Supreme Court dismisses appeal against appeal court judgment regarding lawyer fees and court costs allocation.

Απόφαση 1907 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1907/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Ν. Αλικαρνασσού Ηρακλείου, που εδρεύει στη Ν. Αλικαρνασσό και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, που παραστάθηκε με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20.04.2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 882/2005 του ίδιου δικαστηρίου και 194/2007 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 02.07.2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γρηγόριος Κουτσόπουλος ανέγνωσε την από 03.10.2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. ..... έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Ηρακλείου ..... κατόπιν παραγγελίας του αναιρεσιβλήτου δικηγόρου Ψ, ακριβές αντίγραφο της από 2-7-2007 αιτήσεως αναιρέσεως μετά της υπ' αυτήν πράξεως ορισμού δικασίμου για την εις την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση και κλήσεως προς εμφάνιση επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσείοντα Δήμο Νέας Αλικαρνασσού Ηρακλείου Κρήτης. Επομένως, εφόσον ο τελευταίος δεν παραστάθηκε στην παραπάνω δικάσιμο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως εκ του οικείου πινακίου δια νομίμως διορισμένου πληρεξουσίου δικηγόρου (ΚΠολΔ 94 παρ. 1, 96, 97), ούτε παραστάθηκε στο ακροατήριο ο νόμιμος εκπρόσωπός του για να διορίσει πληρεξούσιο δικηγόρο, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν παρών και ο απολιπόμενος πιο πάνω αναιρεσείων.

Κατά το άρθρο 91 παρ.1 του ν.δ. 3026/1954 "περί του κώδικος των δικηγόρων" ο δικηγόρος δικαιούται να λάβει από τον εντολέα του, πλην της δικαστηριακής ή άλλης δαπάνης, την οποία κατέβαλε εξ ιδίων και αμοιβή για κάθε εργασία του δικαστική ή εξώδικη. Ακολούθως, κατά το άρθρο 92 παρ.1 του αυτού κώδικα, όπως ισχύει ήδη μετά την προσθήκη του εδ.

Β' αυτής με το άρθρο 5 παρ.3 του νδ. 4272/1962 και την αντικατάστασή του με το άρθρο 8 του ν.1092/1980, η δικηγορική αμοιβή κανονίζεται με συμφωνία του δικηγόρου και του εντολέα ή του αντιπροσώπου του, η οποία περιλαμβάνει είτε όλη τη διεξαγωγή της δίκης, είτε μέρος της, είτε μεμονωμένες πράξεις ή άλλης φύσεως νομικές εργασίες.

Σε καμιά περίπτωση δεν επιτρέπεται η αμοιβή να υπολείπεται των ελαχίστων ορίων που καθορίζονται από τα άρθρα 98 επ. του ως άνω Κώδικα. Κάθε συμφωνία για λήψη μικρότερης αμοιβής από τα ανωτέρω καθοριζόμενα όρια είναι άκυρη ανεξάρτητα από τον χρόνο συνάψεώς της. Εξάλλου κατά τα άρθρα 98 παρ.1 του εν λόγω Κώδικα, σε περίπτωση ελλείψεως ειδικής συμφωνίας, το ελάχιστο ποσό της αμοιβής του δικηγόρου ορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των επομένων άρθρων, κατά δε το άρθρο 100 παρ.1 α του αυτού Κώδικα, το ελάχιστο όριο της αμοιβής για τη σύνταξη κύριας αγωγής ορίζεται σε ποσοστό 2% επί της αξίας του αντικειμένου αυτής, ενώ για τη σύνταξη προτάσεων για την πρώτη συζήτηση της υποθέσεως ορίζεται στο μισό αυτού (άρθρο 107 παρ. 1 του Κώδικα περί Δικηγόρων).

Ωσαύτως, κατά το άρθρο 110 παρ.1 του ίδιου Κώδικα το ελάχιστο όριο αμοιβής του δικηγόρου και των δύο διαδίκων για τη σύνταξη προτάσεων ενώπιον του Εφετείου ορίζεται για μεν την πρώτη συζήτηση της υποθέσεως στο διπλάσιο εκείνου που ορίζεται για το δικηγόρο του ενάγοντος στο άρθρο 107 παρ.1, για δε τις επόμενες συζητήσεις στο διπλάσιο εκείνου, που ορίζεται στο άρθρο 107 παρ.2 Το ποσοστό αυτό υπολογίζεται επί της πραγματικής αξίας του αντικειμένου της αγωγής κατά το χρόνο της ασκήσεώς της, ή, αν επακολουθήσει συζήτηση αυτής, κατά το χρόνο της πρώτης στο ακροατήριο συζητήσεως.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 307 παρ.1 του π.δ. 410/1995 (περί δημοτικού και κοινοτικού κώδικα) οι πληρεξούσιοι δικηγόροι, που διορίζονται από το δήμο ή κοινότητα αμείβονται σύμφωνα με τις διατάξεις του κώδικα περί δικηγόρων που ισχύουν κάθε φορά. Η αμοιβή τους μπορεί να ελαττωθεί, με απόφαση του δικαστηρίου που δικάζει πίνακα αμοιβών τους έως το 50% των κατωτάτων ορίων που ορίζονται στον Κώδικα, ύστερα από εκτίμηση της οικονομικής καταστάσεως του δήμου ή της κοινότητος που έχει διορίσει τον δικηγόρο.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχτηκε ότι η αμοιβή του αναιρεσιβλήτου δικηγόρου για την, κατ' εντολή του Δήμου Ν. Αλικαρνασσού Ηρακλείου εκτέλεση των αναφερομένων λεπτομερώς δικαστικών εργασιών (σύνταξη αγωγών, προτάσεων κλπ) υπολογίζεται με βάση τις ανωτέρω διατάξεις και σε ποσοστό επί της αξίας του αντικειμένου της κάθε κατά περίπτωση εργασίας.

Με τη κρίση του αυτή δεν παραβίασε τούτο τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και συνεπώς ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως (πρώτο μέρος) από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Με το δεύτερο μέρος του ίδιου λόγου, από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο εσφαλμένα εφήρμοσε και ερμήνευσε τα άρθρα 1, 2 παρ.2, 38, 39, 46, 49, 63, 91, 92, 94 και 170 του Κώδικα Δικηγόρων και τα άρθρα 713 επ.

ΑΚ. 'Όμως το Εφετείο δεν παραβίασε τις εν λόγω διατάξεις, αφού, ως προκύπτει από την απόφασή του, για τα προσβαλλόμενα κεφάλαια της αγωγής εφήρμοσε τις ανωτέρω διατάξεις των άρθρων 98 παρ.1, 100 παρ.1α, 107 παρ.1, 110 του Κώδικα περί Δικηγόρων και 307 παρ.1 του πδ 410/1995, και όχι τις ως άνω υπόλοιπες διατάξεις, τις οποίες ως εκ περισσού αναφέρονται στη μείζονα σκέψη της προσβαλλομένης αποφάσεως.

Επομένως ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Ωσαύτως, η από τον ίδιο λόγο (πρώτο μέρος) αιτίαση της παραβιάσεως του άρθρου 80 του Ν. 2362/1995 περί δημοσίου λογιστικού είναι αβάσιμος και απορριπτέος, αφού η εν λόγω διάταξη, η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα, δεν εφαρμόστηκε από το δικαστήριο της ουσίας.

Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθμ. 9 ΚΠολΔ πλημμέλεια, στην οποία φέρεται ότι υπέπεσε το Εφετείο με το να επιδικάσει δικαστική δαπάνη πέραν της αιτηθείσης. Το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχτηκε ότι ο αναιρεσείων Δήμος Ν. Αλικαρνασσού Ηρακλείου που νικήθηκε πρέπει να καταδικαστεί και σε μέρος των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου και των δύο βαθμών μειωμένων κατ' αυτεπάγγελτη ενέργειά του κατά 50% (άρθρο 307 παρ.2 πδ 410/1995). Στη συνέχεια καταδίκασε τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη και των βαθμών δικαιοδοσίας του αναιρεσιβλήτου, σύμφωνα και με το σχετικό αίτημά του.

Συνεπώς ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η κρινομένη αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων Δήμος στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, κατά τα άρθρα 176 και 183 του ΚΠολΔ, μειωμένη σύμφωνα με το άρθρο 307 παρ. 2 π.δ. 410/1995.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 2 Ιουλίου 2007 αίτηση του Δήμου Ν. Αλικαρνασσού Ηρακλείου περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 194/2007 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε εξακόσια (600) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Δεκεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ