1850/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1850 / 2008 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1850/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας, που εδρεύει στην Αθήνα, με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕ", νόμιμα εκπροσωπούμενης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ντανάκα και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, 2) Ψ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Γεωργίου και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12/3/2003 αγωγή προσώπου που δεν είναι διάδικος στην σημερινή δίκη και την από 11/8/2003 παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 136/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 60/2006 οριστική του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 16/9/2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Πολυζωγόπουλος, ανέγνωσε την από 7/11/2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του λόγου αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. και κατά τα λοιπά την απόρριψη αυτού.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 42 του ν. 2696/1999 (ΚΟΚ) όπως το άρθρο αυτό ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 43 παρ. 2 του ν. 2963/2001 ορίζεται ότι "απαγορεύεται η οδήγηση κάθε οδικού οχήματος από οδηγό, ο οποίος κατά την οδήγηση του οχήματος βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος, τοξικών ουσιών ή φαρμάκων που σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης τους ενδέχεται να επηρεάζουν την ικανότητα του οδηγού.

Ο ελεγχόμενος οδηγός θεωρείται ότι βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος όταν το ποσοστό αυτού στον οργανισμό του είναι από 0,50 γραμμάρια ανά μέτρο αίματος (0,50 gr/l) και άνω μετρούμενο με τη μέθοδο της αιμοληψίας ή από 0,25 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα και άνω, όταν η μέτρηση γίνεται στον εκπνεόμενο αέρα με αντίστοιχη συσκευή αλκοολομέτρου".

Περαιτέρω, με το άρθρο 43 παρ. 5 του ν. 2963/2001 προστέθηκε στο άρθρο 110 του ν. 2696/1999 παράγραφος 4 ως εξής: "4. Μέχρι την έκδοση των προβλεπομένων από τον παρόντα Κώδικα Προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων εξακολουθούν να ισχύουν τα προεδρικά διατάγματα και οι υπουργικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί κατ' εξουσιοδότηση διατάξεων των προηγούμενων Κωδίκων Οδικής Κυκλοφορίας, εφόσον δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος".

Έτσι, η υπ' αριθ. 13382 Φ. 705.11/4δ/1977 απόφαση των Υπουργών Συγκοινωνιών και Δημόσιας Τάξης (ΦΕΚ 1266/Β/21-11-1977) όπως αυτή τροποποιήθηκε με την υπ' αριθμ. 13300.Φ.105.11/4 ξ Θ/1985 απόφαση των ιδίων υπουργών (ΦΕΚ 174/Β/1-4-1985), με την οποία καθορίζεται ο τρόπος εξακριβώσεως της χρήσης οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών από οδηγούς κατά την οδήγηση οχημάτων, συνέχισε να ισχύει μέχρι την έκδοση της 43500/5691/12-3-2002 κοινής υπουργικής απόφασης, με την οποία καταργήθηκε.

Η ισχύς όμως της ανωτέρω κοινής υπουργικής απόφασης δεν αφορά και τα προβλεπόμενα απ' αυτή ποσοστά οινοπνεύματος, υπό τα οποία το πρόσωπο θεωρείται ανίκανο προς οδήγηση, γιατί δεν είναι σύμφωνα ούτε με την αρχική διατύπωση του άρθρου 42 ν. 2696/1999 (0,50 ο/οο ), ούτε με τη διατύπωση του ίδιου άρθρου την οποία αυτό έλαβε με το ν. 2963/2001 (δηλαδή 0.50 ο/οο με αιμοληψία και 0,25 ο/οο με ALCO TEST).

Επομένως με βάση την διάταξη του άρθρου 42 § 1 του ν. 2696/1999, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 2963/2001, θεωρείται ότι ο ελεγχόμενος οδηγός βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος και συνεπώς είναι ανίκανος για ασφαλή οδήγηση, όταν το ποσοστό αυτού στον οργανισμό του είναι 0,5 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος και άνω μετρούμενο με τη μέθοδο της αιμοληψίας ή από 0,25 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα και άνω όταν η μέτρηση γίνεται στον εκπνεόμενο αέρα με αντίστοιχη συσκευή αλκοολομέτρου.

Δηλαδή ο νομοθέτης χρησιμοποιεί απόλυτα και αντικειμενικά κριτήρια για τη διαπίστωση ότι ο ελεγχόμενος οδηγός βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος και συνεπώς είναι ανίκανος προς ασφαλή οδήγηση. Τέτοιο είναι το ποσοστό οινοπνεύματος στο αίμα ή στον εκπνεόμενο αέρα χωρίς την ανάγκη συνδρομής και άλλων στοιχείων, όπως συνέβαινε υπό το καθεστώς της κοινής υπουργικής αποφάσεως του 1977 για την περίπτωση που στο αίμα των ελεγχόμενων οδηγών υπήρχε οινόπνευμα σε ποσοστό 0,50 ο/οο μέχρι 0,80 ο/οο, οπότε για την παραδοχή μέθης απαιτείτο ενίσχυση και με άλλα στοιχεία ενδεικτικώς αναφερόμενα στην υπουργική απόφαση.

Δηλαδή το ισχύον δίκαιο γνωρίζει μόνο την απόλυτη ανικανότητα προς οδήγηση, όχι δε και τη σχετική ανικανότητα προς οδήγηση. Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι οι πρόσφατοι νόμοι 3534/2007 και 3542/2007 δεν έθιξαν καθόλου την κρίσιμη διάταξη της § 1 του άρθρου 42 ν. 2696/1999. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, απορρίπτοντας την έφεση της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρίας κατά της 136/2004 πρωτόδικης απόφασης, με την οποία είχε κριθεί ως αβάσιμη κατ' ουσίαν η παρεμπίπτουσα αγωγή της κατά των αναιρεσιβλήτων για το λόγο ότι έχουν εξαιρεθεί από την ασφάλιση οι ζημίες που προκλήθηκαν κατά το αυτοκινητικό ατύχημα που έγινε στις 17-7-2002, επειδή ο πρώτος αναιρεσίβλητος οδηγούσε το ζημιογόνο αυτοκίνητο του δευτέρου ενώ βρισκόταν υπό την επίδραση οινοπνεύματος, δέχτηκε ότι κατά δεκτό όρο της σύμβασης ασφάλισης, που είχαν καταρτίσει η αναιρεσείουσα εταιρία και ο δεύτερος αναιρεσίβλητος για το ζημιογόνο αυτοκίνητο, η ασφάλιση δεν καλύπτει ζημίες που προκλήθηκαν από οδηγό, που τελεί υπό την επίδραση οινοπνεύματος κατά την οδήγηση σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 25 παρ. 8 της Κ4 585/1978 Υ.Α..

Περαιτέρω, το Εφετείο δέχθηκε κατά λέξη τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Περαιτέρω από τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία δεν αποδείχθηκε ότι ο πρώτος παρεμπιπτόντως εναγόμενος Ψ1 κατά το χρόνο του ατυχήματος τελούσε σε κατάσταση μέθης. Βέβαια στο αίμα του βρέθηκε ποσοστό αλκοόλης 0,70/1000 (βλ. την από 20-10-2002 έκθεση επανεξέτασης αίματος .....), πλην όμως για την απόδειξη της πλήρους μέθης στην συγκεκριμένη περίπτωση, αφού δεν βρέθηκε ποσοστό οινοπνεύματος πάνω από 0,80/1000, για την εφαρμογή του άρθρου 25 περ. 8 της Κ4/585/1978 απόφασης των υπουργών Δημοσίας Τάξεως και Συγκοινωνιών, απαιτούνται και άλλα συμπτώματα, τα οποία όμως δεν αποδείχθηκαν.

Ύστερα από αυτά η παρεμπίπτουσα αγωγή της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕ" έπρεπε να απορριφθεί ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Επομένως, το Πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που αν και με άλλη αιτιολογία, η οποία αντικαθίσταται από την παρούσα, απέρριψε την παρεμπίπτουσα αγωγή, σε ορθό αποτέλεσμα κατέληξε και γι' αυτό ο σχετικός αντίθετος λόγος της υπό στοιχ.

α' έφεσης πρέπει να απορριφθεί ως κατ' ουσίαν αβάσιμος και συνακολούθως η ίδια α' έφεση να απορριφθεί ως προς τους δεύτερο και τρίτο των Εφεσιβλήτων (ήδη αναιρεσιβλήτων) ως κατ' ουσίαν αβάσιμη". Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο παραβίασε ευθέως τη διάταξη του άρθρου 42 § 1 του ν. 2696/1999 (ΚΟΚ), όπως έχει αντικατασταθεί με το ν. 2963/2001, αφού δέχτηκε ότι στον οργανισμό του πρώτου αναιρεσιβλήτου βρέθηκε ύστερα από αιμοληψία ποσοστό οινοπνεύματος 0,70/1000 που τον καθιστούσε απολύτως ανίκανο προς οδήγηση και, παρά ταύτα, έκρινε ότι αυτός δεν ήταν κατά το χρόνο του ατυχήματος μεθυσμένος, επειδή τάχα δεν αποδείχθηκαν πρόσθετες συμπτώσεις από τη συμπεριφορά του.

Κατά συνέπεια, ο λόγος αναιρέσεως, κατά το μέρος που προβάλλεται με αυτόν αιτίαση από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ είναι βάσιμος και πρέπει, κατά παραδοχή αυτού, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος που αφορά την ασκηθείσα από την αναιρεσείουσα παρεμπίπτουσα αγωγή. Στη συνέχεια, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 60/2006 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, όπως στο σκεπτικό..

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Οκτωβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Νοεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ