185/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 185 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 185/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (επειδή κωλύεται ο Αντιπρόεδρος Αναστάσιος - Φιλητάς Περίδης), Ειρήνη Αθανασίου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος κατοικοεδρεύει στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από την Βασιλική Πανταζή, Πάρεδρο Ν.Σ.Κ., με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Του αναιρεσιβλήτου: ............, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Ζαχόπουλο, που δήλωσε ότι ανακαλεί την από 19-11-2007 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-10-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 828/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 13/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 6-12-2004 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μάριος - Φώτιος Χατζηπανταζής, διάβασε την από 31-10-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 6 παρ. 2 του Ν. 506/1976, το μόνιμο και με θητεία ή σύμβαση ιδιωτικού δικαίου προσωπικό των Γραφείων Τύπου εξωτερικού δικαιούται το επίδομα αλλοδαπής της χώρας, στην οποία υπηρετεί, που χορηγείται κάθε φορά στους υπηρετούντας στο εξωτερικό υπαλλήλους του διπλωματικού κλάδου του Υπουργείου Εξωτερικών.

Για την εφαρμογή της διατάξεως αυτής, η αντιστοιχία των βαθμών των υπαλλήλων του διπλωματικού κλάδου του Υπουργείου Εξωτερικών καθορίζεται με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου. Από την εν λόγω διάταξη προκύπτει ότι οι υπάλληλοι, που ανήκουν στο προσωπικό των Γραφείων Τύπου του εξωτερικού, δικαιούνται να λάβουν το επίδομα αλλοδαπής, το οποίο καταβάλλεται κάθε φορά στους διπλωματικούς υπαλλήλους, σε όση έκταση, κατά ποσό και προσαυξήσεις λαμβάνουν αυτό οι ανώτεροι διπλωματικοί υπάλληλοι, που αντιστοιχούν με εκείνους ως προς το βαθμό και υπηρετούν μαζί τους στην ίδια χώρα.

Περαιτέρω, με το άρθρο 131 παρ. 10 του Ν. 419/1976 "περί Οργανισμού του Υπουργείου Εξωτερικών", που ίσχυε μέχρι τις 23.3.1998 (άρθρο 150 παρ. 1 του νέου Οργανισμού του ΥΠΕΞ, που κυρώθηκε με το Ν. 2594/1998), παρασχέθηκε στους υπαλλήλους, που υπηρετούν στο εξωτερικό, προς αντιμετώπιση της διαφοράς κόστους ζωής και των ειδικών συνθηκών διαβιώσεως σε κάθε χώρα, επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής (ΕΥΑ) σε συνάλλαγμα, ανάλογα με τον κλάδο, το βαθμό, τα οικογενειακά βάρη και το κόστος ζωής του τόπου, στον οποί υπηρετεί ο υπάλληλος, ειδικότερα δε για τους υπαλλήλους του διπλωματικού κλάδου και τους εμπειρογνώμονες του ΥΠΕΞ και ανάλογα με τις συνθήκες στεγάσεως, οι οποίες επικρατούν στη χώρα, που υπηρετούν.

Σύμφωνα δε με το άρθρο 131 παρ. 11 του αυτού ως άνω Νόμου, το εν λόγω επίδομα καθορίζεται κάθε φορά για τους υπαλλήλους, που έχουν πρεσβευτικό βαθμό, με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, κατόπιν προτάσεως των Υπουργών Εξωτερικών και Οικονομικών και για όλους τους άλλους υπαλλήλους της εξωτερικής υπηρεσίας με την ίδια πράξη σε ποσοστό επί του επιδόματος, που καθορίσθηκε για τους υπαλλήλους με πρεσβευτικό βαθμό.

Ακολούθως, με την υπ' αριθ. Φ.083-58/1988 κοινή απόφαση των Υπουργών Προεδρίας, Εξωτερικών και Οικονομικών (ΦΕΚ 177Β'/31.3.1988), που εκδόθηκε σύμφωνα με τα άρθρα 12 παρ. 1 του Ν. 1256/1982 και 3 παρ. 8 του Ν. 1288/1982 και κυρώθηκε με το άρθρο 25 παρ. 1 του Ν. 1884/1990, καθορίσθηκε το ανωτέρω επίδομα για τους προϊσταμένους των διπλωματικών και προξενικών αρχών και για τους λοιπούς υπαλλήλους όλων των κλάδων και ορίσθηκε επιπλέον στο κεφάλαιο Γ' αυτής ότι στους υπαλλήλους του διπλωματικού κλάδου, εφόσον δεν παρέχεται δωρεάν κατοικία από το Δημόσιο, το ποσοστό του επιδόματος, που καθορίσθηκε γι' αυτούς, αυξάνεται κατά ποσοστό 10% κατά τις αναφερόμενες εκεί διακρίσεις.

Με τις παραγράφους Ε' και Στ' της αυτής ως άνω ΚΥΑ ορίσθηκε ότι σε όλους τους μονίμους υπαλλήλους όλων των κλάδων και κατηγοριών του Υπουργείου Εξωτερικών το επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής αυξάνεται κατά ποσοστό 6% στο επίδομα του πρέσβη για κάθε παιδί, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 11 του Ν. 1504/1984. Στη συνέχεια, με την υπ' αριθ. 2001800/185/0022/17.3.1993 κοινή απόφαση των Υπουργών Προεδρίας, Εξωτερικών και Οικονομικών τροποποιήθηκε η παράγραφος Γ' της προηγούμενης ως άνω ΚΥΑ και ορίσθηκε ότι σε όλους τους μονίμους υπαλλήλους όλων των κλάδων και κατηγοριών του Υπουργείου Εξωτερικών το επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής αυξάνεται από 1.1.1993 κατά ποσοστό 6% στο επίδομα του πρέσβη για κάθε παιδί ηλικίας μέχρι 6 ετών, κατά ποσοστό 8% για κάθε παιδί ηλικίας 7 έως 12 ετών και κατά ποσοστό 14% για κάθε παιδί ηλικίας 13 έως 18 ή 24 ετών, εφόσον αποδεδειγμένα φοιτούν σε ανώτερα ή ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 12 του Ν. 2470/1997.

Η προσαύξηση αυτή χορηγήθηκε και στους προϊσταμένους των Γραφείων Τύπου του εξωτερικού, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 2 της υπ' αριθ. ..... Πράξεως του Υπουργικού Συμβουλίου. Εξάλλου, κατά τις ταυτόσημες διατάξεις του άρθρου 135 παρ. 4 και 5 του Ν. 2594/1998, ήτοι του νέου Οργανισμού του ΥΠΕΞ, που ισχύει από 24.3.1998, προς αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής στην αλλοδαπή και των ειδικών συνθηκών διαβιώσεως σε κάθε χώρα παρέχεται σε συνάλλαγμα επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής αναλόγως του κλάδου και του βαθμού.

Το επίδομα αυτό προσαυξάνεται αναλόγως των ποσοστών, που ορίζονται για τα οικογενειακά βάρη και τη στέγαση και καθορίζεται κάθε φορά για μεν τους υπαλλήλους με πρεσβευτικό βαθμό με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εξωτερικών και Οικονομικών, για δε τους λοιπούς υπαλλήλους με την ίδια ΚΥΑ σε ποσοστό επ' αυτού, που έχει καθορισθεί για τους πρώτους.

Από τις προαναφερόμενες διατάξεις προκύπτει ότι τα προβλεπόμενα στις ως άνω ΚΥΑ ποσοστά αυξήσεως για τις δαπάνες στεγάσεως και τα έξοδα των τέκνων δεν αποτελούν ξεχωριστό επίδομα, αλλ' αύξηση του καταβαλλομένου επιδόματος υπηρεσίας στην αλλοδαπή, το οποίο καταβάλλεται και στους υπαλλήλους των Γραφείων Τύπου του Εξωτερικού, εφόσον δεν παρέχεται σ' αυτούς από το Δημόσιο δωρεάν κατοικία στο εξωτερικό, υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που οι κείμενες διατάξεις προβλέπουν για την καταβολή του.

Επίσης, για τον καθορισμό του ύψους του επιδόματος υπηρεσίας στην αλλοδαπή των διπλωματικών υπαλλήλων λαμβάνονται υπόψη και οι συνθήκες στεγάσεως στη χώρα, στην οποία υπηρετούν, καθώς και τα οικογενειακά βάρη αυτών και κατά συνέπεια, η απαιτούμενη δαπάνη για τη στέγαση των υπαλλήλων, ως και τα απαιτούμενα επιπλέον έξοδα για την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών των τέκνων τους.

Τούτο σημαίνει ότι στο διαμορφούμενο τελικά ύψος του εν λόγω επιδόματος συμπεριλαμβάνεται και το ποσό της απαιτούμενης για τη στέγαση αυτών δαπάνης στη χώρα, που υπηρετούν, εφόσον δεν τους παρέχεται από το Δημόσιο δωρεάν κατοικία στο εξωτερικό, καθώς και το απαιτούμενο ποσό για την αντιμετώπιση των προσθέτων εξόδων των τέκνων τους.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος, ο οποίος από ..... υπηρετεί στο Γραφείο Τύπου της Πρεσβείας της Ελλάδος στη Λευκωσία, δικαιούται να λάβει κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα από21-6-1999 έως 30-3-2002 την αναφερόμενη προσαύξηση του επιδόματος υπηρεσίας αλλοδαπής για το ανήλικο τέκνο του ........ (γεννήθηκε στις 12-8-1985 από τον ήδη λυμένο γάμο του με την ........), μολονότι η επιμέλεια αυτού έχει ανατεθεί δικαστικώς στη μητέρα του, την οποία και έκτοτε ασκεί αυτή.

Ενόψει όμως των ανωτέρω διαλαμβανομένων ανακύπτει το ζήτημα αν η προσαύξηση του επιδόματος υπηρεσίας στην αλλοδαπή για κάθε ανήλικο τέκνο, που είναι διάφορη και άσχετη με το επίδομα τέκνου του άρθρου 12 του Ν. 2470/1997, χορηγείται μόνο στα τέκνα εκείνα, των οποίων την επιμέλεια έχουν οι υπηρετούντες στην αλλοδαπή υπάλληλοι, αφού αυτά κατά τεκμήριο διαβιώνουν με αυτούς στο εξωτερικό και επιπλέον, οι εν λόγω υπάλληλοι επιβαρύνονται μόνο ως προς αυτά με την αντιμετώπιση προσθέτων - εκτάκτων εξόδων συνεπεία της υπηρεσίας τους στην αλλοδαπή ή σε όλα ανεξαιρέτως τα τέκνα αυτών, ανεξαρτήτως αν οι ως άνω υπάλληλοι έχουν ή δεν έχουν την επιμέλεια των τέκνων τους.

Το ζήτημα αυτό κρίνεται ότι είναι γενικοτέρου ενδιαφέροντος, αφού η επίλυσή του μπορεί να έχει ως συνέπεια και τη μη εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων ως προς τα τέκνα των εν λόγων υπαλλήλων, των οποίων την επιμέλέια δεν έχουν οι τελευταίοι. Επομένως ο μοναδικός λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1και 19 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της ευθείας και εκ πλαγίου με ανεπαρκείς αιτιολογίες παραβιάσεως των προαναφερομένων ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, πρέπει να παραπεμφθεί στην τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 563 παρ. 26 Κ.Πολ.Δ..

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ στην τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου το μοναδικό λόγο της κρινόμενης από 6-12-2004 αιτήσεως του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθ. 13/2004 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Ιανουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ