1880/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1880 / 2018 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1880/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Χυτήρογλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου - Εισηγήτρια, Βασιλική Ηλιοπούλου και Βασιλική Μπαζάκη - Δρακούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Ιανουαρίου 2018, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ελένης Μετσοβίτου - Φλουρή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Α. Κ. του Β., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Χριστίνα Καπετανίδου, για αναίρεση της υπ'αριθ.275/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ορεστιάδας.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ορεστιάδας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθ.πρωτ....-11-2017 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../17.

Αφού άκουσε

Την πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη ...-11-2017 αίτηση αναιρέσεως που κατατέθηκε ενώπιον του Γραμματέα του Πλημμελειοδικείου Ορεστιάδας προσβάλλεται η 275/10-10-2017 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ορεστιάδας, που καταχωρήθηκε στο Ειδικό Βιβλίο στις 20-11-2017, με την οποία ο αναιρεσείων κρίθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της παραβάσεως του άρθρου 1, 2 Ν. 2112/1920 ως τροπ.

με το άρθρο 1 Ν. 4093/2012 σε συνδ. με άρθρ. 5 παρ. 3 Ν. 319/1955 και αρ.28 παρ. 1 ν. 3996/2011 και του επιβλήθηκε ποινή φυλακίσεως πέντε (5) μηνών ανασταλείσα επί τριετία, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και πρέπει να ερευνηθεί για το παραδεκτό και τη βασιμότητα των λόγων της. Κατά τη διάταξη του άρθρου 28 παρ. 1 του Ν. 3996/2011: Κάθε εργοδότης που παραβαίνει τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας τις σχετικές με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας και συγκεκριμένα...

την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης (άρθρ. 1, 2 Ν. 2112/1920) όπως τροπ. με άρθρ. 1 ν. 4093/2012), τιμωρείται με τις αναφερόμενες σ' αυτή ποινές. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι το προβλεπόμενο από αυτή ως άνω πλημμέλημα τιμωρείται ως γνήσιο έγκλημα παραλείψεως το οποίο συντελείται ευθύς ως ο υπόχρεος παραλείψει να καταβάλει στον δικαιούχο απολυόμενο μισθωτό την οφειλόμενη σ' αυτόν νόμιμη αποζημίωση.

Περαιτέρω κατά το άρθρο 14 παρ. 2 του Ν. 2810/2000 "περί Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων", "το ΔΣ εκπροσωπεί το συνεταιρισμό δικαστικώς και εξωδίκως. Την εκπροσώπησή του αυτή μπορεί να την αναθέτει στον πρόεδρο ή σε άλλο μέλος του ή στον κατά την παρ. 9 του άρθρου αυτού γενικό διευθυντή (μάνατζερ). Το ΔΣ μπορεί επίσης να αναθέτει την άσκηση αρμοδιοτήτων του σε μέλος αυτού ή στέλεχος ή υπάλληλο του συνεταιρισμού".

Ορίζεται δε, με την παρ. 4 του ίδιου άρθρου ότι "το ΔΣ είναι αρμόδιο να αποφασίζει για κάθε θέμα που αφορά στη διοίκηση του συνεταιρισμού, στη διαχείριση της περιουσίας και των υποθέσεων του και στην επιδίωξη του σκοπού του. Οι αρμοδιότητες του ΔΣ καθορίζονται στο καταστατικό". Έτσι, κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα, ο νόμος για την ύπαρξη ποινικής ευθύνης, ω$ προς τις αγροτικές συνεταιριστικές οργανώσεις, απαιτεί την ευθύνη του Διοικητικού Συμβουλίου (ΔΣ) ως συλλογικού (ενδοσυνεταιριστικού) οργάνου, είτε την ευθύνη του Πρόεδρου ή μέλους αυτού ή και τρίτου, εφόσον έχει ληφθεί σχετική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου (ΔΣ) του συνεταιρισμού ι ή έχει υπογράφει σχετική σύμβαση (ΑΠ 151/2013, 129/2012).

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση στερείται την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και ιδρύεται εκ τούτου λόγος αναιρέσεώς της από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ του ΚΠοινΔ, όταν δεν αναφέρονται σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για την συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό της αποφάσεως, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο, δεν υπάρχει δε έλλειψη αιτιολογίας και στην περίπτωση που αυτή εξαντλείται σε επανάληψη του διατακτικού της αποφάσεως, το οποίο, όμως, εκτός από τα τυπικά στοιχεία του κατηγορητηρίου, περιέχει και πραγματικά περιστατικά τόσο αναλυτικά και με τόση πληρότητα, ώστε να καθίσταται περιττή η διαφοροποίηση της διατυπώσεως του σκεπτικού της.

Ειδικότερα, η καταδικαστική απόφαση για παράβαση της ως άνω διατάξεως του ν.3996/2011 στερείται της απαιτούμενης αιτιολογίας, όταν δεν εκτίθεται σ' αυτήν με πληρότητα και σαφήνεια, πλην των προαναφερόμενων, προκειμένου περί Αγροτικού Συνεταιρισμού, η ιδιότητα υπό την οποία ενήργησε και εκπροσώπησε το Συνεταιρισμό ο κατηγορούμενος.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ορεστιάδας, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, κήρυξε ένοχο με το ελαφρυντικό με ταπεινών αιτίων τον αναιρεσείοντα παραβάσεως του άρθρου 28 παρ. 1 του Ν. 3996/2011 και τον καταδίκασε σε ποινή φυλακίσεως πέντε (5) μηνών ανασταλείσα.

Στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως, το δικάσαν Τριμελές Πλημμελειοδικείο, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των μνημονευομένων, κατά το είδος τους, αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε, ανελέγκτως, κατά λέξη, τα εξής: "Ο εκκαλών - κατηγορούμενος στο ... την 31-12-2013, ως εργοδότης με πρόθεση παραβίασε τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, και ειδικότερα ως Πρόεδρος της Ε.Α.Σ.

Διδυμοτείχου ενώ απασχολούσε την εγκαλούσα Π. Α. ως υπάλληλο γραφείου και κατήγγειλε την σύμβαση εργασίας στις 31-12-2013, δεν κατέβαλλε στην τελευταία την αποζημίωση λόγω καταγγελίας σύμβασης εργασίας η οποία ανέρχεται στο ποσό των 36.407,74 ευρώ. Κατόπιν τούτων, θεμελιουμένης της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης της αποδιδόμενης πράξεως της παράβασης άρθρου 1, 2 Ν.2112/20 ως τροπ.

με αρ. 1 Ν. 4093/12 σε συνδ. με αρθρ. 5 παρ.3 Ν.319/55 και αρ. 28 παρ.1ν 3996/2011, πρέπει να κηρυχθεί ένοχος ο εκκαλών - κατηγορούμενος, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό, απορριπτομένων των αρνητικών της κατηγορίας ισχυρισμών του εκκαλούντος - κατηγορουμένου, που υποβλήθηκαν δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του, περί έλλειψης δόλου, αφού η κακή οικονομική κατάσταση του συνεταιρισμού ανάγεται στη δική του σφαίρα ευθύνης και δεν αναιρεί το δόλο του κατηγορουμένου, καθώς και αυτού περί μη εκπροσώπησης του ως άνω νομικού προσώπου, αφού εκ του νόμου αυτός ευθύνεται λόγω της άνω ιδιότητάς του, την οποία δεν αρνείται, ως εκπρόσωπος αυτού.

Σημειώνεται ότι το γεγονός της θέσης σε εκκαθάριση του ως άνω νομικού προσώπου με την από 13-12-2013 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, δεν άναιρεί την ευθύνη του κατηγορουμένου, αφού, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην προηγηθείσα νομική σκέψη, η εκκαθάριση οποιασδήποτε ΕΑΣ, όπως είναι εν προκειμένω και η εργοδότρια επιχείρηση ..., διατάσσεται, κατ' άρθρο 19 παρ. 3 περ.

γγ' σε συνδυασμό με το άρθρο 4 παρ. 5 του ν. 4015/2011, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο, μόνο με δικαστική απόφαση του κατά τόπον αρμόδιου Μονομελούς Πρωτοδικείου, ύστερα από αίτηση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, δίχως να αρκεί, σε καμία περίπτωση, το επικαλούμενο και προσκομιζόμενο από την πληρεξούσια δικηγόρο του κατηγορουμένου με αριθμό 2ον και από 13-12-2013 πρακτικό της έκτακτης επαναληπτικής Γ.Σ.

της .... Τέλος, πρέπει να απορριφθούν οι υποβληθέντες, δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του εκκαλούντος κατηγορουμένου, αυτοτελείς ισχυρισμοί, περί αναγνώρισης στο πρόσωπό του των ελαφρυντικών περιστάσεων του άρθρου 84 παρ. 1α και δ του ΠΚ, ως αορίστως προβαλλόμενων, αφού δεν εκτέθηκαν πραγματικά περιστατικά που να τους στηρίζουν, ενώ η απλή μόνο διατύπωση του νόμου δεν αρκεί για τη θεμελίωσή τους (βλ.

ΑΠ 464/2013 δημ. στη ΝΟΜΟΣ), σε κάθε δε περίπτωση ως αναπόδεικτων, αφού δεν προέκυψαν συγκεκριμένα περιστατικά ανεπίληπτης διαβίωσης του εκκαλούντος κατηγορουμένου, ούτε ότι έδειξε ειλικρινή μετάνοια και επιδίωξε να άρει ή να μειώσει τις συνέπειες της πράξης του, δεχόμενου, ωστόσο, όπως και πρωτοδίκως του αυτοτελή ισχυρισμού του εκκαλούντος - κατηγορουμένου ότι ωθήθηκε στην παραπάνω πράξη λόγω οικονομικών δυσχερειών της ...

και όχι από ταπεινά αίτια (άρθρο 84 § 2β ΠΚ)" Ακολούθως δε κήρυξε ένοχο τον εκκαλούντα - κατηγορούμενο για το "ότι στο ..., την 31-12-2013, ως εργοδότης με πρόθεση παραβίασε τις διατάξεις τις εργατικής νομοθεσίας, και ειδικότερα ως Πρόεδρος της ... ενώ απασχολούσε την εγκαλούσα Π. Α. ως υπάλληλο γραφείου και κατήγγειλε την σύμβαση εργασίας στις 31-12-2013, δεν κατέβαλλε στην τελευταία την αποζημίωση λόγω καταγγελίας σύμβασης εργασίας η οποία ανέρχεται στο ποσό των 36.407,74 ευρώ και δέχθηκε ότι ο κατηγορούμενος ωθήθηκε στην παραπάνω πράξη από μη ταπεινά αίτια (84 παρ. 2 β ΠΚ)" Με αυτά που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση του από την απαιτούμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠοινΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν εκθέτει σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της παραβάσεως του άρθρου 28 παρ.1 του ν. 3996/2011 για το οποίο καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων.

Ειδικότερα, δεν προσδιορίζεται στην απόφαση: Αν είτε από το νόμο, είτε από απόφαση του ΔΣ της ενώσεως Αγροτικών Συνεταιρισμών ..., είτε από υπογραφή σχετικής συμβάσεως, ο κατηγορούμενος, με την πιο πάνω ιδιότητά του, είχε τη δυνατότητα να αποφασίζει για κάθε υπόθεση που ανάγεται στη διοίκηση και διαχείριση των υποθέσεων της Ε.Α.Σ., καθώς και να εκπροσωπεί την Ε.Α.Σ.

δικαστικώς και εξωδίκως, να συνάπτει συμβάσεις εργασίας και να καταβάλει στους απασχολουμένους τις αποδοχές και την αποζημίωσή τους σε περίπτωση απολύσεως. Επομένως, ο, από το άρθρο 510 § 1 στοιχ. Δ του ΚΠοινΔ, πρώτος λόγος αναιρέσεως κατά το σημείο που υποστηρίζονται τα αυτά είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει, κατά παραδοχήν του ανωτέρου λόγου, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από δικαστές άλλους, από εκείνους που τη δίκασαν προηγουμένως, είναι εφικτή (άρθρο 519 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 275/2017 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ορεστιάδας.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από δικαστές άλλους από εκείνους που τη δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Οκτωβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Νοεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ