Supreme Court partially allows appeal against deportation order due to contradictory reasoning regarding social integration.

Απόφαση 1882 / 2018 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1882/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Χυτήρογλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονυσία Μπιτζούνη - Εισηγήτρια, Βασιλική Ηλιοπούλου, Βασιλική Μπαζάκη - Δρακούλη και Μαρία Βασδέκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 19 Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Δημητρίου Παπαγεωργίου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση αναιρέσεως του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου H... H...Z... - J... G., ..., μονίμου κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Πρόδρομου Σταθόπουλου, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 790/2018 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19.07.2018 αίτηση αναιρέσεως, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 1033/2018.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα που πρότεινε να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο κατά τη διάταξή της περί απελάσεως,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Το άρθρο 35 παρ. 2 εδ. α' του Ν.3459/2006 (Κώδικα Νόμων για τα Ναρκωτικά) όριζε, ότι "Για αλλοδαπούς που καταδικάζονται για παράβαση των άρθρων του παρόντος Κεφαλαίου σε ποινή κάθειρξης, το δικαστήριο διατάσσει την ισόβια απέλασή τους από τη χώρα, εκτός αν συντρέχουν σπουδαίοι λόγοι, ιδίως οικογενειακοί, που δικαιολογούν την παραμονή τους, οπότε ισχύουν και γι' αυτούς οι ρυθμίσεις της παρ. 1" (για την απαγόρευση διαμονής σε ορισμένους τόπους).

Στη συνέχεια, με το άρθρο 100 παρ. 1 του Ν.4139/2013, ορίστηκε ότι από την έναρξη ισχύος (20.3.2013) του νέου τούτου νόμου, που αφορά και τα ναρκωτικά, καταργείται ο άνω Ν.3459/2006, εκτός των διατάξεων των άρθρων 1 παρ. 2, 58 και 61 αυτού. Ενόψει τούτων, για την απέλαση αλλοδαπών καταδικαζομένων σε κάθειρξη και για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών, εφαρμόζεται πλέον η γενική διάταξη του άρθρου 74 του Π.Κ.

Κατά δε τη διάταξη του εν λόγω άρθρου 74 παρ. 1 εδ. α' Π.Κ., όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 23 Ν.4055/2012 και ήδη ισχύει μετά την εκ νέου αντικατάστασή της με το άρθρ. 4 Ν.4322/2015, όντας ευμενέστερη για τον κατηγορούμενο (οπότε είναι εφαρμοστέα κατ' άρθρ. 2 παρ. 1 Π.Κ.) και από την προϊσχύσασα μορφή της ίδιας διατάξεως (74 παρ. 1 εδ.

α' Π.Κ), η οποία δεν έθετε προϋποθέσεις για την απέλαση αλλοδαπού, σε αντίθεση με το ήδη συμβαίνον, ορίζεται, ότι "με την επιφύλαξη των σχετικών διατάξεων που περιλαμβάνονται σε διεθνείς συμβάσεις που έχουν κυρωθεί από τη χώρα, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την απέλαση αλλοδαπού που καταδικάσθηκε σε κάθειρξη, εάν κρίνει ότι η παραμονή του στη χώρα δεν συμβιβάζεται προς τους όρους της κοινωνικής συμβίωσης, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως το είδος του εγκλήματος για το οποίο καταδικάστηκε, το βαθμό της υπαιτιότητάς του, τις ειδικές συνθήκες τέλεσης της πράξης, τις συνέπειες αυτής, το χρόνο παραμονής του στο ελληνικό έδαφος, τη νομιμότητα ή μη της παραμονής του, την εν γένει συμπεριφορά, τον επαγγελματικό προσανατολισμό, την ύπαρξη οικογένειας και γενικότερα το βαθμό ένταξης αυτού στην ελληνική κοινωνία".

Από το συνδυασμό των ως άνω διατάξεων προκύπτει, ότι το άρθρο 74 παρ. 1 εδ. α' Π.Κ., όπως ήδη κατά τα άνω ισχύει, περιέχει ευμενέστερες διατάξεις όσον αφορά στην απέλαση από τη χώρα των αλλοδαπών καταδικασθέντων σε ποινή καθείρξεως για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών, αφού η διάταξη του άρθρου 35 παρ. 2 του Ν.3459/2006, περί υποχρεωτικής απελάσεως, καταργήθηκε και το παραπάνω άρθρ. 74 παρ. 1 εδ.

α' Π.Κ., ως ισχύει αντικατασταθέν με το Ν.4055/2012 και ακολούθως με τον όμοιου περιεχομένου, ως προς το θέμα τούτο, Ν.4322/2015, προβλέπει δυνητική απέλαση αλλοδαπού για κακούργημα και, μάλιστα, υπό προϋποθέσεις. Εξ άλλου, η κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ., ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως, απαιτείται όχι μόνο για την απόφαση περί της ενοχής, δηλαδή την καταδικαστική ή απαλλακτική για την κατηγορία απόφαση του δικαστηρίου, αλλά για όλες τις αποφάσεις, ανεξάρτητα αν αυτές είναι οριστικές ή παρεμπίπτουσες ή αν η έκδοσή τους αφήνεται στη διακριτική, ελεύθερη ή ανέλεγκτη κρίση του δικαστή που τις εξέδωσε.

Έτσι, η απόφαση που διατάσσει την απέλαση, κατ' εφαρμογή του ανωτέρω άρθρου 74 Π.Κ., έχει κατά τούτο την επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, όταν αναφέρει σαφώς και χωρίς αντιφάσεις και λογικά κενά τα περιστατικά που συντρέχουν και καθιστούν αναγκαία την επιβολή της, και τα οποία (περιστατικά) ανάγονται στα κριτήρια - παραμέτρους του νόμου (άρθρ. 74 παρ. 1 ΠΚ), η έλλειψη παραθέσεως των οποίων καθιστά αυτήν αναιρετέα για τον προεκτεθέντα λόγο.- Στην προκείμενη περίπτωση, από τα πρακτικά της προσβαλλομένης απόφασης, τα οποία παραδεκτά επισκοπούνται, προκύπτει ότι ο αναιρεσείων αλλοδαπός (...

υπήκοος) καταδικάστηκε, για την αξιόποινη πράξη της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών (αγορά, μεταφορά, κατοχή, απόπειρα πώλησης) από μη εξαρτημένο άτομο. Παράλληλα του αναγνωρίστηκαν οι ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84 παρ. 2 α' και ε' ΠΚ με την ακόλουθη, κατά πιστή μεταφορά, αιτιολογία: "...Στον κατηγορούμενο πρέπει, να αναγνωρισθούν οι ελαφρυντικές περιστάσεις που έγιναν δεκτές από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο...

ο ίδιος (ο κατηγορούμενος) φαίνεται ότι σχετίζεται με κοινωνικές οργανώσεις, καθώς συμμετέχει μετά την αποφυλάκισή του το έτος 2012 σε σχετικές ομάδες αποφυλακισθέντων, σχετικά έγγραφα των οποίων αναγνώσθηκαν, επίσης συμμετέχει και σε θεατρικό εργαστήρι. Οι δραστηριότητες αυτές του κατηγορουμένου, τις οποίες αυτός ανέπτυξε μετά την τέλεση των παραπάνω πράξεων παράνομης διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, καθώς επίσης το γεγονός ότι εργάζεται σε επιχείρηση συστημάτων μόνωσης για αρκετό διάστημα πλέον κατέχοντας έμπιστη θέση ως εργατοτεχνίτης, συγκροτούν την αναγνώριση της ελαφρυντικής περίστασης της περ.

ε' του παρ.2 του άρθρου 84 Π.Κ..." Και του επιβλήθηκε συνολική ποινή καθείρξεως πέντε (5) ετών και χρηματική ποινή επτά χιλιάδων (7.000,00) Ευρώ. Τέλος, διατάχθηκε (κατά πλειοψηφία) και "η απέλασή του από τη χώρα μετά την οριστική έκτιση της ποινής που του επιβλήθηκε και η επί δεκαετία απαγόρευση επανεισόδου του στη χώρα", κατ' εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 74 παρ. 1 ΠΚ, ως ίσχυε κατά το χρόνο εκδίκασης της πράξης, με την ακόλουθη, αιτιολογία: "Το δικαστήριο, αποφασίζοντας κατά πλειοψηφία, λαμβάνοντας υπόψη τη διάταξη του άρθρου 74 Π.Κ.

και τις προϋποθέσεις της, δεδομένου ότι το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την απέλαση αλλοδαπού που καταδικάσθηκε σε κάθειρξη, εάν κρίνει ότι η παραμονή του αλλοδαπού στη χώρα δεν συμβιβάζεται προς τους όρους της κοινωνικής συμβίωσης, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως το είδος του εγκλήματος για το οποίο καταδικάσθηκε, το βαθμό της υπαιτιότητας του αλλοδαπού, τις ειδικές συνθήκες τέλεσης της πράξης, τις συνέπειες αυτής, το χρόνο παραμονής του αλλοδαπού στο ελληνικό έδαφος, τη νομιμότητα ή μη της παραμονής του, την εν γένει συμπεριφορά, τον επαγγελματικό προσανατολισμό, την ύπαρξη οικογένειας και γενικότερα το βαθμό ένταξης αυτού στην ελληνική κοινωνία...

κρίνει ότι πρέπει να διαταχθεί η απέλαση του κατηγορουμένου από τη χώρα μετά την έκτιση της ποινής του, την οποία έχει ήδη εκτίσει αφού αποφυλακίσθηκε στις 31.1.2012. Από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος βρίσκεται στη χώρα από το έτος 2002 και εργάζεται νόμιμα από το έτος 2003, ασφαλιζόμενος, χωρίς να έχει αποκτήσει οικογένεια.

Όμως δεν πέρασαν πολλά χρόνια και παρά την ύπαρξη εργασίας και την λόγω αυτής διαβίωσή του, ενεπλάκη στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών και μάλιστα σε κυκλώματα διακίνησης κατεργασμένης κάνναβης, προφανώς αποβλέποντας να αποκομίσει περισσότερα χρήματα. Ο κατηγορούμενος από οικονομικός μετανάστης ευρέθη να διακινεί ναρκωτικά σε σημαντικές ποσότητες και αξίας, χρησιμοποιώντας για τη μεταφορά τους ίδιο μεταφορικό μέσο.

Η συμπεριφορά αυτή είναι αντίθετη προς τις δομές και τις αξίες της ελληνικής κοινωνίας και δεν συμβαδίζει προς τους όρους της κοινωνικής συμβίωσης. Έτσι, αν και ο ίδιος βρίσκεται με νόμιμη εργασία στη χώρα από πολλά χρόνια, μιλώντας την ελληνική γλώσσα, διαπιστώνεται ότι ουσιαστικά δεν ενδιαφέρεται για την ένταξή του στην ελληνική κοινωνία.

Συνεπεία όλων αυτών, πρέπει να διαταχθεί η απέλαση του κατηγορουμένου με την απαγόρευση επανεισόδου του στη χώρα για χρονικό διάστημα δέκα ετών, όπως προβλέπεται στην παρ.2 του άρθρου 74 Π.Κ., απορριπτομένου του σχετικού αιτήματος του." Με αυτά όμως που δέχτηκε το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, καθόσον αφορά στη διάταξη περί απέλασης, που επιβλήθηκε στον αναιρεσείοντα, η προσβαλλόμενη απόφαση έχει αντιφατική αιτιολογία, καθόσον ενώ καταλήγει ότι "...ουσιαστικά (ο αναιρεσείων) δεν ενδιαφέρεται για την ένταξή του στην ελληνική κοινωνία", συγχρόνως αναφέρει "...ότι αυτός εργάζεται νόμιμα από το 2003", καθώς και ότι "...βρίσκεται σε νόμιμη εργασία στη χώρα από πολλά χρόνια, μιλώντας την ελληνική γλώσσα...".

Επιπροσθέτως δε η καταληκτική ως άνω παραδοχή ότι "(ο αναιρεσείων) ουσιαστικά δεν ενδιαφέρεται για την ένταξή του στην ελληνική κοινωνία", έρχεται σε αντίθεση και με τις προηγούμενες παραδοχές που αφορούν την αναγνώριση της ελαφρυντικής περιστάσεως της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη, όπου γίνεται δεκτό ότι "...(ο αναιρεσείων) σχετίζεται με κοινωνικές οργανώσεις, καθώς συμμετέχει μετά την αποφυλάκισή του το έτος 2012 σε σχετικές ομάδες αποφυλακισθέντων, ...συμμετέχει και σε θεατρικό εργαστήρι, και ...

εργάζεται σε επιχείρηση συστημάτων μόνωσης για αρκετό διάστημα πλέον κατέχοντας έμπιστη θέση ως εργατοτεχνίτης...".

Οι θετικές αυτές παραδοχές που ανάγονται στο χρόνο παραμονής του στο ελληνικό έδαφος, στη νομιμότητα της παραμονής του, στην εν γένει συμπεριφορά αυτού και στο επάγγελμά του, κατά λογική συνέπεια θα έπρεπε να οδηγούν στη διαπίστωση πολύ μεγάλου βαθμού εντάξεως αυτού στην ελληνική κοινωνία. Έτσι, οι αντιφατικές παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως, που επισημάνθηκαν, πλήττουν την επάρκεια της αιτιολογίας ως προς το κεφάλαιο της διατάξεως περί απελάσεως. Επομένως, ο, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' Κ.Ποιν.Δ., μοναδικός λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη, κατά την ως άνω διάταξή της, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Μετά από αυτά, εφόσον δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι αναιρέσεως προς έρευνα, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και δη μόνο κατά τη διάταξή της περί απελάσεως του αναιρεσείοντος από τη χώρα και να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519 ΚΠοιν.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθ. 790/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών και δη μόνο κατά τη διάταξή της περί απελάσεως του αναιρεσείοντος από την χώρα.

Παραπέμπει την υπόθεση, ως προς το αναιρούμενο μέρος της, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Νοεμβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις .. Νοεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ