Supreme Court partially allows appeal against lower court's fee calculation and failure to rule on specific compensation request.

Απόφαση 1881 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1881/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Οκτωβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Το αναιρεσείον: Ελληνικό Δημόσιο, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομικών και τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Ηπείρου, που κατοικοεδρεύουν στην Αθήνα και στα Ιωάννινα, αντιστοίχως, και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο του Δημοσίου, Πάρεδρο του Ν.Σ.Κ, Ευάγγελο Μαρίνη, ο οποίος ανακάλεσε την από 18-10-2011 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε αυτοπροσώπως, κατέθεσε δε και την υπ' αριθ.19/21-10-2011 δήλωση καταχώρησης στα πρακτικά, για διόρθωση των υπ' αριθ. 6,7,8,13 και 14 στοιχείων του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως, καθώς και των προσθέτων λόγων αναιρέσεως.

Των αναιρεσιβλήτων:1. Δήμου Ηγουμενίτσας, ως διαδόχου του Δήμου Μαργαριτίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον Δήμαρχο του, 2. Γ. Κ. του Β. , 3. Α. Κ. του Ι., 4. Χ. Κ. του Ι., 5. Β. Τ. του Η., 6.Ε. Κ. του Α. (το ορθό από το εσφαλμένο του Η.), 7.Του Ιερού Ναού Αγίου Βασιλείου στον οποίο υπάγεται το παρεκκλήσιο Άγιος Ιωάννης, το ορθό (από το εσφαλμένο, Του Ιερού Ναού Αγίου Ιωάννη Μαργαριτίου), όπως νόμιμα εκπροσωπείται από την Εκκλησιαστική Επιτροπή της ενορίας του, 8. Θ. Κ. του Ν.,( το ορθό από το εσφαλμένο του Δ.), χας Γ. Κ., 9.Κ. Κ. του Δ., 10.Μ. Κ. του Δ., 11. Ι. Κ. του Δ., 12. Α. Κ. του Δ., 13. Β. Τ. (το ορθό από το εσφαλμένο Τ.) του Η., 14.Α. Μ. (το ορθό από το εσφαλμένο Μ.) του Α., κατοίκων απάντων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Γεώργιου Νικολέρη και κατέθεσε προτάσεις και την προσθήκη της αποδοχής της διόρθωσης, κατόπιν της δηλώσεως του αναιρεσείοντος.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-8-2007 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος για οριστικό προσδιορισμό αποζημίωσης που κατατέθηκε στο Εφετείο Κέρκυρας και τις ανταιτήσεις των άλλων διαδίκων για προσωρινό προσδιορισμό αποζημίωσης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας και αφού συνεκδικάσθηκαν εκδόθηκε η απόφαση 123/2088 οριστική του του Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25-11-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 4-10-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή κατά τον δεύτερο λόγο και να απορριφθεί για τους λοιπούς λόγους η αίτηση αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Για να είναι "πλήρης" η αποζημίωση και να ανταποκρίνεται στην αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου, όπως ορίζεται από το άρθ. 17 παρ. 2 του Συντάγματος, πρέπει η αξία αυτού να καθορίζεται με βάση την πραγματική - αγοραστική αξία αυτού, κατά τον κρίσιμο χρόνο της συζήτησης της αίτησης περί καθορισμού της αποζημίωσης και όχι με βάση (αποκλειστικά) την αντικειμενική αξία του ακινήτου, κατά το Ν. 3193/2003 (άρθ.9 αυτού), αφού εξάλλου, η τελευταία (αντικειμενική) συνήθως είναι αρκετά υποδεέστερη της πραγματικής - αγοραίας αξίας. Επομένως, το Εφετείο, το οποίο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, καθόρισε την οριστική αποζημίωση, για τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα (τα οποία βρίσκονται σε περιοχή που ισχύει το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας τους, κατά το άρθ. 9 του Ν. 3193/2003), με βάση την αποδεικνυόμενη, από τα αποδεικτικά στοιχεία, πραγματική (αγοραστική) αξία αυτών και όχι με βάση την (υποδεέστερη) αντικειμενική αξία αυτών, ορθώς έκρινε και δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, προβλεπόμενη πλημμέλεια, δια της μη εφαρμογής της ως άνω διάταξης, όπως αποδίδεται με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ο οποίος, κατά συνέπεια είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος.

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθ. 18 παρ. 4 εδ.5 του Ν. 2882/2001, που έχει εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση, λόγω του χρόνου κήρυξης της απαλλοτρίωσης, το Εφετείο αποφαίνεται ενιαίως τόσο για τη δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας, όσο και για τη δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης.

Τα δικαστικά έξοδα της δίκης οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης περιλαμβάνουν: α) τα γενόμενα για τη διεξαγωγή και υπεράσπιση της δίκης έξοδα που ήταν απαραίτητα (άρθρο 189 περ. 1 ΚΠολΔ), β) την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου, κατά περίπτωση, εκ ποσοστού επί της καθοριζομένης αποζημίωσης και δ.

αα) εκ 2% για τη σύνταξη αιτήσεως ή ανταιτήσεως δι αυτοτελούς δικογράφου ή κυρίας παρεμβάσεως επίσης δι' αυτοτελούς δικογράφου, νομίμως κοινοποιουμένων, ββ) εξ 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί της αιτήσεως ή της δι αυτοτελούς δικογράφου ανταιτήσεως ή της δι ιδίου δικογράφου ασκηθείσης κυρίας παρεμβάσεως και γγ) εκ 2% για την άσκηση ανταιτήσεως ή κυρίας παρεμβάσεως δια των προτάσεων ή τη σύνταξη απλών προτάσεων επί της αιτήσεως του υπέρ ου η απαλλοτρίωση (άρθρα 100 παρ. 1, 103, 107 παρ. 1 και 110 παρ. 3 του ν.δ 3026/1954 "Κώδικα περί Δικηγόρων".

Από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι όλοι οι παραστάντες ενώπιον του Εφετείου καθών η αίτηση - ανταιτούντες, άσκησαν ανταίτηση με τις προτάσεις τους, με την οποία ζητούσαν τον καθορισμό υψηλότερου ποσού αποζημίωσης, σε σχέση με την αίτηση του αιτούντος - νυν αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου.

Επομένως, σύμφωνα με τα καθοριζόμενα στις προαναφερθείσες διατάξεις, η αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου των καθών - ανταιτούντων έπρεπε να καθορισθεί σε 2% επί της καθοριζόμενης αποζημίωσης (αφού η ανταίτηση ασκήθηκε με τις προτάσεις και όχι με αυτοτελές - ιδιαίτερο δικόγραφο). Κατά συνέπεια, το Εφετείο, το οποίο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, καθόρισε την αμοιβή του κάθε πληρεξουσίου δικηγόρου των καθών - ανταιτούντων - νυν αναιρεσιβλήτων σε ποσοστό 3% επί του ποσού της αποζημίωσης, παρεβίασε ευθέως τις ως άνω διατάξεις (οι οποίες είναι ουσιαστικού δικαίου, ΑΠ 179/1984) και υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, κατά τον βάσιμο περί τούτου δεύτερο λόγο αναίρεσης, ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός.

ΙΙΙ. Με τον μοναδικό, από το άρθ. 559 αριθμ. 9 ΚΠολΔ λόγο του δικογράφου των προσθέτων λόγων αναίρεσης, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστο το υποβληθέν με την αίτηση του αιτούντος - νυν αναιρεσείοντα αίτημα, με το οποίο ζητούσε (αρνητικό αναγνωριστικό αίτημα), να απορριφθεί, ως απαράδεκτο (λόγω του ότι δεν είχε τηρηθεί η απαραίτητη καθοριζόμενη από το άρθ. 15 παρ. 2 Ν. 2882/2001 προδικασία) το αίτημα των ανταιτούντων - νυν αναιρεσιβλήτων, περί καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης, για το απομένον τμήμα των απαλλοτριωθέντων ακινήτων τους.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης, απέρριψε το αίτημα αυτό, το υποβληθέν με την, δια των προτάσεων ασκηθείσα ανταίτηση των καθών, ως απαράδεκτο, με την αιτιολογία ότι: το αίτημα αυτό αφορά "νέο κεφάλαιο, με διάφορη νομική θεμελίωση, που δεν διαλαμβάνεται στην αίτηση του αιτούντος Ελληνικού Δημοσίου, ώστε να θεωρηθεί συνεχόμενο κεφάλαιο και συνεπώς απαιτείται ιδιαίτερη αίτηση".

Πλην όμως, από την, παραδεκτώς, κατ' άρθ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση του δικογράφου της ένδικης (από 22-8-2007) αίτησης του νυν αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, προκύπτει ότι διαλαμβάνεται σ' αυτήν και αίτημα (αρνητικό) να μην καθορισθεί ιδιαίτερη αποζημίωση για τα απομένοντα, εκτός απαλλοτρίωσης, τμήματα των ακινήτων (σελίδες 3 και 4 της αίτησης), το οποίο (αίτημα) όπως προαναφέρθηκε το Εφετείο άφησε αδίκαστο, υποπέσαν έτσι στην από το άρθ. 559 αριθμ. 9 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια.

Επομένως, ο (μοναδικός) λόγος αναίρεσης του δικογράφου των προσθέτων λόγων είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, (μόνο) για το αίτημα του καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης για τα εναπομείναντα, εκτός απαλλοτρίωσης τμήματα των ακινήτων και για τη δικαστική δαπάνη, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι ηττηθέντες αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντα, (άρθ. 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθμ. 132/2008 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό αναιρούμενο μέρος αυτής, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Δεκεμβρίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Δεκεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ