Supreme Court quashes appeal court decision for awarding compensation below requested amount under Art. 559(9) CPD.

Απόφαση 1903 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1903/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Μαΐου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1, κατοίκου ..., 2) Χ2, 3) Χ3, κατοίκων ..., 4) Χ4, κατοίκου ..., οι οποίοι παραστάθηκαν μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου τους Αικατερίνης Ανθίμου και κατέθεσαν προτάσεις, 5) Χ5, η οποία δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο, 6) Χ6, κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά της πληρεξούσιας δικηγόρου της Αικατερίνης Ανθίμου και κατέθεσε προτάσεις, 7) Χ7, 8) Χ8, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αικατερίνη Ανθίμου και κατέθεσαν προτάσεις, 9) Χ9, κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά της πληρεξούσιας δικηγόρου της Αικατερίνης Ανθίμου και κατέθεσε προτάσεις, 10) Χ10, κατοίκου ..., 11) Χ11, 12) Χ12, 13) Χ13, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αικατερίνη Ανθίμου και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τους Υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού, 2) Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (Ν.Π.Δ.Δ.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, τα οποία εκπροσωπήθηκαν από τον Κωνσταντίνο Γεωργάκη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, η συνήγορος των αναιρεσειόντων, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι η υπό στοιχείο 5 αναιρεσείουσα Χ5 απεβίωσε στις 3/10/2008 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου Δήμου ..., ..., και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτής α) Χ5-Α, β) Χ5-Β, κάτοικοι ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την ίδια ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις, γ) η εκ διαθήκης κληρονόμος αυτής Χ5-Γ, κάτοικος ..., η οποία παραστάθηκε μετά της ίδιας ως άνω δικηγόρου και κατέθεσε προτάσεις, δ) ο εξ αδιαθέτου κληρονόμος αυτής Χ5-Δ, κάτοικος ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την ίδια ως άνω δικηγόρο και κατέθεσε προτάσεις, οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτής ε) Χ5-Ε, κάτοικος ..., στ) Χ5-ΣΤ, κάτοικος ..., οι οποίοι παραστάθηκαν μετά της ίδιας ως άνω δικηγόρου και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 4/1/2007, 18/10/2006, 10/7/2006 αιτήσεις και τις από 28/12/2006, 22/2/2007 και 23/2/2007 ανταιτήσεις για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως από αναγκαστική απαλλοτρίωση, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν.

Εκδόθηκε η 3189/2007 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 16/5/2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου, ανέγνωσε την από 20/1/09 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι τρίτος και τέταρτος, κατά το πρώτο μέρος του, λόγοι αναιρέσεως και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι αυτής.

Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, μετά την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, απεβίωσε η πέμπτη των αναιρεσειόντων, Χ5, όπως προκύπτει από την προσκομιζομένη υπ' αριθμ. ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου ... . Επομένως, νομίμως συνεχίζεται η προκειμένη δίκη επ' ονόματι των εξ αδιαθέτου και εκ διαθήκης κληρονόμων αυτής: Χ5-Α, Χ5-Β, Χ5-Γ, Χ5-Δ, Χ5-Ε, Χ5-ΣΤ, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 287, 290 του Κ.Πολ.Δ.

Επειδή, από την διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 9 του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, όταν το δικαστήριο, μετά από ανεπίτρεπτη μεταβολή του αγωγικού αιτήματος, επιδίκασε αντικείμενο που δεν ζητήθηκε ή περισσότερο από αυτό που ζητήθηκε. Ο όρος "επιδίκασε" νοείται υπό ευρεία έννοια, δηλαδή αν το δικαστήριο αποφάσισε για αντικείμενο που δεν ζητήθηκε ή για περισσότερο από αυτό που ζητήθηκε.

Εξ άλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 2882/2001 (Kώδ. Aναγ. Aπαλ. Aκινήτων), συνάγεται ότι, αν ο υπέρ του οποίου έγινε η απαλλοτρίωση ζήτησε εμπροθέσμως να καθορισθεί από το Εφετείο οριστική αποζημίωση μικρότερη από εκείνη που καθορίσθηκε προσωρινώς, το Εφετείο, χωρίς αίτηση ή ανταίτηση που ασκήθηκε νομοτύπως με τις προτάσεις, δεν μπορεί να καθορίσει την αποζημίωση, για τα ακίνητα στα οποία αναφέρεται η αίτηση εκείνου υπέρ του οποίου η απαλλοτρίωση, καθώς και για εκείνα που δεν περιλαμβάνονται στην αίτηση αυτή, σε ποσό μεγαλύτερο από εκείνο που καθορίσθηκε προσωρινώς.

Παραλλήλως, όμως, δεν μπορεί να καθορίσει την αποζημίωση σε ποσό μικρότερο από αυτό που αιτείται ο υπέρ του οποίου η απαλλοτρίωση, εφ' όσον έτσι "επιδικάζει" κάτι που δεν ζητήθηκε ή "επιδικάζει" κάτι μεγαλύτερο γι' αυτόν από εκείνο που ζητήθηκε. Στην παρούσα περίπτωση, με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., επειδή το Εφετείο καθόρισε την οριστική αποζημίωση της εδαφικής εκτάσεως, όπου η οικοδομή και τα εις αυτή διαμερίσματα των ήδη αναιρεσειόντων, στο ποσό των 1.100 ευρώ ανά τ.μ.

ενώ οι αναιρεσίβλητοι είχαν ζητήσει τον καθορισμό αυτής στο ποσό των 1.800 ευρώ ανά τ.μ. και οι ήδη αναιρεσείοντες, με τις νομίμως ασκηθείσες ανταιτήσεις των, στο ποσό των 9.000 ευρώ ανά τ.μ. Από την προσβαλλομένη απόφαση και τα διαδικαστικά έγγραφα, τα οποία επιτρεπτώς επισκοπεί ο Άρειος Πάγος (άρθρο 561 § 2 Κ.Πολ.Δ.), προκύπτει ότι:

Με την από 18-10-2006 αίτησή των, ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, οι ήδη αναιρεσίβλητοι ζήτησαν τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως του ακινήτου, το οποίο ευρίσκεται στην ... και επί της οδού ... αριθμ. ..., ήτοι οικοπέδου, μετά της επ' αυτού οικοδομής και το οποίο απαλλοτριώθηκε αναγκαστικώς υπέρ του πρώτου τούτων, με δαπάνη του δευτέρου, για λόγους δημοσίας ωφελείας και ειδικότερα για την ανέγερση του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως Αθηνών.

Για την εδαφική έκταση του ακινήτου αυτού, ζήτησαν τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως στο ποσό των 1.800 ευρώ ανά τ.μ., αντί του ποσού των 2.500 ευρώ ανά τ.μ. που είχε καθορισθεί προσωρινώς, με την υπ' αριθμ. 647/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Οι αναιρεσείοντες, με τις ανταιτήσεις των, που άσκησαν νομίμως με τις προτάσεις των, ζήτησαν τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως, για την εδαφική έκταση του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, στο ποσό των 9.000 ευρώ ανά τ.μ.

Όμως, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, έκρινε ότι η πραγματική αξία της εδαφικής εκτάσεως του ρηθέντος ακινήτου, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ανέρχεται στο ποσό των 1.100 ευρώ ανά τ.μ. στο οποίο και καθόρισε αυτή. Έτσι, όμως, που έκρινε, υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., εφ' όσον επιδίκασε "κάτι που δεν ζητήθηκε".

Επομένως, ο ανωτέρω τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά το ανωτέρω κεφάλαιο και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αυτό κεφάλαιο, στο ίδιο Εφετείο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότηση τούτου από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως, να καταδικασθούν δε οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, κατά τα άρθρα 176, 183 του Κ.Πολ.Δ, δεδομένου ότι στην παρούσα δίκη δεν χωρεί μείωση ή περιορισμός αυτών, κατά το άρθρο 22 § 1 του Ν. 3693/1957.

Αναιρουμένης δε της προσβαλλομένης αποφάσεως, για τον ανωτέρω λόγο, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως, που αφορούν στο αυτό κεφάλαιο της αποφάσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3189/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το κεφάλαιο, που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος της ανωτέρω αποφάσεως, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Ιουλίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ