Supreme Court annuls appeal decision for admitting evidence without clear citation under Article 559(11)(b) of Civil Procedure Code.
Greece (EL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court annulled the Athens Court of Appeal's decision regarding a loan dispute between the appellant and his heirs. The appellants argued the lower court improperly considered specific bank certificates and a letter without clear legal citation during the appeal phase. The court ruled that while the evidence was admitted, the lack of specific citation in the appeal proceedings constituted a procedural error under Article 559(11)(b) of the Civil Procedure Code, necessitating a remand for retrial.
Legislator headnote
AI generatedArticle 559(11)(b) of the Civil Procedure Code; Article 106, 237(1)(b), 346, 453(1) of the Civil Procedure Code: An appeal is admissible if the court of first instance took into account evidence not submitted, including documents where the citation was not clear and definite according to the rules of the adversarial system.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 1860 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1860/2014
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
A2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη, Γεώργιο Κοντό και Βασίλειο Πέππα, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Μαρτίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Κ. Φ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Νικολόπουλο.
Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ε. Μ. του Γ., κατοίκου ..., 2. Α. Φ. του Ν., κατοίκου ... και 3. Α. συζ. Γ. Μ., το γένος Ν. Φ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Χαρακτινιώτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-8-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, και με την από 18-9-2006 παρεμπίπτουσα αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5119/2008 του ίδιου Δικαστηρίου, 2526/2009 μη οριστική και 6122/2012 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 4-6-2013 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, ανέγνωσε την από 18-3-2014 έκθεσή τoυ, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.
Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 6122/12 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία αντιμωλία των διαδίκων. Με την προσβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η από 20/9/08 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 5119/08 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε απορριφθεί η από 3/8/05 αγωγή του κατά των αναιρεσιβλήτων, κληρονόμων του Σ. Φ., για την απόδοση δανείου που κατά τους αγωγικούς ισχυρισμούς είχε χορηγήσει σ' αυτόν ο αναιρεσείων.
Κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. β' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ. 1 στοιχ. β, 346 και 453 παρ. 1 ΚΠολΔ, η πρώτη από τις οποίες εισάγει το συζητητικό σύστημα στη διαγνωστική δίκη, δηλαδή της ενέργειας του δικαστηρίου κατόπιν πρωτοβουλίας των διαδίκων, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν, νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε.
Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση εγγράφου, όταν είναι ειδική και από αυτήν προκύπτει η ταυτότητά του. Μπορεί δε η επίκληση αυτή να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση, είτε με αναφορά δια των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ.
Η τελευταία αυτή διάταξη, αναφέρεται βέβαια στον τρόπο επαναφοράς "ισχυρισμών", έχει όμως εφαρμογή και για την επίκληση αποδεικτικών μέσων, λόγω της ταυτότητας του νομικού λόγου. Δεν είναι, συνεπώς, νόμιμη η κατ' έφεση επίκληση εγγράφου, προς άμεση ή έμμεση απόδειξη, με ενσωμάτωση των προτάσεων προηγουμένων συζητήσεων, στις οποίες γίνεται επίκληση των εγγράφων, στις προτάσεις της δευτεροβάθμιας δίκης (ΟλΑΠ 9/2000,14/2005).
Στην προκειμένη περίπτωση, με τον 2° λόγο της αιτήσεως, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα τα οποία προσκόμισαν οι αναιρεσίβλητοι, χωρίς νόμιμη επίκληση στην ενώπιον του Εφετείου δίκη και συγκεκριμένα τις 1864, 1865, 1866/14.2.08 ένορκες βεβαιώσεις στον Ειρηνοδίκη Αθηνών και την από 18/8/1972 επιστολή του αναιρεσείοντος.
Όπως δε, πράγματι, προκύπτει από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, οι αναιρεσίβλητοι, στην κατ' έφεση δίκη, στο κείμενο των προτάσεων τους ενώπιον του Εφετείου κατά τη δεύτερη συζήτηση της υποθέσεως, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ενσωμάτωσαν τις προτάσεις τους κατά την πρώτη συζήτηση της δευτεροβάθμιας δίκης (μετά την οποία το Εφετείο, με την 2526/09 απόφαση του, ανέβαλε ν' αποφασίσει οριστικώς και διέταξε συμπληρωματικές αποδείξεις με εξέταση των διαδίκων), όπου γινόταν επίκληση των επίμαχων εγγράφων.
Μετά δε την ενσωμάτωση των προτάσεων της προηγούμενης συζήτησης, παρέθεσαν την αόριστη αναφορά ότι προσάγουν και επικαλούνται όλα τα σχετικά έγγραφα τα οποία είχαν προσκομίσει και επικαλεστεί τόσο στην πρώτη συζήτηση στο Εφετείο, όσο και στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Εξάλλου, σύμφωνα με τις αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης για το σχηματισμό του αποδεικτικού της πορίσματος στηρίχθηκε, πλην άλλων αποδεικτικών μέσων, και στα "έγγραφα (ειδικώς μνημονευόμενα κατωτέρω ή μη) που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων", στα οποία περιλαμβάνονται, με ρητή αναφορά τους, οι παραπάνω ένορκες βεβαιώσεις και η αναφερθείσα επιστολή.
Όμως, η με τον προαναφερθέντα τρόπο επίκληση των επίμαχων εγγράφων δεν ήταν νόμιμη, η δε παρά ταύτα λήψη αυτών υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ως αποδεικτικών μέσων στοιχειοθετεί την παραπάνω αναιρετική πλημμέλεια, κατά την βάσιμη περί τούτου αιτίαση, που διατυπώνεται με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως.
Επομένως, κατά παραδοχή του ως άνω λόγου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει η έρευνα του πρώτου λόγου της αιτήσεως, και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότηση αυτού από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν. Ακόμη, πρέπει να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος σε βάρος των αναιρεσιβλήτων, λόγω της ήττας τους (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος για την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως παραβόλου στον καταθέσαντα τούτο (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ), κατά τ' αναφερόμενα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 6122/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.
Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν.
Επιβάλλει σε βάρος των αναιρεσιβλήτων τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων ευρώ.
Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα τούτο.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 23 Μαΐου 2014.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 23 Σεπτεμβρίου 2014.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ