1861/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1861 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1861/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Καπελούζο - Εισηγητή, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα και Γεώργιο Παπαηλιάδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Παρασκευαϊδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Δ. Φ. του Δ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρόνη Μαυροειδή, για αναίρεση της υπ'αριθ. Α394/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημ/κείου Βέροιας. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Κ. Κ. του Σ., κάτοικο ..., που δεν παρέστη. Το Τριμελές Πλημ/κείο Βέροιας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορούμενη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19 Μαΐου 2015 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 575/2015.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό της διατάξεως του άρθρου 314 παρ.1 εδ. α' του Ποινικού Κωδικός στην οποία ορίζεται ότι, όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών, με τη διάταξη του άρθρου 28 του ιδίου Κωδικός, στην οποία ορίζεται ότι, από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν, συνάγεται, ότι ως προς την θεμελίωση του εγκλήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια απαιτούνται τα ακόλουθα στοιχεία:

α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει, κάτω από τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, να καταβάλει, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων πείρα κα λογική, β) να μπορούσε ο δράστης, με βάση τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις, ικανότητες και κυρίως εξαιτίας της υπηρεσίας του ή του επαγγέλματος του, να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παραλείψεως του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε.

Εξ άλλου, η καταδικαστική απόφαση, έχει την απαιτούμενη κατά το άρθρο 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του Κ.ΠοινΔ., όπως το τελευταίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 παρ .5 του ν. 2408/1996,ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 περ. Δ' του Κ.ΠοινΔ. λόγο αναιρέσεως, όταν σ' αυτή περιέχονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την διαδικασία στο ακροατήριο, σχετικά με τα υποκειμενικά και τα αντικειμενικά στοιχεία του εγκλήματος, οι αποδείξεις (αποδεικτικά μέσα) επί των οποίων θεμελιώνονται τα περιστατικά αυτά, καθώς και οι σκέψεις με τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα αποδειχθέντα περιστατικά, στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε.

Ενόψει της πιο πάνω διακρίσεως της αμέλειας σε μη συνειδητή και σε ενσυνείδητη, το δικαστήριο της ουσίας, όταν απαγγέλλει καταδίκη για έγκλημα από αμέλεια, πρέπει να εκθέτει στην απόφαση του με σαφήνεια ποιο από τα δύο είδη της αμέλειας αυτής συνέτρεξε στην συγκεκριμένη περίπτωση, διότι, αν δεν εκθέτει αυτό με σαφήνεια ή δέχεται και τα δύο είδη, δημιουργείται ασάφεια και αντίφαση, η οποία καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή της σχετικής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως του άρθρου 28 Π.Κ.

και ιδρύεται εντεύθεν λόγος αναίρεσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' Κ.ΠοινΔ.

Στη προκείμενη περίπτωση, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Βέροιας, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, όπως προκύπτει από το αιτιολογικό της με αριθμό 394/2015 προσβαλλόμενης αποφάσεως, σε συνδυασμό με το διατακτικό της, δέχθηκε κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα αποδεικτικά μέσα που κατ' είδος αναφέρει, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Στη … επί της οδού 1, την …-11-2012 και περί ώρα 08:30, ενώ ήταν υποχρεωμένη, ως οδηγός του υπ'αριθμ.κυκλοφ. ...

Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου, να τηρεί ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, επειδή δεν κατέβαλε την προσοχή που όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλλει, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που πραγματοποιήθηκε από την πράξη της προξένησε, χωρίς να το προβλέψει, σωματική κάκωση σε άλλον. Ειδικότερα, ενώ το ανωτέρω όχημα βρισκόταν σε χώρο στάθμευσης επί της οδού 1 με κατεύθυνση προς περιοχή 2, επεχείρησε έξοδο απ'αυτόν και προκειμένου να αλλάξει κατεύθυνση και να εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας της άνω οδού προς το κέντρο της πόλης, επιχείρησε αιφνίδια και αντικανονικά, επί τόπου αναστροφή επί του οδοστρώματος, χωρίς να βεβαιωθεί ότι δύναται να πράξει τούτο άνευ κινδύνου ή παρακωλύσεως των λοιπών χρησιμοποιούντων την οδό, οι οποίοι κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση και όπισθεν αυτής, με αποτέλεσμα να ανακόψει αιφνίδια την πορεία της κανονικώς κινουμένης επί της οδού, ομορρόπως και όπισθεν αυτής, με την ίδια με αυτόν αρχική κατεύθυνση προς περιοχή 2, υπ'αρ. ...

δίκυκλης μοτοσικλέτας και ως εκ τούτου να καταστεί αναπότρεπτη την πρόσκρουση της μοτοσικλέτας, η οποία και επέπεσε με το εμπρόσθιο τμήμα της επί του αριστερού εμπρόσθιου τμήματος του οχήματος της κατηγορουμένης. Συνέπεια δε της συγκρούσεως, τραυματίστηκε ο οδηγός της μοτοσικλέτας, Κ. Κ. του Σ., ο οποίος υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση (ΑΜΣΣ), κάταγμα (ΑΡ) πυχεοκαρπικής, κάκωση (ΑΡ) γόνατος και (ΔΕ) κλείδας.

Πρέπει, επομένως, να κηρυχθεί ένοχη η κατηγορούμενη για την πράξη της αυτή. Ακολούθως κήρυξε την κατηγορούμενη ένοχη του ότι: "Στη … επί της οδού 1 την …-11-2012 και περί ώρα 08:30, ενώ ήταν υποχρεωμένη, ως οδηγός του υπ'αριθμ.κυκλοφ. ... Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου, να τηρεί ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, επειδή δεν κατέβαλε την προσοχή που όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλλει, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που πραγματοποιήθηκε από την πράξη της προξένησε, χωρίς να το προβλέψει, σωματική κάκωση σε άλλον.

Ειδικότερα, ενώ το ανωτέρω όχημα βρισκόταν σε χώρο στάθμευσης επί της οδού 1 με κατεύθυνση προς περιοχή 2, επεχείρησε έξοδο απ'αυτόν και προκειμένου να αλλάξει κατεύθυνση και να εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας της άνω οδού προς το κέντρο της πόλης, επιχείρησε αιφνίδια και αντικανονικά, επί τόπου αναστροφή επί του οδοστρώματος, χωρίς να βεβαιωθεί ότι δύναται να πράξει τούτο άνευ κινδύνου ή παρακωλύσεως των λοιπών χρησιμοποιούντων την οδό, οι οποίοι κινούνταν στην ίδια κατεύθυνση και όπισθεν αυτής, με αποτέλεσμα να ανακόψει αιφνίδια την πορεία της κανονικώς κινουμένης επί της οδού, ομορρόπως και όπισθεν αυτής, με την ίδια με αυτόν αρχική κατεύθυνση προς περιοχή 2, υπ'αρ....

δίκυκλης μοτοσικλέτας και ως εκ τούτου να καταστεί αναπότρεπτη την πρόσκρουση της μοτοσικλέτας, η οποία και επέπεσε με το εμπρόσθιο τμήμα της επί του αριστερού εμπρόσθιου τμήματος του οχήματος της κατηγορουμένης. Συνέπεια δε της συγκρούσεως, τραυματίστηκε ο οδηγός της μοτοσικλέτας, Κ. Κ. του Σ., ο οποίος υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση (ΑΜΣΣ), κάταγμα (ΑΡ) πυχεοκαρπικής, κάκωση (ΑΡ) γόνατος και (ΔΕ) κλείδας.

Με αυτά που δέχθηκε, το Δικαστήριο της ουσίας διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση του την απαιτούμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠοινΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια, για το οποίο καταδικάσθηκε η αναιρεσείουσα, τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τους συλλογισμούς, με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 26, 28, 314 παρ. 1, 315 παρ.1 Π.Κ,τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου, με ελλιπή, δηλαδή, ή αντιφατική αιτιολογία.

Επίσης, προσδιορίζεται το είδος της αμέλειας της κατηγορουμένης [μη συνειδητής] και παρατίθενται όλα τα επί μέρους περιστατικά που συγκροτούν τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της αμελούς συμπεριφοράς αυτής και του επελθόντος αποτελέσματος της σωματικής βλάβης του παθόντος. Η αιτίαση της αναιρεσείουσας ότι το σκεπτικό της αποφάσεως ταυτίζεται με το διατακτικό, είναι αβάσιμη, αφού στην κρινόμενη περίπτωση το σκεπτικό, εκτός από τα τυπικά στοιχεία του κατηγορητηρίου, περιέχει και πραγματικά περιστατικά και συνεπώς είναι περιττή η διαφοροποίηση της διατυπώσεως του διατακτικού, με το οποίο άλλωστε αλληλοσυμπληρώνονται.

Επομένως, ο, από το όρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ του ΚΠοινΔ, λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, είναι αβάσιμος.

Από τη διάταξη του όρθρου 502 παρ. 1 εδ. τελευταίο ΚΠοινΔ που ορίζει ότι το κεφάλαιο της αποφάσεως για τις πολιτικές απαιτήσεις που προσβάλλεται από τον κατηγορούμενο ή τον Εισαγγελέα εξετάζεται από το Εφετείο και αν ακόμη δεν είναι παρών ο πολιτικώς ενάγων, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, επιλαμβανόμενο της ουσιαστικής έρευνας της υποθέσεως, εξετάζει το προσβαλλόμενο κεφάλαιο της αποφάσεως, όσον αφορά τις απαιτήσεις του πολιτικώς ενάγοντος, στις οποίες περιλαμβάνεται και η χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης καθώς και η δικαστική δαπάνη που επιδικάσθηκαν πρωτοδίκως, όχι μόνον όταν εμφανίζεται ο πολιτικώς ενάγων ενώπιον του Εφετείου υπό την ιδιότητα του μάρτυρος και, χωρίς να παραιτείται με σχετική δήλωση του της πολιτικής αγωγής, δεν επαναλαμβάνει την περί παραστάσεως του, ως πολιτικώς ενάγοντος δήλωση που έκανε ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, αλλά και όταν αυτός απουσιάζει.

Το Εφετείο δε, ερευνώντας το κεφάλαιο αυτό, αποφαίνεται για τη βασιμότητα του, χωρίς να δύναται μάλιστα να αυξήσει το ποσό, το οποίο επιδικάσθηκε πρωτοδίκως. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την πρωτόδικη και την προσβαλλόμενη απόφαση, με την πρώτη επιδικάσθηκε στον εγκαλούντα, που παραστάθηκε όπως προαναφέρθηκε νομίμως πρωτοδίκως ως πολιτικώς ενάγων, για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, το ποσό των 44 ευρώ.

Το ποσό αυτό κρίθηκε βάσιμο και επιδικάσθηκε από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ενώπιον του οποίου εμφανίσθηκε ο ως άνω εγκαλών και εξετάσθηκε ως μάρτυρας κατηγορίας, χωρίς να επαναλάβει την περί παραστάσεως του δήλωση, ως πολιτικώς ενόγοντος, αλλά και χωρίς να παραιτηθεί με σχετική δήλωση του από αυτήν.

Έτσι κρίνοντας το Δικαστήριο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια της υπερβάσεως εξουσία και ο σχετικός από το άρθρο 510 παρ.1 Η ΚΠοινΔ αντίστοιχος λόγος αναιρέσεως της κρινομένης αιτήσεως πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος.

Συνεπώς η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί αι να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 του ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-5-2015 αίτηση της Φ. Δ. του Δ., για αναίρεση της με αριθμό 394/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Βέροιας.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Δεκεμβρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Δεκεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ