189/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 189 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 189/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Παναγιώτη Κομνηνάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ......, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Βερβεσό, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι παραιτείται του δικογράφου ως προς τους 3η και 4ο των αναιρεσιβλήτων.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, κατοίκου ......, 2) Ψ2, κατοίκου ......, 3) Ψ3, 4) Ψ4, 5) Ψ5, κατοίκου ...... και 6) Ψ6, κατοίκου ...... . Οι 1ος, 2ος, 5ος και 6ος αναιρεσίβλητοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαράλαμπο Χρυσανθάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Οι 3η και 4ος δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-7-1999 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 235/2000 του ίδιου Δικαστηρίου και 6887/2001 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο ήδη αναιρεσείων με την από 14-12-2001 αίτησή του. Εκδόθηκε η 332/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση και ακολούθως, μετά από νέα κλήση του αναιρεσείοντος, η 212/2004 απόφαση του Αρείου Πάγου, που αναίρεσε την 6887/2001 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Εκδόθηκε η 7446/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-5-2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κομνηνάκης διάβασε την από 24-1-2008 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Μάριου-Φώτιου Χατζηπανταζή, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως ως προς τον τέταρτο αναιρεσίβλητο, την παραδοχή δε του έκτου λόγου της αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Από τις διατάξεις των άρθρων 294, 295, 297 και 299 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται σύμφωνα με το άρθρο 573 § 1 του ΚΠολΔ και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει ότι η παραίτηση από το δικόγραφο του ενδίκου μέσου που έχει ασκηθεί, άρα και από το δικόγραφο της αναιρέσεως (άρθρο 495 § 1 ΚΠολΔ) μπορεί να γίνει ή με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά προτού αρχίσει η προφορική συζήτηση της υποθέσεως ή με δικόγραφο που επιδίδεται στον αντίδικο του παραιτουμένου και επιφέρει αναδρομικώς την κατάργηση της δίκης, χωρίς την έκδοση αποφάσεως. Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων παραιτήθηκε νομοτύπως, με δήλωση στο ακροατήριο, προτού αρχίσει η προφορική συζήτησης της υποθέσεως, του πληρεξουσίου δικηγόρου του, που είχε το σχετικό προς τούτο δικαίωμα, με βάση το υπ' αριθμ. ...... πληρεξούσιο έγγραφο της συμβολαιογράφου Αθηνών Στυλιανής Δηνητρέλλου, από το δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως, ως προς τους τρίτη και τέταρτο των αναιρεσβλήτων Ψ3 και Ψ4. Επομένως, ως προς τους αναιρεσίβλητους αυτούς η δίκη πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη.

ΙΙ.- Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.11 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παραβιάζει την υποχρέωσή του να λάβει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για την απόδειξη νόμιμα προταθέντος ισχυρισμού, που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα προσκομιζόμενα διαδικαστικά έγγραφα προκύπτει ότι ο αναιρεσείων με την ένδικη από 30-7-1999 αγωγή του ζήτησε να υποχρεωθούν οι αναιρεσίβλητοι εντολείς του να καταβάλουν σ' αυτόν τη δικηγορική αμοιβή του τόσο επί της αξίας του αντικειμένου της αγωγής διανομής των αναφερομένων ακινήτων για τις δικαστικές και εξώδικες εργασίες του μέχρι τη συζήτηση της αγωγής αυτής όσο και επί της αξίας του αντικειμένου του συμβιβασμού, που έλαβε χώρα μετά την έκδοση της υπ' αριθ. 6231/1989 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και πριν από την τελεσιδικία αυτής.

Ακολούθως, έκρινε το Εφετείο ότι, εφόσον η εισαχθείσα με την αγωγή διανομής προς δικαστική κρίση διαφορά τερματίστηκε με το συμβιβασμό, ο αναιρεσείων δικαιούται αμοιβής μόνο επί της αξίας του αντικειμένου του συμβιβασμού, στην επίτευξη και κατάρτιση του οποίου συνέβαλε ο ίδιος, ήτοι επί της αξίας των διανεμητέων ακινήτων κατά το χρόνο του συμβιβασμού και όχι και πρόσθετη αμοιβή επί της αξίας αυτών κατά το χρόνο συζητήσεως της εν λόγω αγωγής για τις αναφερόμενες δικαστικές και εξώδικες ενέργειες αυτού, που προηγήθηκαν του συμβιβασμού.

Περαιτέρω, δέχθηκε αυτό ανέλεγκτα τα εξής: Η νόμιμη αμοιβή του αναιρεσείοντος για τη συμβολή και τη σύμπραξή του στην επίτευξη του συμβιβασμού, με τον οποίο, εκπληρώθηκε η εντολή, προσδιορίζεται επί της αξίας του αντικειμένου του συμβιβασμού κατά το χρόνο της καταρτίσεώς του (έτος 1991) και διαμορφώνεται ως ακολούθως:

α) η συνολική αξία των τριών πρώτων οικοπέδων στην περιοχή ...... ανέρχεται στο ποσό των 68.175.000 δρχ., ήτοι αξία ακινήτου στην εν λόγω περιοχή ανά μ2 15.000 δρχ. Χ 4.545 μ2 συνολική έκταση των ακινήτων αυτών, ενώ η συνολική αξία των μερίδων των αναιρεσιβλήτων επ' αυτών ανέρχεται στο ποσό των 50.184.363 δρχ. ήτοι 68.175.000 δρχ. : 640 Χ 471,11 των συνολικών μερίδων των αναιρεσιβλήτων, β) η αξία ακινήτου στην εν λόγω περιοχή ανά μ2 15.000 δρχ.Χ 2.960 μ2, ενώ η συνολική αξία των μερίδων των αναιρεσιβλήτων επ'αυτού ανέρχεται στο ποσό των 31.806.495 δρχ., ήτοι 44.400.000 δρχ.: 640Χ458,472 της συνολικής μερίδας των αναιρεσιβλήτων. 'Ετσι, η αμοιβή του αναιρεσείοντος επί της αξίας των ως άνω ακινήτων των μερίδων των αναιρεσιβλήτων επ' αυτών υπολογίζεται επί ποσοστού 5%, ήτοι στο ποσό των 4.099.543 δρχ. (50.184.363 συν31.806.495=81.990.858 Χ 5%= 4.099.543 δρχ.), πλην όμως αυτός ζήτησε ποσοστό 2,5% επί της συνολικής αξίας των μερίδων των αναιρεσιβλήτων επί των ακινήτων αυτών, ήτοι ποσό 2.049.772 δρχ.

Το εν λόγω ποσό της δικηγορικής αμοιβής του αναιρεσείοντος προσαυξάνεται α) κατά ποσοστό 5% ανά εντολέα, που στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν είκοσι δύο και η προσαύξηση αυτή ανέρχεται μέχρι το διπλάσιο του ποσού της αμοιβής, ήτοι στο ποσό των 4.099.544 δρχ. (2.049.772 Χ2), β) κατά ποσοστό 3% λόγω της σπουδαιότητας της διαφοράς της δίκης περί διανομής, που υπήρξε το αντικείμενο του συμβιβασμού και των συνολικών εργασιών του αναιρεσείοντος, ήτοι ανέρχεται στο ποσό των 4.222.530 δρχ. (4.099.544 δρχ.

Χ 3%).

Συνεπώς, η νόμιμη αμοιβή του αναιρεσείοντος ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 4.222.530 δρχ. ή 12.391,87 ευρώ. Κατόπιν αυτών το Εφετείο δέχθηκε κατά ένα μέρος την αγωγή, ως ουσιαστικά βάσιμη και υποχρέωσε τους αναιρεσιβλήτους να καταβάλουν στον αναιρεσείοντα, εις ολόκληρον έκαστος, το ποσό των 12.391,87 ευρώ. Με τον τέταρτο, κατά το πέμπτο μέρος του, λόγο της αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ.11 ΚΠολΔ πλημμέλεια, στην οποία φέρεται ότι υπέπεσε το Εφετείο, με το να μη λάβει υπόψη του έγγραφα και συγκεκριμένα α) την υπ' αριθ. 7974/1999 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, από την οποία προέκυπτε ότι η αξία των αυτών ακινήτων κατά το χρόνο του συμβιβασμού καθορίσθηκε στο ποσό των 30.000 δρχ.

κατά μ2 και β) τους πίνακες υπολογισμού της αντικειμενικής αξίας των οικοπέδων ...... του Υπουργείου Οικονομικών, που αμφότερα είχε επικαλεστεί και προσκομίσει ο αναιρεσείων. Με τα έγγραφα αυτά αποδεικνυόταν, κατά τον αναιρεσείοντα, πράγμα, που είχε ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα, αποδεικνυόταν ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο (1991) η ανά τ.μ.

αξία των ανωτέρω ακινήτων είναι κατά πολύ ανώτερη των 15.000 δρχ. ανά τ.μ., που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ανερχόμενη στο ποσό των 30.000 δρχ. ανά τ.μ. με βάση τα παραπάνω έγγραφα. Από τις με ημερομηνία από 22-3-2005 εμπροθέσμως κατατεθείσες προτάσεις αυτών ενώπιον του Εφετείου κατά τη συζήτηση της υποθέσεως, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, προκύπτει, ότι πράγματι ο αναιρεσείων επικαλέσθηκε ως προσκομιζόμενα τα ως άνω έγγραφα σ' εκείνο το Δικαστήριο στην παραπάνω συζήτηση, στη δε προσβαλλόμενη απόφαση δεν διαπιστώνεται έλλειψη προσκομιδής των εν λόγω εγγράφων.

Από την ίδια δε την προσβαλλόμενη απόφαση, δηλαδή τόσο από το όλο αιτιολογικό της (ελάσσων πρόταση) όσο και από την καταχωρισμένη σ' αυτή γενική μνεία ότι το Δικαστήριο έλαβε υπόψη " τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι" δημιουργείται αμφιβολία αν το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε για το σχηματισμό της κρίσης του και τα παραπάνω κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία που ο αναιρεσείων επικαλέστηκε προς απόδειξη του ουσιώδους ισχυρισμού του σχετικά με την αξία των ακινήτων, ενόψει και του ότι το Εφετείο δεν ασχολείται, καθόλου με τα εν λόγω έγγραφα, ούτε τα μνημονεύει ειδικώς.

Επομένως, ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Μετά την παραδοχή του λόγου αυτού πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως. Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, σύμφωνα με το άρθρου 580 § 3 του ΚΠολΔ, στο ίδιο Εφετείο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει καταργημένη τη δίκη ως προς τους τρίτη και τέταρτο των αναιρεσιβλήτων Ψ3 και Ψ4.

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 7446/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Ιανουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ