1867/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1867 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1867/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Μαΐου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Μ. του Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Γεωργιάδη.

Της αναιρεσίβλητης: Ε. συζ. Θ. Β., το γένος Α. Β., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Κοτσιφάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-1-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 391/2002 μη οριστική, 195/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 272/2008 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12-1-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Αθανασίου ανέγνωσε την από 9-5-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 9 περ. β' ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση και όταν το δικαστήριο επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, από την ως άνω διάταξη, ο αναιρεσείων προβάλλει κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως, την αιτίαση, ότι το Εφετείο όχι ορθώς εξαφάνισε την πρωτοβάθμια απόφαση για μη εκκληθέντα κεφάλαια και έτσι επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν.

Συγκεκριμένα, ο αναιρεσείων, διατείνεται ότι μολονότι με την πρωτοβάθμια απόφαση αυτός αναγνωρίστηκε κύριος εκτάσεως 98,14 τ. μ. και υποχρεώθηκε να του αποδώσει η εναγομένη-αναιρεσίβλητη 48,86 τ. μ, εντούτοις το Εφετείο απέρριψε την αγωγή στο σύνολο της, αν και με την έφεση της η αναιρεσίβλητη παραπονείτο μόνο για την επιδίκαση σ' αυτόν των 48,86 τ.

μ., αφού αντικείμενο της κατ' έφεση δίκης ήταν μόνο η καταληφθείσα έκταση των 87,45 τ. μ. και όχι η συνολική(98,14 τ.μ). Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο ήδη αναιρεσείων άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων, κατά της ήδη αναιρεσίβλητης την από 18-1-2001 αγωγή, με την οποία εξέθετε ότι είναι κύριος του σ' αυτή (αγωγή) αναφερομένου οικοπέδου συνολικού εμβαδού 136,73 τ.

μ., καταστάς τοιούτος κατά τρόπο παράγωγο , αλλά και πρωτότυπο, ήτοι με τακτική και έκτακτη χρησικτησία και ότι η εναγομένη στις 8-5-2005 κατέλαβε τμήμα αυτού, εμβαδού 87 τ. μ περίπου, το οποίο και κατείχε κατά την άσκηση της αγωγής. Ζήτησε δε με την αγωγή να αναγνωρισθεί κύριος του όλου οικοπέδου (των 136, 73 τ. μ.)και να υποχρεωθεί η εναγομένη να του αποδώσει το καταληφθέν (87 τ.

μ.). Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η με αριθ. 391/2002 μη οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων, με την οποία κρίθηκε η αγωγή νόμιμη και διατάχθηκε η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης. Μετά τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης εκδόθηκε η με αριθ. 195/2005 οριστική απόφαση του ίδιου δικαστηρίου με την οποία, αφού κρίθηκε ότι η συνολική έκταση του οικοπέδου του ενάγοντος ανέρχεται 98,14 τ.

μ. (και όχι σε 136, 73 τ.μ) και ότι η εναγομένη κατέλαβε (περιέφραξε) έκταση 87,45 τ. μ. από την οποία έκταση(των 87,45 τ. μ), έκταση 48,86 τ. μ. ανήκε κατά κυριότητα στον ενάγοντα, έκανε δεκτή την αγωγή, κατά ένα μέρος, από ουσιαστική πλευρά και αναγνώρισε τον ενάγοντα κύριο έκτασης 98,14 τ. μ., ενώ, παράλληλα, υποχρέωσε την εναγομένη να αποδώσει στον ενάγοντα το καταληφθέν τμήμα των 48,86 τ.

μ. Κατά της αποφάσεως αυτής (195/2005) άσκησαν έφεση αμφότεροι οι διάδικοι και ο μεν ενάγων-αναιρεσείων ζήτησε να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση και να γίνει δεκτή η αγωγή του στο σύνολο της, η δε εναγομένη-αναιρεσίβλητη ζήτησε να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση και να απορριφθεί η αγωγή. Ειδικότερα, η αναιρεσίβλητη, με τον πρώτο μεν λόγο της έφεσής της, ισχυρίσθηκε τα ακόλουθα: "Εσφαλμένως το ανωτέρω δικαστήριο και από κακή εκτίμηση των αποδείξεων έκρινε ότι ο καθ' ου η παρούσα μου είναι κύριος οικοπέδου εκτάσεως 98,14 τ.μ., στην οποία περιλαμβάνεται και τμήμα της ομόρου ιδιοκτησίας μου, εκτάσεως 48,86 τ.μ.

υποχρεώνοντάς με να αποδώσω το παραπάνω τμήμα των 48,86 τ.μ. εις αυτόν, διότι το ως άνω τμήμα αποτελεί τμήμα της ευρύτερης ιδιοκτησίας μου, όπως φαίνεται στα υπ' αριθμούς .../1979, .../1979 και .../1988 συμβόλαια δωρεάς και πώλησης της συμβολαιογράφου Χανίων κ. Μετζιδάκη", ενώ με το διατακτικό της ίδιας έφεσής της ζήτησε την απόρριψη της ένδικης αγωγής, στο σύνολό της, δηλαδή και στο ως προς το επιδικασθέν πρωτόδικα εδαφικό τμήμα των 48,86 τ.μ.

στον αντίδικό της. Επί των εφέσεων αυτών εκδόθηκε η με αριθ. 272/2008 απόφαση του Εφετείου Κρήτης, με την οποία, αφού κρίθηκε ότι κυρία ολοκλήρου του οικοπέδου είναι η αναιρεσίβλητη-εναγόμενη, απορρίφθηκε, κατ' ουσίαν, η έφεση του ενάγοντος-αναιρεσείοντος, έγινε δεκτή, κατ' ουσίαν, η έφεση της εναγομένης-αναιρεσίβλητης, εξαφανίσθηκε η εκκαλουμένη απόφαση (195/2005 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων) και απορρίφθηκε η ένδικη αγωγή στο σύνολό της.

Κρίνοντας, έτσι, το Εφετείο δεν υπερέβη το αίτημα της εναγομένης-αναιρεσίβλητης, η οποία τόσο στο Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο όσο και στο Εφετείο, με την έφεσή της, ζήτησε την απόρριψη της αγωγής στο σύνολό της. Αφού, λοιπόν, το Εφετείο δέχθηκε ότι κυρία ολοκλήρου του οικοπέδου είναι η αναιρεσίβλητη-εναγομένη, και ακολούθως απέρριψε την ένδικη αγωγή, στο σύνολό της, ουδέν επιδίκασε πέρα του αιτηθέντος.

Συνεπώς, ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. α' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 270 παρ, 2 εδαφ. β' του ΚΠολΔ, στα αποδεικτικά μέσα περιλαμβάνονται και οι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον Ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου, όταν έχουν ληφθεί μετά από προηγούμενη εμπρόθεσμη κλήτευση του αντιδίκου.

Όταν όμως αυτές έχουν ληφθεί, έστω και χωρίς την τήρηση των τασσομένων γι' αυτές διατυπώσεων, στα πλαίσια άλλης δίκης, πριν από την άσκηση της αγωγής και προσκομίζονται κατά τη συζήτηση της, δεν αποτελούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, αλλά απλά έγγραφα, που συνεκτιμώνται για συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Στην προκειμένη περίπτωση , με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, μέρος πρώτο, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση, η από τον αριθμό 11 περιπτ.α' του άρθρου 559 Κ ΠολΔ πλημμέλεια , γιατί το Εφετείο έλαβε υπόψη, ως ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, τις με αριθ. ..., ..., ..., ..., ..., ..., και ... /2000 ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων ενώπιον της Συμβολαιογράφου Χανίων Βαρβάρας Μόφορη-Λεφάκη, τις οποίες προσκόμισε και επικαλέσθηκε η αναιρεσίβλητη αν και αυτές λήφθηκαν για να χρησιμοποιηθούν σε προγενέστερη δίκη ασφαλιστικών μέτρων μεταξύ των διαδίκων, χωρίς προηγούμενη κλήτευση του αναιρεσείοντος.

Από την επισκόπηση όμως, της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει, ότι το Εφετείο της ανωτέρω ένορκες βεβαιώσεις δεν τις έλαβε υπόψη ως ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο , αλλά ως απλά έγγραφα, τα οποία συνεκτίμησε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Συνεπώς, ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙΙΙ. Από τα άρθρα 400 αριθ. 3 και 403 αριθ. 2 του ΚΠολΔ. συνάγεται, ότι δεν εξετάζονται, όταν κληθούν ως μάρτυρες , πρόσωπα που μπορεί να έχουν συμφέρον από τη δίκη , ήτοι συμφέρον που εξαρτάται από το αποτέλεσμα της δίκης και αποτελεί αναγκαία συνέπεια αυτής. Τέτοιο συμφέρον υπάρχει στην περίπτωση που ο μάρτυρας είναι δικονομικός εγγυητής, αφού, κατ' άρθρο 88 ΚΠολΔ., σε περίπτωση απώλειας της δίκης , μπορεί να στραφεί ο διάδικος κατ' αυτού και να ζητήσει απ' αυτόν αποζημίωση (ΑΠ 1433/2005). Εξάλλου, ιδιαίτερο από τους μάρτυρες και τα έγγραφα αποδεικτικό μέσο (επιτρεπόμενες μαρτυρικές καταθέσεις εκτός δίκης) είναι, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 336 παρ. 3 , 339, 398, 406, 409 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 270 παρ. 2 εδαφ. β' του ίδιου Κώδικα και οι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον Ειρηνοδίκη, Συμβολαιογράφου ή Προξένου , που συντάσσονται ύστερα από προηγούμενη νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου του διαδίκου εκείνου με επιμέλεια του οποίου λαμβάνονται , προκειμένου να προσκομιστούν στη δίκη που διεξάγεται κατά την τακτική διαδικασία, για την οποία έχουν δοθεί (ΑΠ 343/2000, ΑΠ 700/1997). Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει, ότι και οι μάρτυρες που βεβαιώνουν ένορκα, εξαιρούνται, όταν έχουν συμφέρον από τη δίκη, η δε πρόταση για την εξαίρεσή τους από τον αντίδικο του προτείνοντος την εξέταση αυτών πρέπει να γίνεται πριν από την όρκισή τους.

Στην προκειμένη περίπτωση , με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, δεύτερο μέρος, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από τον αριθ. 11 περιπτ. α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο έλαβε υπόψη αποδεικτικό μέσο που δεν επιτρέπεται και συγκεκριμένα τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων Α. Ρ. και Τ. Φ., οι οποίες περιέχονται στην με αριθ. .../2000 ένορκη βεβαίωση της Συμβολαιογράφου Χανίων Βαρβάρας Μόφορη - Λεφάκη, την οποία προσκόμισε και επικαλέσθηκε η αναιρεσίβλητη και οι οποίοι (μάρτυρες) ήταν εξαιρετέοι, ως δικονομικοί εγγυητές αυτής. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι προεχόντος αότιστος, διότι δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο, αν την ένσταση εξαιρέσεως της καταθέσεως των ανωτέρω μαρτύρων την πρότεινε ο αναιρεσείων πριν την όρκισή τους.

IV. Για την ίδρυση του από τη διάταξη τον άρθρου 559 αριθ..8 β' ΚΠολΔ προβλεπόμενου λόγου αναίρεσης, πρέπει το δικαστήριο της ουσίας , παρά το νόμο να μην έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως τέτοια δε νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, όπως και οι λόγοι έφεσης. Επομένως, δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τα "πράγματα" που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και τα απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό.

Στην υπόθεση που κρίνεται, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, μέρος πρώτο, από την ως άνω διάταξη, αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του ενάγοντος - αναιρεσείοντος, ότι ο δικαιοπάροχος πατέρας του ασκούσε επί του επιδίκου τις προσιδιάζουσες στη φύση αυτού πράξεις νομής και ότι έτσι κατέστη κύριος αυτού με έκτακτη χρησικτησία . Ο ' λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος, διότι από την προσβαλλομένη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο τον ως άνω ισχυρισμό τον έλαβε υπόψη και τον απέρριψε εκ του πράγματος.

V. Όπως συνάγεται από τα άρθρα 335, 338, 332, 340 και 346 ΚΠολΔ. ο δικαστής, για τον σχηματισμό της κρίσεως του επί πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, η παράβαση δε της υποχρεώσεως αυτής ιδρύει τον αναιρετικό λόγο από το άρθρο 559 αρ. 11 ΚΠολΔ.

Εξάλλου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 86 και 106, αντίστοιχα, του ν. 3463/2006 "Κύρωση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων", που καθορίζει τις αρμοδιότητες του Δημάρχου και του Προέδρου της Κοινότητας", προκύπτει, ότι οι τελευταίοι είναι αρμόδιοι να εκδίδουν πιστοποιητικά ή βεβαιώσεις περί της προσωπικής ή οικογενειακής κατάστασης των δημοτών, δεν έχουν όμως την αρμοδιότητα να εκδίδουν πιστοποιητικά ή βεβαιώσεις, που αναγνωρίζουν ή βεβαιώνουν ότι κάποιος δημότης είναι κύριος ή νομέας ακινήτου, ευρισκομένου μέσα στα διοικητικά όρια των οικείων Δήμου ή Κοινότητας.

Επομένως, σύμφωνα με τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 336 παρ. 3 και 339 ΚΠολΔ, πιστοποιητικό ή βεβαίωση με τέτοιο περιεχόμενο αποτελεί απλή βεβαίωση τρίτου, που εκτιμάται ελεύθερα από το δικαστήριο της ουσίας για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εφόσον το τελευταίο δεν δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, είτε κατά πρόταση διαδίκου, είτε αυτεπαγγέλτως, ότι η εν λόγω βεβαίωση λήφθηκε προκειμένου να χρησιμεύσει ως μαρτυρία στην δίκη για τα αποδεικτέα θέματα.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης, δεύτερο μέρος, αποδίδεται η από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικό μέσο που ο αναιρεσείων επικαλέσθηκε και προσκόμισε και ειδικότερα την με αριθ. 551/14-8-1985 βεβαίωση του Προέδρου της πρώην Κοινότητας ... του Νομού Χανίων, την οποία αν είχε λάβει υπόψη του θα συνήγαγε δικαστικό τεκμήριο ότι ο δικαιοπάροχος πατέρας του ασκούσε πράξεις νομής στο επίδικο ακίνητο και, συνεπώς κατέστη αυτός κύριος του εν λόγω ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι από την περιεχόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, ότι, προς σχηματισμό του αποδεικτικού πορίσματός της, λήφθηκαν υπόψη τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα καθώς και από το όλο περιεχόμενο αυτής, δεν καταλείπεται καμιά απολύτως αμφιβολία, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, προς συναγωγή, δικαστικών τεκμηρίων, και την ανωτέρω βεβαίωση ενόψει του ότι δεν δέχθηκε ρητά ότι η επίμαχη βεβαίωση λήφθηκε για να χρησιμεύσει ως μαρτυρία στην προκειμένη δίκη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12 Ιανουαρίου 2010 αίτηση του Ε. Μ. του Μ., για αναίρεση της 272/2008 απόφασης του Εφετείου Κρήτης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 7 Ιουλίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Δεκεμβρίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ