188/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 188 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 188/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πέτρο Τσαντίλα.

Του αναιρεσιβλήτου: ........., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λεωνίδα Πανούση, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-8-1989 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 127/1990 του ίδιου Δικαστηρίου και 8096/1991 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 24-6-1994 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Αθανασίου, διάβασε την από 22-10-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε τη μερική αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως κατά παραδοχή ως βασίμων αμφοτέρων των (μοναδικών) λόγων αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 2. παρ.3 του ν.201/1975, "από 1ης Ιανουαρίου 1976 εις το απασχολούμενον προσωπικόν των Νοσηλευτικών ιδρυμάτων ν.δ.2592/1953 επί οκτάωρον ημερησίως καταβάλλεται αμοιβή δια μίαν ώρα ημερησίως, υπολογιζομένη κατά τις διατάξεις του εδαφίου γ' της παρ. 3 του άρθρου 5 του ν.δ. 4548/1956 και από 1-1-1977 αμοιβή δια δυο ώρας ημερησίως".

Έχει ήδη κριθεί με την υπ' αριθ. 10/2005 απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου 100 του Συντάγματος ότι, κατά την έννοια της ως άνω διατάξεως, η πρόσθετη αυτή αμοιβή καταβάλλεται ως κίνητρο για την προσέλευση μισθωτών σε θέσεις προσωπικού των νοσηλευτικών ιδρυμάτων, ενόψει της εξαιρετικά επίπονης εργασίας και του μικρού ύψους των αποδοχών, όπως αναφέρεται και στην εισηγητική έκθεση.

Η αμοιβή αυτή δεν αποτελεί αντάλλαγμα για απασχόληση πέραν του νομίμου ωραρίου, αλλά αποτελεί τμήμα των νόμιμων αποδοχών του προσωπικού, το οποίο κατά την έναρξη ισχύος του ν.201/1975 είχε νόμιμη υποχρέωση παροχής οκτάωρης ημερήσιας απασχόλησης. Η μεταγενέστερη δια νομού μείωση του νόμιμου ωραρίου εργασίας δεν συνεπάγεται την κατάργηση ή τη μείωση της εν λόγω πρόσθετης αμοιβής" διότι η οκτάωρη ημερήσια απασχόληση προβλέπεται από το νόμο για τον προσδιορισμό των εργαζομένων που δικαιούνται την αμοιβή και όχι ως ουσιαστική προϋπόθεση απαραίτητη για την εκάστοτε καταβολή αυτής.

Επομένως, την πρόσθετη αυτήν αμοιβή δικαιούνται όσοι απασχολούνται κατά πλήρες ωράριο σε θέσεις προσωπικού των νοσηλευτικών ιδρυμάτων, το οποίο κατά τον κρίσιμο χρόνο της έναρξης της ισχύος του ν.201/1975 είχε υποχρέωση οκτάωρης ημερήσιας απασχόλησης. Η αμοιβή αυτή, λόγω της φύσεώς της ως μέρους των νόμιμων αποδοχών των ανωτέρω κατηγοριών εργαζομένων, δεν αποτελεί επίδομα και για το λόγο αυτό δεν καταργήθηκε με το άρθρο 19 του ν.1505/1984, το οποίο αφορά τα ρητώς κατονομαζόμενα επιδόματα, μεταξύ των οποίων και το ειδικό νοσοκομειακό επίδομα του άρθρου 2 παρ.1 του ν.201/1975.

Η ίδια άποψη διατυπώθηκε και στις υπ' αριθ. 1693/2007 και 2724/2006 αποφάσεις του ΣΤ' Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, που αφορούν και εργαζομένους που είχαν προσληφθεί υπό την ισχύ νόμιμου ωραρίου οκτώ (8) ωρών ημερησίως. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, δέχτηκε, εκτός άλλων, και ότι ο αναιρεσίβλητος προσλήφθηκε στις ...... (προφανώς δυνάμει συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου) ως καθαριστής από το αναιρεσείον Νοσοκομείο, που είναι ν.π.δ.δ.

και από τότε μέχρι και τις 30-6-1937 εργαζόταν με την εν λόγω ιδιότητα στο τελευταίο χωρίς διακοπή καθ' όλο το νόμιμο ωράριο των καθαριστών. Περαιτέρω δε δέχτηκε ειδικώς και ότι, μολονότι ο αναιρεσίβλητος, ο οποίος, σύμφωνα με τα παραπάνω, κατά το ένδικο χρονικό διάστημα (από 1-1-1985 έως και 30-6-1987) εργαζόταν στο αναιρεσείον Νοσοκομείο ως καθαριστής "καθ' όλο το νόμιμο ωράριο των καθαριστών", δηλαδή, όπως εκτιμάται, επί εξάωρο και μόνο ημερησίως κατά τις εργάσιμες ημέρες κάθε εβδομάδας (α' εδ.

της παρ.28 της υπ' αριθ.42/1981 και, σε κάθε περίπτωση, της υπ'αριθ. 41/1981 αποφάσεων του Δ.Δ.Δ.Δ. Πειραιώς, που κηρύχθηκαν εκτελεστές, η μεν πρώτη με την υπ'αριθ.16170 της 4/11-8-1981 απόφαση του Υπουργού Εργασίας, η δε δεύτερη με την υπ' αριθ.16169 της 4/6-8-1981 απόφαση του ίδιου Υπουργού, η δε από αυτές πρώτη κηρύχθηκε και υποχρεωτική με την υπ' αριθ. 18749 της 23-11/4-1! 1981 απόφαση του ίδιου Υπουργού), εν τούτοις αυτός δικαιούνταν να λάβει την πρόσθετη αμοιβή για δύο ώρες ημερησίως του άρθρου 2 παρ.3 του ν.201/1975 και ακολούθως απέρριψε ως αβάσιμο τον πρώτο λόγο της εφέσεως του αναιρεσείοντος Νοσοκομείου κατά της υπ' αριθ. 127/1990 αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών) κατά το μέρος του με το οποίο υποστηριζόταν ότι εσφαλμένως δεν έγινε δεκτό ότι ο αναιρεσίβλητος κατά το ως άνω ένδικο χρονικό διάστημαδεν δικαιούνταν να λάβει την αμέσως πιο πάνω πρόσθετη αμοιβή.

Με το δεύτερο (και τελευταίο) λόγο αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, προβάλλεται ότι το Εφετείο, με το να κρίνει όπως αμέσως πιο πάνω αναφέρεται, παραβίασε την προαναφερόμενη διάταξη ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 2 παρ.3 του ν.201/1975. Ενόψει όμως των όσων εκτέθηκαν, είναι φανερό ότι η βασιμότητα του παραπάνω λόγου της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως εξαρτάται κυρίως από το αν η ως άνω υπ' αριθ. 10/2005 απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου 100 του Συντάγματος, με την οποία, όπως προαναφέρθηκε, ήρθη αμφισβήτηση αναφορικά με την έννοια της διατάξεως του άρθρου 2 παρ.3 του ν.201/1975, ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 51 παρ.1 και 2 του Κώδικα για το κατά το άρθρο 100 του Συντάγματος Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν.345/1976, και στην περίπτωση προσωπικού των Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων ν.δ.2592/1953, που είχε προσληφθεί μετά την έναρξη της ισχύος του ν.201/1975 υπό την ισχύ νόμιμου ωραρίου μικρότερου των οκτώ (8) ωρών ημερησίως και απασχολήθηκε μόνο κατά το νόμιμο αυτό (μικρότερο του οκταώρου) ωράριο, όπως στην προκειμένη περίπτωση.

Κατόπιν τούτου κρίνεται αναγκαία η παραπομπή του ως άνω λόγου αναιρέσεως στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, διότι δημιουργείται ζήτημα με γενικότερο ενδιαφέρον, σύμφωνα με το άρθρο 563 παρ.2 στοιχ. β' του ΚΠολΔ. Επιφυλάσσεται δε το Τμήμα τούτο να αποφανθεί επί του από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως, που δεν ερευνήθηκε, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση της παραβιάσεως της ως άνω διατάξεως του α' εδ.

της παρ.28 της υπ'αριθ. 41/1981 αποφάσεως του Δ,Δ,Δ.Δ. Πειραιώς (και σε κάθε περίπτωση της παρόμοιας αντίστοιχης επίσης ως άνω διατάξεως του α' εδ. της παρ. 28 της υπ' αριθ.42/1981 αποφάσεως του ίδιου Δ.Δ.Δ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΎΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου το δεύτερο (και τελευταίο) λόγο της από 24 Ιουνίου 1994 αιτήσεως του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών "ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ" για αναίρεση της υπ' αριθ. 8096/1991 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 5 Δεκεμβρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 5 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ