Supreme Court allows appeal against insurance company's low disability compensation award in traffic accident case.

Απόφαση 187 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 187/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Αικατερίνη Βλάχου και Ευστάθιο Νίκα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Οκτωβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Β. Ρ. του Ε., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ντοκατζή.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ ΑΕΓΑΖ", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Καραγκούνη, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 15-10-2020 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-5-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4844/2011 μη οριστική και 3741/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2661/2014 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 6-4-2014 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 1549/2017 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλον δικαστή.

Εκδόθηκε η 1616/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12-7-2018 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αικατερίνη Βλάχου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο αναιρεσείων, με την από 30-5-2010 αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ζήτησε αποζημίωση, πρόσθετη αποζημίωση λόγω αναπηρίας και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης για τον τραυματισμό του σε τροχαίο ατύχημα που συνέβη κάτω από τις σ' αυτή περιγραφόμενες συνθήκες, κατά τη σύγκρουση του … ΙΧΕ αυτοκινήτου, στο οποίο ο ίδιος επέβαινε με το … ΙΧΕ αυτοκίνητο που ήταν ασφαλισμένο στην εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία.

Επί της αγωγής εκδόθηκε αρχικά η 4844/2011 μη οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που διέταξε ιατρική πραγματογνωμοσύνη ως προς την κατάσταση της υγείας του ενάγοντος και εν συνεχεία η 3741/2013 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία, αφού κρίθηκε ότι το ατύχημα οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ασφαλισμένου στην εναγομένη αυτοκινήτου, επιδικάστηκε στον ενάγοντα αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση, ενώ ως προς το κονδύλιο της πρόσθετης αποζημίωσης λόγω αναπηρίας που ενδιαφέρει στην παρούσα αναιρετική δίκη η αγωγή απορρίφθηκε κατ' ουσίαν.

Κατά της τελευταίας απόφασης και ως προς το προαναφερόμενο απορριφθέν αγωγικό κονδύλιο ο ενάγων άσκησε έφεση ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, το οποίο έκρινε όπως και το πρωτοβάθμιο και απέρριψε το σχετικό λόγο έφεσης. Η τελευταία απόφαση, κατόπιν ασκήσεως αναιρέσεως από μέρους του ενάγοντος, αναιρέθηκε ως προς το κεφάλαιο της πρόσθετης χρηματικής παροχής λόγω αναπηρίας με τη 1549/2017 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου και παραπέμφθηκε η υπόθεση προς περαιτέρω συζήτηση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων υπέστη μερική μόνιμη αναπηρία από το ατύχημα, για την οποία δικαιούται ως εύλογη αποζημίωση το ποσό των 15.000 ευρώ.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 931 του ΑΚ "η αναπηρία ή η παραμόρφωση, που προξενήθηκε στον παθόντα, λαμβάνεται υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του". Ως αναπηρία θεωρείται κάποια έλλειψη της σωματικής, νοητικής ή ψυχικής ακεραιότητας του προσώπου, ενώ ως παραμόρφωση, νοείται κάθε ουσιώδης αλλοίωση της εξωτερικής εμφάνισης του προσώπου, η οποία καθορίζεται όχι αναγκαίως κατά τις απόψεις της ιατρικής επιστήμης αλλά κατά τις αντιλήψεις της ζωής.

Περαιτέρω, ως μέλλον νοείται η επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου. Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής της αναπηρίας ή παραμόρφωσης στο μέλλον του προσώπου. Αρκεί και απλή δυνατότητα κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων. Η ΑΚ 931 προβλέπει επιδίκαση από το δικαστήριο χρηματικής παροχής στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση, εφόσον συνεπεία αυτών επηρεάζεται το μέλλον του.

Η χρηματική αυτή παροχή δεν αποτελεί αποζημίωση, εφόσον η τελευταία εννοιολογικά συνδέεται με την επίκληση και απόδειξη ζημίας περιουσιακής, δηλαδή διαφοράς μεταξύ της περιουσιακής κατάστασης μετά το ζημιογόνο γεγονός και εκείνης που θα υπήρχε χωρίς αυτό. Εξάλλου, η συνεπεία της αναπηρίας ή παραμόρφωσης ανικανότητα προς εργασία, εφόσον προκαλεί στον παθόντα περιουσιακή ζημία, αποτελεί βάση αξίωσης προς αποζημίωση, που στηρίζεται στη διάταξη του άρθρου 929 του ΑΚ (αξίωση διαφυγόντων εισοδημάτων).

Όμως, η αναπηρία ή παραμόρφωση ως τέτοια δεν σημαίνει κατ' ανάγκην πρόκληση στον παθόντα περιουσιακής ζημίας. Προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας ή παραμόρφωσης ως βλάβης του σώματος ή της υγείας του προσώπου, ως ενός αυτοτελούς έννομου αγαθού, που απολαύει και συνταγματικής προστασίας, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος, όχι μόνο στις σχέσεις των πολιτών προς το Κράτος αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις, χωρίς αναγκαίως η προστασία αυτή να συνδέεται με αδυναμία πορισμού οικονομικών ωφελημάτων ή πλεονεκτημάτων.

Έτσι, κατά την ορθή ερμηνεία της ίδιας διάταξης, με αυτή προβλέπεται η επιδίκαση στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση ενός εύλογου χρηματικού ποσού ακριβώς λόγω της αναπηρίας ή παραμόρφωσης, χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία, η οποία άλλωστε και δεν μπορεί να προσδιοριστεί, το ύψος δε του επιδικαζόμενου εύλογου χρηματικού ποσού καθορίζεται με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμόρφωσης, την ηλικία του παθόντος, καθώς και με τη συνεκτίμηση του ποσοστού τυχόν συνυπαιτιότητας του τελευταίου στην πρόκληση της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της κατά τη διάταξη του άρθρου 932 του ΑΚ αξίωσης για επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης.

Συνεπώς, και στην περίπτωση αυτή, όπως και στην περίπτωση της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, ο προσδιορισμός του επιδικαζόμενου εύλογου κατά την κρίση του Δικαστηρίου χρηματικού ποσού της προβλεπόμενης από το άρθρο 931 του ΑΚ χρηματικής παροχής εναπόκειται στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας και η περί αυτού κρίση του τελευταίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων και χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως είτε εκ πλαγίου.

Επιβάλλεται όμως να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και μάλιστα αυξημένης τυπικής ισχύος, υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, πράγμα που αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της πιο πάνω γενικής νομικής αρχής, ήτοι ως πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 του ΚΠολΔ (ΑΠ 548/2020, ΑΠ 142/2019, ΑΠ 1430/2018).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ.1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών... Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων, με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδει στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ με την αιτίαση ότι, κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας και καθ' υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής του ευχέρειας, το Εφετείο, κατά την εφαρμογή των διατάξεων ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 931 του ΑΚ και 25 παρ.1 του Συντάγματος, επιδίκασε σ' αυτόν, ως εύλογη χρηματική παροχή από τον τραυματισμό του, το ποσό των 15.000 ευρώ, το οποίο είναι δυσανάλογα μικρό σε σχέση με αυτά που επιδικάζονται σε ανάλογες περιπτώσεις και προκύπτουν από τις συνθήκες της αδικοπραξίας (του τροχαίου ατυχήματος), με βάση τα αναφερόμενα στην απόφαση προσδιοριστικά κριτήρια για τον καθορισμό αυτού.

Ως προς το κεφάλαιο αυτό το Εφετείο δέχτηκε τα εξής: "Ο ενάγων, κατά το ατύχημα που έλαβε χώρα στις 28-9-2008, και για το οποίο αποκλειστικά υπαίτιος κρίθηκε, με ισχύ δεδικασμένου, με την υπ' αριθμ. 2661/2014 απόφαση του δικαστηρίου τούτου, ο Δ. Β., οδηγός του με αριθμ. κυκλοφ. … ΙΧΕ αυτοκινήτου, το οποίο ήταν ασφαλισμένο στην ήδη εφεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία και συγκρούστηκε με το με αριθμ κυκλ … αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Μ.

Γ. και στο ' οποίο επέβαινε ο ενάγων, τραυματίστηκε σοβαρά και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο "Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης" όπου νοσηλεύθηκε από 28.09.2008 έως 05.12.2008 με διάγνωση κάκωση αριστερής ποδοκνημικής, συντριπτικό διατροχαντήριο κάταγμα αριστερού μηριαίου, για την αντιμετώπιση του οποίου την 02.10.2008 υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση ενδομυελικής ήλωσης super Nail και κάταγμα κάτω άκρου κερκίδας δεξιά, για την αντιμετώπιση του οποίου την 06.10.2008 υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση εξωτερικής οστεοσύνθεσης.

Την 08.10.2008 του τοποθετήθηκε σκελετική έλξη από τους μηριαίους κονδύλους αριστερά, λόγω αστάθειας του διατροχαντηρίου κατάγματος, η οποία παρέμεινε επί δίμηνο, εξήλθε από το νοσοκομείο με οδηγίες για έγερση και βάδιση με μερική φόρτιση και τραπεζοειδή βακτηρία, ενώ του χορηγήθηκε άδεια οκτώ(8) εβδομάδων και του συστήθηκε η διενέργεια εξήντα (60) συνεδριών φυσικοθεραπείας σε κέντρο αποκατάστασης.

Στη συνέχεια ο ενάγων μετέβαινε στα εξωτερικά ιατρεία του ίδιου νοσοκομείου για παρακολούθηση της υγείας του, ενώ η αναρρωτική άδεια του παρατάθηκε διαδοχικά μέχρι τον Οκτώβριο του 2009. Την 12.03.2009 διαπιστώθηκε πωρωθέν κάταγμα πτέρνας αριστερά και μετατραυματική οστεοπόρωση του αριστερού άκρου ποδός και της σύστοιχης ποδοκνημικής άρθρωσης, για την αντιμετώπιση της οποίας του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή κατά τη διάρκεια του 2009, ενώ από την εξέταση τρίπλεξ φλεβών κάτω άκρων διαπιστώθηκε μεγάλος θρόμβος στην αριστερή γαστροκνημική φλέβα.

Του επιτράπηκε φόρτιση του σκέλους μετά από δέκα(10) μήνες από το ατύχημα και πλήρης φόρτιση μετά την πάροδο ενός έτους. Την 5.11. 2009 διαπιστώθηκε ότι ο ενάγων βαδίζει με βακτηρία χειρός και ότι το διατροχαντήριο κάταγμα είναι πωρωμένο σε ραιβότητα, που προκαλεί βράχυνση του σκέλους κατά δύο(2) εκατοστά Η ίδια κατάσταση παρατηρήθηκε και την 29.11.2010 και πιθανολογήθηκε ότι θα απαιτηθεί νέα χειρουργική επέμβαση στο μέλλον, ενώ την 14.12.2010 διαπιστώθηκε επίσης ότι ο ενάγων χωλαίνει, λόγω ατροφίας των γλουτιαίων αριστερά και χρησιμοποιεί ανυψωτικό υποδήματος τριών(3) εκατοστών, και θα απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση στο μέλλον για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης.

Την 29.9.2011, κατά την εξέτασή του στο νοσοκομείο "Ιπποκράτειο" διαπιστώθηκε ότι ο ενάγων βαδίζει χωλαίνοντας λόγω βράχυνσης του σκέλους και ατροφίας μυών περί το ισχίο, χρησιμοποιεί ανυψωτικό υποδήματος τριών(3) εκατοστών, η κεφαλή του μηριαίου εμφανίζει ακτινολογικά άσηπτη νέκρωση και θα απαιτηθεί στο μέλλον αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και πιθανότατα ολική αρθροπλαστική του αριστερού ισχίου.

Αργότερα σύμφωνα με την από 24.8.2011, διαταχθείσα από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την υπ' αριθμ. 4844/2011, πραγματογνωμοσύνη του ορθοπεδικού χειρουργού Ιωάννη Τερζίδη, και την από 10.10.2011 συμπληρωματική έκθεση-διόρθωση του ιδίου, η κατάσταση της υγείας του ενάγοντος είχε ως εξής: Στο αριστερό ισχίο υπάρχει πώρωση του κατάγματος σε ραιβότητα και αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα, με αποτέλεσμα τη βράχυνση του σκέλους κατά 3,5 cm, και την αδυναμία πλήρους και κανονικής βάδισης, για την αντιμετώπιση του οποίου απαιτείται χειρουργική αφαίρεση του ενδομυελικού ήλου, ενώ μετά από πέντε(5) έως δέκα(10)έτη μπορεί να πραγματοποιηθεί χειρουργική επέμβαση με τοποθέτηση ολικής αρθροπλαστικής του ισχίου, που δίνει την δυνατότητα διόρθωσης της ανισοσκελίας, η οποία μέχρι τότε θα αντιμετωπίζεται μόνον με βοηθήματα.

Στις 05.03.2013 ο ενάγων εισήχθη στην ορθοπεδική κλινική του νοσοκομείου "ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ" Θεσσαλονίκης, όπου υποβλήθηκε σε αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης, εξήλθε την 13.03.2013(βλ την με αριθμ πρωτ 12061/15.03.2013 ιατρική βεβαίωση-γνωμάτευση) με οδηγίες για λήψη αντιπηκτικής αγωγής για δέκα(10) ημέρες, χορήγηση άδειας ενός(1) μηνός και αποφυγή φόρτισης (αρ)κάτω άκρου για ένα(1) μήνα.

Στις 03.06.2013 υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία για έλεγχο της ανισοσκελίας (βλ σχετ αξονική τομογραφία της ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ) και διαπιστώθηκε βράχυνση του αριστερού σκέλους σε σχέση με το δεξιό κατά 4 cm. Στην από 17.06.2013 (αριθμ πρωτ 27108) ιατρική βεβαίωση-γνωμάτευση του νοσοκομείου Θεσσαλονίκης - "ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ" αναφέρεται ότι ο ενάγων σήμερα "....βαδίζει χωλαίνοντας λόγω βράχυνσης του σκέλους και ατροφίας μυών περί το ισχίο, χρησιμοποιεί ανυψωτικό υποδήματος 4 cm, η κεφαλή του μηριαίου εμφανίζει σημεία ισχαιμικής νέκρωσης και θα χρειαστεί ολική αρθροπλαστική ΑΡ ισχίου στο μέλλον.".

Τέλος στην από 20.07.2013 ιατρική γνωμάτευση του ιατρού Α. Κ., ορθοπεδικού- χειρουργού, αναφέρεται ότι σύμφωνα με την παραμένουσα σήμερα κλινική εικόνα ο ενάγων παρουσιάζει συνολικό ποσοστό μόνιμης μερικής ανικανότητας, με βάση το νέο κανονισμό εκτίμησης βαθμού αναπηρίας, 50-52%, το οποίο δεν επιδέχεται βελτίωσης, αλλά αντιθέτως με την πάροδο των ετών θα επιδεινούται μέχρι να χρειασθεί να υποβληθεί σε χειρουργική αποκατάσταση της περιοχής του αριστερού ισχίου με αντικατάσταση της άρθρωσης-ολική αρθροπλαστική της περιοχής, σε απώτερο δε χρόνο ίσως χρειαστεί να υποβληθεί σε επέμβαση στην αριστερά υπαστραγαλική-αρθρόδεση, οι επεμβάσεις αυτές θα βελτιώσουν την κινητικότητα της περιοχής και το άλγος, δε θα μειώσουν όμως τα ποσοστά ανικανότητας, και ο παθών θα πρέπει να αποφεύγει βαριές χειρωνακτικές εργασίες, παρατεταμένη ορθοστασία και βάδιση σε ανώμαλο έδαφος, όπως και δραστηριότητες που απαιτούν άνοδο και κάθοδο κλιμάκων.

Ο ενάγων λόγω δε της κατάστασης του αυτής, δηλονότι την σε μόνιμη βάση έλλειψη της σωματικής ακεραιότητας του υπό την επικαλούμενη ειδικότερη μορφή της βραχύνσεως του αριστερού του σκέλους κατά 3,5 cm περίπου, γεγονός που είναι ευδιάκριτο, της ατροφίας μυών περί το ισχίο και της ισχαιμικής νέκρωσης της κεφαλής του μηριαίου, με τις απότοκες συνέπειες της, ήτοι χρήση ειδικού ορθοπεδικού υποδήματος και δυσκολία του στη βάδιση, δυνατότητα αποκατάστασης της οποίας δεν υπάρχει, αλλά μόνο βελτίωσης, με την πραγματοποίηση των προαναφερόμενων χειρουργικών επεμβάσεων, έχει, καταστεί μερικά ανάπηρος με ποσοστό αναπηρίας 50-52%, και η αναπηρία του αυτή θα διαρκέσει δια βίου με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα.

Η αναπηρία του αυτή, εξαιτίας της οποίας κατέστη ανίκανος για να ανταποκριθεί στην εργασία του για διάστημα ενός έτους μετά το ατύχημα, αλλά και αδυνατεί ισοβίως να προβεί σε δραστηριότητες που έχει ο μέσος υγιής άνθρωπος και τις οποίες είχε και ο ίδιος έως το ατύχημα, που προκαλούν κόπωση (βαρείες χειρωνακτικές εργασίες, παρατεταμένη ορθοστασία;

βάδιση σε ανώμαλο έδαφος, άνοδος και κάθοδος κλιμάκων), κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, θα τον επηρεάσει και οπωσδήποτε θα επιδράσει δυσμενώς στο περαιτέρω (μελλοντικό) επαγγελματικό - οικονομικό μέλλον του, καθόσον θα αδυνατεί να ασκεί πλέον το επάγγελμα του αρχιτέκτονα μηχανικού, κατά τον τρόπο και με την απόδοση που είχε τη δυνατότητα να μετέρχεται, πριν την τέλεση σε βάρος του της επίδικης αδικοπραξίας, λόγω της με προβλήματα κινητικότητας του, αλλά και στον κοινωνικό προσωπικό του βίο, καθόσον η αναπηρία του αυτή η οποία είναι εμφανής στον κοινωνικό και επαγγελματικό του περίγυρο (χωλότητα στη βάδιση, χρήση ανυψωτικού υποδήματος), επηρεάζει τη ζωή του και την ψυχική του διάθεση αρνητικά.

Όπως είναι φυσικό, οι συνέπειες αυτές δεν μπορούν να καλυφθούν εντελώς με τις παροχές των άρθρων 929 και 932 ΑΚ. Επομένως, το Δικαστήριο κρίνει ότι δικαιούται αυτός ιδιαίτερης αποζημίωσης (άρθρο 931 Α Κ). Η ιδιαίτερη αυτή αποζημίωση, την οποία δικαιούται ο ενάγων (άρθρο 931 ΑΚ), βάσει του είδους και των συνεπειών της αναπηρίας του αφενός, κατά το χρόνο της συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, οπότε και λαμβάνεται υπόψη η τότε κατάσταση της υγείας του ενάγοντος, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη μείζονα πρόταση, και της ηλικίας ίου αφετέρου (ηλικίας 53 ετών κατά το χρόνο του ατυχήματος) πρέπει να ανέλθει στο εύλογο ποσό των 15.000 ευρώ, το οποίο κρίνεται εύλογο και δίκαιο, ανταποκρινόμενο πλήρως στις αρχές της εύλογης αποζημιώσεως, ενόψει όλων των συνεκτιμωμένων στοιχείων, που προαναφέρονται".

Όμως το Εφετείο, κατά τον καθορισμό του ύψους της χρηματικής αυτής παροχής, παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας και υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, καθόσον το προαναφερόμενο ποσό, κατά την κοινή πείρα, τη δικαστηριακή πρακτική και τη συνείδηση για το δίκαιο, είναι κατώτερο και μάλιστα καταφανώς εκείνων που συνήθως επιδικάζονται σε παρόμοιες περιπτώσεις, ενόψει και των ανέλεγκτων αναιρετικά παραδοχών της προσβαλλόμενης απόφασής του ότι η βράχυνση του αριστερού σκέλους κατά 3,5 εκατοστά που παρουσιάζει ο αναιρεσείων αποτελεί μόνιμη μερική αναπηρία, η οποία στο μέλλον θα επιδράσει δυσμενώς στην επαγγελματική του εξέλιξη και τον κοινωνικό του βίο. Κατά συνέπεια, ο ως άνω λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος.

Μετά απ' αυτά πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη και να κρατηθεί η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο, προκειμένου να δικαστεί κατ' ουσίαν, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 εδ. τελευταίο του ΚΠολΔ, καθόσον η προσβαλλόμενη απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας εκδόθηκε μετά από αναίρεση, κατόπιν παραπομπής της υπόθεσης σ' αυτό από τον Άρειο Πάγο με τη 1549/2017 απόφασή του. Έτσι, για την εκπλήρωση της επιβαλλόμενης στον Άρειο Πάγο από τη διάταξη αυτή υποχρέωσης για εκδίκαση μετά από δεύτερη αναίρεση της υπόθεσης κατ' ουσίαν, θα πρέπει να λάβει χώρα νέα συζήτηση της υπόθεσης μετά την έκδοση της αναιρετικής απόφασης ενώπιον του ίδιου Τμήματος, το οποίο δικάζει πλέον ως δικαστήριο της ουσίας, σε νέα προς το σκοπό αυτό δικάσιμο, μετά από κλήση του επιμελέστερου από τους διαδίκους κατά τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 581 παρ. 1 του ΚΠολΔ , ώστε κατά τη δικάσιμο αυτή οι διάδικοι να διαμορφώσουν ανάλογα τους ισχυρισμούς και τις προτάσεις τους. Πρέπει επίσης να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου που έχει κατατεθεί για την άσκηση της αναίρεσης στον αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, ο οποίος παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί τη 1616/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κρατεί την υπόθεση στο Δικαστήριο του Αρείου Πάγου και την παραπέμπει για περαιτέρω κατ' ουσίαν εκδίκαση στο ίδιο τμήμα, σε ιδιαίτερη συζήτηση και σε νέα προς το σκοπό αυτό δικάσιμο που θα προσδιοριστεί μετά από κλήση του επιμελέστερου από τους διαδίκους.

Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που έχει καταθέσει για την άσκηση της αναίρεσης.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Δεκεμβρίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 10 Φεβρουαρίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ