Supreme Court dismisses appeal due to statute of limitations barring criminal prosecution for assault.

Απόφαση 1877 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1877/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε'ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Μαγγίνα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθ.260/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Παπαηλιάδη - Εισηγητή, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου και Γρηγόριο Κουτσοκώστα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 1η Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Δασούλα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Α. Α. του Σ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λάμπρο Τσοπρά, για αναίρεση της υπ'αριθ.5152/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Κ. Β., κάτοικο ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιώς με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 14.3.2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 4/14.3.2019 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 458/19.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παύσει οριστικά η κατά του κατηγορουμένου ποινική δίωξη, λόγω παραγραφής και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η από 14-3-2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 4/14-3-2019 αίτηση του Α. Α. του Σ. και της Ε., κατοίκου ... ..., που συντάχθηκε ενώπιον του Γραμματέα του Πρωτοδικείου Πειραιώς, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 5152/2017 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 473 παρ. 1, 2 και 3 και 474 παρ. 1 και 4 του Κ.Π.Δ.), όπως ίσχυαν πριν από το Νόμο 4620/2019 και εφαρμόζονται στην προκείμενη περίπτωση σύμφωνα με το άρθρο 589 παρ. 2, ενόψει του ότι η ένδικη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε πριν την 1 Ιουλίου 2019 που άρχισε να ισχύει ο ανωτέρω Νόμος (άρθρο 585 του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας). Επίσης, οι από 15-10-2019 πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης κατά της ίδιας απόφασης ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρο 509 του Κ.Π.Δ.) με την κατάθεσή τους ενώπιον της αρμόδιας Γραμματέως της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου και για την οποίαν συντάχθηκε η σχετική από 15-10-2019 έκθεση κατάθεσης. Η αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής είναι παραδεκτοί γιατί περιέχουν σαφείς και ορισμένους λόγους και πρέπει να συνεκδικασθούν λόγω της πρόδηλης μεταξύ αυτών συνάφειας (Α.Π. 190/2018, Α.Π. 1164/2017, Α.Π. 122/2015) και να εξετασθούν περαιτέρω κατ' ουσία.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 524 παρ. 2 του Κ.Π.Δ., "εάν η νέα συζήτηση διατάχθηκε ύστερα από αναίρεση, που ασκήθηκε μόνον από εκείνον που καταδικάσθηκε, ή σε όφελός του, το δικαστήριο της παραπομπής, δεσμεύεται από την απαγόρευση του άρθρου 470", κατά το πρώτο εδάφιο του οποίου, "στην περίπτωση, που ασκήθηκε ένδικο μέσο εναντίον καταδικαστικής απόφασης από εκείνον που καταδικάσθηκε ή υπέρ αυτού, δεν μπορεί να γίνει χειρότερη η θέση του, ούτε να ανακληθούν τα ευεργετήματα που δόθηκαν με την απόφαση που προσβάλλεται".

Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει, ότι το δικαστήριο που είναι αρμόδιο να κρίνει επί ασκηθέντος ενδίκου μέσου κατά καταδικαστικής, για τον ασκούντα αυτό, απόφασης, υπερβαίνει την εξουσία του, αν καταστήσει, είτε αμέσως είτε εμμέσως, χειρότερη την θέση του. Αυτό μπορεί να συμβεί και όταν το, κατά το άρθρο 524, δικαστήριο της παραπομπής απορρίπτει το εκκρεμούν ενώπιόν του ένδικο μέσο της έφεσης, ως ανυποστήρικτο, εξαιτίας της μη εμφάνισης του ασκήσαντος αυτό κατηγορουμένου, κατά το άρθρο 501 παρ. 1 του Κ.Π.Δ., οπότε αναβιώνει η πρωτόδικη, καταδικαστική γι' αυτόν απόφαση, η οποία του έχει επιβάλλει ποινή μεγαλύτερη από εκείνη, που του επιβλήθηκε με την αναιρεθείσα απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου.

Περαιτέρω, από τα άρθρα 111, 112 και 113 του Π.Κ., προκύπτει ότι το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία, προκειμένου για πλημμέλημα, είναι πενταετής και αρχίζει από την ημέρα που τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη. Η παραγραφή αναστέλλεται για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου καταστεί αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών.

Εξάλλου, από τις ίδιες αυτές διατάξεις, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 παρ. 1 εδ. β, 370 εδ. β και 511 του Κ.Π.Δ., προκύπτει, ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημόσιας τάξης, που εξαλείφει την ποινική αξίωση της πολιτείας, εξετάζεται και αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας, ακόμη και κατ' αναίρεση.

Αν ο Άρειος Πάγος διαπιστώσει την συμπλήρωσή της, και μετά την άσκηση της αίτησης, οφείλει να αναιρέσει την προσβαλλόμενη καταδικαστική απόφαση και να παύσει οριστικώς την ποινική δίωξη, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 370 εδ. β του Κ.Π.Δ., υπό την προϋπόθεση ότι η αίτηση αναίρεσης περιέχει έναν τουλάχιστον παραδεκτό λόγο από τους περιλαμβανόμενους στο άρθρο 510, χωρίς να απαιτείται να είναι αυτός και βάσιμος (Ολ.

Α.Π. 1284/1992, Ολ. Α.Π. 585/1991, Ολ. Α.Π. 583/1991). Η ερμηνεία αυτή των ανωτέρω διατάξεων προϋποθέτει ότι η προσβαλλόμενη με την αναίρεση απόφαση, δεν έχει καταστεί ακόμη αμετάκλητη, όπως συμβαίνει όταν το Εφετείο, δικάζοντας κατ' ουσία την υπόθεση, καταδίκασε τον κατηγορούμενο και κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε νόμιμη και παραδεκτή αναίρεση, οπότε ο Άρειος Πάγος, προκειμένου να προχωρήσει στην κατ' ουσία εξέταση των λόγων της, οφείλει προηγουμένως, αν η αξιόποινη πράξη έχει παραγραφεί, να παύσει απευθείας οριστικά την ποινική δίωξη.

Η λύση αυτή προσήκει και στην περίπτωση κατά την οποίαν το κατά το άρθρο 524 δικαστήριο της παραπομπής απορρίψει κατά το άρθρο 501 παρ. 1 του Κ.Π.Δ. ως ανυποστήρικτη την έφεση, που εκκρεμεί ενώπιόν του και την οποία με προηγούμενη απόφασή του είχε κρίνει παραδεκτή και είχε καταδικάσει τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο, εξαιτίας της μη εμφάνισης αυτού στο ακροατήριο, ο οποίος επανέρχεται με δεύτερη αίτηση αναίρεσης, υπό την προϋπόθεση ότι η αίτηση αναίρεσης περιέχει ένα τουλάχιστον παραδεκτό λόγο από τους περιλαμβανόμενους στο άρθρο 510, χωρίς να απαιτείται να είναι αυτός και βάσιμος.

Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος Α. Α., καταδικάσθηκε με την υπ' αριθμ. 260/12-11-2014 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς (μεταβατική έδρα Αίγινας) σε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών με τριετή αναστολή για την αξιόποινη πράξη της επικίνδυνης σωματικής βλάβης με χρόνο τέλεσης την 1-8-2010.

Κατά της ως άνω απόφασης ο κατηγορούμενος άσκησε τη με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 43/12-11-2014 έφεση, η οποία εκδικάσθηκε στις 29-9-2016 ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς, το οποίο με την υπ' αριθμ. 4290/29-9-2016 απόφασή του κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και τον καταδίκασε σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών με τριετή αναστολή.

Κατόπιν άσκησης αίτησης αναίρεσης από τον κατηγορούμενο, ο Άρειος Πάγος με την υπ' αριθμ. 1300/7-7-2017 απόφασή του αναίρεσε την ως άνω απόφαση για έλλειψη νόμιμης βάσης (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του Κ.Π.Δ.) και παρέπεμψε την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιώς με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. ΑΤ 5152/28-11-2017 απόφασή του, αφού απέρριψε το αίτημα του κατηγορουμένου για αναβολή της δίκης λόγω σημαντικών αιτίων (ασθένεια του ιδίου και του συνηγόρου του), στην συνέχεια απέρριψε την υπ' αριθμ. 43/12-11-2014 έφεση του κατηγορουμένου ως ανυποστήρικτη, με αποτέλεσμα να αναβιώσει η υπ' αριθμ. 260/12-11-2014 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς με την οποίαν είχε καταδικασθεί σε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών με τριετή αναστολή, ενώ με την αναιρεθείσα υπ' αριθμ. 4290/2016 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς είχε επιβληθεί σ' αυτόν ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών με τριετή αναστολή.

Κατά της απόφασης αυτής που καταχωρίσθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο την 4-3-2019 ο αναιρεσείων άσκησε σύμφωνα με το άρθρο 473 παρ. 2 του Κ.Π.Δ. νομότυπα και εμπρόθεσμα το ένδικο μέσο της αίτησης αναίρεσης στις 14-3-2019 με δήλωσή του ενώπιον του γραμματέα του Πρωτοδικείου Πειραιώς, ενώ στις 15-10-2019 κατέθεσε εμπρόθεσμα πρόσθετους λόγους προβάλλοντας τους σχετικούς από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' και Η' του Κ.Π.Δ. λόγους αναίρεσης της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και της υπέρβασης εξουσίας, για το λόγο ότι το Δικαστήριο απέρριψε χωρίς ειδική αιτιολογία το αίτημα αναβολής της δίκης και ακολούθως προχώρησε στην εκδίκαση της υπόθεσης και απέρριψε την έφεση ως ανυποστήρικτη, με αποτέλεσμα να αναβιώσει η υπ' αριθμ. 260/2014 πρωτόδικη απόφαση που του είχε επιβάλλει μεγαλύτερη ποινή από την αναιρεθείσα υπ' αριθμ. 4290/2016 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς.

Συνεπώς, οι κρινόμενοι αίτηση αναίρεσης και πρόσθετοι λόγοι αυτής, είναι παραδεκτοί, αφού ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα, προσέτι δε περιέχουν όχι μόνον παραδεκτό, αλλά και βάσιμο λόγο αναίρεσης. Εφόσον δε από τον χρόνο τέλεσης της ως άνω πράξης μέχρι τον χρόνο συζήτησης της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των συνεκδικαζόμενων μ' αυτήν πρόσθετων λόγων, έχει παρέλθει χρόνος μεγαλύτερος της οκταετίας, δηλαδή ο πενταετής χρόνος της παραγραφής των πλημμελημάτων και εκείνος της αναστολής της που είναι τριετής, κατά ανώτατο όριο, έχει εξαλειφθεί με παραγραφή το αξιόποινο της πράξης αυτής.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω και κατά το άρθρο 511 εδ. γ του Κ.Π.Δ. πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση (κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 368 στοιχ. β του Κ.Π.Δ.) και συνακόλουθα να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη που ασκήθηκε σε βάρος του αναιρεσείοντος για την προαναφερόμενη αξιόποινη πράξη. Σημειώνεται, ότι ο πολιτικώς ενάγων, Κ.

Β., που κλήθηκε νομότυπα να παραστεί στην παρούσα αναιρετική δίκη, όπως προκύπτει από το από 27-3-2019 αποδεικτικό επίδοσης του Επιμελητή Δικαστηρίων της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Πειραιά, Ι. Γ., που υπάρχει στο φάκελο της δικογραφίας, καθώς και την προηγηθείσα με αριθμό 739/2019 αναβλητική απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίσθηκε, ούτε παραστάθηκε δια πληρεξουσίου δικηγόρου στην παρούσα μετ' αναβολή δικάσιμο, πλην όμως η συζήτηση, εφόσον εμφανίσθηκε ο αναιρεσείων, γίνεται σαν να ήταν και αυτός παρών (άρθρο 515 παρ. 2 εδάφ.

α' του Κ.Π.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. ΑΤ 5152/2017 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Πειραιώς.

Παύει οριστικώς λόγω παραγραφής την, κατά του Α. Α. του Σ. και της Ε., κατοίκου ... ..., ασκηθείσα ποινική δίωξη για το ότι: "Στο ..., στις 1-8-2010, προκάλεσε σε άλλον σωματική κάκωση και βλάβη της υγείας του κατά τρόπο που μπορούσε να προκαλέσει στον παθόντα κίνδυνο για την ζωή του. Ειδικότερα, στον άνω τόπο και χρόνο, επιτέθηκε κατά του εγκαλούντος Κ. Β. του Δ., χτυπώντας αυτόν με γροθιά στο δεξί μάτι, ρίχνοντάς τον ανάσκελα πάνω σε αιχμηρές πέτρες-βραχάκια με αποτέλεσμα να τραυματισθεί στην πλάτη και εν συνεχεία πιάνοντάς τον από τον λαιμό, προκαλώντας σε αυτόν οίδημα άνω-κάτω βλεφάρου με αιμορραγικές πετέχειες - μώλωπες - εκχύμωση οφθαλμικού κόγχου (ΔΕ) και εκδορές στο δεξιό μέρος της ράχης, λόγω δε της έντασης των κτυπημάτων και του ευπαθούς του σημείου του σώματος του παθόντος που δέχθηκε τα πλήγματα (οφθαλμός, ράχη) μπορούσε να προκληθεί κίνδυνος ζωής του παθόντος".

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Νοεμβρίου 2019.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ