Supreme Court allows appeal against appellate court for insufficient reasoning on foreign judgment enforcement.

Απόφαση 1886 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1886/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 20 Μαΐου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Τ. του Γ., κατοίκου ... , ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παντελή Χατζηχαραλάμπους με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Β.-Β. Β. του Γ., συζύγου Α. Τ., κατοίκου ... , η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παπαδάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-7-2005 αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης και την από 1-9-2005 κύρια παρέμβαση του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1200/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 590/2007 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 24-1-2008 αίτησή του. Εκδόθηκε η 1305/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της αιτήσεως. Ήδη η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με την από 24-4-2012 κλήση του αναιρεσείοντος.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευφημία Λαμπροπούλου ανέγνωσε την από 22-9-2009 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως κατά παραδοχή των πρώτου και τρίτου κατά ένα μέρος λόγων αυτής.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αναιρεσείοντος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 79, 80, 747 και 752 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας είναι δυνατή η άσκηση κυρίας ή πρόσθετης παρεμβάσεως, εφόσον βεβαίως συντρέχει η κατά το άρθρο 68 του ίδιου κώδικα διαδικαστική προϋπόθεση της υπάρξεως αμέσου εννόμου συμφέροντος στο πρόσωπο του παρεμβαίνοντος. Εξάλλου από τις προσδιορίζουσες την έννοια της κυρίας και της πρόσθετης παρεμβάσεως διατάξεις των άρθρων 79 και 80 Κ.Πολ.Δ., ερμηνευόμενες σε συνδυασμό προς τη φύση και το σύνολο των διατάξεων της διαδικασίας της εκουσίας δικαιοδοσίας, κατά την οποία κατά κανόνα δεν υπάρχει αντιδικία, προκύπτει ότι, αν ο παρεμβαίνων υποστηρίζει την αίτηση, η παρέμβαση είναι πρόσθετη, ενώ, αν αντιδικεί, ζητώντας είτε την απόρριψη της αιτήσεως είτε την παραδοχή δικού του αιτήματος, η παρέμβαση είναι κύρια (Α.Π. 1076/2002).

Στην προκειμένη περίπτωση με την από 1-9-2005 παρέμβασή του που άσκησε με αυτοτελές δικόγραφο ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ο αναιρεσείων ζήτησε την απόρριψη της από 14-7-2005 αιτήσεως της αναιρεσίβλητης, με την οποία η τελευταία ζητούσε αφενός μεν την αναγνώριση του δεδικασμένου που απέρρεε από την αλλοδαπή απόφαση με την οποία κηρύχθηκε λυμένος ο γάμος της με αυτόν και της ανατέθηκε η επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων τους, αφετέρου δε την κήρυξη εκτελεστής και στην Ελλάδα της ίδιας αποφάσεως κατά το μέρος της που καταδίκασε τον ήδη αναιρεσείοντα στην καταβολή διατροφής υπέρ της ιδίας και των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την παρέμβαση αυτή ως μη νόμιμη, στη συνέχεια δε το εφετείο απέρριψε την έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά το μέρος της με το οποίο αυτός παραπονούνταν για την απόρριψη της παρεμβάσεώς του, με την αιτιολογία ότι "αυτός (παρεμβαίνων) στρεφόμενος κατά της αρχικής αιτούσας δεν ζητεί την παραδοχή δικού του αιτήματος, ήτοι ρυθμιστικού υπέρ αυτού μέτρου, εναντίον των συμφερόντων της αρχικής αιτούσας αλλά την απόρριψη της αίτησης της τελευταίας, ώστε να μην αναγνωρισθεί το αιτούμενο δεδικασμένο και η εκτελεστότητα της αναφερόμενης αλλοδαπής απόφασης".

Έτσι που έκρινε το εφετείο παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο και συνεπώς ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο ο αναιρεσείων, επικαλούμενος το άρθρο 559 αριθ.14 Κ.Πολ.Δ., αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πιο πάνω πλημμέλεια, είναι βάσιμος.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 323 αριθ. 2 έως 5 και 905 παρ.1, 2 και 3 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι απόφαση αλλοδαπού πολιτικού δικαστηρίου κηρύσσεται εκτελεστή στην Ελλάδα, εφόσον: 1) είναι εκτελεστή κατά το δίκαιο του τόπου όπου εκδόθηκε, 2) η υπόθεση κατά τις διατάξεις του ελληνικού δικαίου υπαγόταν στη δικαιοδοσία του δικαστηρίου του κράτους στο οποίο ανήκει το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση, 3) ο διάδικος που νικήθηκε δεν στερήθηκε το δικαίωμα της υπερασπίσεως και γενικότερα της συμμετοχής στη δίκη, εκτός αν η στέρηση έγινε σύμφωνα με διάταξη που ισχύει και για τους υπηκόους του κράτους στο οποίο ανήκει το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση, 4) δεν είναι αντίθετη προς απόφαση ελληνικού δικαστηρίου που εκδόθηκε στην υπόθεση και αποτελεί δεδικασμένο για τους διαδίκους μεταξύ των οποίων εκδόθηκε η απόφαση του αλλοδαπού δικαστηρίου και 5) δεν είναι αντίθετη προς τα χρηστά ήθη ή προς τη δημόσια τάξη.

Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα εξής: "Μετά από σχετική αγωγή της αιτούσας [ήδη αναιρεσίβλητης] ενώπιον του ανωτάτου δικαστηρίου της επαρχίας του Κεμπέκ της περιφέρειας Μόντρεαλ Καναδά, κατά του τότε συζύγου της Α. Τ. [κυρίως παρεμβαίνοντος και ήδη αναιρεσείοντος], εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 500-12-272201-033 απόφασή του, με την οποία:

α) κηρύχθηκε λυμένος ο μεταξύ τους γάμος που είχε τελεσθεί στις 15-8-1990 στο Ηράκλειο Κρήτης, β) ανατέθηκε η επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων τους Α., Π. και Γ. στην αιτούσα μητέρα τους και γ) υποχρέωσε τον εναγόμενο Α. Τ. να καταβάλει στην αιτούσα-ενάγουσα ήδη εφεσίβλητη: α) ετήσια διατροφή υπέρ των τριών ανηλίκων τέκνων τους το ποσό των 28.252 δολαρίων Καναδά πληρωτέων σε δόσεις ...

αρχής γενομένης από το μήνα Απρίλιο 2005 ... β) για ετήσια διατροφή των τέκνων της ύψους 24.429 δολαρίων (Καναδά) για την περίοδο από 15 Μαρτίου 2004 έως την 31 Μαρτίου 2004 ... γ) για ετήσια διατροφή στην ίδια ατομικά το ποσό των 36.918 δολαρίων Καναδά πληρωτέων σε δόσεις ... αρχής γενομένης από το μήνα Απρίλιο 2005 και λήγοντας στις 31 Μαρτίου 2008 ...

δ) για καθυστερούμενα ποσά διατροφής της ίδιας (συζύγου) ποσό 38.456 δολαρίων για την περίοδο από 15 Μαρτίου 2004 έως την 31 Μαρτίου 2005 ... και τέλος ε) επιφυλάχθηκε να αποφασίσει αναφορικά με την αξίωση της ενάγουσας για επίδομα αποζημίωσης και για την αξίωση του εναγομένου για συμβολή ή επιστροφή χρημάτων ...".

Στη συνέχεια το εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του παραδοχές περί ελλείψεως δικαιοδοσίας του αλλοδαπού δικαστηρίου όσον αφορά τα αιτήματα της αγωγής για λύση του γάμου των διαδίκων και για ανάθεση της επιμέλειας των ανηλίκων τέκνων τους στην αιτούσα, οι οποίες (παραδοχές) δεν ενδιαφέρουν εν προκειμένω, περαιτέρω δε δέχθηκε τα εξής: "Αντίθετα υπό τα εκτιθέμενα ως άνω περιστατικά προκύπτει ότι είχε δικαιοδοσία το αλλοδαπό δικαστήριο να επιληφθεί της υποθέσεως όσον αφορά το αίτημα της αγωγής περί επιδικάσεως διατροφής στην αιτούσα και στα υπ' αυτής εκπροσωπούμενα τέκνα των διαδίκων, καθόσον για την επίμαχη διαφορά, η οποία δεν είναι "μη περιουσιακού χαρακτήρα", ο εκκαλών ...

αναγνώρισε την αρμοδιότητα και δικαιοδοσία του αλλοδαπού δικαστηρίου με δήλωση προς αυτό του πληρεξουσίου του δικηγόρου κατά την εκδίκαση της αγωγής και παραδεκτώς σύμφωνα με το ελληνικό δικονομικό δίκαιο δημιουργήθηκε η τοπική αρμοδιότητα του αλλοδαπού δικαστηρίου ... τα δε ελληνικά δικαστήρια θα είχαν υπό ανάλογες προϋποθέσεις δικαιοδοσία να δικάσουν μια τέτοια διαφορά ...

Η απόφαση αυτή ως προς την ως άνω καταψηφιστική της διάταξη είναι εκτελεστή κατά το δίκαιο της έκδοσής της, αφού η έφεση που άσκησε κατ' αυτής (αποφάσεως) ο εναγόμενος ήδη εκκαλών την 31-3-2005 απορρίφθηκε την 12 Μαΐου 2005 από το εφετείο της περιφέρειας του Μόντρεαλ ... δεν είναι αντίθετη προς απόφαση ελληνικού δικαστηρίου που εκδόθηκε στην ίδια υπόθεση και αποτελεί δεδικασμένο για τους διαδίκους για τους οποίους εκδόθηκε αυτή (αλλοδαπή απόφαση).

Συντρέχουν επομένως όλες οι προϋποθέσεις για να κηρυχθεί εκτελεστή στην Ελλάδα η περί ης πρόκειται απόφαση όσον αφορά την επιδίκαση διατροφής στην αιτούσα και στα υπ' αυτής εκπροσωπούμενα τέκνα της". Με βάση αυτές τις παραδοχές το εφετείο δέχθηκε μερικώς την έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία είχε απορριφθεί η κύρια παρέμβασή του και είχε γίνει δεκτή η αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης, είχε αναγνωρισθεί το δεδικασμένο που απέρρεε από την αλλοδαπή απόφαση κατά το μέρος που με αυτήν λύθηκε ο γάμος των διαδίκων και ανατέθηκε η επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων στην αιτούσα, είχε δε κηρυχθεί εκτελεστή στην Ελλάδα η ίδια απόφαση κατά το μέρος που με αυτήν επιδικάστηκε διατροφή στην αιτούσα ατομικά και στα εκπροσωπούμενα από την ίδια ανήλικα τέκνα των διαδίκων.

Αφού δε το εφετείο εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση μόνο ως προς τη διάταξή της με την οποία αναγνωρίστηκε το δεδικασμένο που απέρρεε από την αλλοδαπή απόφαση κατά το μέρος που με αυτήν λύθηκε ο γάμος των διαδίκων και ανατέθηκε η επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων στην αιτούσα, απέρριψε την αίτηση κατά το σκέλος της αυτό.

Με βάση τα πιο πάνω το Εφετείο στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του νομίμου βάσεως αφού διέλαβε σ' αυτήν ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα της συνδρομής ή μη των προϋποθέσεων κηρύξεως της ανωτέρω αλλοδαπής αποφάσεως εκτελεστής στην Ελλάδα κατά το μέρος της που επιδικάστηκε με αυτήν διατροφή υπέρ της αιτούσας και των ανηλίκων τέκνων των διαδίκων, ειδικότερα δε παρέλειψε να αποφανθεί αν συνέτρεχε και το στοιχείο της μη αντιθέσεως της αλλοδαπής αποφάσεως προς τα χρηστά ήθη ή προς τη δημόσια τάξη. Συνεπώς ο τρίτος κατά το πρώτο σκέλος του λόγος αναιρέσεως, κατά το μέρος του κατά το οποίο ο αναιρεσείων, επικαλούμενος το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ., αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πιο πάνω πλημμέλεια, είναι βάσιμος.

Επομένως πρέπει να γίνουν δεκτοί οι αναιρετικοί αυτοί λόγοι, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το προαναφερθέν μέρος της, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 590/2007 απόφαση του Εφετείου Κρήτης κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το μέρος της αυτό προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουλίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στις 8 Οκτωβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ