1864/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1864 / 2007 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1864/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Παπανικολάου, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου και του αρχαιοτέρου του Αρεοπαγίτη), Ρένα Ασημακοπούλου, Χαράλαμπο Ζώη, Αθανάσιο Κουτρομάνο και Ιωάννη Παπουτσή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Μαϊου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: .............., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαρίλαο Καλπούζο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1............, 2............... και 3 ................, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αντώνιο Χρόνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-2-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1454/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 1421/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 25-9-2006 αίτησή του και τους από 4-4-2007 πρόσθετους λόγους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Παπουτσής ανέγνωσε την από 2-5-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δικ., αναίρεση επιτρέπεται και αν παραβιάσθηκαν οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 Α.Κ., οι οποίοι όμως εφαρμόζονται τότε μόνον όταν το Δικαστήριο της ουσίας, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά, ως προς αυτό, κρίση του, διαπιστώνει ότι υπάρχει στη σύμβαση κενό ή αμφιβολία ως προς τη δήλωση της βουλήσεως των συμβαλλομένων. Επομένως, τότε μόνον ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, από το ότι το Δικαστήριο της ουσίας δεν προσέφυγε στους ερμηνευτικούς αυτούς κανόνες, όταν από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Δικαστήριο διαπίστωσε ευθέως ή εμμέσως ότι υπάρχει κενό ή αμφιβολία στις δηλώσεις των συμβαλλομένων και παρόλα αυτά δεν τις εφάρμοσε (Α.Π. 1714/1991).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, ότι η υπό κρίση διαφορά υπάγεται στη διαιτησία, σύμφωνα με το άρθρο 14 του από ........... ιδιωτικού συμφωνητικού συστάσεως, μεταξύ των διαδίκων, της ομορρύθμου εταιρείας με την επωνυμία ".....................

Ο.Ε.". Τούτο δε προκύπτει κατά το Εφετείο, μόνον από το ως άνω συμφωνητικό που προσκομίσθηκε με επίκληση, και ειδικότερα από το άρθρο 14 αυτού στο οποίο ρητά ορίζονται τα εξής: "Κάθε ζήτημα που αφορά την εταιρεία λύεται με τη σύμφωνη γνώμη των εταίρων, κάθε διαφωνία λύεται αποκλειστικά με διαιτησία. Γι' αυτό κάθε εταίρος διορίζει ένα διαιτητή και σε διαφωνία των διαιτητών διορίζεται από αυτούς επιδιαιτητής απαγορευομένης της προσφυγής τους στα πολιτικά δικαστήρια" Κατά συνέπεια, συνεχίζει το Εφετείο στην προσβαλλόμενη απόφασή του, η εκκαλούμενη απόφαση, η οποία απέρριψε την προβληθείσα και πρωτοδίκως ένσταση ελλείψεως δικαιοδοσίας, με την αιτιολογία "ότι αυτό (άρθρο) αναφέρεται στις μέλλουσες να προκύψουν διαφορές που να αφορούν στη λειτουργία της εταιρείας, ενώ η υπό κρίση αγωγή αφορά διαφορά των εταίρων μετά την λύση αυτής με καταγγελία", έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων, συνεπεία της οποίας απέρριψε την ως άνω ένσταση, δεδομένου ότι, στο άνω άρθρο 14 του εν λόγω συνυποσχετικού σαφώς ορίζεται ότι κάθε διαφωνία λύεται υποχρεωτικά με διαιτησία.

Στην έννοια, δηλαδή, του όρου "κάθε ζήτημα που αφορά την εταιρεία" του άνω άρθρου 14 του καταστατικού, πάντοτε κατά το Εφετείο, περιλαμβάνονται όχι μόνον όσα ζητήματα προκύπτουν κατά τη διάρκεια της εταιρείας, αλλά και αυτά που θα προκύψουν κατά τη λύση της και εξαιτίας αυτής. Με βάση αυτά η προσβαλλόμενη απόφαση, μετά την εξαφάνιση της υπ'αριθ. 1451/2002 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κήρυξε αναρμόδια τα πολιτικά δικαστήρια για έλλειψη δικαιοδοσίας και παρέπεμψε την υπόθεση στη διαιτησία, όπως η τελευταία εκτίθεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παρεβίασε, ευθέως ή εκ πλαγίου, τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ, αφού, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, ότι το συμφωνητικό συστάσεως μεταξύ των διαδίκων της προαναφερθείσας εταιρείας και ειδικά το άρθρο 14 αυτού, δεν είχε κενά ή κάποια αμφίβολα σημεία ούτε και ανάγκη συμπληρώσεως ή ερμηνείας, αναφορικά με τις διαφορές που οι διάδικοι είχαν υπαγάγει στη διαιτησία.

Επομένως, οι από το άρθρο 559 αριθ. 1, κατά το πρώτο και δεύτερο μέρος και το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ υπ' αριθ. 1 και 2 λόγοι αναίρεσης, είναι αβάσιμοι.

ΙΙ. Με τον τρίτο λόγο της ένδικης αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση από τον αριθ. 8 (όχι και 5) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ότι, δηλαδή το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δεν αποφάνθηκε επί του νομίμως προταθέντος ισχυρισμού του περί ακυρότητας της ρήτρας περί διαιτησίας και ειδικότερα ότι αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη διάταξη του άρθρου 872 ΚΠολΔ, αφού, το άρθρο 14 του συμφωνητικού συστάσεως της Ο.Ε.

με την επωνυμία "................ Ο.Ε.", ομόρρυθμα μέλη της οποίας είναι ο αναιρεσείων και οι αναιρεσίβλητοι, προβλέπει τον ορισμό ενός διαιτητή από κάθε ομόρρυθμο μέλος, ανεξάρτητα "του αν η διαφορά είναι πολυμερής ή διμερής" ενώ η συνεπεία της από 20-2-2001 αγωγής ανοιγείσα δίκη μεταξύ αυτού και των εκκαλούντων, αφορά διμερή διαφορά, οι δε εκκαλούντες και τώρα αναιρεσίβλητοι τρεις ομόρρυθμοι εταίροι, συνδεόμενοι μεταξύ τους με απλή ομοδικία έχουν κοινά συμφέροντα, τα οποία αντιτίθενται στα συμφέροντα τα δικά του, με αποτέλεσμα να παραβιάζεται η αρχή της ισότητας.

Ο ισχυρισμός αυτός, όπως προκύπτει από τον κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ έλεγχο των προτάσεων που ο αναιρεσείων είχε καταθέσει στο Εφετείο Αθηνών, είχε προταθεί, σε απόκρουση του, δια του εφετηρίου των εκκαλούντων, ισχυρισμού περί υπαγωγής της διαφοράς στη διαιτησία και συνεπώς ύπαρξης δικαιοδοσίας του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου για επίλυση της διαφοράς.

Το Εφετείο, όπως σαφώς νοηματικά συνάγεται από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του (ΚΠολΔ 561 παρ.2) έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτό και εκ του αποτελέσματος, όπως τούτο προκύπτει από το αποδεικτικό του πόρισμα τον απέρριψε με την παραδοχή, ότι κατά το άνω άρθρο 14 του σχετικού περί διαιτησίας συνυποσχετικού κάθε εταίρος διορίζει για τον εαυτό του μόνον έναν διαιτητή.

Στην παραδοχή δε αυτή αυτονόητα εμπεριέχεται και εκείνη του Εφετείου, κατά την οποία ο διορισμός, ενός διαιτητή από καθένα εταίρο γίνεται, κατά λογική αναγκαιότητα όταν ο τελευταίος έχει αντίθετα συμφέροντα από τους λοιπούς και ότι κατ' αυτόθροη συνέπεια, οι απλοί ομόδικοι εταίροι θα διορίσουν από κοινού ένα μόνο διαιτητή (ΑΠ 1381/1980).

Με τα δεδομένα αυτά, η προσβαλλόμενη απόφαση, με το να λάβει υπόψη της τον ως άνω ισχυρισμό, και εκ του πράγματος να τον απορρίψει ως αβάσιμο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ και ο λόγος αυτός της ένδικης αναίρεσης είναι αβάσιμος.

ΙΙΙ- Περαιτέρω, με τον τέταρτο λόγο της ένδικης αναίρεσης, ο αναιρεσείων διατείνεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε εκ του πράγματος τον ισχυρισμό του περί ακυρότητας της διαιτητικής ρήτρας και έτσι παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 872 ΚΠολΔ και εν πάση περιπτώσει η απόφαση αυτή δεν έχει νόμιμη βάση, γιατί απέρριψε τον ως άνω ισχυρισμό χωρίς αιτιολογία. Ο λόγος αυτός, τόσο κατά το πρώτο, μέρος, που αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από τον αριθ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, όσο και κατά το δεύτερο μέρος που αποδίδει πλημμέλεια από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος διότι από τις άνω παραδοχές του Εφετείου προκύπτει σαφώς, ότι το Δικαστήριο εκείνο έχει αιτιολογία όσον αφορά την απόρριψη εκ του αποτελέσματος του ισχυρισμού του αναιρεσείοντος από την ΚΠολΔ 872, με την οποία δεν παραβίασε την τελευταία αυτή διάταξη.

ΙV. Τέλος, με το μοναδικό πρόσθετο λόγο αναίρεσης, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι κακώς η προσβαλλόμενη θεώρησε ότι αυτός συνομολόγησε, με την προαναφερθείσα εξώδικη ομολογία του, την εγκυρότητα της ρήτρας διαιτησίας, που περιέχεται στο άρθρο 14 της από ................ συστατικής πράξης, ενώ έπρεπε να την ερμηνεύσει σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ, ότι έτσι έλαβε υπόψη της αποδεικτικά μέσα που δεν επιτρέπει ο νόμος και συνακόλουθα κατέληξε στο εσφαλμένο συμπέρασμα περί υπαγωγής της διαφοράς στη διαιτησία, κατά παράβαση του άρθρου 559 αριθ.1, και 11 του ΚΠολΔ.

Ο λόγος αυτός, κατά το μέρος που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη η εκ του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, είναι αβάσιμος, καθόσον, όπως προαναφέρθηκε, την ανέλεγκτη κρίση του το Εφετείο τη στήριξε αποκλειστικά και μόνο στο σαφές και χωρίς κενά ή αμφίβολα (σημεία) περιεχόμενο του άρθρου 14 της συστατικής πράξης ιδρύσεως της ομόρρυθμης εταιρείας και έτσι δεν δημιουργήθηκε η ανάγκη προσφυγής στους ως άνω ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ, η δε αναφορά στην εξώδικη ομολογία του αναιρεσείοντος έχει διηγηματικό και μόνο χαρακτήρα.

Ο λόγος αυτός, κατά το μέρος που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη η εκ του άρθρου 559 αριθ.11 (όχι και 12) του ΚΠολΔ πλημμέλεια, είναι αβάσιμος αφού στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, ενόψει του ότι, όπως προλέχθηκε, το Εφετείο δεν στήριξε το αποδεικτικό του πόρισμα στην αναφερόμενη εξώδικη ομολογία του αναιρεσείοντος, αλλά μνημόνευσε αυτή πλεοναστικά.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-9-2006 αίτηση του .................... και τους από 5-4-2007 πρόσθετους λόγους για αναίρεση της υπ' αριθ. 1421/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1170) Ευρώ.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ