1872/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1872 / 2018 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1872/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' Ποινικό Τμήμα - Σε Συμβούλιο

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Χυτήρογλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονυσία Μπιτζούνη, Βασιλική Ηλιοπούλου, Βασιλική Μπαζάκη - Δρακούλη και Στυλιανό Δαρέλλη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αντώνιου Λιόγα, (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 12 Οκτωβρίου 2018, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ν. Γ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 515/2018 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Το Πενταμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθμ. 51/22.5.2018 αίτησή του, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 743/2018.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αντώνιος Λιόγας, εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Πλιώτα, με αριθμό πρωτ. 183/27.7.2018 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 εδ. α' ΚΠΔ, την με αρ. έκθεσης 51 από 22-5-2018 αίτηση αναίρεσης του Ν. Γ. του Ε., κατοίκου ... και ήδη κρατούμενου, κατά της με αρ.515/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Από τις διατάξεις των άρθρων 462, 473 παρ.1 έως 3, 474 παρ.1 και 507 παρ.1 του ΚΠΔ συνάγεται ότι, εφόσον με ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζεται διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης κατά καταδικαστικής απόφασης από εκείνον που καταδικάστηκε, αν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, είναι δέκα ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης, στην περίπτωση που το ένδικο αυτό μέσο ασκείται με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση ή σ' εκείνον που διευθύνει τη φυλακή, αν ο αναιρεσείων κρατείται και είκοσι ημερών όταν ασκείται με δήλωση που επιδίδεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, χωρίς όμως να αρχίζει η προθεσμία, πριν από την καταχώριση της τελεσίδικης απόφασης στο βιβλίο καθαρογραμμένων αποφάσεων της παρ. 3 του άνω άρθρου 473 ΚΠΔ.

Στην περίπτωση που ο κατηγορούμενος δικάστηκε "ωσεί παρών", η προθεσμία της αναιρέσεως αρχίζει από την επίδοση στον κατηγορούμενο της καταχωρημένης στο ειδικό βιβλίο σχετικής αποφάσεως ( ΑΠ 219/2018, ΑΠ 552/2014, ΑΠ 561/2008). Εκπρόθεσμη άσκηση του άνω ενδίκου μέσου τότε μόνο συγχωρείται όταν στην κατά το άρθρο 474 του ΚΠΔ έκθεση γίνεται επίκληση των περιστατικών, τα οποία συνιστούν ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, που κατέστησαν αδύνατη την εμπρόθεσμη άσκηση, καθώς και των αποδεικτικών μέσων που αποδεικνύουν τα περιστατικά αυτά.

Περαιτέρω, κατά την παρ. 1 του άρθρου 476 του ΚΠΔ, όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε εκπροθέσμως, το Δικαστικό Συμβούλιο ή το Δικαστήριο (σε Συμβούλιο), που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του Εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που τυχόν θα εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση του βουλεύματος ή της απόφασης που έχει προσβληθεί και την καταδίκη του αναιρεσείοντα στα έξοδα, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 εδ.

α' του ίδιου Κώδικα, αν υπάρχει περίπτωση απαραδέκτου κατά το άρθρο 476, το δικαστήριο του Αρείου Πάγου απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης ως απαράδεκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη με αρ.515/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης που δημοσιεύθηκε στις 7- 4 - 2017, με τον αναιρεσείοντα κατηγορούμενο, δικαζόμενο ωσεί παρόντα, κατά την πρόβλεψη και υπό τους όρους του άρθρου 501 παρ.4 ΚΠΔ , αυτός καταδικάστηκε σε ποινή κάθειρξης επτά (7) ετών για κακουργηματική απάτη.

Η απόφαση καταχωρίστηκε στο ειδικό βιβλίο του Εφετείου Θεσσαλονίκης στις 26-5-2017, με αύξοντα αριθμό 189 και επιδόθηκε στον ίδιο στις 6-7- 2017, οπότε και άρχισε η προθεσμία της αναίρεσης. Κατ' αυτής δε ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, άσκησε την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης στις 22-5-2018, με δήλωση ενώπιον του διευθυντή του Καταστήματος Κράτησης ….

Δηλαδή την άσκησε μετά την πάροδο της ως άνω προθεσμίας των δέκα ημερών από την επίδοση καταχωρημένης της αποφάσεως στο ειδικό βιβλίο, χωρίς σ' αυτή (δήλωση αναιρέσεως) να επικαλείται ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα που να δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση. Αβασίμως ο αιτών επικαλείται, προβάλλοντας ότι η αναίρεση του είναι εμπρόθεσμη, την απόρριψη, με την εκδοθείσα στις 16-5-2018, με αρ 461/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, της με αρ.

πρωτ. 7/2018 έκθεσης ακύρωσης κατά της προσβαλλόμενης καταδικαστικής απόφασης, ισχυριζόμενος ότι η προθεσμία της αναίρεσης άρχισε από την ανωτέρω ημερομηνία (16-5-2018), αφού η έναρξη της προθεσμίας από την κατ' άρθρο 435 ΚΠΔ απόρριψη της αίτησης ακύρωσης της διαδικασίας, προϋποθέτει κατά την απαίτηση της ίδιας τελευταίας διάταξης, η ακύρωση να στρέφεται κατά καταδικαστικής για κακούργημα απόφασης πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ή απόφασης δευτεροβαθμίου δικαστηρίου για κακούργημα, που εκδίδεται μετά από έφεση του εισαγγελέα κατά αθωωτικής απόφασης, πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, επίσης για κακούργημα, στην κρινόμενη δε περίπτωση δεν συντρέχουν οι αμέσως προηγουμένως από τη διάταξη αυτή όροι (ορ.

και ΑΠ 1892/2016) . Σημειώνεται, πάντως, ότι δεν συντρέχει λόγος απαραδέκτου και επειδή οι λόγοι αναιρέσεως περιέχονται σε άλλο έγγραφο, επισυναπτόμενο στην έκθεση αναίρεσης αφού τούτο, έγγραφο, είναι διαδικαστικά συνδεδεμένο με αυτή και μνημονεύεται ως συνημμένο και υπογράφεται, έστω και από μόνο τον ασκούντα το ένδικο μέσο (ΑΠ 284/2017, 401/2013, 366/2015, 680/2005) και το οποίο συνυποβάλλεται με την έκθεση αναιρέσεως.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη η κρινόμενη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρα 476 παρ. 1 και 583 παρ. 1 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Προτείνεται ν' απορριφθεί η με αρ. Έκθεσης 51 από 22.5.2018 αίτηση αναίρεσης του Ν. Γ. του Ε., κατοίκου ... και ήδη κρατουμένου, κατά της με αρ. 515/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ."

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλειος Η. Πλιώτας.

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, επίσης αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, η γραμματέας του αντικλήτου δικηγόρου του αναιρεσείοντος Ν. Κ. στις 13.8.2018.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 462, 473 παρ. 1 έως 3, 474 παρ. 1 και 507 παρ. 1 του ΚΠοινΔ συνάγεται ότι, εφόσον με ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζεται διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης κατά καταδικαστικής απόφασης από εκείνον που καταδικάστηκε, αν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, είναι δέκα ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης, εάν αυτή ασκείται µε δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση ή σ' εκείνον που διευθύνει τη φυλακή, αν ο αναιρεσείων κρατείται και είκοσι ημερών όταν ασκείται µε δήλωση που επιδίδεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, χωρίς όμως να αρχίζει η προθεσμία, και στις δύο περιπτώσεις, πριν από την καταχώριση της τελεσίδικης απόφασης στο βιβλίο καθαρογραμμένων αποφάσεων της παρ. 3 του άνω άρθρου 473 ΚΠοινΔ. Στην περίπτωση δε που ο κατηγορούμενος δικάστηκε "ωσεί παρών", η προθεσμία της αναιρέσεως αρχίζει από την επίδοση στον κατηγορούμενο της καταχωρημένης στο ειδικό βιβλίο σχετικής αποφάσεως. Εκπρόθεσμη άσκηση του άνω ενδίκου μέσου τότε μόνο συγχωρείται όταν στην κατά το άρθρο 474 του ΚΠοινΔ έκθεση γίνεται επίκληση των περιστατικών, τα οποία συνιστούν ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, που κατέστησαν αδύνατη την εμπρόθεσμη άσκηση, καθώς και των αποδεικτικών μέσων που αποδεικνύουν τα περιστατικά αυτά.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 435 παρ. 1 εδ. 1 ΚΠοινΔ: "Αν ο κατηγορούμενος, που καταδικάστηκε κατά το άρθρο 432 παράγραφοι 2 και 3, από λόγους ανώτερης βίας ή από άλλα ανυπέρβλητα αίτια δεν μπόρεσε εγκαίρως να γνωστοποιήσει με οποιονδήποτε τρόπο στο δικαστήριο ανυπέρβλητο κώλυμα εμφάνισης του στη δίκη και να ζητήσει την αναβολή της συζήτησης (άρθρο 349), μπορεί να υποβάλει αίτηση για ακύρωση της διαδικασίας που πραγματοποιήθηκε χωρίς την παρουσία του ή την εκπροσώπηση του από συνήγορο", κατά δε την παρ. 2, εδ. τελευτ. του ιδίου άρθρου: "Η προθεσμία της έφεσης ή της αίτησης για αναίρεση της καταδικαστικής απόφασης αρχίζει μετά την πάροδο άπρακτης της ως άνω δεκαπενθήμερης προθεσμίας ή, σε περίπτωση υποβολής αίτησης ακυρώσεως, από την απόρριψη της".

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 432 παράγραφοι 2 και 3 του ιδίου Κώδικα: "2. Αν εκείνος που παραπέμφθηκε για κακούργημα είναι ή θεωρείται γνωστής διαμονής, δικάζεται σαν να ήταν παρών, αν κλητεύθηκε νόμιμα. Στην περίπτωση αυτή δεν είναι αναγκαίος ο διορισμός συνηγόρου σύμφωνα με τα άρθρα 340 παρ. 1 και 376. 3. Η διάταξη της παραγράφου 2 εφαρμόζεται αναλόγως και στο δικαστήριο που είναι αρμόδιο να δικάσει την έφεση, αν αυτός που αθωώθηκε σε πρώτο βαθμό για κακούργημα δεν εμφανιστεί για να δικαστεί κατ' έφεση που ασκήθηκε από τον εισαγγελέα και αποβλέπει στην καταδίκη του για κακούργημα.".

Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγεται ότι η έναρξη της προθεσμίας από την κατ' άρθρο 435 ΚΠοινΔ απόρριψη της αίτησης ακύρωσης της διαδικασίας, προϋποθέτει κατά την απαίτηση της διάταξης αυτής, η ακύρωση να στρέφεται κατά καταδικαστικής για κακούργημα απόφασης πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ("...παραπέμφθηκε...") ή απόφασης δευτεροβαθμίου δικαστηρίου για κακούργημα, που εκδίδεται μετά από έφεση του εισαγγελέα κατά αθωωτικής απόφασης, πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, επίσης για κακούργημα.

Περαιτέρω, κατά την παρ. 1 του άρθρου 476 του ΚΠΔ, όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε εκπροθέσμως, το Δικαστικό Συμβούλιο ή το Δικαστήριο (σε Συμβούλιο), που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του Εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που τυχόν θα εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο µέσο και διατάσσει την εκτέλεση του βουλεύματος ή της απόφασης που έχει προσβληθεί και την καταδίκη του αναιρεσείοντα στα έξοδα, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 εδ. α' του ίδιου Κώδικα, αν υπάρχει περίπτωση απαραδέκτου κατά το άρθρο 476, το δικαστήριο του Αρείου Πάγου απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης ως απαράδεκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 515/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, ο αναιρεσείων κατηγορούμενος δικάστηκε "ωσεί παρών", σύμφωνα με το άρθρο 501 παρ. 4 ΚΠΔ και καταδικάστηκε σε ποινή κάθειρξης επτά (7) ετών για απάτη από την οποία το επιδιωχθέν όφελος και η προξενηθείσα ζημία υπερβαίνει συνολικώς το ποσό των 120.000 ευρώ. Η απόφαση αυτή καταχωρίστηκε στο ειδικό βιβλίο του Εφετείου Θεσσαλονίκης στις 26-5-2017, με αύξοντα αριθμό 189 και επιδόθηκε στον ίδιο στις 06-07-2017, οπότε και άρχισε η προθεσμία της αναίρεσης, κατά τα ανωτέρω. Κατ' αυτής δε, ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, άσκησε την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης στις 22-05-2018, με δήλωση ενώπιον του διευθυντή του Καταστήματος Κράτησης ….. Δηλαδή την άσκησε μετά την πάροδο της ως άνω προθεσμίας των δέκα ημερών από την επίδοση καταχωρημένης της αποφάσεως στο ειδικό βιβλίο, χωρίς σ' αυτή (δήλωση αναιρέσεως) να επικαλείται ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα που να δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση.

Ο αναιρεσείων επικαλείται ότι η κρινόμενη αίτηση αναίρεσής του είναι εμπρόθεσμη, προβάλλοντας ότι προθεσμία άσκησής της εκκινεί, κατ' άρθρο 435 παρ. 2 ΚΠοινΔ από τις 16-05-2018 οπότε και απορρίφθηκε η µε αρ. πρωτ. 7/2018 έκθεσης αίτηση ακύρωσης κατά της προσβαλλόμενης καταδικαστικής απόφασης, με την εκδοθείσα στις 16-05-2018, υπ' αριθμ. 461/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Οι ισχυρισμοί αυτού είναι αβάσιμοι, διότι στην κρινόμενη περίπτωση δεν συντρέχουν οι όροι της τελευταίας αυτής διάταξης, όπως εκτίθεται ανωτέρω.

Συνεπώς εκπροθέσμως ασκήθηκε η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, χωρίς σ' αυτή να επικαλείται ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα που να δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση.

Κατόπιν αυτών και, εφόσον ειδοποιήθηκε ο αντίκλητος δικηγόρος του αναιρεσείοντος, νομίμως και εμπροθέσμως να προσέλθει στο συμβούλιο τούτο και να εκθέσει τις απόψεις του σχετικά με το παραδεκτό η μη της αίτησης αναίρεσης, όπως προκύπτει από την επί του φακέλου της δικογραφίας σχετική επισημείωση του γραμματέως, πρέπει η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί ως απαράδεκτη (άρθρα 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠοινΔ) για τον προεκτεθέντα λόγο και να επιβληθούν στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα (άρθρ. 583 παρ. 1 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την υπ' αριθ. έκθεσης 51/22-05-2018 αίτηση αναίρεσης του Ν. Γ. του Ε., κατοίκου ... και ήδη κρατούμενου, κατά της με αριθμό 515/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Νοεμβρίου 2018.

ΕΚΔΟΘΗΚΕ στην Αθήνα στις 12 Νοεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ