Supreme Court dismisses appeal hearing due to unproven service of process and lack of procedural acceleration by absent party.

Απόφαση 1858 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1858/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Αλεξάνδρα Αποστολάκη και Χριστίνα - Ζαφειρία Γαβριηλίδου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Απριλίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Φ. Μ. του Λ., κατοίκου …, ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Λυδία Δράμπα, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "…", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "…", που δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-1-2013 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την κύρια παρέμβαση της ήδη αναιρεσίβλητης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 45/Φ520/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 596/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 16-1-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Χριστίνα - Ζαφειρία Γαβριηλίδου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ. 1, 568 παρ. 1 και 2 και 576 παρ. 1-3 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σε αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως και αν μεν την συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζητήσεώς της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπομένου διαδίκου, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη, ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (Ολ.ΑΠ 8/2018, ΑΠ 1695/2017).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 εδ. β' και γ1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, κατ' άρθρο 575 εδ. β' ΚΠολΔ, αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως, μετά το τέλος της συνεδρίασης, να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Προϋπόθεση, όμως, της εγκυρότητας της κλητεύσεως αυτής, λόγω αναβολής της υποθέσεως και της εγγραφής αυτής στο πινάκιο, είναι ότι ο απολειπόμενος, κατά την μετ' αναβολή δικάσιμο, διάδικος είτε να είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή να είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί για τη δικάσιμο, κατά την οποία αναβλήθηκε η υπόθεση είτε είχε παραστεί νομίμως κατά την πρώτη αυτή δικάσιμο και επομένως με τη νόμιμη παράσταση και την μη εναντίωσή του καλύφθηκε η ακυρότητα της κλητεύσεώς του κατά την αρχική δικάσιμο.

Αντιθέτως, αν κατά την αρχική δικάσιμο ο απολειπόμενος κατά την μετ' αναβολή συζήτηση διάδικος δεν επέσπευσε τη συζήτηση ή δεν είχε κλητευθεί νομίμως, για να παραστεί σ' αυτήν, κατά δε την αρχική αυτή δικάσιμο δεν παραστάθηκε νομίμως και επομένως δεν καλύφθηκε η έλλειψη ή η ακυρότητα της επισπεύσεως της συζητήσεως ή η μη νομιμότητα ή η έλλειψη της κλητεύσεώς του για την αρχική δικάσιμο, η αναβολή της υποθέσεως από το πινάκιο και η εγγραφή αυτής για τη νέα μετ' αναβολή δικάσιμο, δεν ισχύει ως κλήτευσή του για τη νέα δικάσιμο και απαιτείται νόμιμη κλήτευσή του (ΑΠ 184/2020, ΑΠ 477/2019, ΑΠ 1601/2017).

Εξάλλου, σε περίπτωση που απολείπεται ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση, η επίσπευση προκύπτει από το αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως (ή της κλήσεως με την οποία αυτή φέρεται προς συζήτηση), με την πράξη ορισμού δικασίμου και την πρόσκληση παράστασης κατ' αυτήν, το οποίο ο επισπεύδων επέδωσε προς τον αντίδικο του.

Το αντίγραφο αυτό, με την επ' αυτού σημείωση του δικαστικού επιμελητή που διενήργησε την επίδοση, οφείλει να προσκομίσει ο παριστάμενος αντίδικος του επισπεύδοντος τη συζήτηση. Αντιθέτως, σε περίπτωση που απολείπεται ο αντίδικος του διαδίκου που επισπεύδει τη συζήτηση, η επίσπευση της συζήτησης προκύπτει από την έκθεση επιδόσεως του αντιγράφου της αιτήσεως αναιρέσεως κλπ προς τον αντίδικο, την οποία οφείλει να προσκομίσει ο επισπεύδων, που μετέχει στη συζήτηση (ΑΠ 1121/2020, ΑΠ 24/2016, ΑΠ 1695/2011).

Τέλος, το άρθρο 83 παρ. 2 του νόμου 4790/2021 (Α' 48) "Διατάξεις για την επαναλειτουργία των πολιτικών δικαστηρίων και της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης", προβλέπει: "Σε περίπτωση που η συζήτηση υπόθεσης, οποιουδήποτε βαθμού δικαιοδοσίας και οποιασδήποτε διαδικασίας, ματαιώθηκε διαρκούσης της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων λόγω των έκτακτων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας από την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19, [δηλαδή μέχρι 6-4-2021 (άρθρο 25 του ν. 4792/2021, ΦΕΚ Α' 54)], ορίζεται αυτεπαγγέλτως, με πράξη του προέδρου του τμήματος ή του προϊσταμένου του δικαστηρίου, νέα ημέρα και ώρα συζήτησης στο ακροατήριο στη συντομότερη διαθέσιμη δικάσιμο.

Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο ή έκθεμα, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Προς ενημέρωση των διαδίκων, και πάντως όχι επί ποινή ακυρότητας, η νέα δικάσιμος γνωστοποιείται από τον γραμματέα στον δικηγορικό σύλλογο της έδρας του δικαστηρίου.

Με πρωτοβουλία επίσης του γραμματέα μπορεί να γνωστοποιείται η νέα δικάσιμος με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των διαδίκων ή με ανάρτηση στην πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων solon.gov.gr για όσα δικαστήρια και διαδικασίες έχουν ενταχθεί στο εν λόγω σύστημα".

Ο σκοπός του νομοθέτη της προαναφερομένης έκτακτης ρυθμίσεως του νόμου 4790/2021, όπως και του προηγουμένου 4690/2020, συνίσταται στον ταχύ προσδιορισμό της νέας συζήτησης, χωρίς να είναι αναγκασμένος ο διάδικος, που είχε επισπεύσει κανονικά τη ματαιωθείσα συζήτηση, να προβεί σε νέες ενέργειες και δαπάνες. Ο νομοθέτης όμως δεν επιδίωξε, δια της προαναφερομένης ρυθμίσεως, να απόσχει από τις θεμελιώδεις δικονομικές αρχές της προωθήσεως της δίκης με πρωτοβουλία των διαδίκων και της εκατέρωθεν ακροάσεως, που καθιερώνονται με τα άρθρα 108 και 110 παρ. 2 του ΚΠολΔ, αντιστοίχως.

Με την προαναφερόμενη διάταξη προβλέπεται μεν ο αυτεπάγγελτος επαναπροσδιορισμός της συζήτησης των υποθέσεων που ματαιώθηκαν κατά το χρονικό διάστημα της επιβολής του μέτρου της προσωρινής αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού Covid-19, πλην, όμως, σε περίπτωση ερημοδικίας κατά την ορισθείσα νέα δικάσιμο κάποιου διαδίκου, προκειμένου να ισχύσει η με πρωτοβουλία του γραμματέα εγγραφή της υποθέσεως στο οικείο πινάκιο ή έκθεμα, ως κλήτευση κατ' αυτή του απολειπομένου διαδίκου, απαιτείται ως προϋπόθεση ο εν λόγω διάδικος είτε να είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή να είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί για την αρχική δικάσιμο, κατά την οποία η συζήτηση της υποθέσεως ματαιώθηκε λόγω της αναστολής.

Σε αντίθετη περίπτωση, η εγγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο για τη νέα δικάσιμο, δεν ισχύει ως κλήτευσή του κατ' αυτή και απαιτείται η νόμιμη κλήτευσή του. Επομένως, όταν από το φάκελο της δικογραφίας δεν αποδεικνύεται ποιος από τους διαδίκους επισπεύδει τη συζήτηση, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπομένου διαδίκου, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη (ΑΠ 184/ 2022, ΑΠ 1023/2021, ΑΠ 1024/2021, ΑΠ 1025/2021, ΑΠ 1121/2020, ΑΠ 1130/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση εισάγεται για να συζητηθεί η από 16.1.2020 και με αριθμό κατάθεσης 7/ 2020 αίτηση αναίρεσης του Φ. Μ. κατά της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "…", με την οποία προσβάλλεται η, κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας εκδοθείσα 596/2018 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, και της οποίας η συζήτηση, κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο στις 19-3-2021, ματαιώθηκε λόγω της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων, εξαιτίας της πανδημίας Covid-19.

Βάσει της προπαρατιθεμένης διατάξεως του άρθρου 83 του ν. 4790/2021, σε συνδυασμό με το άρθρο 568 παρ. 2 του ΚΠολΔ, ορίσθηκε αυτεπαγγέλτως, με την από 13-5-2021 πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος, ως νέα ημέρα συζητήσεώς της στο ακροατήριο, η 19-11-2021, κατά την οποία, όπως προκύπτει από το οικείο πινάκιο, στο οποίο εγγράφηκε η υπόθεση από τον γραμματέα, το Δικαστήριο ανέβαλε την εκδίκαση της υπόθεσης, κατόπιν αιτήματος του αναιρεσείοντος για την αναγραφόμενη στην αρχή της αποφάσεως δικάσιμο (7-4-2023).

Όπως όμως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδριάσεως του παρόντος Δικαστηρίου, κατά την δι'αυτού του τρόπου ορισθείσα νέα δικάσιμο της υποθέσεως, κατά την οποία αυτή συζητήθηκε με εκφώνησή της από τη σειρά του πινακίου, ο αναιρεσείων εμφανίστηκε μετά της πληρεξουσίου δικηγόρου του Λυδίας Α. Τράμπα, δικηγόρο Αθηνών, ενώ η αναιρεσίβλητη, δεν εμφανίστηκε, ούτε και εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ενώ δεν υποβλήθηκε η από το άρθρο 242 του ΚΠολΔ σχετική δήλωση.

Από τα στοιχεία του φακέλλου της δικογραφίας, όμως, δεν προκύπτει ποιός από τους διαδίκους επισπεύδει τη συζήτηση, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή μη της ερημοδικίας της αναιρεσίβλητης. Ειδικότερα, ο παριστάμενος αναιρεσείων δεν αποδεικνύει είτε κλήτευση αυτής (αναιρεσίβλητης) από τον ίδιο δια της προσκομιδής της οικείας έκθεσης επίδοσης, είτε επίσπευση της συζήτησης από την απολειπόμενη αναιρεσίβλητη δια της προσκομιδής του προς αυτόν (αναιρεσείοντα) νομίμως επιδοθέντος αντιγράφου της ένδικης αίτησης αναίρεσης με την υπ'αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση και τη σχετική επισημείωση του αρμοδίου δικαστικού επιμελητή.

Κατ' ακολουθίαν αυτών πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 16.1.2020 και με αριθμό κατάθεσης 7/2020 αίτησης του αναιρεσείοντος Φ. Μ. για αναίρεση της εκδοθείσης κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας υπ' αριθμ. 596/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που δίκασε ως Εφετείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Νοεμβρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Δεκεμβρίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ