1906/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1906 / 2017 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1906/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, και Πέτρο Σαλίχο-εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Οκτωβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Ι.,κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Αναστασία Αποστολοπούλου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσίβλητου: Δήμου Θήρας, Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, εδρεύοντος στη Θήρα Κυκλάδων, νόμιμα εκπροσωπούμενου από του Δημάρχου αυτού, που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-8-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θήρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 60/2014 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 47/2015 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου-Μεταβατική Έδρα Θήρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 11-1-2016 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την υπ' αριθμ.... έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Νάξου Σ. Σ. Ι., που επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων, ο οποίος επισπεύδει τη συζήτηση, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 11-1-2016 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 47/2015 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς τον αναιρεσίβλητο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) με την επωνυμία "Δήμος Θήρας", για να παραστεί κατά τη συζήτησή της για την παρούσα δικάσιμο επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον κατά νόμο εκπρόσωπό του, ήτοι στο Δήμαρχο (άρθρ.126 παρ.1 εδ.γ' και 129 παρ.1 ΚΠολΔ.

και 58 παρ. 1 του Ν. 3852/2010). Όμως, ο αναιρεσίβλητος Δήμος δεν εμφανίστηκε κατά την πιο πάνω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρο του, κατά τα άρθρα 242 παρ.2 και 573 παρ.1 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του (άρθρο 576 παρ. 2 εδ.

α' και γ' ΚΠολΔ.).- Όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1118, 1119, 1121, 1045 Α.Κ., οι πραγματικές δουλείες συνιστώνται με δικαιοπραξία ή με χρησικτησία, για την οποία εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για τη χρησικτησία στα ακίνητα. Σύμφωνα δε με τη διάταξη του άρθρου 1045 Α.Κ., σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 974 και 975 του ίδιου Κώδικα, για την κτήση πραγματικής δουλείας οδού με έκτακτη χρησικτησία απαιτείται οιονεί νομή επί εικοσαετία, η οποία προϋποθέτει φυσική εξουσίαση του κυρίου του δεσπόζοντος σε μέρη του δουλεύοντος και θέληση του οιονεί νομέα να ασκεί την εξουσίαση αυτή με διάνοια δικαιούχου, δηλαδή όπως αρμόζει σε κύριο δεσπόζοντος.

Προς συμπλήρωση της εικοσαετίας προσμετράται, κατ' άρθρο 1051 Α.Κ., επί καθολικής ή ειδικής διαδοχής, και ο χρόνος χρησικτησίας του δικαιοπαρόχου. Εξάλλου, κατά το άρθρο 1132 Α.Κ., αυτός που έχει δικαίωμα πραγματικής δουλείας έχει δικαίωμα, σε περίπτωση προσβολής να απαιτήσει από τον προσβολέα την αναγνώριση της δουλείας και την άρση της προσβολής, καθώς και την παράλειψη της στο μέλλον.

Περαιτέρω, στη διάταξη του άρθρου 21 του ν.δ. της 22 Απριλίου/16 Μαΐου 1926 "περί διοικητικής αποβολής από των κτημάτων της Αεροπορικής Αμύνης κ.λ.π.", που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 17 του ΕισΝΚΠολΔ., ρητώς ορίζεται ότι "τα επί των ακινήτων κτημάτων δικαιώματα του Δημοσίου, της Αεροπορικής Αμύνης και των Ιερών Μονών, εις ουδεμίαν υπόκεινται εις το μέλλον παραγραφή, η δε αρξαμένη παραγραφή ουδεμίαν νόμιμον συνέπειαν κέκτηται, αν μέχρι της δημοσιεύσεως του παρόντος δεν συνεπληρώθη η τριακονταετής παραγραφή κατά τους ισχύοντες νόμους ...".

Επίσης, στο άρθρο 4 του α.ν. 1539/1938 "περί προστασίας των δικαιωμάτων του Δημοσίου επί ακινήτων" ορίζεται, ότι οι περί ακινήτων εμπράγματες αξιώσεις του Δημοσίου είναι απαράγραπτες, κατά δε το άρθρο 17 παρ.3 του ν.δ. 3432/1955 "περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως της περί Ο.Δ.Δ.Ε.Π. νομοθεσίας", εφαρμόζεται και επί των ακινήτων των ιερών μονών η διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 4944/1931, κατά την οποία το Ταμείο του Εθνικού Στόλου θεωρείται αδιαλείπτως ότι έχει τη νομή ακινήτου κτήματος από της κτήσεως της κυριότητας αυτού, ανεξάρτητα από κάθε αφαίρεση αυτής από τρίτο και τέλος, κατά το άρθρο 62 παράγρ.4 του ν. 590/1977 "περί καταστατικού χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος", οι διατάξεις των άρθρων 4 και 23 του α.ν. 1539/1938 "περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων", όπως αυτός μεταγενέστερα τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε, έχουν ανάλογη εφαρμογή και για τα ακίνητα που ανήκουν στα νομικά πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 1 παρ. 4 του νόμου αυτού, μεταξύ των οποίων είναι και οι Μονές.

Εξάλλου, η λήξη κάθε παραγραφής δικαιωμάτων, καθώς και του χρόνου της χρησικτησίας, ανεστάλη, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. ΔΞΗ/1912 και τα αλλεπάλληλα διατάγματα, που εκδόθηκαν σε εκτέλεσή του, μέχρι του έτους 1930 και η αναστολή αυτή λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο. Περαιτέρω, από τις διατάξεις Κωδ. 1.2.23, Ν. 111, Β. 5-2-14 του προϊσχύσαντος βυζαντινορρωμαϊκού δικαίου, σύμφωνα με τις οποίες, κατά τους ειδικότερους ορισμούς του άρθρου 51 ΕισΝΑΚ, κρίνεται η απόκτηση κυριότητας, εφόσον τα παραγωγικά γεγονότα για την απόκτησή της έγιναν όσο αυτές ίσχυαν, προκύπτει, ότι για να θεμελιωθεί δικαίωμα χρησικτησίας σε μοναστηριακά ακίνητα χρειαζόταν αρχικά παρέλευση 100 ετών, μεταγενέστερα δε ο χρόνος ορίστηκε σε 40 έτη και ακολούθως, με το άρθρο 1 ν.

ΓΧΞ/1910 σε 30 έτη. Λόγω της διαχρονικής αρχής, κατά την οποία εάν με νεότερο νόμο ορισθεί βραχύτερος χρόνος παραγραφής και χρησικτησίας, εφόσον ο υπολειπόμενος κατά τον παλαιότερο νόμο χρόνος είναι βραχύτερος από το χρόνο που προβλέπει ο νεότερος, εφαρμόζεται ο παλαιότερος νόμος, έπεται, ότι για την απόκτηση κυριότητας σε χρησικτησία σε μοναστηριακό ακίνητο, έπρεπε να είχε συμπληρωθεί έως τις 12-9-1915, χρόνος νομής 40 ετών, αφού έκτοτε ανεστάλη η συμπλήρωση της χρησικτησίας, ενώ από 26-5-1926, που ακόμη ίσχυε η αναστολή, απαγορεύθηκε η παραγραφή των εμπράγματων δικαιωμάτων σε ακίνητα των μονών και συνεπώς δεν είναι έκτοτε δυνατή η απόκτηση από άλλον κυριότητας σε αυτά με χρησικτησία.

Τέλος, από τη διάταξη του αριθμού 1 του άρθρου 560 αρ. 1 του ΚΠολΔ (ή του αριθμού 1 του άρθρου 559 του ίδιου Κώδικα) προκύπτει ότι λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόσθηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμόσθηκε, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών στη διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ.Α.Π.7/2006, 4/2005).

Με τον ίδιο λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ.

Α.Π. 10/2011). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), ότι, από τα κατ' είδος αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα που είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει οι διάδικοι, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Με το ...

συμβόλαιο γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Θήρας Φωτεινής Νικολοπούλου μεταξύ του ενάγοντος - εφεσιβλήτου Γ. Κ. και Φ. Γ., εκπροσωπουμένης από τον ίδιο τον Γ. Κ., συμφωνήθηκε η λόγω γονικής παροχής μεταβίβαση κυριότητας 12,5% εξ αδιαιρέτου επί αμπελώνος "καλούμενου "...", κειμένου εις θέσιν ... πρώην Κοινότητος και σήμερα Δημοτικού Διαμερίσματος ...

του Δήμου …εκτάσεως κατά τον τίτλο κτήσης του μιας (1) ζευγαριάς και ενός τετάρτου (1/4) της ζευγαριάς, συνορευομένου κατ' αυτόν με κτήματα Μ. Κ. Ψ., Ι. Ι. Σ., Μ. Ζ. Σ. και Μονής Χοζοβιωτίσσης Αμοργού, εξ ου και η δίοδος του κτήματος. Το ως άνω ακίνητο με την περιοχή του γενικά απεικονίζεται στο από Αυγούστου 2003 τοπογραφικό διάγραμμα του Πολιτικού Μηχανικού Γ.

Κ., που έχει προσαρτηθεί στην υπ' αριθμό ... πράξη μου περιμετρικά με τους αριθμούς ... έχει επιφάνεια τέσσερις χιλιάδες πεντακόσια ογδόντα οκτώ και σαράντα επτά εκατοστά (4.588,47) τετραγωνικά μέτρα, συνορεύει Βόρεια σε τεθλασμένη πλευρά ... μήκους μέτρων πέντε και πενήντα έξι εκατοστών (5,56), συν έξι και εβδομήντα πέντε εκατοστών (6,75), συν τριών και τριάντα εκατοστών (3,30), συν τεσσάρων και σαράντα ενός εκατοστών (4,41), συν εννέα και εξήντα εννέα εκατοστών (9,69), συν οκτώ και είκοσι τεσσάρων εκατοστών (8,24), συν έξι και είκοσι εκατοστών (6,26), συν έξι και ενενήντα τεσσάρων (6,94) με ιδιοκτησία κληρονόμων Ν.

Ψ., Ανατολικά σε τεθλασμένη πλευρά ... μήκους μέτρων τεσσάρων και σαράντα εκατοστών (4,40), συν οκτώ και ογδόντα πέντε εκατοστών (8,85), συν εννέα και ογδόντα εννέα εκατοστών (9,89), συν έντεκα και σαράντα πέντε εκατοστών (11,45), συν δέκα και πενήντα εννέα εκατοστών (10,59), συν οκτώ και τριάντα τριών εκατοστών (8,33), συν εννέα και σαράντα επτά εκατοστών (9,47), συν οκτώ και πενήντα πέντε εκατοστών (8,55) με ιδιοκτησία κληρονόμων Λ.

Σ., Νότια εν μέρει σε πλευρά 13-14, μήκους μέτρων έντεκα και δέκα επτά εκατοστών (11,17), επίσης με ιδιοκτησία κληρονόμων Λ. Σ. και εν μέρει σε τεθλασμένη πλευρά ... μήκους μέτρων τεσσάρων και σαράντα οκτώ εκατοστών (4,48), συν οκτώ και εξήντα τριών εκατοστών (8,63), συν δέκα και ενενήντα πέντε εκατοστών (10,95), συν οκτώ και πενήντα εννέα εκατοστών (8,59), συν έξι και τριάντα έξι εκατοστών (6,36), συν τεσσάρων και δώδεκα εκατοστών (4,12), συν πέντε και ενενήντα εκατοστών (5,90) με ιδιοκτησία Μ.

Δ. και Ν., Ι., Γ. και Α. Μ. και Δυτικά σε τεθλασμένη πλευρά ..., μήκους μέτρων έξι και ογδόντα οκτώ εκατοστών (6,88), συν τεσσάρων και ογδόντα επτά εκατοστών (4,87), συν τριών και 02% (3,02), συν επτά και δέκα έξι εκατοστών (7,16), συν δέκα και ογδόντα δύο εκατοστών (10,82), συν οκτώ και τριάντα πέντε εκατοστών (8,35), συν επτά και εβδομήντα έξι εκατοστών (7,76), συν έξι και ογδόντα τεσσάρων εκατοστών (6,84), συν έξι και τριάντα ενός εκατοστών (6,31), συν οκτώ και 03% (8,03), συν έξι και πενήντα τεσσάρων εκατοστών (6,54) με ιδιοκτησία πρώην Ιεράς Μονής Χοζοβιωτίσης και σήμερα Γήπεδο καλαθοσφαίρισης ..., μέσω του οποίου η δίοδος του ακινήτου από παλαιοτάτων χρόνων, σύμφωνα και με τον τίτλο κτήσης του και σύμφωνα με την από Αυγούστου 2003 υπεύθυνη δήλωση του Νόμου 651/1977 που έγινε από τον ίδιο Μηχανικό (...)".

Το ποσοστό εξ αδιαιρέτου κυριότητας επί του ως άνω ακινήτου περιήλθε στην Φ. Γ. ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο του Π. Γ. του Κ., αποβιώσαντος την 9.4.2003, ενώ σχετικά συντάχθηκε και η ... πράξη αποδοχής της συμβολαιογράφου Θήρας Φωτεινής Νικολοπούλου, η οποία περιγράφει το επίδικο ακίνητο με τον ίδιο ακριβώς ως άνω τρόπο και η οποία μεταγράφηκε στα βιβλία Μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Θήρας (τόμος …, α/α …).

Τέλος, ο Π. Γ. του Κ., είχε καταστεί αποκλειστικός κύριος του ως άνω αγροτεμαχίου κατόπιν μεταβίβασης λόγω αγοράς από την Ά. Ζ. σύζυγο Π. Π. με το ... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Ιωάννη Κουτσογιαννόπουλου (μεταγραφέν στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Θήρας στον τόμο …, α/α…), όπου και το επίδικο ακίνητο περιγράφεται ως ακολούθως: "ένα αμπελώνα καλούμενον ...

κείμενον εις θέσιν ... ... Θήρας, εκτάσεως μιας (1) ζευγαριάς και ενός τετάρτου (1/4) της ζευγαριάς, συνορευομένον με κτήματα Μ. Κ. Ψ., Ι. Ι. Σ., Μ. Ζ. Σ. και Μονής Χοζοβιωτίσσης Αμοργού, εξ ου και η δίοδος του κτήματος. Στον ενάγοντα - εφεσίβλητο περιήλθε το 50% της εξ αδιαιρέτου κυριότητας στο επίδικο ακίνητο λόγω δωρεάς και μεταβίβασης από την Α.

χήρα Π. Γ. (βλ. το ... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Θήρας Φωτεινής Νικολοπούλου, μεταγραφέν στο κτηματολογικό γραφείο Θήρας με αριθμό καταχώρησης ...), η οποία είχε αποδεχθεί και αυτή την ως άνω κληρονομιά του Π. Γ.. Επίσης στο ενάγοντα εφεσίβλητο περιήλθε το 12,5% της εξ αδιαιρέτου κυριότητας στο επίδικο ακίνητο λόγω δωρεάς και μεταβίβασης από τον Α.

Γ. του Κ. (βλ. το ... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Θήρας Φωτεινής Νικολοπούλου, μεταγραφέν στο κτηματολογικό γραφείο Θήρας με αριθμό καταχώρησης ...), ο οποίος είχε αποδεχθεί και αυτός την ως άνω κληρονομία του Π. Γ.. Τέλος στον ενάγοντα εφεσίβλητο περιήλθε επιπλέον ποσοστό 12,5% της εξ αδιαιρέτου κυριότητας στο επίδικο, λόγω πώλησης και μεταβίβασης από την Κ.

χήρα Κ. Γ. το γένος Α. Σ. (βλ. το ... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Θήρας Φωτεινής Νικολοπούλου, μεταγραφέν στο κτηματολογικό γραφείο Θήρας με αριθμό καταχώρησης ...), η οποία είχε αποδεχθεί και αυτή την κληρονομία του Π. Γ.. Έτσι συνολικά ο ενάγων - εφεσίβλητος είναι κύριος του επιδίκου κατά ποσοστό 87,5% εξ αδιαιρέτου, με την παρατήρηση πάντως ότι το ...

συμβόλαιο γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Θήρας Φωτεινής Νικολοπούλου μεταξύ του ενάγοντος - εφεσίβλητου Γ. Κ. και Φ. Γ., εκπροσώπουμένης από τον ίδιο τον Γ. Κ., περιέχει αυτοσύμβαση και δεν προσκομίζεται το αναφερόμενο ... πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Περιστερίου Αττικής Αικατερίνης Παπασπυροπούλου, ώστε να διαπιστωθεί ότι η Φ.

Γ. είχε ρητώς επιτρέψει την δικαιοπραξία αυτή" βέβαια η ακυρότητα από την αυτοδικαιοπραξία είναι κατά την κρατούσα γνώμη σχετική και δεν υπάρχει σχετικός ισχυρισμός (βλ. και ΑΠ 1913/2013 ΤΝΠ Νόμος). Το επίδικο ακίνητο φαίνεται να ταυτίζεται με το αναφερόμενο στο ... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Θήρας Χριστοδούλου Παπαδόπουλου, μεταγραφέν στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Θήρας (τόμος …, α/α…), όπου και αναφέρεται: "έναν αμπελώνα καλούμενον Πάππα, κείμενον εις θέσιν ...

της περιοχής ... του Δήμου ..., εκτάσεως μιας και ημισείας ως έγγιστα ζευγαριάς, και συνορευόμενον με κτήματα Γ. Α., Σ. χήρας Α. Ν., Μ. A. και της Μονής Αμοργού, εξ ου είναι και η δίοδος του κτήματος τούτου". Σχετικώς παρατηρείται ότι όλως εσφαλμένως η πρωτόδικη απόφαση έκρινε ότι με το ως άνω συμβόλαιο συνεστήθη πραγματική δουλεία, καθώς το συμβόλαιο αυτό ενσωματώνει πώληση και μεταβίβαση του επιδίκου δεσπόζοντος ακινήτου από τον "Β.

Ν. Γ. προς την Α. Ν. Μ." και μόνο διηγηματικώς αναφέρει ότι η δίοδος του επιδίκου ακινήτου γίνεται από ακίνητο ιδιοκτησίας Μονής Αμοργού. Ως εκ τούτου από την συμβολαιογραφική αυτή πράξη αποδεικνύεται σε μεγάλο βαθμό η οιονεί νομή στο ακίνητο ιδιοκτησίας Μονής Αμοργού, δεν αποτελεί όμως σύσταση δουλείας, η οποία προϋποθέτει συμφωνία των κυρίων δεσπόζοντος και δουλεύοντος ακινήτων.

Το ως άνω ακίνητο, σύμφωνα με την κατάθεση του μοναδικού μάρτυρα που εξετάστηκε στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, αδερφού του θανόντος Π. Γ., γεν. 1946, το καλλιεργούσε ως αμπελώνα κατ' αποκλειστικότητα ο πατέρας του, προφανώς στο όνομα του Π. Γ., ο οποίος ήταν κύριος του ακινήτου κατά τον ως άνω ...

τίτλο κτήσης, στη συνέχεια από κοινού ο θανών Π. Γ. και ο ίδιος για λογαριασμό του αδερφού του, και πλέον ο ίδιος για λογαριασμό του ενάγοντος - εφεσιβλήτου. Με βάση τα παραπάνω, από το 1964 τουλάχιστον και εφεξής για διάστημα άνω της εικοσαετίας ο Π. Γ. ασκούσε νομή επί του ακινήτου αυτού διανοία κυρίου και κατέστη κύριος του ακινήτου αυτού, με συνέπεια και οι διάδοχοι αυτού κατά την ως άνω σειρά διαδοχής να.

καταστούν και αυτοί κύριοι, και πιο συγκεκριμένα ο ενάγων - εφεσίβλητος να καταστεί κύριος σε ποσοστό 87,5% εξ αδιαιρέτου. Περαιτέρω, ως δουλεύον ακίνητο φέρεται ακίνητο του Δήμου Θήρας, αποκτηθέν αρχικά από την Κοινότητα ... Θήρας λόγω δωρεάς από την Ιερά Μονή Χοζοβιωτίσσης Αμοργού. Πράγματι, με το ... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Θήρας Φωτεινής Νικολοπούλου (μεταγραφέν στο υποθηκοφυλακείο Θήρας στον τόμο …, α/α ….), σε μεγαλύτερο ακίνητο της ως άνω Ιεράς Μονής συνεστήθη κάθετη ιδιοκτησία και μεταβιβάστηκε λόγω δωρεάς τμήμα του στον Δήμο Θήρας.

Πιο συγκεκριμένα, με το ως άνω συμβόλαιο, η Ιερά Μονή Χοζοβιωτίσσης δήλωσε ότι είχε στην πλήρη κυριότητά της "οικόπεδο που βρίσκεται στην Κοινότητα ... Θήρας, όπως φαίνεται στο από Ιουνίου 1997 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού

Τ. Σ., που νόμιμα χαρτοσημασμένο και υπογραμμένο από τους συμβαλλομένους και εμένα προσαρτάται στο παρόν, περιμετρικά με τα κεφαλαία αλφαβητικά γράμματα ..., εκτάσεως τεσσάρων χιλιάδων τριακοσίων πενήντα επτά και δώδεκα εκατοστών (4.357,12) τετραγωνικών μέτρων και συνορεύει Βορειοδυτικά σε πλευρά ..., μήκους μέτρων σαράντα δύο και εβδομήντα εκατοστών (42,70) με κοινοτικό δρόμο, Ανατολικά σε πλευρά ...

μήκους μέτρων τριάντα πέντε και δέκα εκατοστά (35,10), συν τριάντα τεσσάρων και πενήντα εκατοστών (34,50), συν είκοσι έξι και εβδομήντα εκατοστών (26,70), συν δεκαπέντε και δέκα εκατοστών (15,10) με ιδιοκτησία Ψ. Ν. και με ιδιοκτησία Π. Γ., Νοτιοανατολικά σε τεθλασμένη πλευρά ..., μήκους μέτρων οκτώ και ενενήντα εκατοστών (8,90), συν δεκατεσσάρων και ογδόντα εκατοστών (14,80) με ιδιοκτησία Δ.

Ι., Νότια σε πλευρά ... μήκους μέτρων εννέα και ογδόντα εκατοστών (9,80), συν δέκα οκτώ (18,00) με ιδιοκτησία Ε. Ζ. και Δυτικά σε τεθλασμένη πλευρά ... μήκους μέτρων τριάντα (30,00), συν δέκα τεσσάρων και εβδομήντα εκατοστών (14,70), συν δεκαέξι και σαράντα εκατοστών (16,40),συν έξι και τριάντα εκατοστών (6,30) με ιδιοκτησία Α.

Π. και σε πλευρά ..., μήκους μέτρων τριάντα έξι και εξήντα εκατοστών (36,60) με κοινοτική οδό (...)". Το ως άνω ακίνητο κατετμήθη σε δύο τμήματα, το δε ένα από αυτά και πιο συγκεκριμένα "Αυτό που φαίνεται στο παραπάνω διάγραμμα με το λατινικό αριθμό ένα (!) μέσα σε κύκλο και περιμετρικά με τα κεφαλαία αλφαβητικά γράμματα ..., με έκταση χίλια τετρακόσια πενήντα εκατοστά (1.450,00) τετραγωνικά μέτρα και συνορεύει Βορειοδυτικά σε πλευρά ...

μήκους μέτρων σαράντα δύο και εβδομήντα εκατοστών (42,70) με Κοινοτικό δρόμο προς Κέντρο Οικισμού και προς Επαρχιακή Οδό, Ανατολικά σε πλευρά ... μήκους μέτρων τριάντα πέντε και δέκα εκατοστών (35,10, συν είκοσι (20,00) εν μέρει με ιδιοκτησία Ψ. Ν. και εν μέρει με ιδιοκτησία Π. Γ., Νότια σε τεθλασμένη πλευρά ..., μήκους μέτρων είκοσι πέντε (25,00), συν δέκα εννέα και σαράντα εκατοστών (19,40) με υπόλοιπη ιδιοκτησία της Μονής" το δώρισε και το μεταβίβασε στην Κοινότητα ...

Θήρας, η οποία συνενώθηκε με τον Δήμο Θήρας με το πρόγραμμα Καποδίστριας. Επί του φερόμενου ως δουλεύοντος ακινήτου υπάρχει πράγματι δίοδος του φερόμενου ως δεσπόζοντος ακινήτου, πλάτους δύο περίπου μέτρων, στο νοτιοδυτικό άκρο του ακινήτου, της οποίας το ένα άκρο τοποθετείται επί του αριθμού … στο από Αυγούστου 2003 τοπογραφικό διάγραμμα του Πολιτικού Μηχανικού Γ.

Κ. και το άλλο ανάμεσα στον αριθμό.. και …του ιδίου διαγράμματος. Όσον αφορά την κτήση δουλείας του ενάγοντος - εφεσιβλήτου κατά παράγωγο τρόπο, πράγματι τόσο οι άμεσοι και οι απώτατοι δικαιοπάροχοι του αναφέρουν στα σχετικά συμβόλαια ότι η δίοδος του επιδίκου δεσπόζοντος ακινήτου υφίσταται εντός του ακινήτου πρώην κυριότητας Ιεράς Μονής Χοζοβιωτίσσης και νυν Δήμου Θήρας, ως καθολικού διαδόχου αυτού.

Πλην όμως ο εναγόμενος - εκκαλών έχει αρνηθεί την αγωγή, με συνέπεια να πρέπει να αποδειχθεί πρωτότυπη κτήση δουλείας των δικαιοπαρόχων επί του δουλεύοντος ακινήτου, καθώς κανείς δεν μπορεί να μεταβιβάσει περισσότερο από αυτό που έχει. Πρωτότυπη όμως κτήση δουλείας λόγω χρησικτησίας σε μοναστηριακό ακίνητο είναι δυνατή, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην μείζονα που προηγήθηκε, μόνον εφόσον είχε συμπληρωθεί έως την 12.9.1915 χρόνος νομής 40 ετών, το δε σχετικό βάρος φέρει ο ενάγων.

Στην προκείμενη περίπτωση αποδεικνύεται ότι το 1898 (βλ. το ... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Θήρας Χριστοδούλου Παπαδόπουλου) υπήρχε η δίοδος αυτή, δεν αποδεικνύεται όμως κάτι για το προηγούμενο χρονικό διάστημα. Σχετικά δεν αποδεικνύεται κάτι ούτε από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα ενώπιον του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, ο οποίος κατέθεσε ότι : ''Είμαι 68 ετών.

Το αμπέλι το καλλιεργούσε ο πατέρας μου. (...) Ο δρόμος υπάρχει και τώρα. Μέχρι το 2010, η πρόεδρος είπε θα κλείσει την παιδική χαρά και μου έδωσε κλειδί για να περνάμε. Πέρυσι μας είπε να μην ξαναπεράσω. Από πού να πάω; (...). Όσο ζω από εκεί περνάμε. Υπήρχε και πριν ο δρόμος".

Συνεπώς, ο ενάγων - εφεσίβλητος δεν ανταποκρίθηκε στο δικονομικό βάρος του να αποδείξει χρήση της διόδου διανοία δικαιούχου ήδη από το 1875 και για σαράντα έτη. Περαιτέρω, σύσταση δουλείας με χρησικτησία δεν ήταν επιτρεπτή και όταν το φερόμενο ως δουλεύον ακίνητο απώλεσε τον χαρακτήρα του μοναστηριακόυ, μεταβιβαζόμενο στην Κοινότητα ..., υπέρ της οποίας ισχύουν τα προνόμια του Δημοσίου και δεν χωρεί χρησικτησία".

Με βάση τις πραγματικές αυτές παραδοχές το Εφετείο έκρινε ότι εν προκειμένω σύσταση δουλείας με χρησικτησία δεν ήταν επιτρεπτή και συνακόλουθα δεν μπορούσε να αναγνωριστεί στον ενάγοντα - εφεσίβλητο η ύπαρξη πραγματικής δουλείας διόδου. Κατόπιν τούτου, δέχτηκε ως κατ' ουσία βάσιμη την από 23-12-2014 έφεση του εναγόμενου Δήμου Θήρας και ήδη αναιρεσίβλητου κατά της πρωτόδικης υπ' αριθμ. 60/2014 απόφασης του Ειρηνοδικείου Θήρας και ακολούθως, αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, που είχε κρίνει αντίθετα, δικάζοντας την από 5-8-2013 αγωγή ομολογήσεως πραγματικής δουλείας επί ακινήτου αυτού (εναγομένου), απέρριψε αυτήν ως αβάσιμη κατ' ουσία.

Με αυτά, που δέχτηκε, και, έτσι, που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του Α.Κ., καθώς και τις, σχετικές με τη θεμελίωση δικαιώματος χρησικτησίας σε μοναστηριακά ακίνητα, ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, του άρθρου 21 του ν.δ. της 22 Απριλίου/16 Μαΐου 1926 "περί διοικητικής αποβολής από των κτημάτων της Αεροπορικής Αμύνης κλπ.", που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 17 του ΕισΝΚΠολΔ, των άρθρων 1, 4 και 23 του α.ν. 1539/1938 "περί προστασίας των δικαιωμάτων του Δημοσίου επί ακινήτων", του άρθρου 17 παρ.3 του ν.δ. 3432/1955 "περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως της περί Ο.Δ.Δ.Ε.Π.

νομοθεσίας", του άρθρου 62 παρ. 4, 39 παρ. 7 του ν. 590/1977 "περί καταστατικού χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος" και τις διατάξεις του προϊσχύσαντος βυζαντινορρωμαϊκού δικαίου Κωδ. 1.2.23, Ν. 111, Β. 5-2-14, τις οποίες ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων προβάλλει αιτιάσεις από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ., ισχυριζόμενος ότι το Μονομελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, παραβίασε τις διατάξεις αυτές, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. - Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 560 αρ. 5 ΚΠολΔ., όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015 και είναι ταυτόσημο με το άρθρο 559 αρ. 8 του ίδιου Κώδικα, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος. (Ολ.

Α.Π. 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι όμως και οι αρνητικοί της αγωγής ή της οικείας ένστασης ισχυρισμοί, τα απλά επιχειρήματα των διαδίκων και τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία προκύπτουν από τις αποδείξεις και τείνουν σε ενίσχυση ή αποδυνάμωση της βάσεως της αγωγής ή της ένστασης (Ολ. Α.Π. 469/1984). Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 5 περ.β' του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο με την προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε κατ' ουσία την ένδικη αγωγή του, χωρίς να λάβει υπόψη τον ακόλουθο ουσιώδη ισχυρισμό, που προτάθηκε από αυτόν με την αγωγή του αλλά και τις προτάσεις του ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, :

ότι ενώ από το έτος 1873, όταν και περιήλθε στην κυριότητα του δικαιοπαρόχου του Β. Γ. το επίδικο ακίνητο με το με αριθμό ... δωρητήριο συμβόλαιο του τότε συμβολαιογράφου Κ. Καραβία, και συνεχώς έκτοτε έως και το έτος 2010 υπήρχε η δίοδος αυτή, παρά ταύτα το Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου, αν και δέχεται την ύπαρξη της διόδου αυτής, εν τούτοις την τοποθετεί χρονικά στο έτος 1898, καταλήγοντας έτσι σε απόρριψη της ένδικης αγωγής με το να δεχθεί ότι δεν υφίσταται πρωτότυπη κτήση δουλείας λόγω χρησικτησίας, αφού δεν έγινε χρήση της διόδου διανοία δικαιούχου επί χρονικό διάστημα σαράντα ετών.

Ο ερευνώμενος αυτός αναιρετικός λόγος πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι αναφέρεται σε ισχυρισμό, που δεν αποτελεί "πράγμα" με την προδιαληφθείσα έννοια, αλλά αναφέρεται σε πραγματικά περιστατικά που προκύπτουν από τις αποδείξεις και τείνουν σε αποδυνάμωση της επικουρικής βάσεως της αγωγής, της στηρίζόμενης στην απόκτηση του αιτηθέντος δικαιώματος πραγματικής δουλείας διόδου με έκτακτη χρησικτησία, παρεκτός του ότι είναι αβάσιμος, αφού το Μονομελές Πρωτοδικείο, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασής του, έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτόν και τον απέκρουσε εκ του πράγματος, με το να μη δεχθεί όσα ο αναιρεσείων ισχυρίστηκε για την πρωτότυπη κτήση δουλείας διόδου με έκτακτη χρησικτησία από το έτος 1873.

Κατ' ακολουθίαν αυτών, πρέπει η ένδικη αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί στο σύνολό της και να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ., που προστέθηκε με το άρθρο 12 παρ. 2 του ν. 4055/2012, παραβόλου.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11-1-2016 αίτηση του Γ. Κ. του Ι. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 47/2015 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου, που δίκασε ως Εφετείο.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. -

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Νοεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Νοεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ