1863/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1863 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 1863/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Καπελούζο, Δημήτριο Γεώργα-Εισηγητή, Δημήτριο Τζιούβα και Γεώργιο Παπαηλιάδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Παρασκευαΐδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και της Γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Μ. Σ. του Γ.-Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαράλαμπο Τριανταφυλλόπουλο, περί αναιρέσεως της υπ' αριθ.38428/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 29-1-2016 αίτησή της, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 270/2016.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ΑΝ 86/1967 με τις εις την διάταξη αυτή οριζόμενες αθροιστικώς ποινές τιμωρείται όποιος υπέχει νόμιμη υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών που βαρύνουν τον ίδιο (εργοδοτικών) ασχέτως ποσού, προς τους υπαγομένους στο Υπουργείο Εργασίας κάθε φύσεως Οργανισμούς Κοινωνικής Πολιτικής και Κοινωνικής Ασφαλίσεως ή ειδικούς Λογαριασμούς και δεν τις καταβάλλει στους οργανισμούς αυτούς εντός ενός μηνός αφότου κατέστησαν απαιτητές κατά δε την παρ. 2 του ιδίου άρθρου τιμωρείται για υπεξαίρεση με τις εις την εν λόγω διάταξη προβλεπόμενες αθροιστικώς ποινές όποιος παρακρατεί ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων εις αυτόν (εργατικές), με σκοπό αποδόσεώς των στους ανωτέρω κατά την παράγραφο 1 Οργανισμούς και δεν καταβάλλει ή δεν αποδίδει αυτές προς τους Οργανισμούς αυτούς εντός μηνός αφ' ότου κατέστησαν απαιτητές.

Περαιτέρω από τις διατάξεις του άρθρου 26 παράγραφοι 1, 5 του ΑΝ 1846/1951 ως ετροποποιήθη και ισχύει, προκύπτει ότι για την καταβολή των εισφορών των ασφαλισμένων, επί παρεχόντων εξαρτημένη εργασία, ευθύνεται ο εργοδότης, ο οποίος υποχρεούται, κατά την πληρωμή των μισθών, να παρακρατεί τα τμήματα των εισφορών που βαρύνουν τους ασφαλισμένους.

Ως εργοδότης κατά τις άνω διατάξεις και κατά το άρθρο 8 παρ. 5 του ιδίου ΑΝ 1846/1951 νοείται ένα ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, για λογαριασμό των οποίων τα υπαγόμενα στην ασφάλιση πρόσωπα παρέχουν την εργασία των. Περαιτέρω, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτουμένη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, ή έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγον αναιρέσεως εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ.

Δ. Κ.Π.Δ., όταν αναφέρονται σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία απεδείχθησαν από την ακροαματική διαδικασία και από τα οποία το δικαστήριο που την εξέδωσε συνήγαγε την ύπαρξη των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος για το οποίο κατεδικάσθη ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία προέκυψαν τα περιστατικά αυτά και οι νομικοί συλλογισμοί, με βάση του οποίους έγινε η υπαγωγή αυτών των τελευταίων στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.

Δια την ύπαρξη της τοιαύτης αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό που αποτελούν ενιαίο σύνολο. Ειδικότερα για την πληρότητα της αιτιολογίας της καταδικαστικής αποφάσεως για παράβαση του άρθρου 1 §§ 1, 2 ΑΝ 86/1967, εγκλημάτων τα οποία είναι γνήσια παραλείψεως, συντελούμενα με την παράλειψη από τον εργοδότη της εμπροθέσμου καταβολής των εισφορών μέσα σε τριάντα ημέρες από το ημερολογιακό τέλος κάθε μηνός που παρεσχέθη η εργασία, πρέπει να περιέχονται σ' αυτή τα κρίσιμα περιστατικά για την θεμελίωση των δύο ως άνω αξιοποίνων πράξεων, τα οποία είναι η κατά συγκεκριμένο χρόνο απασχόληση, με σχέση εξαρτημένης εργασίας, ασφαλισμένου στους ως άνω Οργανισμούς προσωπικού και τα χρηματικά ποσά τα οποία, με βάση τις τακτικές αποδοχές του προσωπικού, όφειλε ο κατηγορούμενος εργοδότης να καταβάλει στον Ασφαλιστικό Οργανισμό ως εργοδοτικές ή εργατικές εισφορές και δεν κατέβαλε ή παρακράτησε (Ολ.ΑΠ 1/1.996).

Επίσης επί νομικού προσώπου φερομένου ως εργοδότου εκ της ασκήσεως επιχειρήσεως πρέπει να προσδιορίζεται και η μορφή του νομικού προσώπου και αν πρόκειται για εταιρία και η εταιρική αυτή μορφή ως και η θέση και ιδιότητα που είχε ο κατηγορούμενος κατά τον κρίσιμο χρόνο, ώστε να ανακύπτει η υποχρέωσή του για παρακράτηση και απόδοση των εισφορών.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει, από την παραδεκτή επισκόπηση του σκεπτικού της προσβαλλομένης με αριθμό 38.428/27-10-2015 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του περί τα πράγματα, ότι από τα αποδεικτικά μέσα τα οποία κατ' είδος αναφέρει, απεδείχθησαν τα εξής πραγματικά περιστατικά: "Η κατηγορουμένη στην Αθήνα στα ...3.2011 τυγχάνοντας εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "...

ΕΠΕ " (είδος επιχείρησης "Υπηρεσίες εργαστηρίου ελευθέρων σπουδών"), και έχοντας απασχολήσει στην επιχείρηση αυτή κατά τη χρονική περίοδο από 7/2010 έως και 12/2010 προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλιζόταν στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, όφειλε για την ασφάλιση του άνω προσωπικού να καταβάλει σε αυτό εισφορές ύψους 410.181,51 ευρώ, μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίο είχε παρασχεθεί η εργασία.

Για τη μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμ. 094/ΠΕΕ/Α/76/2011 ΠΕΕ. Ειδικότερα, α) έχοντας νόμιμη υποχρέωση καταβολής των βαρυνουσών την ίδια (εργοδοτικών) ασφαλιστικών εισφορών ποσού 273.454,34 ευρώ δεν κατέβαλε αυτές στον άνω Οργανισμό μέσα στο μήνα κατά τον οποίο οι εισφορές έγιναν απαιτητές και β) έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρησή του (εργατικές) ποσού 136.727,17 ευρώ με σκοπό να τις αποδώσει στον ως άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στο μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές.

Συνεπώς πρέπει να κηρυχθεί ένοχη των αποδιδομένων σε αυτήν με το κατηγορητήριο αξιόποινων πράξεων αναγνωριζομένου στο πρόσωπό της του ελαφρυντικού του άρθρου 84 παρ. 2 περ. β' ΠΚ καθώς δεν ωθήθηκε στην πράξη της από ταπεινά αίτια αλλά εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και των οικονομικών δυσχερειών της επιχείρησης".

Μετά από αυτά κήρυξε ένοχη των αναιρεσείουσα με το ως άνω ελαφρυντικό κατά πλειοψηφία και δη ότι, "στην Αθήνα την …-3-2011 τυγχάνοντας εργοδότης της επιχείρησης με την επωνυμία "... ΕΠΕ" είδος επιχείρησης "Υπηρεσίες Εργαστηρίου Ελευθέρων Σπουδών" και έχοντας απασχολήσει κατά τη χρονική περίοδο από 7ο/2010 έως και 12ο/2010 στην επιχείρηση της προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλίζονταν στο 'Ιδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όφειλε για την ασφάλιση του άνω προσωπικού να καταβάλει στο ΙΚΑ τις παρακάτω εισφορές ποσού 410.181,51 Ευρώ μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίο παρασχέθηκε η εργασία.

Για την μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό 094/ΠΕΕ/Α./76/2011 ΠΕΕ συνολικού ποσού εισφορών 410.181,51 Ευρώ. 1) 'Εχοντας νόμιμη υποχρέωση καταβολής των βαρυνουσών την ίδια (εργοδοτικών) ασφαλιστικών εισφορών ποσού 273.453,34 Ευρώ, δεν κατέβαλε αυτές στον άνω Οργανισμό μέσα στο μήνα κατά τον οποίο οι εισφορές έγιναν απαιτητές και 2) 'Εχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρησή της (εργατικές) ποσού 136.727,17 Ευρώ με σκοπό να αποδώσει αυτές στον άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σ' αυτόν, μέσα στο μήνα κατά τον οποίο αυτές έγιναν απαιτητές, κατέστη γι' αυτές τιμωρητέα για υπεξαίρεση".

Με αυτά που εδέχθη το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών δεν διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, όπως απαιτεί το Σύνταγμα και ο Κ.Ποιν.Δ. Ειδικότερα μολονότι δέχεται ότι πρόκειται για εταιρική επιχείρηση και δη ΕΠΕ και όχι ατομική δεν εκτίθενται ούτε στο σκεπτικό, ούτε στο διατακτικό της αποφάσεως πραγματικά περιστατικά από τα οποία να προκύπτει η ιδιότης και η θέση της αναιρεσείουσας στην ως άνω ΕΠΕ, εάν δηλαδή ήτο ή όχι και διαχειριστής και εξεπροσώπει την εταιρεία αυτή, ώστε να ανακύπτει νομική υποχρέωση αυτής να παρακρατεί τις εισφορές των εργαζομένων και να αποδίδει αυτές μαζί με τις αντίστοιχες εργοδοτικές της επιχειρήσεως στο ΙΚΑ, αλλ' απλώς αναφέρεται η ιδιότητα αυτής ως εργοδότου, η οποία όπως αναφέρθηκε ανωτέρω δεν αρκεί για την πληρότητα της αποφάσεως.

Συνεπώς ο μοναδικός λόγος της αναιρέσεως εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ με τον οποίον αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η ως άνω πλημμέλεια της ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας είναι βάσιμος και γι'αυτό πρέπει να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθ. 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμό 38428/2015 απόφαση του Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτηθησόμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Δεκεμβρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 15 Δεκεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ