Supreme Court partially allowed appeal against insurance company's liability exceeding policy limits due to procedural error.

Απόφαση 1907 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1907/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Μαΐου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Α. Της αναιρεσείουσας: Χ, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χατζόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ, ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "INTERLIFE ΑΑΕΓΑ", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Β. Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας Γενικών Ασφαλίσεων με την επωνυμία "INTERLIFE Α.Α.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στη Θέρμη Θεσσαλονίκης και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Χ, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χατζόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 2/6/2000 και 15/12/2000 αγωγές της υπό στοιχεία Α1 αναιρεσείουσας και Β αναιρεσιβλήτου, τις από 13/7/2000 και 9/2/2001 παρεμπίπτουσες αγωγές και προσεπικλήσεις σε αναγκαστική παρέμβαση της υπό στοιχεία Α2 αναιρεσιβλήτου και Β αναιρεσείουσας και τις από 28/7/2000 και 29/10/2001 ανακοινώσεις δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση του υπό στοιχείο Α1 αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6967/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 468/2004 μη οριστική και 1328/2006 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η υπό στοιχεία Α2 αναιρεσίβλητη και Β αναιρεσείουσα με την από 2/4/2008 αίτησή της επί της οποίας εκδόθηκε η 383/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου που ανέβαλλε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης για τη δικάσιμο της 8/5/2009, προκειμένου να ενωθεί και συνεκδικασθεί με την από 12/12/2006 αντίθετη αίτηση της υπό στοιχεία Α1 αναιρεσείουσας και Β αναιρεσιβλήτου για αναίρεση της ίδιας απόφασης 1328/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης, που προσβάλλεται και με την ως άνω πρώτη αίτηση. Την υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση η υπό στοιχεία Α2 αναιρεσίβλητη και Β αναιρεσείουσα με την από 3/3/2009 κλήση της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος, ανέγνωσε την από 18/12/2007 έκθεση του τότε Αρεοπαγίτη και νυν Aντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Πετράκη, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της από 12/12/2006 αιτήσεως αναιρέσεως κατά ένα μέρος και να απορριφθούν ο ίδιος κατά το άλλο μέρος, καθώς και οι άλλοι λόγοι αυτής, και την από 18/11/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των λόγων της από 2/4/2008 αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της παραστάσας υπό στοιχεία Α2 αναιρεσιβλήτου και Β αναιρεσείουσας ζήτησε την απόρριψη της από 12/12/2006 αιτήσεως, την παραδοχή της από 2/4/2008 αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο του δικαστηρίου τούτου, συζητήθηκαν οι εξής αιτήσεις αναιρέσεως: α) η από 12-12-2006 αίτηση της Χ, κατά των Ψ και της ΙΝΤΕΡΛΑΪΦ (INTERLIFE) AAEΓA, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1328/2006 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης (αρ. πιν. 50) και β) η από 2-4-2008 αντίθετη αίτηση της τελευταίας, κατά της Χ, κατά της ίδιας πιο πάνω αναφερομένης αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης (πιν. 55). Οι αιτήσεις αυτές αναιρέσεως, κατά της ίδιας προσβαλλόμενης αποφάσεως είναι συναφείς, γι' αυτό και πρέπει, αυτεπαγγέλτως, αλλά και κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος της Χ, σύμφωνα με το άρθρο 246 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία κατ' άρθρο 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ, να διαταχθεί η συνεκδίκασή τους, διότι έτσι επιταχύνεται η δίκη και επέρχεται μείωση των εξόδων.

ΙI. Από το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι, αν ο αντίδικος εκείνου, που επίσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως, δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο, που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία του. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του δικαστηρίου τούτου, ο υπό στοιχείο 1 αναιρεσίβλητος Ψ, στην υπό στοιχείο α αίτηση, δεν εμφανίστηκε κατά την αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης αυτής συνεδρίαση, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο. Όπως προκύπτει από τις υπ' 5167 Γ/4-3-2009 και 5167 Γ/4-3-2009 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ..., τις οποίες προσκομίζει και επικαλείται η αναιρεσείουσα Χ, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως, καθώς και κλήση προς συζήτηση για την παρούσα συνεδρίαση της 8-5-2009, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον 1ο αναιρεσίβλητο Ψ. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως, παρά την απουσία του αναιρεσιβλήτου τούτου.

ΙΙΙ. Επί της από 12-12-2006 αιτήσεως αναιρέσεως της Χ. Α) Κατά το άρθρο 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ, η αγωγή, εκτός από τα στοιχεία που ορίζονται στα άρθρα 218 ή 217, πρέπει να περιέχει? α) σαφή έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν σύμφωνα με το νόμο την αγωγή και δικαιολογούν την άσκησή της από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, β) ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και γ) ορισμένο αίτημα.

Το ορισμένο ή όχι του δικογράφου της αγωγής ως προς την έκθεση των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την ιστορική βάση της, εκτιμάται κυριαρχικά από το δικαστήριο της ουσίας. Εξαίρεση ισχύει στην περίπτωση, που το εν λόγω δικαστήριο αξιώνει στοιχεία περισσότερα από όσα πράγματι απαιτεί ο νόμος ή αρκείται σε λιγότερα ή διαφορετικά από αυτά.

Στην περίπτωση αυτή υπάρχει παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως. Αν τυχόν έλαβε υπόψη γεγονότα που δεν αναφέρονται στο δικόγραφο της αγωγής και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ή αν δεν έλαβε υπόψη παρόμοια γεγονότα εκτιθέμενα σ' αυτή, τότε ιδρύονται οι προβλεπόμενοι από τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθ. 8 και 14 του ΚΠολΔ.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 929 εδ. α' του ΑΚ, σε περίπτωση βλάβης του σώματος ή της υγείας προσώπου η αποζημίωση περιλαμβάνει, εκτός από τα νοσήλια, και τη ζημία που έχει ήδη επέλθει, οτιδήποτε ο παθών θα στερείται στο μέλλον ή θα ξοδεύει επιπλέον εξαιτίας της αυξήσεως των δαπανών του. Κατά δε το άρθρο 930 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, η αποζημίωση των δύο προηγουμένων άρθρων, που αναφέρεται στο μέλλον, καταβάλλεται σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα.

Όταν υπάρχει σπουδαίος λόγος, η αποζημίωση μπορεί να επιδικαστεί σε κεφάλαιο εφάπαξ. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η αποζημίωση που αναφέρεται στο μέλλον, εκτός των άλλων, και για στέρηση εισοδήματος, καταβάλλεται κατά κανόνα σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα. Κατ' εξαίρεση δε, μπορεί το δικαστήριο, όταν το ζητήσει ο δικαιούχος και συντρέχει σπουδαίος λόγος, να την επιδικάσει σε κεφάλαιο εφάπαξ.

Σπουδαίος λόγος υπάρχει, όταν συγκεντρωμένη η αποζημίωση μπορεί να εξυπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου της αποζημιώσεως ή όταν υπάρχουν δυσμενείς προσωπικοί ή οικονομικοί λόγοι στην πλευρά του υπόχρεου της αποζημιώσεως. Ο ενάγων δικαιούχος πρέπει να ζητεί με την αγωγή του την επιδίκαση της αποζημιώσεως σε κεφάλαιο εφάπαξ, να αναφέρει δε και τα περιστατικά, που συνιστούν τον σπουδαίο λόγο.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της από 2-6-2000 αγωγής της, η αναιρεσείουσα Χ ζήτησε, ως αποζημίωση, για τον βαρύτατο τραυματισμό, που υπέστη κατά το τροχαίο ατύχημα, το οποίο έλαβε χώρα εξ αποκλειστικής υπαιτιότητας του οδηγού της μοτοσικλέτας πρώτου αναιρεσιβλήτου Ψ, στην οποία αυτή επέβαινε, εξαιτίας του οποίου έχει πλήρη παραπληγία και αδυναμία αυτοεξυπηρετήσεως εφ' όρου ζωής της, ποσό 30.000 δρχ.

την ημέρα για πενήντα έτη, που αφορά? α) 23.000 δρχ. για πρόσληψη και αμοιβή δύο περιποιητριών, β) 2.500 δρχ. για έξοδα φαρμάκων και αποκαταστατικών υλικών και γ) άλλες 2.500 δρχ. για βελτιωμένη τροφή. Από όλο το περιεχόμενο του δικογράφου της αγωγής αυτής, ορθώς εκτιμώμενο, προκύπτει, ότι η πεντηκονταετία, για την οποία η αναιρεσείουσα ζήτησε αποζημίωση για τις πιο πάνω δαπάνες της, αφορά την περίοδο από 1-7-2000 έως 30-6-2050, για την οποία ρητώς ζήτησε αποζημίωση για τη στέρηση εισοδήματος.

Αλλά το ως άνω υπό στοιχείο β' κονδύλιο είναι αόριστο, διότι δεν προσδιορίζονται κατ' είδος τα φάρμακα και τα αποκαταστατικά υλικά, καθώς και το απαιτούμενο ποσό για την αγορά των πραγμάτων της κάθε κατηγορίας. Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την αγωγή ως προς το ανωτέρω κεφάλαιο ως αόριστη, διότι δεν διαλαμβάνει σε αυτή για ποια συγκεκριμένη περίοδο 50 ετών ζητεί την αποζημίωση ή, έστω, δεν αφετηριάζει την περίοδο αυτή, επιπλέον δε, καθόσον αφορά την υπό στοιχείο β' δαπάνη, διότι δεν αναφέρεται το ποσό της δαπάνης σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση.

Έτσι, που έκρινε, το δικαστήριο της ουσίας, καθόσον μεν αφορά την αξιούμενη αποζημίωση για τις υπό στοιχεία α' και γ' μελλοντικές δαπάνες, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγμα που προτάθηκε και έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ήτοι τον αγωγικό ισχυρισμό για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα των 50 ετών, για το οποίο ζητείται η αποζημίωση αυτή και εντεύθεν παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο, καθ' όσον δε αφορά την αποζημίωση για την υπό στοιχείο β' δαπάνη, σε ορθό αποτέλεσμα κατέληξε με την επάλληλη αιτιολογία του, η οποία στηρίζει επαρκώς την απορριπτική της αξιώσεως αυτής διάταξη του διατακτικού της αποφάσεώς του.

Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως από τους αριθμούς 8 και 14 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ είναι κατά ένα μέρος βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός και κατά το άλλο μέρος αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Ο ίδιος λόγος, ως προς την προβαλλόμενη αναιρετική πλημμέλεια του αριθμού 1 του αυτού ως άνω άρθρου είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι δεν εκτίθενται στο αναιρετήριο συγκεκριμένα περιστατικά που να τη θεμελιώνουν.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο απέρριψε το αίτημα των συνεκδικασθεισών δύο αγωγών για εφάπαξ καταβολή της αποζημιώσεως της αναιρεσειούσης, λόγω στερήσεως εισοδήματος για 50 έτη, ως μη νόμιμο, διότι δεν επικαλείται τη συνδρομή σπουδαίου λόγου. Όπως προκύπτει από τα δικόγραφα των αγωγών αυτών, στην μεν πρώτη δεν γίνεται καθόλου επίκληση συνδρομής σπουδαίου λόγου, ούτε περιστατικών που να στοιχειοθετούν τέτοιο λόγο, στη δε δεύτερη αναφέρεται ως σπουδαίος λόγος για την εφάπαξ καταβολή του αξιουμένου ποσού των 489.060.000 δρχ. ".....

να μπορούν να ρυθμίζονται τα εκ της διαβιώσεως προβλήματα, που δημιουργούνται χωρίς να ρωτούν αν υπάρχει αντίστοιχο κεφάλαιο". Τα περιστατικά, όμως, αυτά δεν στοιχειοθετούν σαφώς ορισμένο σπουδαίο λόγο. Κατά συνέπεια, ο έβδομος λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες των αριθμών 1 και 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, ενώ ο ίδιος λόγος από τον αριθμό 19 του άρθρου αυτού, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι το δικαστήριο δεν εξέτασε κατ' ουσία το επίμαχο αγωγικό αίτημα.

Β) Στο κεφάλαιο 39ο ο ΑΚ πραγματεύεται στο άρθρο 914 για την έννοια και τους όρους της αδικοπραξίας και στα άρθρα 920 επ. για τα ειδικά αδικήματα, οι συνέπειες της τελέσεως των οποίων ρυθμίζονται από τα άρθρα αυτά.

Συνεπώς, στις ειδικές αυτές περιπτώσεις η υποχρέωση προς αποζημίωση δεν ρυθμίζεται από τη γενική διάταξη του άρθρου 914 και δεν παρέχεται αποζημίωση βάσει μόνο των όρων του άρθρου αυτού, αλλά έχουν εφαρμογή οι όροι των άρθρων αυτών. Έτσι, στο άρθρο 929 εδ. α' του ΑΚ ορίζεται ότι σε περίπτωση βλάβης του σώματος ή της υγείας προσώπου η αποζημίωση περιλαμβάνει εκτός άλλων, οτιδήποτε ο παθών θα ξοδεύει επιπλέον εξαιτίας της αυξήσεως των δαπανών του.

Επομένως, στην περίπτωση αυτή η αποζημίωση δεν περιλαμβάνει τις συνήθεις δαπάνες του παθόντος, τις οποίες αυτός θα έκανε και αν δεν είχε υποστεί βλάβη του σώματος ή της υγείας του, αλλά μόνο εκείνες στις οποίες επιπλέον θα υποβάλλεται εξαιτίας της παθήσεώς του. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο απέρριψε ως μη νόμιμη την από 15-12-2000 αγωγή κατά το κεφάλαιό της περί επιδικάσεως στην υποστάσα βλάβη του σώματος αναιρεσείουσα, ποσού 10.000 δρχ.

ημερησίως ως αποζημίωση για "τα ημερήσια έξοδά της για διατροφή, για αγορά αναγκαιούντων ειδών προς καθαριότητα, για διαμονή της, για έξοδα ηλεκτρικού φωτός, ύδρευσης, τηλεφώνου, θέρμανσης και ένδυσης" και συνολικώς ποσού 489.060.000 δρχ., που απαιτείτο μέχρι τη συμπλήρωση του 75ου έτους της ηλικίας της, με την αιτιολογία ότι η αποζημίωση αναφέρεται σε συνήθεις δαπάνες διαβιώσεως, που δεν συνδέονται αιτιωδώς με την επίδικη αδικοπραξία, και όχι σε επιπλέον των συνήθων δαπάνες εξαιτίας αυτής, που μόνο αποζημιώνονται κατά το άρθρο 929 εδ.

α' του ΑΚ. Έτσι που έκρινε, ορθώς ερμήνευσε και εφήρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 914 και 929 εδ. σ' του ΑΚ και ο αντίθετος δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται ειδικότερα ευθεία παραβίαση των ανωτέρω διατάξεων με τη μη εφαρμογή της εφαρμοστέας διατάξεως του άρθρου 914 του ΑΚ και την εφαρμογή της μη εφαρμοστέας διατάξεως του άρθρου 929 εδ.

α' αυτού, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Γ) Όπως προκύπτει από το δικόγραφο της από 15-12-2000 αγωγής της, η αναιρεσείουσα ζήτησε με αυτή την επιδίκαση συνολικού ποσού 79.681.660 δρχ., που απαιτείται για τη νοσηλεία της στο κατονομαζόμενο ελβετικό νοσοκομείο, για οκτώ μήνες, "προς βελτίωση και αντιμετώπιση της πλήρους παραπληγίας της". Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε το κεφάλαιο αυτό της αγωγής ως αβάσιμο κατ' ουσία, με την αιτιολογία ότι "δεν απεδείχθη η αναγκαιότητα μεταβάσεως της ενάγουσας (εκ νέου) στο παραπάνω νοσοκομείο.

Ήδη αν και παρήλθαν περί τα πέντε έτη, από την άσκηση της αγωγής αυτής, η ενάγουσα δεν πραγματοποίησε την εκεί μετάβασή της. Άλλωστε, από καμία από τις δύο ιατρικές ως άνω πραγματογνωμοσύνες δεν προκύπτει αναγκαιότητα πραγματοποίησης νοσηλείας της στο παραπάνω νοσοκομείο". Με τον τρίτο λόγο της αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια της διατάξεως του αριθμού 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, διότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τον αγωγικό ισχυρισμό ότι το Ελβετικό νοσοκομείο "έχει δυνατότητα σε διάστημα 8 μηνών να με βοηθήσει να επιτύχω σχετικά υψηλού βαθμού ανεξαρτησία, προς απόδειξη της αναγκαιότητας, ως πλήρως εξαρτημένης από τη βοήθεια τρίτων, εκ νέου νοσηλείας μου, για διάστημα 8 μηνών".

Ο λόγος αυτός, ενόψει του προπαρατεθέντος περιεχομένου της αγωγής και δεδομένου ότι το Εφετείο απάντησε στον ισχυρισμό της πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Εξάλλου, με τα παραπάνω που δέχθηκε το Εφετείο αναφορικά με το επίμαχο κεφάλαιο μελλοντικής δαπάνης της αναιρεσείουσας, δεν παραβίασε ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου, με ανεπαρκή ή αντιφατική αιτιολογία, τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 57, 914 και 297 του ΑΚ, και ο ίδιος τρίτος λόγος της αναιρέσεως, καθώς και ο πέμπτος λόγος από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Τέλος, ο τέταρτος λόγος της αναιρέσεως από τον αριθμό 11 περ. γ' του αυτού ως άνω άρθρου, με τον οποίο ψέγεται το Εφετείο, διότι κατά το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος όσον αφορά την ίδια ως άνω αξίωση αποζημιώσεως για τη μελλοντική δαπάνη νοσηλείας της στο αλλοδαπό νοσοκομείο δεν έλαβε υπόψη το από 18-7-2000 ιατρικό πιστοποιητικό αυτού, που με επίκληση είχε προσκομιστεί, πρέπει να απορριφθεί επίσης ως αβάσιμος, διότι από την περιλαμβανόμενη στην αναιρεσιβαλλομένη γενική διαβεβαίωση, ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, αφού έλαβε υπόψη και τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως και ειδικότερα την παρατιθέμενη σε αυτή, ως άνω, απορριπτική της αγωγικής αυτής αξιώσεως αιτιολογία δεν καταλείπεται καμιά αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα άλλα έγγραφα και το επίμαχο ιατρικό πιστοποιητικό.

Δ) Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, αναφορικά με την αγωγική αξίωση αποζημιώσεως από απώλεια εισοδήματος εξαιτίας της εφ' όρου ζωής ανικανότητας προς εργασία, κατά το χρονικό διάστημα από 1-7-2000 έως 1-7-2050, δέχθηκε ανέλεγκτα ως προκύψαν από τις αποδείξεις, ότι η αναιρεσείουσα θα εργαζόταν κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και θα εισέπραττε το καθοριζόμενο μηνιαίο εισόδημα από 1-7-2000 και μέχρι τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας της, ήτοι μέχρι 29-6-2047, το οποίο και της επιδίκασε. Έτσι, που έκρινε όσον αφορά τον προσδόκιμο χρόνο εργασίας της, δεν παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, τις διατάξεις των άρθρων 914, 297 και 298 του ΑΚ, ούτε τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 και 7 παρ. 1 του Συντάγματος και 2 παρ. 1 και 3 της ΕΣΔΑ, που προστατεύουν την αξία του ανθρώπου και το δικαίωμα στη ζωή και απαγορεύονται βασανιστήρια, αλλ' ούτε στέρησε την απόφαση νόμιμης βάσεως, με ανύπαρκτη, άλλως ανεπαρκή και αντιφατική αιτιολογία, και ο έκτος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 του ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

IV. Επί της από 2-4-2008 αιτήσεως αναιρέσεως της ΙΝΤΕΡΛΑΪΦ (INTERLIFE) ΑΑΕΓΑ.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του ν. 489/1976 "περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης", όπως κωδικοποιήθηκε με το ΠΔ 237/1986, "ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου κυκλοφορούντος εντός της Ελλάδος επί οδού υποχρεούται να έχη κεκαλυμμένην δι' ασφαλίσεως την εκ τούτου έναντι τρίτων αστικήν ευθύνην, συμφώνως προς τας διατάξεις του παρόντος".

Η παράγραφος 2 του άρθρου 6 του ίδιου νόμου ορίζει τις περιπτώσεις της ασφαλιστικής αυτής κάλυψης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η έναντι τρίτων αστική ευθύνη, λόγω θανατώσεως ή σωματικής βλάβης, για ζημιές σε πράγματα και της χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ψυχικής οδύνης ή ηθικής βλάβης, ενώ, κατά την παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου, το ασφαλιστικό ποσό είναι τουλάχιστον ίσο με αυτό που καθορίζει κάθε φορά με αποφάσεις του ο Υπουργός Εμπορίου για κάθε είδους κίνδυνο, που υπάγεται στην υποχρεωτική ασφάλιση.

Επίσης, κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 10 του ίδιου νόμου "το πρόσωπο που ζημιώθηκε, έχει από την ασφαλιστική σύμβαση και μέχρι το ποσό αυτής, ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή" (ΑΠ 1864/2006, 1228/2003, 24/2002). Περαιτέρω, και κατά το άρθρο 5 της Κ4/585/5-4-1978 ΑΥΕ "το ανώτατο όριο ευθύνης του ασφαλιστή κατ' ατύχημα, συμπεριλαμβανο-μένων των τόκων, των εύλογων δικαστικών δαπανών, ως και των πάσης φύσεως εξόδων, δεν δύναται να υπερβεί τα εις το ασφαλιστήριο αναφερόμενα ποσά, ανεξαρτήτως του αριθμού των καθ' έκαστο ατύχημα ζημιωθέντων.

Περισσότερες της μιας κατ' ατύχημα, εκ της αυτής αιτίας προκληθείσες ζημίες λογίζονται ως ενιαίο ατύχημα". Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι ο ασφαλιστής ευθύνεται έναντι του ζημιωθέντος από τη λειτουργία του ασφαλισμένου αυτοκινήτου με βάση την ασφαλιστική σύμβαση μέχρι του ασφαλιστικού ποσού.

Αν δε ο ζημιωθείς αξιώνει από τον ασφαλιστή μεγαλύτερο ποσό από αυτό της ασφαλιστικής κάλυψης, νόμιμα ο τελευταίος προτείνει κατ' εκείνου την ένσταση περιορισμού της ευθύνης του μέχρι το ασφαλιστικό ποσό (ΑΠ 916/2009). Εξάλλου, ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθμός 8 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν, καταλύουν ή παρακωλύουν ουσιαστικό ή δικονομικό δικαίωμα, που ασκείται με την αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση (ΟλΑΠ 3/1997). Στη συγκεκριμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ, διότι, κατά τα εκτιθέμενα παρακάτω, το Εφετείο εσφαλμένα δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ότι δηλαδή οι πλείονες απαιτήσεις της Χ εισάγονται στα πλαίσια ενιαίας δίκης, κατά την οποία οι περιέχουσες αυτές αγωγές συνεκδικάζονται, οι δε παράγοντες της δίκης λαμβάνουν γνώση του συνόλου των απαιτήσεων, οι οποίες είναι πρόδηλο ότι υπερβαίνουν το ποσό μέχρι το οποίο εξικνείται η ευθύνη της αναιρεσείουσας για σωματικές βλάβες (των 150.000.000 δρχ.

ή 440.205,42 ευρώ). Από την παραδεκτή κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων και ειδικότερα των πρακτικών δημόσιας συνεδρίασης του Πρωτοβάθμιου και του Δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου και των προτάσεων ενώπιον αυτών της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας προκύπτει ότι αυτή (αναιρεσείουσα) είχε προτείνει, παραδεκτά, κατά τρόπο ευσύνοπτο, προς υπεράσπισή της ως εναγομένης, κατά των δύο αγωγών της αναιρεσίβλητης στην υπό στοιχείο β αίτηση, την ένσταση περιορισμού της ευθύνης της, μέχρι την εξάντληση του ποσού του ασφαλίσματος βάσει της ισχυούσης ασφαλιστικής συμβάσεως, το οποίο ανέρχεται στο ως άνω ποσό για την κάλυψη των σωματικών βλαβών της επίδικης υπόθεσης.

Ειδικότερα, ισχυρίστηκε ότι μέχρι το ποσό αυτό ασφάλιζε κατά τον ένδικο χρόνο την υπ' αρ. κυκλοφορίας ... δίκυκλη μοτοσικλέτα, με το προσαγόμενο και επικαλούμενο υπ' αρ. 19.1056862 ασφαλιστήριο συμβόλαιο, και ότι κατά το Ν. 489/76, άρθρ. 10 παρ. 1, τα αιτήματά της και αυτά που επιδικάστηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση, τα οποία αναφέρονται αναλυτικά στην αίτηση αναιρέσεως, υπερβαίνουν το ασφαλιστικό ποσό.

Με βάση αυτά τα πραγματικά περιστατικά στοιχειοθετείται η ένσταση του άρθρου 10 παρ. 1 του Ν. 489/1970, αφού περιέχει ορισμένη αίτηση και σαφή έκθεση των γεγονότων που τη θεμελιώνουν. Επομένως το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και ασκούν ουσιώδη επίδραση στη δίκη, αφού με την παράλειψη αυτή υποχρεώνεται να καταβάλλει στην αναιρεσίβλητη Χ ποσό μεγαλύτερο κατά 194.742,83 ευρώ, και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά τον βάσιμο πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατόπιν τούτου παρέλκει η έρευνα του δευτέρου λόγου, της ιδίας αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται πλημμέλεια από τον αριθ. 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, για το λόγο ότι δεν έλαβε υπόψη το ως άνω ασφαλιστήριο, ως προς το μέγιστο όριο ασφαλιστικής καλύψεως. V. Μετά τα παραπάνω πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση, και συγκεκριμένα μόνο ως προς τις αναιρεσείουσες και μόνο κατά τα αναφερόμενα παραπάνω μέρη της, να παραπεμφθεί η υπόθεση, μόνο κατά τα αναιρούμενα μέρη, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Συνεκδικάζει τις από 12-12-2006 και 2-4-2008 αιτήσεις αναιρέσεως.

Αναιρεί μόνο ως προς τις αναιρεσείουσες και μόνο κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό μέρη, την 1328/2006 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά τα μέρη αυτά, ως προς τα οποία αναιρέθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, στο ίδιο Εφετείο Θεσσαλονίκης, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Απορρίπτει τις αιτήσεις κατά τα λοιπά. Και

Καταδικάζει? 1) τους αναιρεσιβλήτους, στην υπό στοιχείο α αίτηση, στη δικαστική δαπάνη της αναιρείουσας και 2) την αναιρεσίβλητη, στην υπό στοιχείο β αίτηση, στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ, σε κάθε περίπτωση.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2009. Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Ιουλίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ