Supreme Court allows appeal against appeal dismissal due to invalid service of judgment and procedural error.

Απόφαση 189 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 189/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Τζανερρίκο, Γεώργιο Χριστοδούλου, Βασίλειο Μαχαίρα, Αναστασία Μουζάκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 9 Μαρτίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΑΜΦΙΚΛΕΙΑΣ-ΕΛΑΤΕΙΑΣ" που εδρεύει στην Κάτω Τιθορέα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Κοκκαλάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Β. του Α., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Γιαταγάνα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13/1/2010 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 75/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 24/2013 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 22/5/2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη από 22-05-2014 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ’ αριθμ. 24/2013 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, λόγω εκπρόθεσμης άσκησης, η από 28-09-2011 έφεση του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθ 75/ 29-4-2011 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, με την οποία είχε γίνει δεκτή η από 13-1-2010 αγωγή, ως προς την επικουρική της βάση από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό και είχε υποχρεώσει αυτόν να καταβάλει στον ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητο 80.763,68 ευρώ πλέον ΦΠΑ εκ ποσοστού 19%, με το νόμιμο τόκο. Η αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα και νομότυπα (αρθ. 552,553,556,558,564,569 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (αρθ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ), αφού έχει εκδοθεί, για το παραδεκτό της άσκησής της και η νόμιμα προσκομιζόμενη και επικαλούμενη υπ' αριθ.132/2014 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του αναιρεσείοντος (άρθρο 72 παρ. 1 περιπτ. ι' του Ν. 3852/ 2010 ).

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 2 περ. 46 του ν. 3852/2010( έναρξη ισχύος από 1-1-2011 κατ' άρθρο 286 ίδιου νόμου) : " Οι πρωτοβάθμιοι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης συνιστώνται ανά νομό ως εξής : ...46. Νομός Φθιώτιδας Α. Συνιστώνται οι κατωτέρω δήμοι ... . Δήμος Αμφίκλειας -Ελάτειας με έδρα την Κάτω Τιθορέα αποτελούμενος από τους δήμους α.

Αμφίκλειας, β. Ελάτειας και γ. Τιθορέας, οι οποίοι καταργούνται ...". Περαιτέρω με το άρθρο 283 του ιδίου νόμου ορίζεται ότι :"... 1. Οι Δήμοι που συνιστώνται με το άρθρο 1 υπεισέρχονται αυτοδικαίως από την έναρξη λειτουργίας τους και χωρίς άλλη διατύπωση σε όλα τα ενοχικά και εμπράγματα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των Δήμων και των Κοινοτήτων που συνενώνονται, στα οποία περιλαμβάνονται και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από διεθνείς συνεργασίες.

Οι εκκρεμείς δίκες, στις οποίες διάδικο μέρος είναι Ο.Τ.Α. πρώτου βαθμού που συνενώνεται, συνεχίζονται από το νέο δήμο αυτοδικαίως, χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης για καθεμία από αυτές ...". Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 126 παρ. 1 στοιχ. δ`, 127 παρ.1, 129 και 139 παρ. 1 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι στην περίπτωση επιδόσεως δικογράφων σε νομικό πρόσωπο, πρέπει το έγγραφο να εγχειρίζεται στον κατά νόμο ή το καταστατικό του νόμιμο εκπρόσωπο αυτού, το ονοματεπώνυμο του οποίου πρέπει και να αναγράφεται στη συντασσόμενη από το δικαστικό επιμελητή έκθεση επιδόσεως.

Αν αυτός δεν βρίσκεται στην κατοικία του ή στο κατάστημα του νομικού προσώπου, το έγγραφο παραδίδεται στην πρώτη μεν περίπτωση, κατά σειρά, σε ένα από τα αναφερόμενα στο άρθρο 128 πρόσωπα, στη δεύτερη δε περίπτωση σε οποιοδήποτε από τα αναφερόμενα στο άρθρο 129 παρ. 1 ΚΠολΔ πρόσωπα, ανεξαρτήτως σειράς, πρέπει δε και στις δύο περιπτώσεις να αναγράφεται στην έκθεση επιδόσεως το ονοματεπώνυμο και η ιδιότητα του προσώπου, στο οποίο εγχειρίστηκε το έγγραφο που επιδόθηκε.

Ο εκπρόσωπος του νομικού προσώπου δικαιούται, εντός του πλαισίου της γενικής προς εκπροσώπηση του νομικού προσώπου εξουσίας του, να ορίσει κάποιο άλλο πρόσωπο (δικηγόρο, υπάλληλο, κ.λπ.) ως αρμόδιο για την παραλαβή δικογράφων, οπότε στην τελευταία περίπτωση ο εξουσιοδοτηθείς μπορεί να παραλάβει δικόγραφο, ως να ήταν ο ίδιος ο εκπρόσωπος (ΑΠ 2137/2007), δεν είναι αναγκαίο δε να γίνεται μνεία του ονοματεπωνύμου του νομίμου εκπροσώπου, αλλά αρκεί η μνεία του ονοματεπωνύμου του πληρεξουσίου, η οποία μπορεί να μη γίνεται στο κυρίως κείμενο της έκθεσης επιδόσεως, αλλά να αναφέρεται αυτό πριν από την υπογραφή του παραλαβόντος το δικόγραφο.

Εφ’ όσον υπάρχει πληρεξουσιότητα, δύναται η επίδοση να γίνει προς τον πληρεξούσιο του εκπροσώπου, χωρίς καμία άλλη προϋπόθεση ή διατύπωση (ΟλΑΠ 900/1985, ΑΠ 443/2015). Τέλος, από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 58 παρ. 1 και 59 παρ. 1 του ν. 3852/2010 (ΟΤΑ :Αρμοδ/τες-ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ) και 89 του Ν 3463/2006 (Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας), όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, προκύπτει ότι εκπρόσωπος του Δήμου είναι ο Δήμαρχος, ο οποίος, όταν απουσιάζει ή κωλύεται στα καθήκοντά του, αναπληρώνεται από τον Αντιδήμαρχο που ορίζεται από αυτόν, προς τον οποίο μεταβιβάζει την άσκηση αρμοδιοτήτων καθ’ ύλην και κατά τόπον.

Σύμφωνα, επίσης, με τη διάταξη του άρθρου 88 του νόμου 3463/2006, που έχει εφαρμογή, κατ' άρθρο 285 ν. 3852/2010, ο δήμαρχος δύναται, με απόφασή του, να αναθέτει την υπογραφή ορισμένων εγγράφων (όπως λ.χ. των εκθέσεων επίδοσης) και πιστοποιητικών σε δημοτικό σύμβουλο ή στον πρόεδρο του συμβουλίου δημοτικού διαμερίσματος ή στον πρόεδρο τοπικού συμβουλίου ή στον πάρεδρο ή προϊστάμενο δημοτικής αρχής ή σε άλλο μόνιμο υπάλληλο του δήμου.

Με τα δεδομένα αυτά, η επίδοση εγγράφου προς Δήμο πρέπει να γίνεται στο Δήμαρχο και εφ’ όσον αυτός απουσιάζει ή κωλύεται στα καθήκοντά του, στα πρόσωπα που τον αναπληρώνουν κατά την οριζόμενη ως άνω σειρά ή στο εξουσιοδοτημένο από το δήμαρχο πρόσωπο για την υπογραφή ορισμένων εγγράφων. Αν ο παραλήπτης της επιδόσεως δεν βρίσκεται στο δημοτικό κατάστημα, η παράδοση του εγγράφου γίνεται εις χείρας ενός από τα πρόσωπα και κατά τη σειρά που αναγράφονται στο άρθρο 129 ΚΠολΔ, το οποίο, εφόσον ο νόμος δεν διακρίνει, εφαρμογή έχει και στα ν.π.δ.δ.

Η επίδοση, επομένως, σε δημοτικό σύμβουλο που έχει οριστεί ως Αντιδήμαρχος του Δήμου επιτρέπεται μόνο, εφ' όσον κατά το χρόνο που πραγματοποιείται αυτή απουσιάζει από το δημοτικό κατάστημα ο Δήμαρχος. Για την εγκυρότητα, όμως, της συντασσόμενης έκθεσης επίδοσης, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 139 παρ. 1 ΚΠολΔ, πρέπει να αναγράφεται σ` αυτή, ότι ο Δήμαρχος, που κατά νόμο εκπροσωπεί το Δήμο απουσιάζει ή κωλύεται να παραλάβει το προς επίδοση έγγραφο.

ΙΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση, από την υπ' αριθ. 15420/13-05-2011 έκθεση επίδοσης δικογράφου, την οποία επικαλείται και νόμιμα προσκομίζει σε φωτοαντίγραφο ο αναιρεσείων Δήμος Αμφίκλειας - Ελάτειας, που εδρεύει στην Κάτω Τιθορέα, προκύπτει ότι η αρμόδια δικαστική επιμελήτρια του Πρωτοδικείου Λαμίας Αναστασία Α.Π. - Ζ., μετέβη στην Ελάτεια για να επιδώσει στο Δήμο Ελάτειας ακριβές φωτοαντίγραφο

της υπ' αριθ. 75/2011 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας. Στην ανωτέρω έκθεση αναγράφονται επί λέξει τα εξής: "Στην Ελάτεια σήμερα δέκα τρεις (13) του μηνός Μαΐου του δυο χιλιάδες έντεκα (2011) ... ήρθα για να επιδώσω προς το ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΕΛΑΤΕΙΑΣ" που εδρεύει στο ΔΔ Ελάτειας του Ομώνυμου Διευρυμένου Δήμου Νομού Φθιώτιδας, νόμιμα εκπροσωπούμενου από το Δήμαρχο αυτού, ακριβές φωτοαντίγραφο της υπ' αριθμ. 75/2011 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας ...Και αφού βρήκα τον Αντιδήμαρχο του Δήμου Ελάτειας-Αμφίκλειας στα εδώ γραφεία του Δήμου στην Ελάτεια Λοκρίδας ως μου εδήλωσε Γ.

Ν. έδωσα στα χέρια του το ως άνω δικόγραφο". Από το κείμενο της ανωτέρω έκθεσης επίδοσης προκύπτει ότι η επίδοση της εκκαλούμενης απόφασης με αρ.75/2011 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας έγινε στις 13-5-2011 προς τον εναγόμενο Δήμο Ελάτειας, ο οποίος, κατά την προηγηθείσα νομική σκέψη, από 1-1-2011 ήταν ανύπαρκτο νομικό πρόσωπο, αφού είχε καταργηθεί και είχε συσταθεί ο Δήμος Αμφίκλειας -Ελάτειας με έδρα την Κάτω Τιθορέα, ο οποίος, από την άνω ημερομηνία, είχε υπεισέλθει εκ του Νόμου, ως οιονεί καθολικός διάδοχος, στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του εναγόμενου Δήμου Ελάτειας και η προκείμενη εκκρεμής δίκη συνεχίζεται από το νέο αυτό Δήμο αυτοδικαίως, χωρίς να απαιτείται ειδική διαδικαστική πράξη συνέχισης αυτής.

Κατά συνέπεια, η ανωτέρω επίδοση, έπρεπε, για να είναι έγκυρη, να γίνει προς τον Δήμο Αμφίκλειας -Ελάτειας . Επιπλέον, δεν αναγράφεται στην έκθεση, η οποία φέρει την υπογραφή του παραλαβόντος και τη σφραγίδα του, ότι κατά το χρόνο της πραγματοποίησης της επίδοσης δεν βρισκόταν στο Δημαρχείο ή κωλυόταν στα καθήκοντά του ο Δήμαρχος ή ότι ο Αντιδήμαρχος, που παρέλαβε την απόφαση ήταν εξουσιοδοτημένο από το Δήμαρχο πρόσωπο για την παραλαβή της και υπογραφή της σχετικής έκθεσης επίδοσης.

Ενόψει τούτων, η επίδοση της εκκαλούμενης απόφασης δεν είναι έγκυρη και, συνακόλουθα, δεν άρχισε η νόμιμη (άρθρο 518 παρ. 1 ΚΠολΔ) τριακονθήμερη προθεσμία της έφεσης, η οποία ασκήθηκε την 29-9-2011.

Συνεπώς, η άσκηση της έφεσης είναι εμπρόθεσμη, εφ’ όσον δεν είχε παρέλθει η προθεσμία των τριών ετών από τη δημοσίευση της εκκαλούμενης με αριθ.75/29-4-2011 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας. Συνακόλουθα, το Εφετείο, κηρύσσοντας ως απαράδεκτη την έφεση, λόγω εκπρόθεσμης άσκησής της, υπέπεσε στην από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια παρά το νόμο κήρυξης απαραδέκτου και γι’ αυτό οι συναφείς λόγοι της αναίρεσης, με τους οποίους, κατ` ορθή εκτίμησή τους, προβάλλεται ότι το Εφετείο υπέπεσε στην ανωτέρω πλημμέλεια, πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Επίσης, πρέπει να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα τού αναιρεσείοντος Δήμου, που κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 183 και 176 ΚΠολΔ), μειωμένη, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 281 παρ. 2 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν. 3463/2006 σε συνδυασμό με το άρθρο 285 Ν. 3852/2010, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται την από 22-5-2014 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ.24/2013 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας.

Αναιρεί την υπ` αριθ. 24/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση.

Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1200) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 3 Νοεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 11 Φεβρουαρίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ