Supreme Court dismisses appeal against final judgment on exclusive distribution contract dispute regarding evidence admissibility.

Απόφαση 18 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 18/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα - Εισηγήτρια, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα - Τζαβέλλα Δημαρά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Οκτωβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μονοπρόσωπης Εταιρείας με την επωνυμία "Β. Μ. Ε.Π.Ε.", που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Επαμεινώνδα Στυλόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "Φ. ΑΠ. Π. Α.Ε.", που εδρεύει στις … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Μανιαδάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/4/2014 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1511/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2248/2020 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23/10/2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 23-10-2020 (8224/981/23-10-2020) αίτηση αναίρεσης, με την οποία προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα, 2248/2020 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ), είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα) και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων αυτής, κατ' άρθρο 577 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα.

Η σύμβαση αποκλειστικής διανομής, απόρροια της αρχής της ελευθερίας των συμβάσεων και ιδίως της ελευθερίας προσδιορισμού του περιεχομένου τους, που καθιερώνεται με το άρθρο 361 του Α.Κ., είναι ιδιόρρυθμη διαρκής ενοχική σύμβαση εμπορικής συνεργασίας, με βάση την οποία ο ένας συμβαλλόμενος, που είναι ο παραγωγός ή ο χονδρέμπορος, υποχρεούται να πωλεί αποκλειστικά στον άλλο συμβαλλόμενο, που είναι ο διανομέας, τα εμπορεύματα που έχουν συμφωνηθεί, σε σχέση με ορισμένη γεωγραφική περιοχή και τα οποία, στη συνέχεια, ο διανομέας μεταπωλεί σε τρίτους στο δικό του όνομα, για δικό του λογαριασμό και με δικό του επιχειρησιακό κίνδυνο.

Δηλαδή, ο διανομέας ενεργεί ως ανεξάρτητος επαγγελματίας διαμεσολαβητικές πράξεις του εμπορίου. Στη σύμβαση αυτή, εφόσον συντρέχουν τα αναγκαία στοιχεία, με βάση τα οποία η διαμεσολαβητική λειτουργία του διανομέα προσομοιάζει, κατά περιεχόμενο, με τη λειτουργία της εμπορικής αντιπροσωπείας, προς την οποία και ταυτίζεται, κατά τα ουσιώδη στοιχεία της, όπως, όταν αυτός αναλαμβάνει, με τη σύμβαση, υποχρεώσεις ανάλογες με τις υποχρεώσεις που απορρέουν για τον εμπορικό αντιπρόσωπο, διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 του π.δ/τος 219/1991.

Κατ' άρθρο 9 παρ. 1β' του ως άνω προεδρικού διατάγματος, ο διανομέας δικαιούται αποζημίωση πελατείας, μετά τη λύση της σύμβασης, εάν και εφόσον, κατά τη διάρκεια αυτής, έφερε νέους πελάτες ή προήγαγε σημαντικά τις υποθέσεις, με τους υπάρχοντες πελάτες και ο εντολέας διατηρεί ουσιαστικά τα οφέλη, που προκύπτουν από τις υποθέσεις με τους πελάτες αυτούς.

Από την ως άνω αποζημίωση πελατείας διαφέρει η διαλαμβανόμενη στην περ. γ' της ίδιας παραγράφου αξίωση για ανόρθωση ζημίας, η οποία δεν είναι παρά η αξίωση της αποζημίωσης του κοινού δικαίου και καλύπτει κάθε περαιτέρω θετική ή αποθετική ζημία του διανομέα. Ειδικότερα, κατά τις διατάξεις των άρθρων 297- 298 του Α.Κ., ο υπόχρεος σε αποζημίωση οφείλει να την παράσχει σε χρήμα, η αποζημίωση δε αυτή περιλαμβάνει τόσο τη μείωση της περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), όσο και το διαφυγόν κέρδος, δηλαδή, εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα, σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως, τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί.

Προς τούτο, πρέπει ο ενάγων, που επιδιώκει την επιδίκαση διαφυγόντος κέρδους, να επικαλεσθεί και να αποδείξει όλα εκείνα τα περιστατικά, που προσδιορίζουν την προσδοκία ορισμένου κέρδους, με βάση την, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, πιθανότητα. Από τη διάταξη του άρθρου 298 του Α.Κ. προκύπτει, επίσης, ότι ο νομοθέτης επιλέγει τον κανόνα του συγκεκριμένου υπολογισμού της ζημίας, δηλαδή, εκείνης της ζημίας που επέρχεται στο ζημιωθέντα, ενόψει των συγκεκριμένων συνθηκών του.

Έτσι, σε περίπτωση, που η ζημία του δανειστή προήλθε από περιορισμό της επαγγελματικής του δραστηριότητας, λόγω υπαίτιας συμπεριφοράς του οφειλέτη, που είχε ως αποτέλεσμα την πρόωρη λύση ή την παρεμπόδιση της περαιτέρω λειτουργίας μιας διαρκούς σύμβασης, αποκαθίσταται πλήρως η ζημία του, με την παροχή αποζημίωσης, που να καλύπτει ό,τι αυτός θα είχε, αν δεν μεσολαβούσε η υπαίτια ζημιογόνα συμπεριφορά του οφειλέτη και η σύμβαση εξακολουθούσε να λειτουργεί, καθ` όλο το συμφωνημένο χρόνο και τίποτε πλέον τούτου.

Στην περίπτωση της αποκλειστικής διανομής, η αποθετική ζημία (διαφυγόν κέρδος) συνίσταται στις κάθε φύσεως προμήθειες και αμοιβές, που αυτός θα εισέπραττε, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων στο υπόλοιπο χρονικό διάστημα, μέχρι, δηλαδή, τη συμπλήρωση του συμβατικά καθορισμένου χρόνου διάρκειας της σύμβασης, αφού αφαιρεθούν τα έξοδα, που, ενδεχομένως, εξοικονόμησε από την πρόωρη λήξη της συνεργασίας του με τον αντιπροσωπευόμενο (Α.Π. 765/2019, Α.Π. 533/2016, Α.Π. 4/2015, Α.Π. 979/2014, Α.Π. 165/2015).

Κατά τη διάταξη του αριθμού 1 εδαφ. α' του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου και συγκεκριμένα, όταν ο κανόνας δικαίου είτε ερμηνεύθηκε εσφαλμένα, δηλαδή, το δικαστήριο προσέδωσε σ' αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή είτε δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του είτε εφαρμόστηκε, ενώ αυτές δεν συνέτρεχαν ή εφαρμόστηκε εσφαλμένα, ελέγχονται, δηλαδή, τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας, κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής ή των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων.

Ελέγχονται, επίσης, τα νομικά σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας, εφόσον προέβη στην έρευνα της ουσίας της υπόθεσης (Ολ.Α.Π. 27 και 28/1998, Α.Π. 192/2019), αποκλεικτικώς και μόνο, βάσει των πραγματικών παραδοχών της απόφασης (Ολ.Α.Π. 20/2005), ιδρύεται δε ο αναιρετικός αυτός λόγος, αν ο κανόνας δικαίου δεν εφαρμόστηκε, ενώ δεν έπρεπε ή εφαρμόστηκε, ενώ δεν έπρεπε καθώς και αν εφαρμόστηκε εσφαλμένα (Α.Π. 39/2021, Α.Π. 37/2021, Α.Π. 1373/2017).

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο διέλαβε τα εξής: "Η ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία με έδρα τις ..., εκμεταλλεύεται φαρμακαποθήκη, αγοράζει φάρμακα, φαρμακευτικά και παραφαρμακευτικά προϊόντα, τα οποία μεταπωλεί χονδρικά σε φαρμακεία.

Η πρώτη εναγομένη μονοπρόσωπη εταιρεία δραστηριοποιείται στην παραγωγή και εμπορία παραφαρμακευτικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων και τα καλσόν Nanobionic... μεταξύ των ανωτέρω εταιρειών καταρτίστηκε η από 12-2-2013 σύμβαση αποκλειστικής διανομής με διάρκεια από 11-2-2013 έως 10-2-2014... Σύμφωνα με τη σύμβαση αυτή, η πρώτη εναγομένη ανέθεσε στην ενάγουσα αποκλειστικά, την προώθηση, εμπορία και διακίνηση του καλσόν Nanobionic, στα φαρμακεία και στις φαρμακαποθήκες σε όλες τις περιοχές της Ελλάδος, στις συμφωνηθείσες τιμές, με την υποχρέωση της ενάγουσας να μην προωθεί μέσω της ομάδας των πωλητών της άλλα προϊόντα, ανταγωνιστικά αυτού του προϊόντος.

Επίσης η ενάγουσα ανέλαβε την υποχρέωση: α) Να τοποθετεί και να προωθεί τα προϊόντα, μέσω επισκέψεων σε κατά το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό φαρμακείων εντός της Ελληνικής Επικράτειας, παρέχοντας ενημέρωση στους φαρμακοποιούς σχετικά με την χρήση και αποτελεσματικότητά τους και την αναγκαία υποστήριξη μετά την πώληση, β) Να συγκεντρώνει και να εκτελεί όλες τις παραγγελίες...

και να έχει την πλήρη ευθύνη διακίνησης και διαχείρισης, γ) Να διαθέτει καθ' όλη την διάρκεια της σύμβασης το αναγκαίο προσωπικό για την παροχή των ανωτέρω υπηρεσιών, δ) Να ενημερώνει την εναγομένη ως προς την πορεία των πωλήσεων... Η πρώτη εναγομένη ανέλαβε: α) την υποχρέωση να εκπληρώνει τις παραγγελίες της ενάγουσας..., β) αποκλειστικά η ίδια το πλαίσιο marketing plan, προωθητικές ενέργειες και διαφήμιση του προϊόντος...

Η ενάγουσα θα αγοράζει τα προϊόντα από την πρώτη εναγομένη και θα τα πωλεί στο όνομά της και για δικό της λογαριασμό, θα ενεργεί ως ανεξάρτητος επαγγελματίας, θα οργανώνει και αναπτύσσει ελεύθερα την εμπορική της δραστηριότητα κατά τη δική της διάκριση και ευχέρεια, εντός του συμφωνηθέντος ποσοστού κέρδους, βαρυνόμενη η ίδια με τα έξοδα λειτουργίας της και θα επιλέγει με δική της ευθύνη και κατά τη δική της διάκριση τους συνεργάτες της και τους τυχόν υποδιανομείς της.

Η αμοιβή της ενάγουσας θα προέκυπτε από τη διαφορά μεταξύ των τιμών αγοράς και πώλησης του προϊόντος (μικτό κέρδος) και θα είναι 5 ευρώ το τεμάχιο... Όσον δε αφορά την λύση της σύμβασης... ορίστηκε ότι η σύμβαση λύεται, χωρίς καμία ευθύνη αποζημίωσης από οποιοδήποτε των συμβαλλόμενων μερών, μετά από έγγραφη ειδοποίηση προς το άλλο συμβαλλόμενο μέρος, όταν επέλθει ένα οποιοδήποτε ή περισσότερα του ενός από τα εξής γεγονότα:...

και β) εάν ένας από τους συμβαλλόμενους παραβιάσει οποιονδήποτε από τους όρους της σύμβασης και δεν θεραπεύσει την παραβίαση αυτή μέσα σε 30 ημέρες από την σχετική έγγραφη ειδοποίηση του άλλου. Περαιτέρω, η ενάγουσα, για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της από την ανωτέρω σύμβαση, προέβη σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την διαφήμιση, πώληση και διακίνηση του εν λόγω προϊόντος...

οργάνωσε το τμήμα υποστήριξης της πώλησης... Η διακίνηση του ανωτέρω προϊόντος ήταν ικανοποιητική, με προοπτική περαιτέρω ανόδου, λαμβανομένου υπόψη ότι επρόκειτο για προϊόν που χρησιμοποιείται κατά τους χειμερινούς μήνες. Μάλιστα, ενώ η ανωτέρω σύμβαση έληγε στις 10-2-2014, η πρώτη εναγομένη τον Νοέμβριο του 2013 πρότεινε στην ενάγουσα να παρατείνουν πρόωρα την διάρκειά της καθώς και να αναλάβει η ενάγουσα τη διακίνηση νέων προϊόντων και έτσι καταρτίστηκε το από 1-12-2013 παράρτημα της ως άνω σύμβασης, το οποίο τελικά υπεγράφη στις 28-1-2014...

η σύμβαση αποκλειστικής διανομής επεκτείνεται για δύο ακόμη έτη, δηλαδή μέχρι 30-4-2016 και αν επιτυγχάνοντο οι στόχοι θα ανανεωνόταν αυτόματα για άλλα δύο έτη ή και με κοινή συμφωνία για όσο χρόνο συμφωνούσαν. Επίσης η ενάγουσα θα αναλάμβανε την διακίνηση... και άλλων προϊόντων Nanobionic... ενεργώντας ως ανεξάρτητος επαγγελματίας...

Η αμοιβή της ενάγουσας θα προέκυπτε από τη διαφορά μεταξύ των τιμών αγοράς και πώλησης του προϊόντος και όσον αφορά τα καλσόν, η τιμή αγοράς για την ενάγουσα από την πρώτη εναγομένη ορίστηκε στα 14,05 ευρώ ανά τεμάχιο πλέον ΦΠΑ, ενώ η τιμή πώλησης από την ενάγουσα... ορίστηκε στα 18,60 ευρώ ανά τεμάχιο πλέον ΦΠΑ.

Με το ως άνω συμφωνητικό τέθηκε ως στόχος πωλήσεων για τα καλσόν τα 75.000 τεμάχια ανά έτος, ενώ σημαντικός παράγοντας της επίτευξης του στόχου αυτού ήταν η συνέχιση της διαφήμισής του εκ μέρους της πρώτης εναγομένης. Περαιτέρω, στις 6-2-2014... η ενάγουσα έλαβε ηλεκτρονικό μήνυμα, με το οποίο η τελευταία πρότεινε τροποποίηση των όρων της μεταξύ τους συνεργασίας...

Η ενάγουσα απέκρουσε την άνω πρόταση της πρώτης εναγομένης για τροποποίηση της σύμβασης αποκλειστικής διανομής, καθόσον σε περίπτωση που την αποδεχόταν θα ήταν μία από τις πολλές φαρμακαποθήκες που θα διένειμαν το εν λόγω προϊόν, παράλληλα με την πρώτη εναγομένη... θα δινόταν και περαιτέρω μικρό περιθώριο κέρδους...

Τελικώς, η πρώτη εναγομένη, με το από 13-2-2014 ηλεκτρονικό μήνυμά της προς την ενάγουσα κατήγγειλε την ανωτέρω σύμβαση αποκλειστικής διανομής..., χωρίς να υφίσταται σπουδαίος λόγος προς τούτο και χωρίς να προηγηθεί έγγραφη προειδοποίηση, όπως είχε συμφωνηθεί ούτε οποιαδήποτε διαμαρτυρία εκ μέρους της. Ο ισχυρισμός της πρώτης εναγομένης ότι κατήγγειλε τη σύμβαση, λόγω του ότι η ενάγουσα δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις που ανέλαβε, είναι απορριπτέος ως κατ' ουσίαν αβάσιμος, διότι όπως προαναφέρθηκε, η πρώτη εναγομένη ήταν εκείνη που πρότεινε την παράταση της σύμβασης πρόωρα και για άλλα δύο έτη και επιπλέον ανέθεσε και την διακίνηση από την ενάγουσα και άλλων προϊόντων, ενέργεια στην οποία ασφαλώς δεν θα προέβαινε εάν η ενάγουσα δεν τηρούσε τις συμβατικές της υποχρεώσεις και γενικά εάν δεν ήταν ικανοποιημένη από τις συνεργασία τους.

Μάλιστα, λίγες ημέρες μετά την παράταση, η πρώτη εναγομένη αποφάσισε να τροποποιήσει με όρους δυσμενείς για την ενάγουσα, τη σύμβαση, γνωρίζοντας ότι δεν ήταν δυνατόν να αποδεχθεί η τελευταία τους νέους αυτούς όρους. Περαιτέρω, κατά το χρονικό διάστημα που λειτούργησε η σύμβαση, δηλαδή από 1-2-2013 μέχρι 6-2-2014, η ενάγουσα διέθεσε στους 827 πελάτες της 19.625 τεμάχια καλσόν...

είχε συνολικό κέρδος 89.293,75 ευρώ... προέκυψε ότι η ενάγουσα εξαιτίας της πρόωρης και χωρίς σπουδαίο λόγο καταγγελίας της επίδικης σύμβασης από μέρους της πρώτης εναγομένης, απώλεσε με βεβαιότητα κατά το χρονικό διάστημα από 6-2-2014 έως 30-4-2016, τα κέρδη που θα αποκόμιζε οπωσδήποτε κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, εάν η πρώτη εναγομένη ανταποκρινόταν στις συμβατικές της υποχρεώσεις και συνέχιζε τη συνεργασία της για όλο το χρονικό διάστημα που συμφωνήθηκε, λαμβανομένων υπόψη της υποδομής...

που είχε διαμορφώσει η ενάγουσα και των προπαρασκευαστικών μέτρων που είχε λάβει... και συνολικά για το επίδικο χρονικό διάστημα θα αποκόμιζε ως διαφυγόντα κέρδη το ποσό των 225.793,75 ευρώ...". Με βάση τις ως άνω παραδοχές, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τύποις και ουσία την έφεση των εναγομένων κατά της 1511/2017 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την οποία εξαφάνισε, κράτησε την υπόθεση και δίκασε την αγωγή, την οποία απέρριψε κατ' ουσία ως προς τους δεύτερο και τρίτο των εναγομένων, ενώ την έκανε δεκτή εν μέρει ως κατ' ουσία βάσιμη ως προς την πρώτη εξ αυτών (εναγομένων) ήδη αναιρεσείουσα, την οποία υποχρέωσε να καταβάλει στην ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη το ποσό των 225.793,75 ευρώ, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής.

Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο, το οποίο, από τα αποδειχθέντα και αναιρετικώς ανέλεγκτα πραγματικά περιστατικά, δέχθηκε: α) ότι μεταξύ των διαδίκων καταρτίστηκε σύμβαση αποκλειστικής αντιπροσωπείας, ορισμένου χρόνου, δυνάμει της οποίας, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ανέλαβε την εμπορία και διακίνηση, ανά την Ελληνική Επικράτεια, συγκεκριμένου παραφαρμακευτικού προϊόντος της εναγομένης-ήδη αναιρεσείουσας, λειτουργούσα ως ανεξάρτητη επαγγελματίας, έναντι της σ' αυτήν καθορισθείσας αμοιβής, β) ότι ρητά συμφωνήθηκε ότι η λύση της σύμβασης αυτής θα επήρχετο, χωρίς υποχρέωση αποζημίωσης, εφόσον, εκτός των άλλων, ο ένας των συμβληθέντων παραβίαζε οποιονδήποτε από τους όρους της σύμβασης και δεν θεράπευε την παραβίαση αυτή εντός προθεσμίας 30 ημερών από την έγγραφη ειδοποίηση του άλλου, γ) ότι η σύμβαση αυτή ανανεώθηκε, πρόωρα, με πρωτοβουλία της εναγομένης-αναιρεσείουσας, καταρχήν μέχρι τις 30-4-2016, με τη συμφωνία να αναλάβει η ενάγουσα-αναιρεσίβλητη, υπό την ίδια ιδιότητα, τη διακίνηση και προώθηση και άλλων παραφαρμακευτικών προϊόντων της, δ) ότι, παρά ταύτα, λίγες ημέρες μετά την κατάρτιση της νέας σύμβασης (18-1-2014), η εναγομένη-αναιρεσείουσα ενημέρωσε την ενάγουσα-αναιρεσίβλητη ότι προτίθεται να μεταβάλει τη συνεργασία τους, επιβάλοντας όρους δυσμενέστερους για την τελευταία, η οποία και τους απέκρουσε και, στη συνέχεια, στις 13-2-2014, κατήγγειλε τη μεταξύ τους σύμβαση, χωρίς σπουδαίο λόγο και χωρίς να προηγηθεί έγγραφη προειδοποίηση, με συνέπεια η ενάγουσα-αναιρεσίβλητη να δικαιούται αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη, τα οποία θα αποκόμιζε από την καταρτισθείσα σύμβαση, αν δεν μεσολαβούσε η πρόωρη λύση της, συνεπεία της υπαίτιας και ζημιογόνου συμπεριφοράς της εναγομένης-αναιρεσείουσας, ορθώς, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ερμήνευσε και εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 298 του Α.Κ.

Επομένως, ο πρώτος λόγος της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης με τον οποίον η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 1α του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. αναιρετική πλημμέλεια, υποστηρίζoντας ότι το Εφετείο αυθαιρέτως υπολόγισε το αγωγικό κονδύλιο του διαφυγόντος κέρδους, χωρίς να αναφέρει τα στοιχεία που συνθέτουν την έννοια τούτου, ενώ δεν αποδείχθηκε ότι η αναιρεσίβλητη θα διακινούσε την ποσότητα του προϊόντος, την οποία δέχθηκε ως αποδειχθείσα, με συνέπεια να μην θεμελιώνονται οι προϋποθέσεις επιδίκασης της αξίωσης αυτής, προεχόντως κρίνεται απαράδεκτος, αφού οι αιτιάσεις αυτές, με τις οποίες η αναιρεσείουσα επιχειρεί να τον θεμελιώσει, πράγματι, πλήττουν την περί τα πράγματα κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας, η οποία είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη.

Σε κάθε, όμως περίπτωση ο λόγος αυτός κρίνεται αβάσιμος. Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης, αντένστασης ή λόγου έφεσης.

Ο λόγος δεν ιδρύεται, αν, εκτός των άλλων, το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό και τον απέρριψε, έστω και εσφαλμένα, για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.Α.Π. 12/1991, Α.Π. 989/2018), ακόμη και αν η απόρριψη έγινε σιωπηρά, με την παραδοχή των αντιθέτων (Ολ.Α.Π. 11/1996, Α.Π. 1030/2017). Κατά τη διάταξη του αριθμού 11 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Κατά τη διάταξη της περ. α' του αριθμού 11 του ως άνω άρθρου, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει. Ο αναιρετικός αυτός λόγος αφορά σε αποδεικτικά μέσα, κατά την έννοια των περιοριστικώς καθοριζόμενων στο άρθρο 339 του Κ.Πολ.Δ. αποδεικτικών μέσων και με τον αριθμό 11α' του άρθρου 559, ιδρύεται, όταν το δικαστήριο λάβει υπόψη αποδεικτικό μέσο που δεν περιλαμβάνεται στα ως άνω περιοριστικώς καθοριζόμενα ή, όταν περιλαμβάνεται μεν σ` αυτά, αλλά δεν επιτρέπεται η χρήση του στη συγκεκριμένη περίπτωση (Ολ.

Α.Π. 2/2008), ενώ, με τη διάταξη του αρ. 11β` και γ` του ίδιου άρθρου, που αποτελεί εκδήλωση της αρχής της συζητήσεως (άρθρο 106 του ίδιου Κώδικα), διασφαλίζεται η συμμόρφωση προς τα άρθρα 335, 338, 339, 340 και 346 του Κ.Πολ.Δ., ώστε να διασφαλίζεται ότι το δικαστήριο της ουσίας λαμβάνει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νομίμως προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι και μόνον αυτά, για να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο λόγος, όμως, είναι αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους. Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κ.λ.π.), που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολογήσεως έκαστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη (Ολ.Α.Π. 23/2008, Ολ.Α.Π. 2/2008, Ολ.Α.Π. 14/2005, Α.Π. 688/2019, Α.Π. 895/2011).

Ωστόσο, ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν, παρά τη διαβεβαίωση της προσβαλλόμενης απόφασης ότι έλαβε υπόψη όλα τα προσκομισθέντα και επικληθέντα αποδεικτικά μέσα, ο Άρειος Πάγος, συνεκτιμώντας και το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης απόφασης, καταλήγει ότι δεν καθίσταται οπωσδήποτε βέβαιο ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη το συγκεκριμένο αποδεικτικό έγγραφο, το οποίο, αν το είχε λάβει υπόψη, θα είχε καταλήξει σε διαφορετικό αποδεικτικό πόρισμα (Α.Π. 180/2017).

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 529 του Κ.Πολ.Δ., προς πληρέστερη αναζήτηση της αλήθειας, η πρωτοβάθμια κρίση, ως προς τα ίδια αιτήματα και τους ίδιους πραγματικούς ισχυρισμούς, μπορεί να ελεγχθεί από το εφετείο και με βάση αποδεικτικά μέσα, που δεν είχαν τεθεί υπόψη του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ή προτάθηκαν απαραδέκτως ενώπιόν του, χωρίς να χρειάζεται δικαιολόγηση της βραδείας προσκομιδής τους, το δε εφετείο δεν υποχρεούται να διαλάβει ειδική αιτιολογία για την παραδοχή τους, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκλησή τους με τις προτάσεις του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου.

Μοναδική εξαίρεση της παραγράφου 1 του άρθρου 529 του Κ.Πολ.Δ. ορίζεται στην παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου και συνίσταται στην εξουσία του εφετείου να αποκρούσει ως απαράδεκτα τα αποδεικτικά μέσα, που προσκομίζονται, για πρώτη φορά, ενώπιόν του, αν, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, ο διάδικος δεν τα είχε προσκομίσει στον πρώτο βαθμό, από πρόθεση στρεψοδικίας ή από βαρεία αμέλεια (Α.Π. 388/2021, Α.Π. 667/2020, Α.Π. 374/2019).

Με το δεύτερο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 8β' του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. αναιρετική πλημμέλεια. Συγκεκριμένα, υποστηρίζει ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον πραγματικό ισχυρισμό της ότι η καταγγελία της επίδικης σύμβασης υπήρξε σύννομη, από υπαιτιότητα της αναιρεσίβλητης, συνεπεία της αποδειχθείσας έλλειψης επιμέλειας που αυτή επέδειξε στην προώθηση των προϊόντων. Ο λόγος αυτός πρέπει ν' απορριφθεί, προεχόντως, ως αβάσιμος, γιατί, από τις προπαρατιθέμενες παραδοχές της προσβαλλομένης, προκύπτει το Εφετείο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτό της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας, τον οποίο αξιολόγησε και, εν τέλει, τον απέρριψε ρητώς ως ουσία αβάσιμο.

Ακολούθως, με τον τρίτο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης προσάπτονται στην προσβαλλόμενη απόφαση αναιρετικές πλημμέλειες από τους αριθμούς 11α' και γ' του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. Συγκεκριμένα, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το Εφετείο α) έλαβε, απαραδέκτως, υπόψη αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία προσκομίστηκαν από την αναιρεσίβλητη, το πρώτον, ενώπιόν του, χωρίς να είναι οψιγενή και δη ι) πίνακα με πωλήσεις προϊόντων καλσόν και ιι) τα σχετικά της 18α - ε και β) δεν έλαβε υπόψη τα υπ' αυτής επικληθέντα και προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα (έγγραφα) και δη καρτέλες ισοζυγίου της εταιρείας για τα έτη 2013 και 2014, στις αναγράφονται τα έξοδα διαφήμισης των προϊόντων της, κατά τα ως άνω έτη, i) την από 20-2-2014 επιστολή πελάτη, από την οποία προέκυπτε η αδιαφορία, που είχε επιδείξει προς αυτόν η αναιρεσίβλητη και ii) την καρτέλα πελατών, για το έτος 2013, από το οποίο προκύπτουν οι χρεώσεις προς την αναιρεσίβλητη καθώς και καθαρή αξία των πωλήσεων.

Οι αιτιάσεις που περιέχονται στο πρώτο σκέλος του λόγου αυτού, είναι αβάσιμες, δεδομένου ότι, κατ' άρθρο 529 του Κ.Πολ.Δ., η αναιρεσίβλητη είχε δικαίωμα να επικαλεστεί και να προσκομίσει, το πρώτον, στη δευτεροβάθμια δίκη αποδεικτικά στοιχεία, χωρίς να είναι απαραίτητη η δικαιολόγηση της βραδείας προσκομιδής τους.

Περαιτέρω, ως προς το δεύτερο σκέλος του λόγου αυτού, λεκτέα τα εξής: από τη γενική βεβαίωση της προσβαλλόμενης απόφασης, στο προοίμιο της ελάσσονος προτάσεώς της, ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα κατ' είδος αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα και από το περιεχόμενο αυτής, όπως παρατίθεται ανωτέρω και ιδίως τις αιτιολογίες της, καθίσταται βέβαιο ότι το Εφετείο, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, έλαβε υπόψη και αξιολόγησε για τη συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος όλα τα αποδεικτικά μέσα, που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, χωρίς να απαιτείται η μνημόνευση ενός εκάστου εξ αυτών ή η χωριστή αξιολόγησή του.

Συνακόλουθα, πρέπει ν' απορριφθεί ο τρίτος λόγος της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης ως αβάσιμος.

Κατόπιν αυτών και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει ν' απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, ενόψει της ήττας της αναιρεσείουσας (άρθρο 495 παρ. 3 Β εδαφ. δ του Κ.Πολ.Δ.). Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του νόμιμου και βάσιμου αιτήματός της (άρθρ. 176, 180 παρ.1, 182, 183, 189 παρ.1 και 191 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.), όπως ειδικότερα ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 23-10-2020 (8224/981/23-10-2020) αίτηση της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "Β. Μ. Ε.Π.Ε." για αναίρεση της 2248/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Δεκεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Ιανουαρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ