1921/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1921 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1921/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Βιολέττας Κυτέα, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 38/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Αγγελική Αλειφεροπούλου, Δημήτριο Χονδρογιάννη-Εισηγητή, Διονυσία Μπιτζούνη και Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Μαΐου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Καραγιάννη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει τις αιτήσεις των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1) Θ. Α. του Π., 2) Β. Α. του Π. και 3) Τ. Μ. του Δ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Βασιλειάδη, περί αναιρέσεως της υπ’ αριθ.535/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Καστοριάς.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Καστοριάς, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις από 24 Φεβρουαρίου 2015, τρεις (3) χωριστές αιτήσεις τους, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...2015.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να απορριφθούν οι προκείμενες αιτήσεις αναίρεσης,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι κρινόμενες αιτήσεις, ήτοι 1) από 24-2-2015 με αριθμό 1 Θ. Α. του Π., 2) από 24-2-2015 με αριθμό 2 της Β. Α. του Π. και 3) από 24-2-2015 με αριθμό 3 της Τ. Μ. του Δ., για αναίρεση της υπ’ αρ. 535/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Καστοριάς έχουν ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως και πρέπει να συνεκδικασθούν ως συναφείς.

Από τις διατάξεις των άρθρων 128 παρ. 2 και 139 του ΚΠοινΔ προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος έχει το δικαίωμα όταν συναφή εγκλήματα δικάσθηκαν χωριστά στον πρώτο βαθμό και ασκήθηκαν εφέσεις, να ζητήσει από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο τη συνεκδίκαση αυτών. Η παραδοχή ή μη του σχετικού αιτήματος απόκειται μεν στην κυριαρχική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας οφείλει όμως αυτό να απαντήσει στο υποβαλλόμενο αίτημα συνεκδικάσεως και σε περίπτωση απορρίψεώς του, να αιτιολογήσει την κρίση του.

Διαφορετικά αν δηλαδή απορρίψει το εν λόγω αίτημα χωρίς την απαιτούμενη ειδική αιτιολογία ιδρύεται λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του ΚΠοινΔ. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης αποφάσεως, ο συνήγορος των κατηγορουμένων και ήδη αναιρεσειόντων ζήτησε "να συνεκδικασθεί στην υπ’ αριθμ. 1 υπόθεση η υπ’ αριθμ. 2 υπόθεση του ίδιου πινακίου" και στη συνέχεια το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Καστοριάς μετά από θετική πρόταση του Εισαγγελέα της έδρας δέχθηκε το εν λόγω αίτημα και συνεκδίκασε τις υπ’ αριθμούς πινακίου 1 και 2 υποθέσεις.

Αφορούσαν δε αυτές τις υπ’ αριθμούς ... από 16-7-2014 εφέσεις των κατηγορουμένων (ήδη αναιρεσειόντων) Θ. Α. (η πρώτη και η τέταρτη), Β. Α. (η δεύτερη και η πέμπτη) και Τ. Μ. (η τρίτη και η έκτη) κατά των υπ’ αριθμούς 1294/2-12-2013 (οι τρεις πρώτες) και 1295/2-12-2013 (οι υπόλοιπες) αποφάσεων του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Καστοριάς, με τις οποίες καταδικάσθηκαν στις εις αυτές ποινές για μη έγκαιρη καταβολή εργοδοτικών εισφορών ΙΚΑ και μη έγκαιρη καταβολή εργατικών εισφορών.

Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του ΚΠοινΔ πρώτος λόγος αναιρέσεως των ενδίκων αιτήσεων με τον οποίο υποστηρίζεται, ως εκτιμάται, ότι το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Καστοριάς αναιτιολογήτως απέρριψε το αίτημα συνεκδικάσεως των εφέσεων κατά της υπ’ αρ. 1294/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Καστοριάς με τις εφέσεις κατά της υπ’ αρ. 1295/2013 αποφάσεως του ίδιου Δικαστηρίου, αλλά δίκασε μόνο τις δεύτερες.

Κατά τις διατάξεις του άρθρου 476 παρ. 1 και 2 του ΚΠοινΔ το ένδικο μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο, εκτός άλλων περιπτώσεων, και όταν ασκήθηκε εκπροθέσμως. Κατά της αποφάσεως που απορρίπτει την έφεση ως εκπρόθεσμη είναι επιτρεπτή η άσκηση αιτήσεως αναίρεσης, για όλους τους λόγους που περιοριστικά αναφέρονται στη διάταξη του άρθρου 510 του ίδιου Κώδικα, με την προϋπόθεση ότι αυτοί αναφέρονται στην ορθότητα της κρίσεως για το απαράδεκτο.

Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 473 παρ.1 ΚΠοινΔ, όπου ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση ενδίκων μέσων είναι δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης. Αν ο δικαιούμενος δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, η πιο πάνω προθεσμία είναι επίσης δεκαήμερη, εκτός αν αυτός διαμένει στην αλλοδαπή ή είναι άγνωστη η διαμονή του οπότε η προθεσμία είναι τριάντα ημερών και αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την επίδοση της απόφασης.

Περαιτέρω, κατά τη συναγόμενη από το άρθρο 255 ΑΚ γενική αρχή του δικαίου, κατά την οποία κανείς δεν μπορεί να υποχρεωθεί στα αδύνατα, είναι επιτρεπτή η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου, όταν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος, αλλά στην εξαιρετική αυτή περίπτωση, όπως τούτο συνάγεται από το άρθρο 474 παρ. 2 του ΚΠοινΔ, εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο οφείλει να αναφέρει στη δήλωση ασκήσεως αυτού τον λόγο που δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκησή του, δηλαδή τα περιστατικά της ανώτερης βίας ή του ανυπέρβλητου κωλύματος, από τα οποία παρεμποδίσθηκε στην εκπρόθεσμη άσκησή του, καθώς και τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία αποδεικνύουν τη βασιμότητά τους, διαφορετικά το ένδικο μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο.

Ως ανώτερη βία νοείται κάθε γεγονός απρόβλεπτο και εξαιρετικό, το οποίο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν μπορεί να αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και συνέσεως, ανυπέρβλητο δε κώλυμα θεωρείται το γεγονός εκείνο το οποίο οπωσδήποτε δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του διαδίκου που ασκεί το ένδικο μέσο και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί από αυτόν με κανένα τρόπο.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη υπ’ αρ. 535/2014 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Καστοριάς, όπως από αυτή προκύπτει, απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες λόγω εκπρόθεσμης ασκήσεώς τους οι προαναφερόμενες εφέσεις με αριθμούς εκθέσεως ... από 16-7-2014 των κατηγορουμένων (ήδη αναιρεσειόντων) Θ.

Α. (η πρώτη και η τέταρτη), Β. Α. (η δεύτερη και η πέμπτη) και Τ. Μ. (η τρίτη και η έκτη) εκπροσωπηθέντων στη δίκη εκείνη από τον συνήγορό τους, κατά των υπ’ αριθμούς 1294/2-12-2013 (οι τρεις πρώτες) και 1295/2-12-2013 (οι υπόλοιπες) αποφάσεων του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Καστοριάς. Για να στηρίξει το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Καστοριάς την απορριπτική των εφέσεων των ήδη αναιρεσειόντων κρίση του δέχθηκε ότι βάσει των σχετικών αποδεικτικών επιδόσεως οι εκκαλούμενες υπ’ αρ. 1294 και 1295/2-12-2013 αποφάσεις του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Καστοριάς, που εκδόθηκαν ερήμην αυτών, επιδόθηκαν στις 11-12-2013 στους αναιρεσείοντες, τις οποίες παρέλαβαν οι ίδιοι, ακολούθως δε οι αναιρεσείοντες άσκησαν τις εφέσεις τους κατά των ως άνω αποφάσεων στις 16-7-2014, ήτοι μετά την πάροδο της οριζόμενης στο άρθρο 473 παρ. 1 ΚΠοινΔ δεκαήμερης προθεσμίας.

Περαιτέρω, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Καστοριάς, αποκρούοντας τον ισχυρισμό των αναιρεσειόντων για ανώτερη βία, δέχθηκε ότι "... Ωστόσο, από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν αποδείχθηκε ότι συνέτρεχε λόγος ανώτερης βίας, ο οποίος επέβαλε την καθυστέρηση στην άσκηση των εφέσεων επί τόσο μακρό χρονικό διάστημα.

Ο ισχυρισμός τους ότι έλειπαν και οι τρεις για παρακολούθηση σεμιναρίων καθώς και ο επί πλέον ισχυρισμός του πρώτου κατηγορουμένου ότι βρισκόταν στην Αθήνα, προκειμένου να επιληφθεί προσωπικά για τη διεκδίκηση χρηματικής του απαίτησης ποσού 150.000 ευρώ δεν συνιστούν, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, λόγους ανώτερης βίας, αντιθέτως, οι προκείμενοι λόγοι δεν κρίνονται όλως αποτρεπτικοί καθόλο το ανωτέρω χρονικό διάστημα, ώστε άπαντες να μην καταφέρουν να μεριμνήσουν πολύ ενωρίτερα για την άσκηση εφέσεων με ανάθεση σε πληρεξούσιο δικηγόρο ...".

Με αυτά που δέχθηκε το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Καστοριάς για την απόρριψη των ισχυρισμών που προέβαλαν οι αναιρεσείοντες προκειμένου να δικαιολογήσουν την εκπρόθεσμη άσκηση των εφέσεών τους, διέλαβε στην απόφασή του την απαιτούμενη από το άρθρο 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, καθόσον διαλαμβάνεται σ’ αυτή η ανυπαρξία ανώτερης βίας (και ανυπέρβλητου κωλύματος) που να δικαιολογούν την εκπρόθεσμη άσκηση των εφέσεων, αφού ευθέως δέχεται ότι τα επικαλούμενα περιστατικά δεν θεμελιώνουν καθ’ εαυτά λόγο ανώτερης βίας.

Επομένως, τα αντίθετα υποστηριζόμενα με τον κατ’ εκτίμηση συναγόμενο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ ΚΠοινΔ δεύτερο λόγο αναιρέσεως των ενδίκων αιτήσεων για ελλιπή αιτιολογία της αποφάσεως σε σχέση ειδικότερα με την απόρριψη των λόγων ανώτερης βίας είναι αβάσιμα. Η παράλειψη της παραθέσεως στην απόφαση ποινικών δικονομικών διατάξεων δεν μπορεί να προταθεί ως λόγος αναιρέσεως διότι δεν περιέχεται στους περιοριστικώς διαλαμβανόμενους στο άρθρο 510 ΚΠοινΔ λόγους.

Κατά συνέπεια, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως των ενδίκων αιτήσεων, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί γιατί "δεν αναφέρει με βάση ποιες διατάξεις του νόμου απέρριψε τις εφέσεις ως απαράδεκτες" είναι απαράδεκτος. Ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως των ενδίκων αιτήσεων, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες παραπονούνται για υπέρβαση εξουσίας, επειδή το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Καστοριάς δεν έλαβε υπόψη του το γεγονός ότι αυτοί για τις εισφορές που καταδικάσθηκαν (πρωτοδίκως) είχαν υπαχθεί σε ρύθμιση, εφόσον δεν αναφέρεται σε πλημμέλεια αναγόμενη στην ορθότητα της κρίσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως για την απόρριψη των εφέσεων ως απαραδέκτων, στην οποία και μόνον, όπως προεκτέθηκε, περιορίζεται ο έλεγχος του Αρείου Πάγου σε τέτοια περίπτωση, αλλά αφορά άλλο ζήτημα, είναι απαράδεκτος.

Σημειώνεται δε ότι α) δεν προβλήθηκε σχετικός ισχυρισμός στο δικάσαν δικαστήριο και β) και αν προβαλλόταν δεν μπορούσε να ερευνηθεί, αφού οι εφέσεις των ήδη αναιρεσειόντων δεν έγιναν τυπικά δεκτές αλλά απορρίφθηκαν ως εκπρόθεσμες και εκ τούτου απαράδεκτες. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως προς έρευνα πρέπει να απορριφθούν στο σύνολό τους οι κρινόμενες αιτήσεις αναιρέσεως και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει τις από 24 Φεβρουαρίου 2015 τρεις αιτήσεις των Θ. Α. του Π., Β. Α. του Π. και Τ. Μ. του Δ., κατοίκων ..., για αναίρεση της υπ’ αρ. 535/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Καστοριάς. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ για καθένα από αυτούς.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Ιουνίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 22 Δεκεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ