Supreme Court dismisses appeal against first-instance judgment due to inadmissible additional intervention and lack of appeal grounds.

Απόφαση 1891 / 2023 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1891/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Μουλιανιτάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρουλιώ Δαβίου, Μαρία Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αγαθή Δερέ-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Οκτωβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "Δήμος Τρικκαίων", με Α.Φ.Μ 997830264, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχό του Δημήτρη Παπαστεργίου, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Θεοδώρα-Μαρίνα Μπαρσούκη, και κατέθεσε σημείωμα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Β. Κ. του Θ. και Κ., 2) Μ. συζύγου Β. Κ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δήμο Θανάσουλα, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Κοινοποιητέα στους: 1) Ν. Τ. του Α., 2) Δ. Μ. του Κ., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-7-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και την από 11-2-2014 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που συνεκδικάσθηκαν στο Ειρηνοδικείο Τρικάλων, με την επ' ακροατηρίω προφορικώς ασκηθείσα πρόσθετη παρέμβαση υπέρ του ως άνω ενάγοντος Δήμου Τρικκαίων, των ήδη προς ους η κοινοποίηση. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 117/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 18/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 16-7-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Από τη διάταξη του άρθρου 558 του ΚΠολΔ, κατά την οποία "η αναίρεση απευθύνεται κατά εκείνων οι οποίοι ήταν διάδικοι στη δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση ή των καθολικών διαδόχων ή των κληρονόμων τους", προκύπτει, ότι η αίτηση αναίρεσης δεν απευθύνεται κατά του προσθέτως παρεμβάντος στη δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, διότι αυτός δεν είναι κύριος διάδικος, εκτός αν κατά τη δίκη εκείνη ανέλαβε τον δικαστικό αγώνα, οπότε κατέστη κύριος διάδικος ή η αναίρεση αφορά την πρόσθετη παρέμβαση, σε κάθε όμως περίπτωση ο προσθέτως παρεμβαίνων καλείται στη συζήτηση της αναίρεσης (άρθρο 81 παρ. 3 ΚΠολΔ), άλλως αυτή (συζήτηση) κηρύσσεται απαράδεκτη, εκτός αν η πρόσθετη παρέμβαση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, οπότε ο παρεμβάς δεν καλείται στις περαιτέρω διαδικαστικές πράξεις (ΑΠ 1036/2022, ΑΠ 946/2019), τούτο δε λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως από τον Άρειο Πάγο (ΑΠ 1286/2022, ΑΠ 1036/2022).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων η υπόθεση αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Ενώπιον του Ειρηνοδικείου Τρικάλων ασκήθηκαν η από 03-07-2013 διεκδικητική αγωγή του αναιρεσείοντος και η από 11-02-2014 διεκδικητική αγωγή των αναιρεσιβλήτων, και οι Δ.

Μ. του Κ. και Ν. Τ. του Α., ήδη προς ους η κοινοποίηση, άσκησαν, προφορικώς, κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, πρόσθετη υπέρ του αναιρεσείοντος παρέμβαση και κατά των αναιρεσιβλήτων. Επί των αγωγών και των πρόσθετων παρεμβάσεων, που συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, η 117/2015 οριστική απόφαση, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή του αναιρεσείοντος και οι πρόσθετες υπέρ αυτού παρεμβάσεις ως κατ' ουσίαν αβάσιμες, και έγινε δεκτή η αγωγή των αναιρεσιβλήτων και αναγνωρίστηκαν (συγ)κύριοι της αναφερόμενης εδαφικής λωρίδας, εμβαδού 75,83 τ.μ., με παράγωγο και πρωτότυπο τρόπο.

Η ασκηθείσα έφεση και πρόσθετοι λόγοι έφεσης του αναιρεσείοντος καθώς και η ασκηθείσα, από 27-07-2017, (νέα) πρόσθετη παρέμβαση των προαναφερθέντων, απορρίφθηκαν, ως κατ' ουσίαν αβάσιμες, με την προσβαλλόμενη με αριθμ. 18/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων, δικάσαντος ως Εφετείου. Την αναίρεση της απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 16-07-2018 αίτηση αναίρεσης.

Όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου και τη συζήτηση αυτής, οι, ανωτέρω, προς ους η κοινοποίηση, Δ. Μ. του Κ. και Ν. Τ. του Α., δεν εμφανίστηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Από τις με αριθμ. ... εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Λάρισας, που προσκομίζει και επικαλείται ο αναιρεσείων, με επιμέλεια της οποίου επισπεύδεται η συζήτηση, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης, με την, στη συνέχεια αυτής 1798/28-11-2019, πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου περί ορισμού του Γ' Τμήματος ως αρμοδίου για την εκδίκαση της υπόθεσης και την κάτωθι αυτής πράξη του Αντιπροέδρου του ανωτέρω τμήματος, με την οποία ορίστηκε δικάσιμος η 20-05-2020, με κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Κατά την ανωτέρω συνεδρίαση ματαιώθηκε η συζήτηση της υπόθεσης, λόγω της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων εξαιτίας της πανδημίας Covid 19. Με βάση τις διατάξεις του άρθρου 74 παρ. 2 ν. 4690/30-05-2020, ορίστηκε, αυτεπαγγέλτως, με την από 19-04-2021 πράξη του Προέδρου του Γ Πολιτικού Τμήματος, ως νέα δικάσιμος η 07-04-2021 και εγγράφηκε στο οικείο πινάκιο, η πράξη γνωστοποιήθηκε με ανάρτηση της πράξης την πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων (solon.gov.gr), στο site του Αρείου Πάγου, www.areiospagos.gr, στη διαδικτυακή πύλη της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων portal.olomeleia.gr, οπότε ματαιώθηκε η συζήτηση της, λόγω αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων εξαιτίας της πανδημίας Covid 19 και, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 83 παρ. 2 του ν. 4790/2021, ορίστηκε, αυτεπαγγέλτως, με πράξη του Προέδρου του ως άνω τμήματος, ως νέα ημέρα συζήτησης της αίτησης η δικάσιμος της 20-10-2021, και εγγράφηκε στο οικείο πινάκιο, η πράξη γνωστοποιήθηκε με ανάρτηση της πράξης την πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων (solon.gov.gr), στο site του Αρείου Πάγου, www.areiospagos.gr, στη διαδικτυακή πύλη της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων portal.olomeleia.gr, οπότε η υπόθεση αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας και η υπόθεση εγγράφηκε από τον γραμματέα στο οικείο πινάκιο.

Οι κατά τα ως άνω ματαιώσεις της συζήτησης, συνεπεία της προαναφερόμενης αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 74 παρ. 2 ν. 4690/2020, 83 παρ. 2 του ν. 4790/2021 και η αναβολή της υπόθεσης για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, ισχύει ως κλήτευση των προς ους η κοινοποίηση (άρθρ. 226 παρ. 4 ΚΠολΔ), οι οποίοι είχαν κλητευτεί νομίμως για την αρχική δικάσιμο της 20-05-2020.

Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρίς την παρουσία των προς ους η κοινοποίηση της αίτησης αναίρεσης (άρθρ. 576 παρ. 3 ΚΠολΔ). Η παραπάνω αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ, άρθρο 74 παρ άρθρο 74 παρ. 1 του ν. 4690/2020), Είναι, συνεπώς, παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

II. [1] Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ΑΝ 1539/1938 "περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων": "1. Τα επί των ακινήτων κτημάτων δικαιώματα του Δημοσίου εις ουδεμία υπόκεινται παραγραφήν. 2. Παραγραφή δικαιώματος του Δημοσίου επί ακινήτου κτήματος αρξάμενη προ της ισχύος του παρόντος νόμου, ουδεμίαν νόμιμον συνέπειαν έχει, αν αύτη δεν συνεπληρώθει μέχρι τούδε κατά τους προϊσχύσαντας νόμους".

Επίσης, κατά το άρθρο 1 του Ν.Δ. 31/1968 όπως είχε αντικατασταθεί με το άρθρο 62 του Ν. 1416/1984 και ισχύει ως άνω μετά την αντικατάστασή του με την παρ. 11 άρθρ. 1 Ν. 2307/1995 και άρθρα 2, 3 και 4 του ίδιου ως άνω Ν.Δ. "ΟΤΑ-Εφαρμογή διατάξεων περί δημοσίων κτημάτων-προνομίων Δημοσίου": "1. Ως προς τα κτήματα των Δήμων και Κοινοτήτων εφαρμόζεται η νομοθεσία που ισχύει εκάστοτε για την προστασία της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου εκτός από τα άρθρα 8 έως 20 του α.ν. 1539/1938 (ΦΕΚ Α' 488).

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι τα ακίνητα των ΟΤΑ (Δήμων και Κοινοτήτων) είναι ανεπίδεκτα νομής ή χρησικτησίας εκ μέρους τρίτου, υπό την προϋπόθεση ότι οι Δήμοι είναι κύριοι των εξαιρουμένων της χρησικτησίας ακινήτων πραγμάτων και ο χρόνος της κτητικής παραγραφής και μάλιστα της έκτακτης χρησικτησίας δεν είχε συμπληρωθεί μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου 1968, οπότε και άρχισε να ισχύει το Ν.Δ. 31/1968.

Η ανωτέρω ρύθμιση, ως ειδική και εξαιρετική, εφαρμόζεται μόνο προκειμένου επί ακινήτων ανηκόντων στην κυριότητα των Ο.Τ.Α. (ΑΠ 237/2021, ΑΠ 1237/2021). [2] Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 369, 1033, 1192 αρ. 1, 1194 και 1198 ΑΚ προκύπτει, ότι η κυριότητα αποκτάται παραγώγως, ύστερα από συμφωνία, μεταξύ του κυρίου και εκείνου που την αποκτά, ότι μετατίθεται σ' αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη αιτία, η οποία γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που υποβάλλεται σε μεταγραφή.

Για τη μεταβίβαση, με τον τρόπο αυτό, της κυριότητας του ακινήτου, προϋπόθεση είναι εκείνος που συμφώνησε την μεταβίβασή της να ήταν κύριος του ακινήτου (ΑΠ 1284/2022, ΑΠ 1325/20222, ΑΠ 138/2021). [3] Από τις διατάξεις των άρθρων 974, 1041, 1045 και 1051 ΑΚ προκύπτει ότι για την κτήση κυριότητας ακινήτου με τακτική χρησικτησία, απαιτείται άσκηση νομής με καλή πίστη και νόμιμος ή νομιζόμενος τίτλος για μία δεκαετία και με έκτακτη χρησικτησία απαιτείται άσκηση νομής επί συνεχή εικοσαετία, με τη δυνατότητα, και στις δύο περιπτώσεις, εκείνου που απέκτησε τη νομή αυτού με καθολική ή ειδική διαδοχή να συνυπολογίσει στο χρόνο της δικής του νομής και το χρόνο νομής του δικαιοπαρόχου του (ΑΠ 881/2022, ΑΠ 341/2022).

Άσκηση της νομής επί ακινήτου αποτελούν οι υλικές και εμφανείς πάνω σ' αυτό πράξεις που προσιδιάζουν στη φύση και τον προορισμό του και κατά την αντικειμενική συναλλακτική αντίληψη είναι δηλωτικές εξουσίασης αυτού, κατά τρόπο διαρκή και σταθερό, με διάνοια κυρίου. Τέτοιες δε πράξεις είναι και η εποπτεία, η επίβλεψη, η επίσκεψη, η καλλιέργεια, η παραχώρηση σε τρίτον με ή χωρίς αντάλλαγμα, η φύλαξη, ο καθαρισμός η οριοθέτηση και η καταμέτρηση των διαστάσεών του, η περιτοίχιση και η ανοικοδόμηση, η ένταξή του στην υποβαλλόμενη προς την αρμόδια ΔΟΥ δήλωση ακίνητης περιουσίας (Ε9), χωρίς να απαιτείται και ο ημερολογιακός προσδιορισμός των επί μέρους πράξεων μέσα στο χρόνο της χρησικτησίας, περί της συνδρομής των οποίων κρίνει το Δικαστήριο κατά την κοινή αντίληψη με βάση τα συγκεκριμένα περιστατικά σε κάθε περίσταση (ΑΠ 1400/2022, ΑΠ 340/2022, ΑΠ 138/2021).

III. [1] Κατά το άρθρο 560 του ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο για τους αναφερόμενους σ' αυτήν λόγους. Οι διατάξεις του άρθρου 560 του ΚΠολΔ είναι ειδικές ως προς τους λόγους αναίρεσης των αναφερόμενων στο άρθρο αυτό αποφάσεων και αποκλείουν την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, που αναφέρονται στους λόγους αναίρεσης των αποφάσεων των υπόλοιπων δικαστηρίων (ΑΠ 1040/2022, ΑΠ 1199/2021, ΑΠ 288/2020). [2] Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αρ. 1α' του ΚΠολΔ (όμοια της 559 αρ. 1α' του ΚΠολΔ), κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν δεν ήσαν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφήρμοσε τον νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013).

Με το λόγο αυτό αναίρεσης, ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Στην τελευταία περίπτωση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο αποκλειστικά και μόνο με βάση τα πραγματικά περιστατικά, που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν απεδείχθηκαν (ΑΠ 571/2022, ΑΠ 1080/2021).

Ο λόγος αυτός για να είναι ορισμένος πρέπει να εκτίθενται στο αναιρετήριο, η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και μάλιστα ενάριθμα, δηλαδή ορισμένο άρθρο ορισμένου νόμου (ΟλΑΠ 18/2005), το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου (ΟλΑΠ 32/1996), επί νομικών σφαλμάτων κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς οι αντίστοιχες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλ.

τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά και υπό τα οποία συντελέστηκε η επικαλούμενη παράβαση του κανόνα του ουσιαστικού δικαίου (ΟλΑΠ 20/2005, ΑΠ 1346/2022, ΑΠ 1040/2022). [3] Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 560 αρ. 6 του Κ.Πολ.Δ. (όμοια της 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ), που αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93§3 του Συντάγματος, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδρύεται ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο στήριξε την κρίση του, για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ελεγχθεί αν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόστηκε (ΑΠ 901/2021, ΑΠ 754/2021, ΑΠ 731/2019).

Για να είναι ορισμένος ο λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η έλλειψη νόμιμης βάσης απαιτείται, πλην άλλων, να αναφέρεται στο αναιρετήριο, α) ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε εκ πλαγίου (ΑΠ 1346/2022, ΑΠ 1109/2022, ΑΠ 357/2018), β) ο ισχυρισμός, ως προς τον οποίο παρουσιάζεται η έλλειψη, η ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα των αιτιολογιών (ΑΠ 608/2007), γ) τα στοιχεία, από τα οποία προτάθηκε παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας, δ) οι κρίσιμες πραγματικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης πλήρως και όχι αποσπασματικά και επιλεκτικά (ΑΠ 1109/2022, ΑΠ 887/2019, ΑΠ 658/2019). [4] Στην προκείμενη περίπτωση, ο, από τον αρ. 1α του άρθρου 560 ΚΠολΔ, πρώτος λόγος αναίρεσης, κατά το οικείο σκέλος αυτού, με τον οποίο ο αναιρεσείων πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση για παραβίαση των διατάξεων του άρθρου 2 και 4 παρ. 1 το α.ν. 1539/1938 και άρθρ. 1 παρ. 1 του ν. 31/1968, για το λόγο ότι η νομή του ιδιώτη επί ακινήτου του αναιρεσείοντος Δήμου, μετά την ισχύ του ν.δ/τος 31/1968 δεν άγει σε κτήση κυριότητας με χρησικτησία, για το διάστημα από την επόμενη της αγοράς του επίδικου ακινήτου, από 03-04-1981 έως το έτος 2013, εκθέτοντας ότι η ένδικη εδαφική λωρίδα περιήλθε στον αναιρεσείοντα ο.τ.α., με το με αριθμ. ...

συμβόλαιο της συμβ/φου Τρικάλων Μ. Π.-Σ., που μεταγράφηκε νόμιμα, είναι απαράδεκτος, λόγω αοριστίας. Και, τούτο, διότι, δεν αναφέρονται οι πραγματικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης και, τουλάχιστον, οι παραδοχές αυτής, με βάση τις οποίες ο αναιρεσείων κατέστη κύριος της επίδικης εδαφικής λωρίδας, με παράγωγο ή με πρωτότυπο τρόπο, και μάλιστα πριν από την άσκηση πράξεων νομής διανοία κυρίου των αναιρεσιβλήτων, αφού, κατά τα εκτιθέμενα η απαγόρευση πράξεων νομής σε βάρος ακινήτου των ο.τ.α.

προϋποθέτουν προγενέστερη κτήση κυριότητας από τον ο.τ.α..

[5] Ο, από τον αρ. 1α του άρθρου 560 ΚΠολΔ πρώτος λόγος, κατά το οικείο σκέλος αυτού, με τον οποίο ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση, επικαλούμενος ότι οι αντίδικοι ουδέποτε άσκησαν επί του επίδικου δημοτικού χώρου πράξεις νομής και διακατοχής αλλά μόνο στάθμευαν τα οχήματά τους, η υποβολή τοπογραφικών διαγραμμάτων, που υποβάλλονται για έκδοση άδειας οικοδομής στην αρμόδια πολεοδομία, στα οποία αποτυπώνεται η έκταση της ιδιοκτησίας του αιτούντος την άδεια οικοδομής και, μάλιστα, καθ' υπόδειξη των ορίων με ευθύνη του ιδιοκτήτη (όχι του πολιτικού μηχανικού που υπογράφει), και η έγκριση και χορήγηση της άδειας οικοδομής, η επίκλησή τους δεν προσδίδει ούτε αποδεικνύει δικαίωμα κυριότητας νομής και κατοχής επί του αποτυπούμενου οικοπέδου του αιτούντος την άδεια της οικοδομής, και με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, κατά το οικείο σκέλος αυτού, επικαλούμενος τα προαναφερθέντα και επιπλέον "...περιορίζεται στην έγγραφη υπεύθυνη δήλωση επί του τοπογραφικού διαγράμματος αιτούντος ότι τα όρια του οικοπέδου είναι αυτά που δηλώνει ως ιδιοκτήτης του, υπαγόμενος στις ποινικές διατάξεις περί ψευδούς δηλώσεως ενώπιον της αρχής" είναι απαράδεκτοι, λόγω αοριστίας.

Και, τούτο διότι δεν διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο: 1) ο κανόνας δικαίου που παραβιάστηκε και μάλιστα ενάριθμα, και 2) οι παραδοχές της προσβαλλόμενης, αλλά ο αναιρεσείων περιορίζεται στο να διαλάβει στο αναιρετήριο μόνο το από την προσβαλλόμενη δικό του συμπέρασμα, ότι δεν αποτελούν οι αναφερόμενες πράξεις νομής διανοία κυρίου επί ακινήτου, που άγουν στη κτήση κυριότητας, με έκτακτη χρησικτησία, επ' αυτού.

[6] Ο, από τον αρ. 6 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι στέρησε νόμιμης βάσης την προσβαλλόμενη απόφαση, επικαλούμενος ότι κατέληξε στο απορριπτικό της αγωγής κυριότητας του αναιρεσείοντος πόρισμα της μη ύπαρξης κυριότητάς του, με παράγωγο τρόπο επί της επίδικης εδαφικής λωρίδας, και στην παραδοχή της αγωγής κυριότητας των αναιρεσιβλήτων, και την ύπαρξη νόμιμου τίτλου του αναιρεσείοντος, ως προς την ένσταση ίδιας κυριότητας, δεχόμενο "...Το συμβόλαιο αυτό αγοράς εκ μέρους του Δήμου Τρικκαίων συνόδευε το τοπογραφικό διάγραμμα που προαναφέρθηκε, για πρώτη, δε, φορά συντάχθηκε για το οικόπεδο αυτό τοπογραφικό διάγραμμα το έτος 2001, με τα όριά του να υποδεικνύονται από τον πωλητή.

Στη, δε, αποδοχή κληρονομιάς ο Δ. Τ. δεν αποδέχεται οικόπεδο έκτασης 231τ.μ., όπως εκείνο που πώλησε στο Δήμο Τρικκαίων, αλλά, μεταξύ άλλων, ένα οικόπεδο έκτασης 400 τ.μ., ευρισκόμενο όπου βρισκόταν το πωληθέν. Στο συμβόλαιο πώλησης, όμως, παρότι γίνεται απευθείας αναφορά στην αποδοχή κληρονομιάς, στην οποία στηρίζεται η κυριότητα του-πωλητή, δεν εξηγείται πως καταλήγει να πωλείται ένα οικόπεδο με έκταση που δεν εμφανίζεται να αναφέρεται οπουδήποτε σ' αυτή (αποδοχή κληρονομιάς).

Από την αποδοχή κληρονομιάς, που προηγείται της πώλησης του οικοπέδου στο Δήμο Τρικκαίων, δεν μπορεί να εξαχθεί το ασφαλές συμπέρασμα, ούτε καν να πιθανολογηθεί, ότι στο οικόπεδο που ο πωλητής αποδέχθηκε περιλαμβανόταν το επίδικο τμήμα..." χωρίς επαρκή άλλως αντιφατική αιτιολογία, ως προς το παραπάνω κρίσιμο ζήτημα, δέχθηκε ότι ο δικαιοπάροχος του αναιρεσείοντος, Δ.

Τ. δεν αποδέχεται οικόπεδο έκτασης 231 τ.μ., όπως εκείνο που πώλησε στον Δήμο Τρικκαίων, αλλά, μεταξύ άλλων, ένα οικόπεδο έκτασης 400 τ.μ., ευρισκόμενο όπου βρίσκεται ο πωληθέν, δηλαδή δέχεται ότι μέσα στα 400 τ.μ. είναι και το πωληθέν, στη συνέχεια δέχεται ότι "δεν εξηγείται πως καταλήγει να πωλείται ένα οικόπεδο με έκταση που δεν εμφανίζεται να αναφέρεται οπουδήποτε σ' αυτήν (αποδοχής κληρονομιάς)" και στη συνέχεια ότι "από την αποδοχή κληρονομιάς, που προηγείται της πώλησης του οικοπέδου στο Δήμο Τρικκαίων, δεν μπορεί να εξαχθεί το ασφαλές συμπέρασμα, ούτε καν να πιθανολογηθεί, ότι στο οικόπεδο που ο πωλητής αποδέχθηκε περιλαμβανόταν το επίδικο τμήμα...", είναι απαράδεκτος, λόγω αοριστίας, διότι δεν αναφέρονται στο αναιρετήριο: 1) ο κανόνας του ουσιαστικού δικαίου που εκ πλαγίου παραβιάστηκε, και μάλιστα ενάριθμα, και 2) οι πραγματικές παραδοχές της προσβαλλόμενης πλήρως και όχι αποσπασματικά και, από τον αναιρεσείοντα, επιλεκτικά.

[7] Σύμφωνα με το άρθρο 560 αρ. 5 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης, που είναι αντίστοιχη αυτής του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, ως "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ή λόγου έφεσης (ΑΠ 902/2019, ΑΠ 1681/2018).

Εννοιολογικό, επομένως, στοιχείο του αυτοτελούς πραγματικού ισχυρισμού που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, θεωρείται κάθε περιστατικό το οποίο, αφηρημένα λαμβανόμενο, οδηγεί στη γέννηση ή στη κατάλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή, την ανταγωγή, την ένσταση ή την αντένσταση (ΟλΑΠ 25/2003, ΟλΑΠ 3/1997, ΑΠ 1568/2022).

Όμως, δεν αποτελούν πράγματα τα επικαλούμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και, πολύ περισσότερο, η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων (ΑΠ 1142/2022, ΑΠ 883/2021, ΑΠ 514/2021), τα έγγραφα και το περιεχόμενο τους (ΑΠ 226/2016). Για το ορισμένο του παραπάνω λόγου πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ποιος είναι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός, να είχε προταθεί παραδεκτά στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, αλλά και να επαναφέρθηκε παραδεκτά (με λόγο έφεσης ή αναλόγως κατά το άρθρο 240 ΚΠλοΔ με τις προτάσεις) και στο δεύτερο βαθμό (ΑΠ 1431/2022, ΑΠ 755/2022) και να αναφέρεται αυτό στο αναιρετήριο (ΑΠ 1638/2022, ΑΠ 831/2021), εκτός αν υπάγεται στις εξαιρέσεις του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 43/1990) ή πρόκειται για ισχυρισμό, που παραδεκτά, κατά το άρθρο 527 ΚΠολΔ, προτάθηκε για πρώτη φορά στην κατ' έφεση δίκη, που επίσης πρέπει να διευκρινίζεται στο αναιρετήριο, ποια είναι η ουσιώδης επιρροή του στην έκβαση της δίκης καθώς και οι πραγματικές παραδοχές του δικαστηρίου επί του ισχυρισμού (ΑΠ 258/2023, ΑΠ 510/2022, ΑΠ 1431/2022).

Στην προκείμενη περίπτωση, ο, από τον αρ. 5 του άρθρου 560 ΚΠολΔ δεύτερος λόγος αναίρεσης, κατά το οικείο σκέλος αυτού, με τον οποίο ο αναιρεσείων πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση ότι, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και, ειδικότερα, α) την επικληθείσα και προσκομισθείσα από το αναιρεσείον, με αριθμ. 795/02-10-2017 ένορκη βεβαίωση, που έλαβε χώρα με επιμέλεια του αναιρεσείοντος και μετά από νόμιμη κλήτευση των αναιρεσιβλήτων καθώς και τα λοιπά αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκε και προσκόμισε στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, β) το από 28-02-2013 Υπηρεσιακό Σημείωμα του Αστυνομικού Τμήματος Περιφέρειας Τρικάλων, γ) τη με αριθμ. 1/2013 απόφαση της Αντεισαγγελέως Τρικάλων, επί της ασκηθείσας από τον αναιρεσείοντα 06-03-2013 αίτησης ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία ο αναιρεσείων επανέκτησε τη νομή επί της επίδικης εδαφικής λωρίδας, και δ) την προταθείσα από τον αναιρεσείοντα ένσταση ιδίας κυριότητας, επικαλούμενος ότι κατέστη κύριος, με το με αριθμ. ...

συμβόλαιο πώλησης της συμβ/φου Τρικάλων Μαρίας Σιδηρά, που μεταγράφηκε νόμιμα, ασκώντας ο δικαιοπάροχος του Δήμος Κόζιακα, και μετά τη συγχώνευση του ο αναιρεσείων, στην επίδικη εδαφική λωρίδα, ως περιλαμβανόμενη στο συμβόλαιο αγοραπωλησίας και χωρίς αντίδραση των αναιρεσιβλήτων, με τις αναφερόμενες εμφανείς πράξεις διανοία κυρίου, και ειδικότερα, εργασίες καθαρισμού από τα ερείπια της παλαιάς οικίας Χρήστου Τζερεμέ (δικαιοπάροχο-πωλητή) και ισοπέδωσης της, σε επαφή με τον υπάρχοντα στο όριο του εξωτερικού τοίχου της οικοδομής των αναιρεσιβλήτων, υπαίθριας τουαλέτας, εργασίες ασφαλτόστρωσης μέχρι το όριο της ιδιοκτησίας των αναιρεσιβλήτων, χρήση ως δημοτικού χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων των δημοτών του ….., από το έτος 2003 έως 30-1-2013, οπότε, το πρώτον, οι αναιρεσείβλητοι κατέλαβαν αυτήν, δηλαδή για δέκα ολόκληρα χρόνια είναι απαράδεκτος.

Ειδικότερα, κατά τα μεν παραπάνω με στοιχεία-α, β, γ-διότι, κατά τα προεκτεθέντα, δεν αποτελούν πράγμα κατά την έννοια του αρ. 5 του άρθρου 559 ΚΠολΔ τα αποδεικτικά μέσα της ένορκης βεβαίωσης και των εγγράφων ούτε το περιεχόμενο τους ούτε η αξιολόγηση αυτών και των λοιπών αποδεικτικών μέσων από το δικαστήριο ουσίας, και, συνεπώς, δεν ιδρύεται ο παραπάνω λόγος αναίρεσης, κατά δε το παραπάνω με στοιχείο-δ-, λόγω αοριστίας, διότι δεν διαλαμβάνεται στο αναιρετήριο ο τρόπος που προτάθηκε η ένσταση ιδίας κυριότητας στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, και αν επαναφέρθηκε, με λόγο έφεσης ή πρόσθετο λόγο αυτής, ούτε αν υπάγεται στις εξαιρέσεις του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Κατόπιν αυτών, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί. Τέλος, δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων δεν ορίζονται, λόγω έλλειψης αιτήματος αυτών, οι οποίοι δεν κατέθεσαν προτάσεις, και ούτε με τη δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ υποβλήθηκε σχετικό αίτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16-07-2018 αίτηση αναίρεσης του Δήμου Τρικκαίων κατά της με αριθμό 18/2018 απόφασης του ως Εφετείου δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Μαΐου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Δεκεμβρίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ