Supreme Court partially allows appeal against insurance company, remands case for retrial regarding motor accident damages.

Απόφαση 1866 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1866/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Γεώργιο Πετράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Οκτωβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: ..... οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Ιωάννου.

Των αναιρεσιβλήτων: ..... και 3. ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΑΕΕΓΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ελένη Σφέτσου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11 Νοεμβρίου 2000 αγωγή, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3744/2001 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1826/2003 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25 Φεβρουαρίου 2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης, ανέγνωσε την από 8 Σεπτεμβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από τη διάταξη του άρθρου 522 του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η εξουσία του Εφετείου περιορίζεται στον έλεγχο των κεφαλαίων της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που προσβάλλονται με την έφεση και τους προσθέτους αυτής λόγους. Εξάλλου, πράγματα, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 του ίδιου άνω Κώδικα, είναι και οι λόγοι εφέσεως, που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας κρίσεως και συνεπώς η παραδοχή από το Εφετείο ανύπαρκτου λόγου εφέσεως ή η έρευνα κεφαλαίου της πρωτόδικης αποφάσεως έξω από τα όρια της εφέσεως συνιστούν πλημμέλειες, που εμπίπτουν στον προβλεπόμενο από την ανωτέρω διάταξη λόγο αναιρέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα πιο κάτω αναφερόμενα διαδικαστικά έγγραφα, που επιτρεπτώς επισκοπεί ο Άρειος Πάγος για την έρευνα της βασιμότητας ή μη των λόγων αναιρέσεως (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 11.11.2000 αγωγή, που ο δεύτερος αναιρεσείων ..... και η σύζυγός του ..... άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ζήτησαν να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι ήδη αναιρεσίβλητοι να καταβάλουν σ' αυτούς, ως ασκούντες τη γονική μέριμνα και επιμέλεια του ανήλικου τότε τέκνου του ....., αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης για τις ζημίες που το τέκνο τους αυτό υπέστη κατά το αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα εξ υπαιτιότητας του οδηγού, πρώτου εναγομένου, του ζημιογόνου αυτοκινήτου, που ανήκε κατά κυριότητα στον δεύτερο εναγόμενο πατέρα του και ήταν ασφαλισμένο στην τρίτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία.

Επίσης, με την ίδια αγωγή, ο ενάγων - αναιρεσείων ..... ζήτησε ατομικώς αποζημίωση για την καταστροφή του μοτοποδηλάτου, που οδηγούσε ο ανήλικος γιος του, από τη σύγκρουση αυτού με το αυτοκίνητο. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την 3744/2001 απόφασή του, δέχθηκε την αγωγή αυτή εν μέρει ως προς τον ανήλικο και ολικά ως προς τον αναιρεσείοντα και επιδίκασε στον τελευταίο την αιτηθείσα αποζημίωση για την καταστροφή του μοτοποδηλάτου του εκ 220.000 δραχμών.

Κατά της αποφάσεως αυτής άσκησαν έφεση τόσο οι εναγόμενοι - αναιρεσίβλητοι, με την οποία προσέβαλαν τα γενόμενα δεκτά κεφάλια της αγωγής του ανηλίκου και του αναιρεσείοντος, όσο και ο ....., που εν τω μεταξύ ενηλικιώθηκε και άσκησε την έφεση ο ίδιος ατομικώς. Με την ανωτέρω έφεσή τους οι αναιρεσίβλητοι δεν αμφισβήτησαν την κυριότητα του αναιρεσείοντος επί του μοτοποδηλάτου, αλλά μόνο το ύψος της ζημίας του από τις βλάβες, που αυτό υπέστη από τη σύγκρουση.

Επί των ανωτέρω εφέσεων, οι οποίες συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, η οποία απέρριψε κατ' ουσίαν τον πιο πάνω λόγο της εφέσεως των αναιρεσιβλήτων όσον αφορά τη ζημία από την καταστροφή του μοτοποδηλάτου. Αλλά, ενώ κατόπιν αυτού έπρεπε ν' απορριφθεί η έφεση ως προς τον ανωτέρω αναιρεσείοντα, το Εφετείο την έκανε δεκτή και εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και ως προς τη διάταξή της, με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή του αναιρεσείοντος ....., και επιδίκασε την αποζημίωση για την καταστροφή του μοτοποδηλάτου στον ......

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο έλαβε υπόψη πράγματα, που δεν προτάθηκαν με την έφεση των αναιρεσιβλήτων, κι επομένως ο σχετικός, κατ' ορθή εκτίμηση από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, πρώτος λόγος της αναιρέσεως είναι βάσιμος. Σημειωτέο, ότι ο ισχυρισμός των αναιρεσιβλήτων, ότι η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, κατά το πιο πάνω κεφάλαιο, είναι απορριπτέα ως μη στρεφόμενη και κατά του ....., πρέπει ν' απορριφθεί ως απαράδεκτος, λόγω ελλείψεως έννομου συμφέροντος των αναιρεσιβλήτων.

ΙΙ. Επειδή, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται, όταν στο αιτιολογικό αυτής δεν περιέχονται καθόλου ή δεν εκτίθενται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά γεγονότα εκείνα, που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του εφαρμοσθέντος κανόνα δικαίου ή αν έγινε ή όχι ορθός νομικός χαρακτηρισμός των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων, όχι όμως και όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του συναχθέντος από αυτές και με σαφήνεια διατυπωμένου αποδεικτικού πορίσματος.

Εξάλλου, ο προβλεπόμενος από τον αριθ. 1 εδ. β' του ίδιου άνω άρθρου αναιρετικός λόγος για παραβίαση των διδαγμάτων κοινής πείρας θεμελιώνεται, μόνο αν αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σ' αυτούς, όχι όμως και όταν χρησιμοποιούνται για να στηρίξουν έμμεση απόδειξη ή για την εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τους πέμπτο υπό στοιχεία β', γ' και δ' και έκτο λόγους αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ πλημμέλεια της ελλείψεως νόμιμης βάσεως ως προς τα ουσιώδη ζητήματα, που αφορούν, αντιστοίχως,: α) την απορριφθείσα αίτηση περί αποζημιώσεως για την παροχή προς τον παθόντα από το αυτοκινητικό ατύχημα πρώτο αναιρεσείοντα .....

εκ μέρους των γονέων του υπηρεσιών αποκλειστικής νοσοκόμου κατά τη διάρκεια της νοσηλείας εκείνου στο νοσοκομείο ΚΑΤ, β) το γενόμενο εν μέρει δεκτό αίτημα αποζημιώσεως για τη δαπάνη μετακινήσεων των γονέων του αναιρεσείοντος κατά το ίδιο διάστημα, γ) την απορριφθείσα αίτηση περί αποζημιώσεως για στέρηση εισοδήματος του ίδιου αναιρεσείοντος και δ) τον καταλογισμό συντρέχοντος πταίσματος κατά ποσοστό 30% σε βάρος του άνω παθόντος αναιρεσείοντος για την έκταση των ζημιών του και τον ανάλογο περιορισμό της επιδικασθείσης γι' αυτές αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης.

Οι λόγοι αυτοί πρέπει ν' απορριφθούν: α) εκείνος που αναφέρεται στο πρώτο ζήτημα ως αβάσιμος, διότι δεν υπάρχει αντίφαση μεταξύ των παραδοχών της, ότι ο αναιρεσείων κατά τη νοσηλεία του αυτή δεν είχε ανάγκη των υπηρεσιών αποκλειστικής νοσοκόμου, όπως αντιθέτως υποστηρίζει ο αναιρεσείων, β) ως προς τα επόμενα δύο ζητήματα, ως απαράδεκτοι, διότι οι επικαλούμενες ελλείψεις της προσβαλλομένης ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση του αποδεικτικού πορίσματος, που εκτίθεται σαφώς.

και γ) ως προς τρίτο ζήτημα, ως στηριζόμενος ο σχετικός λόγος σε αναληθή προϋπόθεση, διότι η προσβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε και άλλα, πλην αυτών που επικαλείται ο αναιρεσείων, ήτοι ότι δεν έφερε κράνος κατά το ατύχημα, πραγματικά περιστατικά για τη θεμελίωση της κρίσεώς της περί συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος στην έκταση των ζημιών του, εξαιτίας της παραλείψεώς του αυτής (τραυματισμός στο κεφάλι, ο οποίος θα είχε αποτραπεί ή θα είχε περιοριστεί αν φορούσε κράνος).

Εξάλλου, ο ίδιος άνω πέμπτος, υπό στοιχεία β' και γ', λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδονται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση οι από το άρθρο 559 αριθ. 1 εδ. β' και 9 του ΚΠολΔ αντιστοίχως, αιτιάσεις περί παραβιάσεως των διδαγμάτων της κοινής πείρας αναφορικώς με την αναγκαιότητα χρήσεως από τον παθόντα υπηρεσιών αποκλειστικής νοσοκόμου και αφέσεως αδίκαστης της αιτήσεως του αναιρεσείοντος περί αποζημιώσεως για τη δαπάνη μετακινήσεως των γονέων του με αυτοκίνητο ταξί είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, ως προς μεν την πρώτη αιτίαση, διότι η επικαλούμενη παραβίαση των διδαγμάτων κοινής πείρας αφορά την εκτίμηση των αποδείξεων, ως προς δε τη δεύτερη, διότι υπό την επίκληση του αναιρετικού αυτού λόγου πλήσσεται η ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Τέλος, με τον έβδομο λόγο της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ επίσης ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση, διότι ως προς το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, που επιδίκασε, δεν έχει καθόλου αιτιολογία και παρέλειψε να λάβει υπόψη τα καθοριζόμενα από τη νομολογία προσδιοριστικά του ύψους της στοιχεία.

Ο λόγος αυτός πρέπει ν' απορριφθεί, κατά το πρώτο μέρος ως αβάσιμος, διότι η απόφαση έχει αιτιολογία ως προς το άνω ουσιώδες ζήτημα, κατά το δεύτερο δε μέρος ως αόριστος, διότι δεν καθορίζονται τα προσδιοριστικά του ύψους της χρηματικής ικανοποιήσεως στοιχεία, που φέρονται ότι δεν έλαβε υπόψη το Εφετείο.

ΙΙΙ. Επειδή κατ' ακολουθίαν των προεκτεθέντων, πρέπει: α) ν' αναιρεθεί, ως προς τον δεύτερο αναιρεσείοντα ....., η προσβαλλόμενη απόφαση κατά τη διάταξή της, με την οποία έγινε δεκτή η έφεση των αναιρεσιβλήτων ως προς τον ανωτέρω αναιρεσείοντα και εξαφανίστηκε η εκκαλούμενη απόφαση και κατά τη διάταξη, με την οποία επιδικάστηκε στον τελευταίο αποζημίωση για ζημιές από αυτοκίνητο και συγκεκριμένα για την καταστροφή του μοτοποδηλάτου του, να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το άνω μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του ανωτέρω αναιρεσείοντος. Και β) ν' απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως ως προς τον πρώτο αναιρεσείοντα ..... και να καταδικαστεί ο τελευταίος στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί, ως προς τον δεύτερο αναιρεσείοντα ....., την υπ' αριθμ. 1826/2003 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά τη διάταξή της, που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσης αποφάσεως.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη του πιο πάνω δεύτερου αναιρεσείοντος, που καθορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Απορρίπτει την από 25.2.2006 αίτηση για αναίρεση της ίδιας άνω αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών ως προς τον πρώτο αναιρεσείοντα ...... Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα αυτόν στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Νοεμβρίου 2006.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, την 1η Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ