Supreme Court dismisses appeal on easement claim, ruling lower court correctly applied substantive law without needing to examine road history.

Απόφαση 1871 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1871/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Απριλίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1. Φ. Σ. του Ι. και 2. Ν. Σ. του Ι. κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Κοντό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Του αναιρεσιβλήτου: Ε. Π. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Χρύσανθο Γκλάβα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-5-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1844/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 33/2012 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17-4-2012 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης, ανέγνωσε την από 29-3-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 560 αριθ. 1 περ. α' Κ.Πολ.Δ.: "Κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο α) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου".

Η νομική αοριστία της αγωγής στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, αν το δικαστήριο για τη θεμελίωση της αγωγής στο συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου αρκέσθηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα εκείνων που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος.

Έξ άλλου, κατά το άρθρο 1012 Α.Κ., αν το ακίνητο στερείται της αναγκαίας διόδου προς την οδό, έχει δικαίωμα ο κύριός του να απαιτήσει δίοδο από τους γείτονες, έναντι ανάλογης αποζημιώσεως. Από την διάταξη αυτή προκύπτει, ότι το ακίνητο στερείται της αναγκαίας διόδου, όταν του λείπει διέξοδος προς την οδό (δημόσια, δημοτική, κοινοτική), που να εξυπηρετεί την κανονική και σύμφωνα με τον προορισμό του εκμετάλλευση.

Το ποια είναι η αναγκαία δίοδος κρίνεται όχι από τις υποκειμενικές αντιλήψεις του αποκλειόμενου, αλλά αντικειμενικώς, από τις συνθήκες της συγκεκριμένης περιπτώσεως και ειδικότερα τις ανάγκες του ακινήτου, τον προορισμό του, παρόντα ή μελλοντικό και τις εκάστοτε ειδικές συνθήκες. Περαιτέρω, από τα άρθρα 966, 967 Α.Κ.

προκύπτει, ότι μεταξύ των κοινοχρήστων πραγμάτων περιλαμβάνεται και η αγροτική οδός. Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται, ότι απαραίτητα στοιχεία, προκειμένου να είναι ορισμένη η αγωγή από το άρθρο 1012 Α.Κ., είναι α') οι προϋποθέσεις του κατά το άρθρο αυτό δικαιώματος, δηλαδή η κυριότητα του ενάγοντος στο περίκλειστο ακίνητο και η κυριότητα του εναγομένου στο γειτονικό ακίνητο, από το οποίο ζητείται η δίοδος, β') περιγραφή των ακινήτων, γ') ο ακριβής προσδιορισμός κατά θέση, κατεύθυνση και διαστάσεις της αιτουμένης διόδου και δ') το αίτημα.

Δεν απαιτείται όμως, ούτε για το ορισμένο της αγωγής, αλλά ούτε και στην απόφαση του δικαστηρίου να μνημονεύονται και οι ιδρυτικές εκείνες περιστάσεις, οι οποίες κατέστησαν κοινόχρηστη την οδό, προς την οποία ζητείται η δίοδος, διότι αντικείμενο της δίκης δεν είναι η διεκδίκηση οιουδήποτε δικαιώματος επί της κοινόχρηστης οδού, αλλά η παροχή της αιτουμένης διόδου προς αυτήν (βλ.

Α.Π. 452/2001). Στην προκειμένη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου εδίκασε σε δεύτερο βαθμό αγωγή του αναιρεσίβλητου περί παροχής διόδου προς την αγροτική οδό για το περίκλειστο αγροτικό ακίνητό του. Με την προσβαλλομένη απόφασή του το δικαστήριο δέχθηκε μερικώς την αγωγή και υποχρέωσε τους αναιρεσείοντες να παραχωρήσουν στον αναιρεσίβλητο δίοδο μήκους 87 μέτρων και πλάτους 2,5 μέτρων, η οποία θα αρχίζει από τον αγροτικό δρόμο, ο οποίος ευρίσκεται στην ανατολική πλευρά του ακινήτου των αναιρεσειόντων, θα διέρχεται από την βόρεια πλευρά του ακινήτου των και καθ' όλο το μήκος αυτής και θα καταλήγει στην βορειοανατολική πλευρά του ακινήτου του αναιρεσίβλητου.

Τέλος, το δικαστήριο καθόρισε και την αποζημίωση την οποία οφείλει να καταβάλει ο αναιρεσίβλητος στους αναιρεσείοντες, χωρίς περαιτέρω να εξετάσει τον τρόπο, με τον οποίο ο αγροτικός δρόμος κατέστη κοινόχρηστος, αφού κάτι τέτοιο δεν χρειάζεται σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην αρχή και χωρίς να εφαρμόσει τις διατάξεις των άρθρων 369, 966, 967, 968, 972, 1033, 1192 αριθ. 1 Α.Κ., τις οποίες ορθώς στην προκειμένη περίπτωση δεν εφάρμοσε.

Επομένως, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., επειδή δεν εφάρμοσε τις ως άνω διατάξεις, ενώ ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το άρθρο 1012 Α.Κ. και ο αντίθετος μοναδικός λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-4-2012 αίτηση των Φ. Σ. και Ν. Σ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 33/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Μαΐου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Οκτωβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ