187/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 187 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 187/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 1 Νοεμβρίου 2010, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Α. του Β., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Μακρή, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "HELDAN Α.Ε", που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη, και βρίσκεται σε εκκαθάριση, η οποία δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11 Απριλίου 1995 ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 12509/2006 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 2502/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8 Φεβρουαρίου 2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τίγγας ανέγνωσε την από 17 Οκτωβρίου 2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την 3952Γ/16-7-2009 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσ/νίκης Κ. Α., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την πιο πάνω αναφερόμενη δικάσιμο, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως προς την αναιρεσίβλητη (άρθρα 568 παρ. 4 και 126 παρ. 1δ του Κ.Πολ.Δικ.).

Επομένως, εφόσον η τελευταία δεν εμφανίσθηκε κατά την προαναφερόμενη δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξουσίου δικηγόρου της κατά το άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία εκείνης που έχει κλητευθεί (άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ.).

Κατά το άρθρο 72 του Α.Κ. μόλις το νομικό πρόσωπο διαλυθεί, βρίσκεται αυτοδικαίως σε εκκαθάριση. Ωσότου περατωθεί η εκκαθάριση και για τις ανάγκες της θεωρείται ότι υπάρχει. Κατά το άρθρο 67 παρ. 1 εδ. α του Κ.Πολ.Δικ. αν υπάρχουν ελλείψεις σχετικά με την ικανότητα των διαδίκων για δικαστική παράσταση με το δικό τους όνομα ή σχετικά με την νόμιμη εκπροσώπησή τους και την άδεια ή εξουσιοδότηση που απαιτείται για τη διεξαγωγή της δίκης, εφόσον μπορούν να συμπληρωθούν, το δικαστήριο αναβάλλει την πρόοδο της δίκης και ορίζει προθεσμία για τη συμπλήρωση των ελλείψεων.

Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 777, 778 του Α.Κ., 62, 64 παρ. 2, 286 του Κ.Πολ.Δικ., 18 του Εμπ.Ν., 47 α του ν. 2190/1920 περί ανωνύμων εταιρειών, συνάγεται ότι η λύση ανώνυμης εταιρίας και η υπαγωγή της αυτοδικαίως στο στάδιο της εκκαθαρίσεως δεν επιφέρει μεταβολή στην, με την δικαιοπρακτική ικανότητα του (νομικού) προσώπου ταυτιζόμενη, ικανότητα δικαστικής παραστάσεως της ανώνυμης εταιρίας, η οποία λογίζεται υφιστάμενη για τις ανάγκες της εκκαθαρίσεως, εξακολουθώντας έτσι να είναι υποκείμενο της έννομης σχέσης συνεχιζόμενης δίκης, ούτε αποτελεί η υπαγωγή της ανώνυμης εταιρίας σε εκκαθάριση λόγο βίαιης διακοπής της δίκης.

Εάν υπάρχουν ελλείψεις σχετικά με την νόμιμη εκπροσώπηση της υπό εκκαθάριση ανώνυμης εταιρίας, οι οποίες σε μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας συμπληρώνονται χωρίς να έχει ταχθεί από το δικαστήριο σχετική προθεσμία, τότε εγκυροποιούνται αναδρομικά και οι προηγούμενες διαδικαστικές πράξεις, κατά την εφαρμοζόμενη αναλογικά, ελλείψει αντίθετου δικονομικού ορισμού, διάταξη του άρθρου 238 του Α.Κ.

Διότι η προθεσμία που, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 67 παρ. 1 εδ. β του Κ.Πολ.Δικ., τάσσεται από το δικαστήριο για να συμπληρωθούν οι σ' αυτή αναφερόμενες ελλείψεις, σκοπό έχει την αποφυγή καθυστερήσεων και την ταχύτερη διεξαγωγή της δίκης, χωρίς η παράλειψη αυτής από το δικαστήριο να έχει ως συνέπεια την ακυρότητα είτε της προηγούμενης ελλιπούς εκπροσωπήσεως του νομικού προσώπου είτε της διαδικασίας που ακολούθησε, ώστε να δημιουργείται για την αιτία αυτή λόγος αναιρέσεως, κατά το εδάφιο 14 ή οποιαδήποτε άλλη διάταξη του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δικ..

Εξάλλου κατά το άρθρο 559 αρ. 14 του Κ.Πολ.Δικ. αναίρεση επιτρέπεται, αν το Δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η ακυρότητα ή έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο πρέπει να προκύπτει από παραβίαση δικονομικής διατάξεως (Ολ.ΑΠ 1/1999) και να έχει προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν παραβιάσθηκε κανόνας δημόσιας τάξης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 562 παρ. 2 εδ.

γ' Κ.Πολ.Δικ. Κατά την έννοια δε της διατάξεως του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 του Κ.Πολ.Δικ., για τη θεμελίωση των από αυτές προβλεπόμενων λόγων αναιρέσεως πρέπει να έχει παραβιασθεί ευθέως ή εκ πλαγίου κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Τέλος ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 8 περίπτωση α' του Κ.Πολ.Δικ. λόγος αναιρέσεως, της παρά το νόμο λήψης υπόψη πραγμάτων που δεν προτάθηκαν, δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτεπαγγέλτως κατά νομική υποχρέωση.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο απέρριψε τον ισχυρισμό του ανακόπτοντος-εκκαλούντος (ήδη αναιρεσείοντος), ότι η καθ' ης-εφεσίβλητη (ήδη αναιρεσίβλητη) ανώνυμη εταιρία, κατά τη συζήτηση της ανακοπής στη δικάσιμο της 22-5-1996, μετά την οποία εκδόθηκε η 20556/1996 μη οριστική απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου για αναβολή της συζητήσεως, κατά το άρθρο 250 Κ.Πολ.Δικ. (μέχρι περατώσεως συναφούς ποινικής δίκης), απαραδέκτως είχε παρασταθεί ως λειτουργούσα ανώνυμη εταιρία, νομίμως εκπροσωπούμενη από τον διευθύνοντα σύμβουλο αυτής, ενώ θα έπρεπε, ως τελούσα υπό εκκαθάριση, λόγω ανακλήσεως της άδειας λειτουργίας της με το υπ.

αρ. 45502/2-6-1995 έγγραφο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Θεσ/νίκης, να παρασταθεί, ως υπό εκκαθάριση τελούσα ανώνυμη εταιρία, από τους εκκαθαριστές της, κρίνοντας ότι: "Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, δοθέντος ότι η συζήτηση της ανακοπής κατά την προαναφερθείσα δικάσιμο της 16-11-2005, επί της οποίας εκδόθηκε η εκκαλούμενη απόφαση, η οποία (συζήτηση) αποτελεί συνέχεια της πρώτης, κατά τη δικάσιμο της 22-5-1996, επαναφέρθηκε, ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, με κλήση της καθ' ης, ήδη λυθείσας και τεθείσας υπό εκκαθάριση ανώνυμης εταιρείας, νομίμως εκπροσωπούμενης από τους εκκαθαριστές αυτής, οι οποίοι με την διαδικαστική αυτή ενέργειά τους ενέκριναν (σιωπηρώς) πλην σαφώς, για λογαριασμό του νομικού προσώπου της εταιρείας, τη διεξαγωγή του προηγούμενου μέρους της δίκης υπό την εκπροσώπηση που είχε εμφανισθεί.

Κατά συνέπεια, και αν ακόμη ήθελε θεωρηθεί ότι η εκπροσώπηση της καθ' ης στο προηγούμενο στάδιο της δίκης δεν ήταν νόμιμη, δεν υφίσταται το επικαλούμενο από τον ανακόπτοντα απαράδεκτο και εντεύθεν ακυρότητα, όπως ορθώς ερμηνεύοντας και εφαρμόζοντας το νόμο, δέχθηκε το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την εκκαλουμένη απόφασή του και απέρριψε τον προβληθέντα σχετικό ισχυρισμό του ανακόπτοντος".

Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο, ότι με την υπαγωγή της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας, λόγω ανακλήσεως της άδειας λειτουργίας της, σε εκκαθάριση, δεν απωλέσθηκε και η ικανότητά της να συνεχίσει τη διεξαγωγή της εκκρεμούς δίκης, η δε ελλιπής εκπροσώπησή της κατά την πρώτη συζήτηση της ανακοπής στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, κατά την οποία αναβλήθηκε η δίκη χωρίς να ταχθεί στην αναιρεσίβλητη προθεσμία διορθώσεως της ελλείψεως, εγκυροποιήθηκε αναδρομικά με την κατά τη μετ' αναβολή συζήτηση της υποθέσεως νόμιμη εκπροσώπηση της αναιρεσίβλητης από τους διορισμένους εκκαθαριστές της, η οποία εκπροσώπηση συνιστούσε και σιωπηρή έγκριση της ελλιπούς εκπροσωπήσεως της αναιρεσίβλητης στην προηγούμενη συζήτηση, δεν παρέλειψε παρά το νόμο να κηρύξει ακυρότητα, ούτε παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου την ουσιαστική διάταξη του άρθρου 238 ΑΚ με την αναλογική εφαρμογή της στο πεδίο του δικονομικού δικαίου, ούτε έλαβε υπόψη, παρά το νόμο, πράγματα που δεν προτάθηκαν.

Διότι η σιωπηρή έγκριση των δικονομικών πράξεων, που έγιναν σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας υπό ελλιπή εκπροσώπηση της αναιρεσίβλητης, περιεχόταν στη μεταγενέστερη νομότυπη εκπροσώπησή της από τους εκκαθαριστές της ως συνεχιστές του επιδιωκόμενου από αυτή, με την εκκρεμούσα δίκη, σκοπού και δεν θεμελιώνεται γι' αυτό οποιαδήποτε αναιρετική πλημμέλεια.

Επομένως οι εκ του άρθρου 559 αρ. 14, 1, 19 και 8 του Κ.Πολ.Δικ. αντίθετοι λόγοι αναιρέσεως είναι απαράδεκτοι. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8 Φεβρουαρίου 2008 αίτηση του Α. Α. για αναίρεση της 2818/2007 αποφάσεως του Εφετείου Θεσ/νίκης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στη Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια στο ακροατήριο του συνεδρίαση στις 7 Φεβρουαρίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ