Supreme Court partially allows appeal by applying more lenient new criminal code provisions to sentencing.

Απόφαση 1869 / 2019 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1869/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγγελική Αλειφεροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Γεώργα, Ιωάννη Μαγγίνα, Ερωτόκριτο Ερωτοκρίτου και Μαρία Κουβίδου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Οκτωβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Ασπρογέρακα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1)Ι. Χ. του Α. και 2)Α. Χ. του Ι., κατοίκων αμφοτέρων ... που δεν παρέστησαν στο ακροατήριο, για αναίρεση της 3338/2019 αποφάσεως του Α'Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης. Με πολιτικώς ενάγοντες τους: 1)Π. Φ. του Σ. και 2)Α. Φ. του Σ., κατοίκους αμφοτέρους ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν. Το Α' Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι, ζητούν την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην από 29 Μαΐου 2019 αίτησή τους αναιρέσεως, που ασκήθηκε με δήλωση η οποία επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 29 Μαΐου 2019 και έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 6145/2019, και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 903/19.

Αφού άκουσε

Τον Αντεισαγγελέα που πρότεινε να απορριφθεί ως ανυποστήρικτη η προκείμενη αίτηση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το άρθρο πρώτο του ν.4619/2019 (ΦΕΚ Α'95/11-6-2019) κυρώθηκε ο νέος Ποινικός Κώδικας, ο οποίος άρχισε να ισχύει από 1η Ιουλίου 2019 (άρθρο δεύτερο του ανωτέρω νόμου και άρθρο 460 του νέου ΠΚ). Στο άρθρο 2 παρ. 1 του νέου ΠΚ ορίζεται, ότι "Αν από την τέλεση της πράξης ως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου".

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ,με την οποία καθιερώνεται η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου ποινικού νόμου, που ίσχυσε από την τέλεση της πράξης μέχρι το χρόνο της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης, ως επιεικέστερος νόμος θεωρείται εκείνος που περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, δηλαδή εκείνος, ο οποίος με την εφαρμογή του, με βάση τις προβλεπόμενες στη συγκεκριμένη περίπτωση προϋποθέσεις, επιφέρει ευνοϊκότερη για τον κατηγορούμενο ποινική μεταχείριση.

Προς τούτο γίνεται σύγκριση των περισσοτέρων αυτών διατάξεων στο σύνολο των προϋποθέσεων που προβλέπονται από καθεμιά απ' αυτές. Εάν από τη σύγκριση αυτή προκύψει ότι ο κατηγορούμενος, όπως κατηγορείται, επιβαρύνεται το ίδιο από όλους τους νόμους, τότε εφαρμοστέος είναι ο νόμος που ίσχυσε κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης, διαφορετικά εφαρμόζεται ο νεότερος επιεικέστερος.

Ειδικότερα, επιεικέστερος είναι ο νόμος, που προβλέπει το χαμηλότερο ανώτατο όριο του είδους της ποινής, αν δε το ανώτατο όριο είναι το ίδιο, επιεικέστερος είναι αυτός που προβλέπει το μικρότερο κατώτατο όριο.

Για το χαρακτηρισμό ενός νόμου ως επιεικέστερου ή μη λαμβάνεται κατ' αρχήν υπόψη το ύψος της απειλούμενης στερητικής της ελευθερίας ποινής που θεωρείται βαρύτερη της χρηματικής, επί ίσων δε στερητικών της ελευθερία ποινών, λαμβάνεται υπόψη και η χρηματική ποινή. Κατά τη διάταξη του άρθρου 375 παρ. 1εδ. α του προϊσχύσαντος ΠΚ., με βάση την οποία διώχθηκε και καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος, ήδη αναιρεσείων, " Όποιος ιδιοποιείται παρανόμως ξένο (ολικά ή εν μέρει) κινητό πράγμα που περιήλθε στην κατοχή του με οποιονδήποτε τρόπο τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών ", ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 375 παρ. 1 εδ.

α του ισχύοντος από 1η-7-2019 νέου Ποινικού Κώδικα (ν.4619/2019) ''Όποιος ιδιοποιείται παράνομα ξένο (ολικά ή εν μέρει) κινητό πράγμα που περιήλθε στην κατοχή του με οποιονδήποτε τρόπο τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή ". Η νέα αυτή διάταξη είναι επιεικέστερη έναντι της αντίστοιχης του άρθρου 375 παρ. 1 εδ.

α του παλαιού Ποινικού Κώδικα, που ίσχυσε μέχρι 30-6-2019, αφού με αυτήν για την υπεξαίρεση σε βαθμό πλημμελήματος απειλείται, πλην της προβλεπόμενης και από τις δύο διατάξεις ποινής φυλάκισης μέχρι δύο έτη, διαζευκτικά χρηματική ποινή. Περαιτέρω, με το άρθρο πρώτο του ν.4620/2019 (ΦΕΚ Α'96/11-6-2019) κυρώθηκε ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, ο οποίος άρχισε να ισχύει από 1η Ιουλίου 2019 (άρθρο δεύτερο του ανωτέρω νόμου και άρθρο 585 του νέου Κ.Ποιν.Δ.).

Κατά το άρθρο 589 παρ. 3 του νέου Κ.Ποιν. Δ, "Αποφάσεις και βουλεύματα που εκδόθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος κώδικα υπόκεινται στα ένδικα μέσα και τις διατυπώσεις άσκησής τους που προέβλεπε ο καταργούμενος κώδικας ποινικής δικονομίας και εκδικάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κώδικα", κατά δε το άρθρο 590 παρ. 1 του ίδιου κώδικα, "Υποθέσεις που εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας και σε οποιονδήποτε βαθμό συνεχίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κώδικα.

Οι πράξεις της ποινικής διαδικασίας που τελέστηκαν όταν ίσχυαν οι διατάξεις που καταργούνται διατηρούν το κύρος τους". Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 511 εδ. δ' του νέου Κ.Ποιν.Δ ,αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 514 του ίδιου Κώδικα, αν δεν εμφανιστεί ο αναιρεσείων η αίτησή του απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη, όμως, κατ' εξαίρεση, ακόμα και αν δεν εμφανιστεί ο αναιρεσείων, ο Άρειος Πάγος αυτεπαγγέλτως εφαρμόζει τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευση της απόφασης.

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων, συνάγεται ότι ο Άρειος Πάγος για την εκδίκαση αίτησης αναίρεσης απόφασης, που εκδόθηκε πριν την 1-7-2019, συζητήθηκε όμως μετά την 1-7-2019,εφαρμόζει τις διατάξεις του νέου Κ.Ποιν. Δ και συνεπώς στην περίπτωση που μετά την δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μεταβλήθηκε το νομοθετικό καθεστώς, όσον αφορά τα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την προβλεπόμενη ποινή, κύρια ή παρεπόμενη, εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως, το νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή, ανεξάρτητα από την εμφάνιση ή μη του κατηγορουμένου κατά τη συζήτηση της τελευταίας .

Στην προκείμενη περίπτωση, η υπό κρίση από 29-5-2019 αίτηση των Α. Χ. Χ. του Ι. και Ι. Χ. του Α., ασκηθείσα με δήλωση που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου αυθημερόν, για η αναίρεση της με αριθμό 3338/9-4-2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία οι κατηγορούμενοι, ήδη αναιρεσείοντες, καταδικάστηκαν, σε δεύτερο βαθμό, σε ποινή φυλάκισης τεσσάρων (4) μηνών ο καθένας, ανασταλείσα επί τριετία, για την πράξη της υπεξαίρεσης από κοινού (άρθρο 375 εδ.

α ΠΚ), είναι παραδεκτή, ως νομοτύπως και εμπροθέσμως ασκηθείσα, περιέχουσα ως λόγους αναίρεσης την υπέρβαση εξουσίας, την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και την απόλυτη ακυρότητα (άρθρο 510 παρ 1. στοιχεία Η' και ήδη Θ', Δ', Α' του Κ.Ποιν.Δ). Κατά τη συζήτηση αυτής στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης (2-10-2019), οι αναιρεσείοντες και οι πολιτικώς ενάγοντες δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο έκθεμα, αν και κλητεύθηκαν από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ,κατά το άρθρο 512 παρ. 1 εδ.

γ Κ.ΠοινΔ, νόμιμα και εμπρόθεσμα, σύμφωνα με τα άρθρα 155-162 ΚΠοινΔ και μέσα στην προθεσμία που ορίζει το άρθρο 166 του ίδιου Κώδικα, για να παραστούν στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου. Ειδικότερα, οι απολειπόμενοι αναιρεσείοντες κλητεύθηκαν με επίδοση (με θυροκόλληση στην οικία τους, καθώς και στον αντίκλητο δικηγόρο τους Αλέξιο Κούγια) της με αριθμό ...

κλήσης της Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου προς εμφάνισή τους στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου στη σημερινή δικάσιμο, όπως τούτο προκύπτει, αντίστοιχα, από τα από 5-7-2019 αποδεικτικά επίδοσης του αρχιφύλακα Π. Π. προς τους αναιρεσείοντες και από 19-7-2019 και 6-9-2019 αποδεικτικά επίδοσης του επιμελητή της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου Λ.

Χ. προς τον αντίκλητο δικηγόρο τους, που υπάρχουν στη δικογραφία, οι δε πολιτικώς ενάγοντες με επίδοση της ανωτέρω κλήσης στους ίδιους, όπως τούτο προκύπτει από τα από 18-7-2019 πιστοποιητικά του αρχιφύλακα Π. Π., που επίσης υπάρχουν στη δικογραφία. Όμως, παρά τη μη εμφάνιση των αναιρεσειόντων , σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην προηγηθείσα νομική σκέψη, συντρέχει νόμιμη περίπτωση το παρόν Δικαστήριο του Αρείου Πάγου να εφαρμόσει αυτεπαγγέλτως τη διάταξη του άρθρου 375 παρ. 1 εδ.

α' του νέου ΠΚ , η οποία, κατά τα προεκτεθέντα, είναι επιεικέστερη ως προς την ποινή ή έναντι της αντίστοιχης του άρθρου 375 παρ. 1 εδ. α' του παλαιού Ποινικού Κώδικα, που ίσχυσε μέχρι 30-6-2019, να αναιρέσει την προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τις περί ποινών διατάξεις της, να παραπέμψει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από τους ίδιους δικαστές, αν είναι δυνατό, εφόσον η απόφαση αναιρείται μόνο ως προς το σκέλος των ποινών, διαφορετικά από άλλους (άρθρο 522 Κ.Ποιν.Δ) και να απορρίψει κατά τα λοιπά, ως ανυποστήρικτη, την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης (άρθρ. 514 εδ.

α'Κ.Ποιν. Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την απόφαση 3338/2019 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, ως προς τις περί ποινών διατάξεις της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για νέα εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από τους ίδιους δικαστές, αν είναι δυνατό, διαφορετικά από άλλους.

Απορρίπτει κατά τα λοιπά την από 29-5-2019 αίτηση αναίρεσης (ασκηθείσα με δήλωση, που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου αυθημερόν) των Α. Χ. του Ι. και Ι. Χ. του Α., κατοίκων ... για αναίρεση της ανωτέρω απόφασης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Νοεμβρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ