1908/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1908 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1908/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα -----

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Μαΐου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΦΑΜΠΕΛΣΑΟΥΝΤ (FABELSOUND) ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΕ", που εδρεύει στη Νέα Φιλαδέλφεια Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Χαράλαμπο Παμπούκη και Κωνσταντίνο Θάνο και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΜΕΒΟ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Κηφισιά Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Μουχτούρη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22/2/2007 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3038/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4273/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23/10/2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης, ανέγνωσε την από 15/4/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης κατά της 4273/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 281 ΑΚ "η άσκηση δικαιώματος απαγορεύεται, εάν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος". Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής για να θεωρηθεί η άσκηση του δικαιώματος ως καταχρηστική θα πρέπει η προφανής υπέρβαση των ορίων που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος να προκύπτει από την προηγηθείσα συμπεριφορά του δικαιούχου ή και των δικαιοπαρόχων του ή από την πραγματική κατάσταση που δημιουργήθηκε ή τις περιστάσεις που μεσολάβησαν ή από άλλα περιστατικά τα οποία χωρίς κατά νόμο να εμποδίζουν ή να επάγονται την απόσβεση του δικαιώματος καθιστούν μη ανεκτή την άσκηση του κατά τις περί δικαίου τις ηθικές αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου (Ολ. ΑΠ 17/1995, 7/2002, ΑΠ 558/2004, 1830/2005).

Επειδή τα περιστατικά, που πρόβαλε πρωτοδίκως η αναιρεσείουσα εναγομένη και επανέφερε στο Εφετείο με λόγο έφεσης της προς απόκρουση της ενδίκου αγωγής αποδόσεως μισθίου, λόγω λήξεως της συμβάσεως, με καταγγελία για ανοικοδόμηση, συνιστώντας ένσταση από το άρθρο 281 ΑΚ, είναι τα εξής: Ότι η κρινόμενη αγωγή έπεται δύο προηγουμένων που άσκησε η δικαιοπάροχος της αντιδίκου κατ' αυτής με αιτήματα αρχικά την αναπροσαρμογή του μισθώματος και στη συνέχεια την απόδοση της χρήσης του μισθίου με καταγγελία, λόγω δήθεν παράβασης όρου της μισθωτικής σύμβασης, αγωγές που απορρίφθηκαν ουσία, και εντάσσονται σε μια μεθοδευμένη προσπάθεια της εκμισθώτριας είτε να βελτιώσει την απόδοση του ακινήτου της αποσπώντας υπέρογκο μίσθωμα, είτε, σε περίπτωση αποτυχίας να προκαλέσει την πρόωρη λύση της μίσθωσης, η διάρκεια της οποίας έχει παραταθεί μέχρι 31/9/2013 με μονομερή δήλωσή της, ότι μετά την τελεσίδικη απόρριψη της δεύτερης αγωγής της μεθόδευσε την απορρόφησή της από την αντίδικο με σκοπό να επιδιώξει μέσω αυτής την απόδοση του μισθίου για δήθεν ανοικοδόμηση αυτού, ότι το μίσθιο, έτους κατασκευής 1960 βρισκόταν σε πολύ κακή κατάσταση και έχρηζε ριζικής ανακαίνισης και δαπάνησε προς τούτο κατά την έναρξη της μίσθωσης (1996-1997) το ποσό των 600.000.000 δρχ., ποσό που λόγω της απαιτούμενης απόδοσης του μισθίου 4,5 έτη πριν από τη λήξη της συμβατικής διάρκειας της μίσθωσης θα παραμείνει αναπόσβεστο με βέβαιη ζημία της και χωρίς αντίστοιχο όφελος της ενάγουσας, αφού οι προσθήκες και βελτιώσεις που θα παραμείνουν προς όφελος του μισθίου, μετά την κατεδάφισή του δεν θα ωφελήσουν την τελευταία, η ίδια δε θα υποστεί υπέρογκη ζημία από την πρόωρη λύση της μίσθωσης, ότι η αντίδικος ιδρύθηκε μετά την τελεσίδικη απόρριψη της δεύτερης αγωγής της εκμισθώτριας με σκοπό να χρησιμοποιηθεί, ως όχημα και νομικό προσωπείο της εκμισθώτριας στη μεθοδευμένη προσπάθειά της να επιτύχει πάση θυσία την πρόωρη λύση της μίσθωσης και ότι το κόστος της μετεγκατάστασης της βιομηχανίας της σε νέο μίσθιο χώρο έχει προϋπολογισθεί σε 700.000 ευρώ που στοιχειωδώς θα καλυφθεί από τη νόμιμη αποζημίωση, με συνέπεια η ζημία της να κλονίσει τη βιωσιμότητά της ως επιχείρηση με σφόδρα πιθανή μείωση του προσωπικού της ως μέτρου αναγκαίου για την αντιμετώπιση της δαπάνης αυτής. Τα πιο πάνω περιστατικά, είτε το καθένα χωριστά είτε στο σύνολό τους και αληθή υποτιθέμενα, δεν καθιστούν την άσκηση του δικαιώματος της ενάγουσας που απορρέει από το νόμο (αρθρ. 23 πδ. 34/95), αντίθετη στην καλή πίστη και στα χρηστά ήθη και ως εκ τούτου καταχρηστική, δεδομένου ότι γίνεται επίκληση και της συμπεριφοράς της δικαιοπαρόχου της ενάγουσας, που είναι εν προκειμένω αδιάφορη. Κρίνοντας έτσι και το Εφετείο και απορρίπτοντας σχετικό λόγο έφεσης της αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης απόφασης που απέρριψε ως μη νόμιμη την ως άνω ένσταση καταχρηστικής άσκησης του ενδίκου δικαιώματος της αναιρεσιβλήτου, που δέχθηκε ακόμη τόσο την πρόθεση όσο και τη δυνατότητα της ενάγουσας προς ανοικοδόμηση του μισθίου, ορθά εφάρμοσε την διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ και δεν παραβίασε αυτή και επομένως ο πρώτος λόγος της αίτησης κατά το πρώτο σκέλος από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., είναι αβάσιμος, ενώ κατά το δεύτερο σκέλος από το άρθρο 559 αρ. 19 είναι απαράδεκτος, αφού για να ιδρυθεί ο λόγος αυτός από το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ., προϋποτίθεται ότι το Δικαστήριο εισήλθε στην ουσία και διατύπωσε αποδεικτικό πόρισμα.

Ο λόγος από το άρθρο 559 αρ. 8 ιδρύεται, όταν ο ισχυρισμός που αποτελεί πράγμα, έχει προταθεί ενώπιον του Δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση κατά τρόπο παραδεκτό και είναι νόμιμος και ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκθεση της δίκης (Ολ. ΑΠ 2/1989). Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα εναγόμενη με την προσθήκη των προτάσεων της που κατατέθηκε μετά τη συζήτηση της αγωγής στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο για τη θεμελίωση της ως άνω ενστάσεως από το άρθρο 281 ΑΚ ισχυρίσθηκε τα εξής: ότι προκειμένου η αντίδικος να επιτύχει την έκδοση οικοδομικής άδειας ως προϋπόθεση για την ισχύ της καταγγελίας της για ανοικοδόμηση, ισχυρίσθηκε ψευδώς στις πρωτοβάθμιες προτάσεις της πως εμείς συναινέσαμε στην παραχώρηση της ρυμοτομούμενης λωρίδας του οικοπέδου της αντιδίκου στην κοινή χρήση η οποία μάλιστα πραγματοποιήθηκε παρουσία μας, ώστε να λάβει τη σχετική οικοδομική άδεια, που ήταν απαραίτητη για να αναπτύξει ισχύ η καταγγελία, ενώ την άδεια αυτή η αντίδικος την έλαβε με αναληθή και ανακριβή βεβαίωση υπαλλήλου της πολεοδομίας και ότι η αντίδικος είχε ήδη επαναμισθώσει το μίσθιο μας και προτού προβεί στην καταγγελία για ανοικοδόμησή του, το οποίο μάλιστα μίσθιο δεν σκόπευε η αντίδικος να οικοδομήσει το ίδιο, αλλά το ευρύτερο ακίνητό της, σε κάθε δε περίπτωση σκόπευε να το επαναμισθώσει αλλού για να λάβει, μεγαλύτερα ανταλλάγματα κατά τη διάρκεια της ανοικοδόμησης του ευρύτερου ακινήτου της. Τον ισχυρισμό αυτόν επανέφερε η ηττηθείσα αναιρεσείουσα στο Εφετείο με λόγο έφεσης. Όμως για να είναι επιτρεπτή η προβολή του ισχυρισμού αυτού στην κατ' έφεση δίκη, ο οποίος απαράδεκτα προτάθηκε μετά τη συζήτηση της αγωγής στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, θα πρέπει να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 557 Κ.Πολ.Δ., τη συνδρομή δε ουδεμίας εξ αυτών επικαλείται η αναιρεσείουσα. Επομένως ο σχετικός 2ος λόγος της αίτησης με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ., επειδή δεν έλαβε υπόψη του το Εφετείο τον ως άνω ισχυρισμό, είναι απαράδεκτος.

Ο τρίτος από το άρθρο 559 αρ. 11 Κ.Πολ.Δ., λόγος της αίτησης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τα αναφερόμενα στο αναιρετήριο έγγραφα, τα οποία νόμιμα προσκόμισε και επικαλέστηκε η αναιρεσείουσα για την απόδειξη της ένστασης καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος, είναι απαράδεκτος, αφού για τη θεμελίωση του λόγου αυτού θα πρέπει το Δικαστήριο να είχε εισέλθει στην έρευνα του σχετικού ισχυρισμού και όχι να τον είχε απορρίψει ως απαράδεκτο ή νόμω αβάσιμο, όπως εν προκειμένω.

Οι κατά το άρθρο 173 και 200 ΑΚ τιθέμενοι κανόνες εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση κατά την οποία υπάρχει κενό στην ερμηνευομένη σύμβαση και γενικά δικαιοπραξία ή γεννάται αμφιβολία για τις δηλώσεις που έγιναν. Όταν η δηλωθείσα βούληση δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το περιεχόμενο αυτής δεν υφίσταται καμία ανάγκη προσφυγής στους κανόνες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών για την ερμηνεία της δήλωσης των δικαιοπρακτούντων και δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ότι δεν υφίσταται κενό και αμφιβολία στην ερμηνευομένη σύμβαση (Ολ. ΑΠ 590/1968). Στην προκειμένη περίπτωση με τον 4ο λόγο της αίτησης προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλομένη υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ., παραβιάσασα ευθέως και εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 177 και 200 ΑΚ, με το να δεχθεί ότι από το σύνολο του περιεχομένου της σύμβασης αυτής και των παραρτημάτων της προκύπτει ότι η εν λόγω μίσθωση αφορά μίσθιο (κτίριο και εγκαταστάσεις του) που θα κατασκευασθεί σύμφωνα με προδιαγραφές σχέδια και σχεδιαγράμματα που επισυνάπτονται στη σύμβαση εκμίσθωσης και όχι ήδη υπάρχον.

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, δεν διαπίστωσε κενό ή ασάφεια στη δηλωθείσα βούληση της σύμβασης μισθώσεως και επομένως δεν υφίσταται καμία ανάγκη προσφυγής στους κανόνες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών για ερμηνεία της δήλωσης των δικαιοπρακτούντων. Μετά ταύτα ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23.10.2008 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΦΑΜΠΕΛΣΑΟΥΝΤ (FABELSOUND) ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΕ" για αναίρεση της 4273/200/ απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Μαΐου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 24 Ιουλίου 2009. Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ