1875/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1875 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1875/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Ερωτόκριτο Καλούδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Μ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Φωτεινή Κεφαλίδου.

Του αναιρεσίβλητου: Π. Α. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Αθηνά Καραφίνα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-9-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3207/2007 μη οριστική, 539/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1255/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 23-6-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 24-10-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I Ο από τη διάταξη του αριθμού του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάχθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, παρακώλυση ή κατάλυση ουσιαστικού δικαιώματος, το οποίο ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό (βάση αγωγής, ανταγωγής) είτε ως αμυντικό (ένσταση, αντέσταση) μέσο. "Πράγματα", κατά την έννοια της ίδιας διάταξης, είναι και οι λόγοι έφεσης που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας κρίσης (ΟλΑΠ 22/2005, ΟλΑΠ 11/1996). Συνιστά δε λόγο έφεσης και η αιτίαση για πλημμελή εκτίμηση των αποδείξεων. Όμως οι ισχυρισμοί που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων δεν αποτελούν πράγμα κατά την έννοια της ως άνω διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, έστω και αν διατυπώνονται υπό τη μορφή λόγου έφεσης.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 8 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη και δεν εξέτασε τους πρώτο, δεύτερο, τρίτο και τέταρτο λόγους της έφεσής του κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, που απέρριψε την από 26.9.2005 αγωγή του περί α) της αναγνώρισης της ακυρότητας της από 31.10.2001 ιδιόγραφης διαθήκης της Β.

θυγ. Α. Σ. (που πέθανε στην Αθήνα, στις 27-8-2004), η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα από το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και β) της αναγνώρισης του κληρονομικού δικαιώματός του ως μοναδικού εξ αδιαθέτου κληρονόμου της πιο πάνω "διαθέτιδος" (πρωτοξαδέλφης του), στην κληρονομιαία περιουσία της, με τους οποίου (λόγους έφεσης) παραπονέθηκε, με τον πρώτο μεν, διότι δεν έλαβε υπόψη και δεν εκτίμησε ορθά την από 12.9.2005 γνωμοδότηση της δικηγόρου-δικαστικής γραφολόγου Ε.

Φ., κατά τις αναφερόμενες λεπτομερείς επισημάνσεις της οποίας η φερόμενη ιδιόγραφη ως άνω διαθήκη είναι πλαστή, με το δεύτερο, διότι, πέραν της γραφολογικής ως άνω γνωμοδότησης, δεν έλαβε υπόψη και άλλα περιστατικά που προτάθηκαν από τον αναιρεσείοντα και που καθιστούν βέβαιο, ότι δεν αποτελούσε πραγματική βούληση της εξαδέλφης του να αφήσει γενικό της κληρονόμο τον αναιρεσίβλητο, και συγκεκριμένα, ότι, α)το διαμέρισμα παρέμεινε ασφράγιστο επί τρεις (3) ολόκληρες μέρες μετά το θάνατο της εξαδέλφης του, κλειδιά του τελευταίου είχε ο αναιρεσίβλητος, η βραδεία δε σφράγισή του σε συνδυασμό και με το ότι ο αναιρεσίβλητος είχε κλειδιά του διαμερίσματος κάνουν ακόμη και τον πιο αφελή να προβληματιστεί για το πως ο άνθρωπος αυτός θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί αυτό το "κενό" ασφαλείας και β) κατά την αποσφράγιση η κατάσταση του διαμερίσματος έδινε την εντύπωση ότι κάποιος έκανε το σπίτι "φύλλο και φτερό", τότε δε ήταν που βρέθηκε και η διαθήκη και το σημείο που βρισκόταν το υπέδειξε ο αναιρεσίβλητος, ο οποίος "τύχαινε" να είναι και ο τετιμημένος και εκείνος που είχε υποβάλει την αίτηση αποσφράγισης προς το Ειρηνοδικείο Αθηνών, -με τον τρίτο-, διότι ενώ η αποσφράγιση και η ανακάλυψη της διαθήκης έγιναν τον Οκτώβριο του 2004, ο αναιρεσίβλητος συμπεριφερόταν ως κληρονόμος της θανούσας ήδη λίγες μόλις ημέρες μετά το θάνατό της εισπράττοντας τα μισθώματα των δύο κληρονομιαίων μισθίων ακινήτων, δεν φρόντισε όμως να ζητήσει την κήρυξη της διαθήκης ως κυρίας αμέσως μετά τη δημοσίευσή της, και τέλος με τον τέταρτο, διότι δεν ήταν εύλογο να τιμηθεί ως γενικός κληρονόμος ο αναιρεσίβλητος, αφού και από το χειρόγραφο ημερολόγιο της θανούσας που ο αναιρεσείων επικαλέστηκε και προσκόμισε ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, προέκυπτε ότι αυτή ήταν ένας πολύ μοναχικός άνθρωπος χωρίς παρέες και συντροφιά, που αναιρεί πλήρως τις μαρτυρίες του αναιρεσίβλητου, ότι δηλαδή ήταν η τελευταία πολύ κοινωνικό άτομο με στενότητα φιλικών σχέσεων με τον αναιρεσίβλητο.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, γιατί όλοι οι εξεταζόμενοι πιο πάνω λόγοι έφεσης αφορούν όχι αυτοτελείς ισχυρισμούς, αλλά εκτίμηση των αποδείξεων, δεν είναι δηλαδή "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ, προπαρατέθηκε.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 9 περ. γ' ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται και αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής "αίτηση" είναι και η διαδικαστική, όταν όμως η ζητούμενη διαδικαστική πράξη είναι υποχρεωτική για το δικαστήριο και όχι όταν αυτή υπόκειται στην κυριαρχική του εξουσία. Εξάλλου, κατά το άρθρο 388 ΚπολΔ, το δικαστήριο που δικάζει την υπόθεση, αν κρίνει πως υπάρχει λόγος, μπορεί ύστερα από αίτηση των διαδίκων ή και αυτεπαγγέλτως να διατάξει νέα πραγματογνωμοσύνη ή την επανάληψη ή τη συμπλήρωση της πραγματογνωμοσύνης από τους ίδιους ή άλλους πραγματογνώμονες. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται, ότι η διενέργεια νέας πραγματογνωμοσύνης εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου της ουσίας, η κρίση του οποίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων αιτιάται την προσβαλλόμενη απόφαση, γιατί το Εφετείο "άφησε αδίκαστο το αίτημά του για τη διενέργεια νέας πραγματογνωμοσύνης που είχε υποβάλει με τον έβδομο λόγο της έφεσής του κατά παράβαση του άρθρου 559 παρ.9 ΚΠολΔ", πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

ΙΙΙ. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.12 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε ορισμένο αποδεικτικό μέσο αποδεικτική δύναμη μεγαλύτερη ή μικρότερη από εκείνη, που καθορίζει ο νόμος. Ο λόγος αυτός αναίρεσης, επομένως, δεν θεμελιώνεται στην περίπτωση της γνωμοδότησης των πραγματογνωμόνων αφού το δικαστήριο, όπως έχει δικαίωμα από το νόμο (άρθρο 387 ΚΠολΔ), την εκτιμά ελεύθερα και συνεπώς ο τρίτος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων ψέγει την προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 12 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο, με το να υιοθετήσει πλήρως το περιεχόμενο της -από 10.4.2008- έκθεσης γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης του ειδικού δικαστικού γραφολόγου Α. Κ., που διορίστηκε πραγματογνώμονας με την 3207/2007 παρεμπίπτουσα περί αποδείξεων απόφασή του, προσέδωσε σ' αυτή μη προσήκουσα αποδεικτική δύναμη, "υιοθετώντας το πόρισμά της ως πλήρη απόδειξη" πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23.6.2010 αίτηση του Κ. Μ. του Δ. για αναίρεση της 1255/2010 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Δεκεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Δεκεμβρίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ