρ. 1 και 2 ν. 3918/2011 (ΦΕΚ Α' 31/2-3-2011), όπως η πρώτη παράγραφος τροποποιήθηκε με το άρθρο 72 παρ. 2 v. 3984/2011 (ΦΕΚ ΑΊ 50/1-27-6-2011), 10 παρ. 1 και 13 παρ. 11 ν. 4052/2012 (ΦΕΚ α'41/1-3-2012), συστήθηκε Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)", που αποτελεί φορέα κοινωνικής ασφάλισης και τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και έδρα το Μαρούσι Αττικής, με έναρξη λειτουργίας του έξι (6) μήνες μετά τη δημοσίευση του ν. 3918/2011, στον Οργανισμό δε αυτόν (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) μεταφέρονται και εντάσσονται ως υπηρεσίες, αρμοδιότητες και προσωπικό, ο Κλάδος Υγείας του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων- Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) με τις μονάδες υγείας του, το κέντρο διάγνωσης ιατρικής της εργασίας του ΙΚΑ με το σύνολο του εξοπλισμού του κ.λ.π.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 23 παρ. 1Β α και β του, ως άνω, νόμου, τις Περιφερειακές Υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελούν οι υφιστάμενες μονάδες των περιφερειακών υπηρεσιών υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, οι υγειονομικές υπηρεσίες αυτού, που δεν αποτελούν οργανικές μονάδες και λειτουργούν μέχρι την εφαρμογή του παρόντος ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης, οι υπηρεσίες ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθενείας σε είδος και λειτουργούν σε υπηρεσίες ασφάλισης κ.λ.π., η ένταξη δε των περιφερειακών υπηρεσιών των μεταφερομένων φορέων στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο του νόμου 17 αυτού δύναται να είναι σταδιακή και πραγματοποιείται με την έκδοση κοινής απόφασης των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ενώ κατά το άρθρο 26 παρ. 1 και 9 του ίδιου νόμου, που προστέθηκε με το άρθρο 72 παρ. 21 ν. 3984/2011, το ιατρικό....

και λοιπό προσωπικό που υπηρετεί στις περιφερειακές υπηρεσίες που εντάσσεται στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., μεταφέρεται στον Οργανισμό από την ημερομηνία ένταξής τους σ' αυτόν, βάσει της αναφερόμενης στο άρθρο 23 κοινής Υπουργικής Απόφασης. Οι ιατροί, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί και το υγειονομικό προσωπικό, που υπηρετεί στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μεταφέρονται αυτοδικαίως κατά την ημερομηνία ένταξης των κλάδων υγείας αυτών στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

Σε εκτέλεση και κατ' εφαρμογή της, ως άνω, εξουσιοδοτικής διάταξης, με την ΥΑ Φ. 80000/οικ. 32115/2009 (ΦΕΚ Β' 3010/29-12-2011) από 1-1-2012 μεταφέρθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ οι Νομαρχιακές Μονάδες Υγείας, οι Τοπικές Μονάδες Υγείας, τα Τοπικά Ιατρεία, τα Διαγνωστικά Κέντρα, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες που δεν αποτελούν οργανικές μονάδες και λειτουργούν μέχρι τότε ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης του Ιδρύματος κ.λ.π., που αποτελούσαν, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 π.δ. 266/1989 (όπως η παρ. 3 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 2 π.δ. 363/1992) μαζί με τις λοιπές αναφερόμενες εκεί υπηρεσίες, τις Υπηρεσίες Υγείας του ΙΚΑ.

Τέλος, με το άρθρο 29 παρ. 1 του ν. 3918/2011 ορίζεται ότι ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελεί καθολικό διάδοχο των εντασσομένων φορέων και υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτών, ενώ κατά το άρθρο 33 παρ. 9 του ίδιου νόμου, όπως η παρ. 9 ίσχυε πριν την αντικατάστασή της με το άρθρο 53 παρ. 2γ του ν. 4368/2016, εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις των εντασσομένων φορέων συνεχίζονται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης, δικαστικές δε αποφάσεις που εκδίδονται ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. (ΑΠ 696/2015, ΑΠ 464/2016).

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι επί αγωγών που ασκούνται από 1-1-2012 και εντεύθεν για αξιώσεις, μεταξύ άλλων, ιατρών από την παροχή των υπηρεσιών τους σε Νομαρχιακές και Τοπικές Μονάδες Υγείας του ΙΚΑ- ΕΤΑΜ, οι οποίες μεταφέρθηκαν έκτοτε στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μόνο νομιμοποιούμενο παθητικά είναι το τελευταίο αυτό Ν.Π.Δ.Δ. (ΑΠ 306/2020, ΣτΕ 4137/2015).

Περαιτέρω, με το άρθρο 51 ν.4387/2016 (ΦΕΚ Α 85/12-5-1026)) ορίσθηκαν τα εξής: "1. Συνιστάται Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης", αποκαλούμενο στο εξής "Ε.Φ.Κ.Α.", το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και έχει την έδρα του στην Αθήνα.

Από 1-1- 2017, οπότε και αρχίζει η λειτουργία του ως φορέα κοινωνικής ασφάλισης, εντάσσονται στον Ε.Φ.Κ.Α. αυτοδίκαια οι υφιστάμενοι φορείς κοινωνικής ασφάλισης, σύμφωνα με τα άρθρα 53 επ. και ο Ε.Φ.Κ.Α. καθίσταται οιονεί καθολικός διάδοχος αυτών...... στο δε άρθρο 53 του ιδίου νόμου απαριθμούνται οι φορείς, κλάδοι, τομείς και λογαριασμοί, οι οποίοι από 1- 1-2017 εντάσσονται στον Ε.Φ.Κ.Α., στους οποίους, όμως, δεν περιλαμβάνεται ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

Εξάλλου, ο ν. 4430/2016 (Α' 205/31-10- 2016), στην παρ. 1 του άρθρου 52, το οποίο φέρει τον τίτλο "Εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) ως καθολικού διαδόχου των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης", όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 34 παρ. 4 περ. α' του ν. 4447/2016 (ΦΕΚ Α' 241/23-12-2016), όρισε ότι: 1α) Ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) θα χρηματοδοτηθεί από τον οικονομικό προϋπολογισμό τα οικονομικά έτη 2016 και 2017 για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών του Οργανισμού, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί στις 30-4-2016 προς τα φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια κ.λ.π.), φαρμακευτικές εταιρίες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού κ.λ.π. ...

β) Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. νοούνται εκείνες που αφορούν τα πριν τις 31-12-2012 έτη και για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα κατά περίπτωση, κατά το χρόνο υποβολής, παραστατικά στοιχεία και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί". Στην παρ. 4 του ιδίου άρθρου 52 του, ως άνω, νόμου (4430/2016), υπό την αρχική της διατύπωση, οριζόταν ότι: "4.

Η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Οργανισμού που πραγματοποιείται από Φ.Κ.Α. των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 29 παρ. 10 του ν. 3918/2011, όπως ισχύει, διενεργείται το αργότερο έως 30-6-2017". Η διάταξη αυτή αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α του ν. 4486/2017 (ΑΊ15/7-8-2017), ως ακολούθως: "4.

Μετά τις 30-6- 2017 οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α.. Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές, από τις ως άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης και οι δικαστικές αποφάσεις ισχύουν και εκτελούνται σε βάρος του προϋπολογισμού του Ε.Φ.Κ.Α.

Από τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην Τ.ΑΎ.Τ.Ε.Κ.Ω. και οι οποίες εξακολουθούν να παρακολουθούνται και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Ο.ΠΎ.Υ. και εξοφλούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο". Από τις προεκτεθείσες διατάξεις, οι οποίες αποσκοπούσαν στην ελάφρυνση του προϋπολογισμού του Ε.Ο.ΠΎ.Υ.

από το βάρος ληξιπροθέσμων οφειλών παρελθόντων ετών προς φαρμακεία, λοιπούς παρόχους υπηρεσιών υγείας κ.λ.π., οι οποίες προέρχονταν από τη λειτουργία πριν την 31-12-2012 των (μετέπειτα ενταχθέντων στον Ε.Ο.ΠΎ.Υ.) κλάδων υγείας φορέων κοινωνικής ασφάλισης (Φ.Κ.Α.) και οι οποίες παρέμεναν ανεξόφλητες, προκύπτει ότι ο Ε.Ο.ΠΎ.Υ.

χρηματοδοτήθηκε από τον κρατικό προϋπολογισμό, τα οικονομικά έτη 2016 και 2017, για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Οργανισμού, που αφορούν τα προ 31-12-2012 έτη, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί στις 30-4-2016 προς φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια κ.λ.π), φαρμακευτικές εταιρίες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού κ.λ.π., η εξόφληση των οποίων έπρεπε να διενεργηθεί το αργότερο έως 30-6-2017, ακολούθως δε, με την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 97 παρ. 1α ν. 4486/2017, που αντικατέστησε την παρ. 4 του άρθρου 52 ν. 4430/2016 ορίσθηκε ότι, μετά τις 30-6-2017, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.ΠΎ.Υ., που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι εντάχθηκαν στον Ε.Ο.ΠΎ.Υ., μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α.

και οι εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές από τις ως άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α. Εξαιρούνται όμως οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω, που εξακολουθούν να παρακολουθούνται και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

Μεταγενέστερα, ο ν. 4578/2018 (Α' 200/3-12-2018), η ισχύς του οποίου, σύμφωνα με το άρθρο 48 αυτού, αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (3-12-2018), όρισε στο άρθρο 12, που φέρει τον τίτλο "Εκκαθάριση και πληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας των Φ.Κ.Α. που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", όπως η περίπτ.

α' της παρ. 1 αυτού συμπληρώθηκε με το άρθρο 44 ν. 4611/2019 (Α' 73/17-5-2019), ότι: "1. α) Ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου υγείας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.), που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προς τα φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας, όπως ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια φαρμακευτικές εταιρίες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού και προς ασφαλισμένους των Φ.Κ.Α., εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α.

μέχρι 31-12-2019 [η ως άνω, καταληκτική ημερομηνία παρατάθηκε αλληλοδιαδόχως μέχρι 31-12-2022 με νεότερες νομοθετικές ρυθμίσεις]. Από τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των πρώην ΟΠΑΔ/Τομέας Ασφαλισμένων Δημοσίου, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω., οι οποίες εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του και εξοφλούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 52 ν. 4430/2016. β) Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις νοούνται εκείνες που αφορούν τα έτη από 1-1-2006 και εντεύθεν, για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα, κατά περίπτωση παραστατικά ή αποδεικνύεται η παροχή των υπηρεσιών ή η παραλαβή των προϊόντων και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος" και στο άρθρο 13 , με τον τίτλο "Νομική παράσταση Ε.Φ.Κ.Α.

υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ." ότι: " 1. Σε δίκες που αφορούν αξιώσεις ή υποχρεώσεις των κλάδων υγείας που μεταφέρθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 17 ν. 3918/2011 (Α'31), την παρ. 17 του άρθρου 13 του ν. 4052/2012 (Α'41) και το εδάφιο 1β της υποπαραγράφου ΙΒ.1 της παρ. IB του άρθρου μόνου του ν. 4093/2012 (Α' 222), στις οποίες διάδικος είναι το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, νυν ΕΦΚΑ ή/και ο Ε.Ο.ΠΎ.Υ., ο ΕΦΚΑ εξακολουθεί να νομιμοποιείται στη διεξαγωγή των δικών αυτών και η νομιμοποίηση αυτή περιλαμβάνει και την άσκηση ενδίκων μέσων μέχρι την αμετάκλητη περάτωσή τους.

Η νομική θέση του Ε.Ο.ΠΎ.Υ. στις δίκες αυτές δεν θίγεται. Οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.ΠΎ.Υ. και εκτελούνται υπέρ και σε βάρος του. Οι διατάξεις του παρόντος καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου δίκες". Από το συνδυασμό των προεκτεθεισών διατάξεων προκύπτει ότι, αφενός μεν ο Ε.Ο.ΠΎ.Υ.

αποτελεί καθολικό διάδοχο των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.), των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν, με την παρ. 2 του άρθρου 17 ν. 3918/2011, στον Ε.Ο.ΠΎ.Υ., ο οποίος υπεισήλθε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτών, αφετέρου δε ότι, μετά τις 30-6-2017, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 52 παρ. 4 ν. 4430/2016, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α ν. 4486/2017, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ..

που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. (πλην εκείνων του πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.), "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α." και οι εκκρεμείς δίκες, που αφορούν διαφορές από τις, ως άνω, ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης.

Εξάλλου, ο νομοθέτης, αποβλέποντας στην εξόφληση όλων των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας των Φ.Κ.Α., που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, από 1-1-2006 και εντεύθεν, όρισε με το άρθρο 12 ν. 4578/2018, ότι οι υποχρεώσεις αυτές "εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α." μέχρι 31-12-2019, ήδη δε μέχρι 31-12-2022, (πλην εκείνων του πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.).

Περαιτέρω, με το άρθρο 13 του ιδίου νόμου επιλύθηκαν θέματα νομικής παράστασης του Ε.Φ.Κ.Α. υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ. σε εκκρεμείς δίκες, τις οποίες καταλαμβάνουν οι διατάξεις του άρθρου αυτού και ορίσθηκε ότι η νομική θέση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στις δίκες αυτές δεν θίγεται και ότι οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εκτελούνται σε βάρος του.

Η διάταξη όμως αυτή, ορώμενη σε συνδυασμό με τις προεκτεθείσες ρυθμίσεις, πρέπει να ερμηνευθεί ότι δεν αφορά τις εκκρεμείς δίκες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α. και αφορούν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.ΠΎ.Υ., οι οποίες προέρχονται από Φορείς κοινωνικής Ασφάλισης, που οι κλάδοι υγείας τους εντάχθηκαν, με την παρ. 2 του άρθρου 17 ν. 3918/2011 στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και οι οποίες, κατά τα προκτεθέντα, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 4 του ιδίου άρθρου 52 ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α ν. 4486/2017 "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α. (που, άλλωστε, και δυνάμει των νεότερων διατάξεων του άρθρου 12 ν.4578/2018 "εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α."), αλλά εκείνες τις εκκρεμείς δίκες που έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (πρώην Ο.Π.Α.Δ., πρώην Οίκου Ναύτου, πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.), οι οποίες εντάχθηκαν μεν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

με τις ίδιες διατάξεις, αλλά δεν μεταφέρθηκαν, μετά τις 30-6-2017, προς εξόφληση στον Ε.Φ.Κ.Α., διότι εξαιρέθηκαν ρητώς, κατά τα προαναφερόμενα και εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του (ΣτΕ 759/2020). Τέλος, κατά γενική αρχή, η οποία συνάγεται από το άρθρο 533 παρ. 2 ΚΠολΔ, κατά το οποίο το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε όταν δημοσιεύθηκε η πρωτόδικη απόφαση, σε συνδυασμό και προς το άρθρο 4 ΕισΝΑΚ, νόμος που άρχισε να ισχύει μετά τη δημοσίευση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης δεν έχει εφαρμογή στην αναιρετική δίκη, έστω και αν έχει προσδοθεί σ' αυτόν αναδρομική δύναμη, εκτός αν περιέχει ρητή και ειδική διάταξη περί επέκτασής του και σε κριθέντα τελεσιδίκως (ΟλΑΠ 12/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, μετά από παράθεση των σχετικών με την υπεισέλευση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εντασσομένων φορέων του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ νομικών διατάξεων, που προαναφέρθηκαν, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Η κρινόμενη αγωγή έχουσα αντικείμενο την καταβολή του νοσοκομειακού επιδόματος του άρθρου 8 περ.

Α παρ. 5 του. 3205/2003, σε συνδυασμό με το άρθρο 8 παρ. 7 ν. 2470/1997 στους ενάγοντες, οι οποίοι κατά το επίδικο χρονικό διάστημα από 1-1-2007 έως 31-12-2011 απασχολήθηκαν στο εναγόμενο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΙΚΑ-ΕΤΑΜ", κατατέθηκε στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου στις 11-4-2012 και επιδόθηκε στο εναγόμενο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΙΚΑ-ΕΤΑΜ" στις 19-4-2012 (βλ.

την υπ' αριθ. … έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Πειραιά Κ. Ζ.), ενώ κατά το χρόνο έγερσης της κρινόμενης αγωγής, οι έννομες σχέσεις που συνέδεαν τους ενάγοντες με το εναγόμενο είχαν, ήδη από 1-1-2012 [...] περιέλθει στο-εδώ εφεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Ε.Ο.Π.Υ.Υ. το οποίο υπεισήλθε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των νομαρχιακών και τοπικών μονάδων του εναγομένου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Συνεπώς κατά το χρόνο έγερσης της αγωγής μόνο το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Ε.Ο.Π.Υ.Υ. νομιμοποιούνταν παθητικά και όχι το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, κατά του οποίου στρέφεται η αγωγή, ενώ το τελευταίο στερείται παθητικής νομιμοποίησης. Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι δε μπορούσε να συνεχίσει τη δίκη το εδώ 2° εφεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Ε.Ο.Π.Υ.Υ. κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 33 παρ. 9 του ν.3918/2011, διότι η συγκεκριμένη δίκη δεν ήταν εκκρεμής την 1-1-2012, όταν δηλαδή οι έννομες σχέσεις εργασίας περιήλθαν σε αυτό από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ [....]. Το πρωτοβάθμιο επομένως δικαστήριο που με την εκκαλούμενη απόφασή του απέρριψε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη, ενώ αυτή ήταν απορριπτέα ως προς το εναγόμενο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ως απαράδεκτη ελλείψει παθητικής νομιμοποίησης, έκρινε εσφαλμένα [....].

Για τους λόγους αυτούς, πρέπει [.....] να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση και, αφού κρατηθεί η υπόθεση από το δικαστήριο τούτο για περαιτέρω έρευνα, στη συνέχεια να απορριφθεί η αγωγή ως απαράδεκτη...." Με τον πρώτο από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ (και όχι του άρθρου 559 ΚΠολΔ, όπως από προφανή παραδρομή αναγράφεται στην αίτηση αναίρεσης) λόγο αναίρεσης, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι με το να απορρίψει την αγωγή τους ως προς το εναγόμενο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ως απαράδεκτη για έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης αυτού, παραβίασε ευθέως τη διάταξη του άρθρου 13 του μετέπειτα εκδοθέντος ν. 4578/2018 η οποία είναι εφαρμοστέα στην παρούσα αναιρετική δίκη.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης, με τον οποίο δεν προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της παραβίασης των προαναφερομένων διατάξεων των σχετικών με την πριν την άσκηση της κρινόμενης αγωγής υπεισέλευση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ως καθολικού διαδόχου, στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις και του ΙΚΑ ΕΤΑΜ, είναι αβάσιμος.

Τούτο δε, διότι, σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις, που προεκτέθηκαν, η, φερόμενη ως παραβιασθείσα διάταξη του άρθρου 13 ν. 4578/2018, δεν εφαρμόζεται στην ένδικη διαφορά, που έχει ως αντικείμενο μισθολογικές αξιώσεις ιατρών για καταβολή του αναλογούντος στο χρονικό διάστημα από 1-1-2007 έως 31-12-2011 νοσοκομειακού επιδόματος κατά του ΙΚΑ- ΕΤΑΜ, του οποίου καθολικός διάδοχος κατέστη, κατά τα προεκτεθέντα, ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

αλλά εφαρμόζεται μόνο στις διαφορές, που έχουν ως αντικείμενο τις αναφερόμενες στη μείζονα σκέψη αξιώσεις κατά των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκο Ναύτου και πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω. Σε κάθε δε περίπτωση, ο ν. 4578/2018, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και άρχισε να ισχύει στις 3-12-2018, δηλαδή μετά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, που έλαβε χώρα στις 30-7-2018, δεν περιέχει ρητή και ειδική διάταξη περί επέκτασής του και σε τελεσιδίκως κριθέντα, ώστε να τίθεται ζήτημα εφαρμογής του στον Άρειο Πάγο, ενώπιον του οποίου δεν είναι επίδικη η διαφορά, ούτε υπάρχει εκκρεμοδικία, αφού με την άσκηση της αναίρεσης δεν ανοίγεται τρίτος βαθμός δικαιοδοσίας, αλλά ελέγχεται μόνο η νομική ορθότητα της απόφασης, βάσει ορισμένων αναιρετικών λόγων.

Δεν δύναται, επομένως, να θεμελιωθεί σφάλμα του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου από τη μη εφαρμογή του νόμου αυτού (και ειδικότερα της επικαλούμενης διάταξης του άρθρου 13), ούτε δύναται να θεραπευθεί, με την επικαλούμενη εφαρμογή του, η, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής (19-4-2012), έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, στη θέση του οποίου είχε ήδη υπεισέλθει ως καθολικός διάδοχος ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ..

Επομένως ο πρώτος λόγος αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί.

Με το δεύτερο από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ (και όχι του άρθρου 559 ΚΠολΔ) λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, καθόσον με το να απορρίψει την αγωγή τους ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης του εναγομένου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, σφάλμα που οφειλόταν σε ανυπαίτια αδυναμία προσδιορισμού αυτού (εναγομένου), λόγω της ρύθμισης της παθητικής νομιμοποίησης από περισσότερα αλληλοαναιρούμενα νομοθετήματα και συγκεκριμένα από τους νόμους 3918/2011, 4238/2014, 4368/2016 και 4578/2018, στέρησε αυτούς από την παροχή δικαστικής προστασίας.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι αβάσιμος, ως ερειδόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση και πρέπει να απορριφθεί (ΑΠ 1390/2019, ΑΠ 837/2019), καθόσον κατά το χρόνο άσκησης της ένδικης αγωγής (19-4-2012), δεν είχαν εκδοθεί τα λοιπά, πλην του ν. 3918/2011, ως άνω, νομοθετήματα, ώστε να δημιουργείται αδυναμία προσδιορισμού του εναγομένου. Κατόπιν των παραπάνω και επειδή δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναίρεση να απορριφθεί. Τα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων διαδίκων πρέπει να συμψηφισθούν, διότι η ερμηνεία των κανόνων δικαίου, που εφαρμόσθηκαν, ήταν ιδιαιτέρως δυσχερής (άρθρο 179 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-Διατάσσει το χωρισμό της υπόθεσης ως προς τον αναιρεσείοντα Ε. Γ. του Ν. ατομικά και υπό την ιδιότητά του ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιώσασας πριν την άσκηση της αγωγής Χ. Γ. του Γ. (που φέρει στο αναιρετήριο αρίθμηση 4 και 5α), ως προς το δεύτερο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "5η Διοίκηση υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας" και ως προς το τρίτο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)".

- Κηρύσσει ματαιωμένη τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης ως προς τους παραπάνω διαδίκους.

-Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ως προς τον παραπάνω αναιρεσείοντα, Ε. Γ. του Ν., υπό τις, ως άνω, ιδιότητές του, αφενός, και το πρώτο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Ηλεκτρονικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης" , αφετέρου.

-Δικάζει την αίτηση αναίρεσης ως προς τους λοιπούς διαδίκους.

-Απορρίπτει την από 23-9-2020 και με αριθ. κατ. 221/29-9-2020 αίτηση για αναίρεση της με αριθ. 277/30-7-2018 απόφασης του, δικάσαντος ως Εφετείου, Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας.

-Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 7 Ιουνίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 18 Νοεμβρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ