Supreme Court dismisses divorce appeal as inadmissible because the marriage was already dissolved by the other party's acceptance.

Απόφαση 1869 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1869/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Μαϊου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευστάθιο Γιώτα, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Καρολίνα-Ζωή Ανδρικοπούλου, η οποία δήλωσε ότι το όνομα του αναιρεσιβλήτου είναι ... αντί του εσφαλμένου ... που αναγράφτηκε εκ παραδρομής στο αναιρετήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 8-12-2005 και 7-6-2006 αγωγές των ήδη διαδίκων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χανίων και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 326/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 58/2008 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 15-7-2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Ζώης ανέγνωσε την από 30-4-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1439 παρ.1 ΑΚ καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει το διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά, από λόγο που αφορά το πρόσωπο τους εναγομένους ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται ως λόγος διαζυγίου ο αντικειμενικός κλονισμός της έγγαμης σχέσεως και προσδιορίζονται γενικά όρια εντός των οποίων θα κινηθεί ο δικαστής χωρίς να τίθεται η υπαιτιότητα ως βάση του ισχυρού κλονισμού.

Συνεπώς τα γεγονότα που μπορούν να προκαλέσουν ισχυρό κλονισμό μπορεί να είναι και ανυπαίτια ή ακόμη και μη καταλογιστά, δεν έχει δε σημασία ποίος από τους συζύγους δημιούργησε πρώτος το λόγο κλονισμού της έγγαμης συμβίωσης. Με την έννοια αυτή αν το κλονιστικό γεγονός αφορά και τους δύο συζύγους, το προς διάζευξη δικαίωμα γεννάται ανεξαρτήτως ποιόν από τους δύο βαρύνει περισσότερο η ύπαρξή του και από το αν υπάρχει, υπαιτιότητα μόνο στο πρόσωπο του ενός από τους συζύγους.

Το ότι για τη λύση του γάμου είναι πλέον αδιάφορο αν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή ανυπαίτιο κλονιστικό γεγονός σημαίνει ότι στη δίκη του διαζυγίου δεν δικαιολογείται σε καμία πλευρά έννομο συμφέρον για την έρευνα της υπαιτιότητας, αφού το δεδικασμένο της διαπλαστικής αποφάσεως του διαζυγίου, δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας σε καμία περίπτωση.

Συνέπεια τούτων είναι ότι η απόφαση που κηρύσσει τη λύση του γάμου δεν αποτελεί δεδικασμένο ούτε ως προς την ύπαρξη καθεαυτή των επί μέρους πραγματικών περιστατικών που επέφεραν τον κλονισμό της έγγαμης σχέσεως, αφού το δεδικασμένο αφορά στην έννομη σχέση ή στο δικαίωμα που κρίθηκε τελεσδίκα (ΚΠολΔ 322, 324), ούτε ως προς το ζήτημα της υπαιτιότητας για τον κλονισμό αυτόν, ακόμη και αν ο λόγος διαζυγίου αφορά αποκλειστικά στο πρόσωπο του εναγομένου.

Στην πραγματικότητα δηλαδή αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου που δικαιολογεί την απαγγελία του διαζυγίου, αλλά το διαπλαστικό δικαίωμα της λύσης του γάμου. Επομένως στην περίπτωση συνεκδικάσεως αντιθέτων αγωγών διαζυγίου, με τις οποίες καθένας από τους συζύγους ζητεί τη λύση του γάμου για ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσεως από λόγο που αφορά το πρόσωπο του άλλου συζύγου, αν η μία απ'αυτές γίνει δεκτή και η άλλη απορριφθεί, είναι προφανές ότι ο διάδικος του οποίου η αγωγή απορρίφθηκε δεν έχει έννομο συμφέρον, κατ' άρθρα 68 και 556 παρ.2 ΚΠολΔ, να ασκήσει αναίρεση κατά της τελεσίδικης αποφάσεως και να ζητήσει την εξαφάνισή της με σκοπό να απορριφθεί η αγωγή του αντιδίκου του και να γίνει δεκτή η δική του αγωγή, καθόσον η έννομη συνέπεια που και αυτός επιδίωξε με την αγωγή του δηλαδή η λύση του γάμου, στην οποία εμμένει, έχει ήδη επέλθει και ως εκ τούτου το εκατέρωθεν υποβληθέν αίτημα δικαστικής διάπλασης έχει ικανοποιηθεί με την απαγγελία του διαζυγίου, έστω και με βάση διάφορα περιστατικά, απαρτίζοντα όμως τον ίδιο λόγο-αντικειμενικό κλονισμό του γάμου.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, οι διάδικοι σύζυγοι άσκησαν αντίθετες αγωγές διαζυγίου, με τις οποίες καθένας απ'αυτούς ζήτησε τη λύση του γάμου τους για ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσεως από λόγο που αφορά αποκλειστικά το πρόσωπο του άλλου συζύγου. Επί των αγωγών αυτών εκδόθηκε αρχικά η 326/2006 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή της αναιρεσείουσας και αφού έγινε δεκτή η αντίθετη αγωγή του αναιρεσιβλήτου λύθηκε ο μεταξύ των διαδίκων νόμιμος γάμος για ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δικάζοντας έφεση της ήδη αναιρείουσας κατά της άνω οριστικής απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία η εκκαλούσα ζήτησε την εξαφάνιση της εκκαλουμένης, την παραδοχή της αγωγής της και την απόρριψη της αγωγής του αντιδίκου της, απέρριψε την έφεση ως αβάσιμη, δεχόμενο, όπως και το πρωτοβάθμιο, ότι οι μεταξύ των διαδίκων συζύγων σχέσεις κλονίσθηκαν τόσο ισχυρά από λόγους που αφορούν την ήδη αναιρεσείουσα (ενάγουσα και εναγομένη), ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον αναιρεσίβλητο.

Με την κρινόμενη αίτηση η αναιρεσείουσα ζητεί, για τους αναφερομένους σε αυτή λόγους (από το άρθρο 559 αρ. 11 και 19 ΚΠολΔ), την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης του Εφετείου, έτσι ώστε, μετ'εξέταση της ουσίας της υποθέσεως, να απορριφθεί η αγωγή του αναιρεσιβλήτου και να γίνει δεκτή η δική της αγωγή και να απαγγελθεί η λύση του γάμου λόγω ισχυρισμού κλονισμού της έγγαμης σχέσεως των διαδίκων, εξαιτίας λόγων που αφορούν το πρόσωπο του αναιρεσιβλήτου.

Σύμφωνα όμως με τα προεκτεθέντα, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη ελλείψει εννόμου συμφέροντος, καθόσον η έννομη συνέπεια, δηλαδή η λύση του γάμου, που επεδίωξαν αμφότεροι οι διάδικοι και στην οποία εξαντλείεται η δίκη διαζυγίου, έχει ήδη επέλθει με την παραδοχή από την αναιρεσιβαλλομένη της αγωγής διαζυγίου του αναιρεσιβλήτου, που έχει το ίδιο αντικείμενο και αίτημα με την αντίθετη αγωγή της αναιρεσείουσας.

Το γεγονός ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει δυσμενείς για την αναιρεσείουσα αιτιολογίες, δέχεται δηλαδή ότι ο ισχυρός κλονισμός επήλθε εξαιτίας γεγονότων που αφορούν αποκλειστικά το πρόσωπό της, δεν έχει καμία δυσμενή επίδραση στις έννομες σχέσεις της, ώστε να δικαιολογείται έννομο συμφέρον για άσκηση του ενδίκου μέσου της αναιρέσεως, αφού από τις αιτιολογίες αυτές δεν δημιουργείται δεδικασμένο.

Πράγματι,

το ότι ο ισχυρός κλονισμός επήλθε εξαιτίας γεγονότων που συνδέονται αποκλειστικά με το πρόσωπο της αναιρεσείουσας δεν έχει άλλη έννομη συνέπεια γι'αυτή, πέρα από την επιδιωκόμενη και από αυτόν λύση του γάμου. 'Όπως δε αναφέρθηκε, στη δίκη διαζυγίου θέμα υπαιτιότητας που μπορεί να έχει περαιτέρω έννομες συνέπειες (για τον ενδεχόμενο αποκλεισμό του δικαιώματος διατροφής) δεν τίθεται πλέον. Το θέμα αυτό ανακύπτει και κρίνεται μόνο στη δίκη για διατροφή (άρθρα 1442 επ. ΑΚ), δεδομένου ότι μόνο εκεί αναπτύσσει έννομες συνέπειας (άρθρο 1444 παρ.1 ΑΚ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15 Ιουλίου 2008 αίτηση της ..., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 58/2008 απόφασης του Εφετείου Κρήτης Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου από ευρώ χίλια οκτακόσια (1.800).

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 25 Mαϊου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 20 Ιουλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ