Supreme Court allows appeal against appellate court ruling dismissing appeal due to partial withdrawal of claim.

Απόφαση 1848 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1848/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σωκράτη Πλαστήρα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Μυρσίνης Παπα... και της αρχαιοτέρας της συνθέσεως Αρεοπαγίτου Ασπασίας Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη), Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη, Ερασμία Λιούλη και Ζωή Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Απριλίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "..." (πρώην "...", πρώην "..."), που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Σωτηρία Σαλαμούρα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου - αναιρεσείοντος: Ε.Α. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αργυρώ Κουνέλη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-5-2016 αγωγή του Ε.Α. του Ι., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 220/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5297/2019 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα - αναιρεσίβλητη με την από 10-12-2021 αίτησή της και ο αναιρεσίβλητος - αναιρεσείων με την από 1-7-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση των υποθέσεων αυτών, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αντιγόνη Τζελέπη, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι κρινόμενες με γεν. αριθμ. καταθ. 5507/31-7-2020 και 9970/17-12-2021 αντίθετες αιτήσεις αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 5297/19-12-2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο και τη σύμβαση ασφάλισης αυτού (άρθρα 591 επ. 614 παρ. 6 ΚΠολΔ), είναι παραδεκτές (άρθρ. 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ), διότι ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα, εντός της διετούς καταχρηστικής προθεσμίας του άρθρου 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, αφού από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και επομένως πρέπει, αφού στρέφονται κατά της ίδιας απόφασης, να συνεκδικασθούν, σύμφωνα με το άρθρο 246 του ΚΠολΔ, που έχει εφαρμογή και στην αναιρετική διαδικασία κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου κώδικα, διότι έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων και να ερευνηθούν ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους (άρθρ. 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 223, 295 παρ. 1 εδ. 2, 297 και 526 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι ο περιορισμός του αιτήματος της αγωγής θεωρείται ως μερική παραίτηση από το δικόγραφο και μπορεί να γίνει ωσότου περατωθεί η δίκη στο πρώτο βαθμό. Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις των άρθρων 294, 295 ΚΠολΔ ο ενάγων μπορεί να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αγοογής χωρίς τη συναίνεση του εναγομένου πριν αυτός προχωρήσει στη συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης.

Η παραίτηση που γίνεται αργότερα είναι απαράδεκτη, εφόσον ο εναγόμενος προβάλλει αντίρρηση και πιθανολογεί ότι έχει έννομο συμφέρον να περατωθεί η δίκη με έκδοση οριστικής απόφασης. Η παραίτηση αυτή, έχει ως αποτέλεσμα η αγωγή να θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε, αφού η παραίτηση επιφέρει τη κατάργηση της δίκης και την αποξένωση του δικαστηρίου από κάθε εξουσία επ' αυτής, ενώ αίρονται αναδρομικά οι δικονομικές και οι περισσότερες από τις ουσιαστικές συνέπειες της άσκησής της (ΑΠ 140/2024,317/2023, ΑΠ 1241/2021).

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 297 του ίδιου κώδικα η παραίτηση κατά τα άρθρα 294 ή 296 γίνεται ή με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή με δικόγραφο, το οποίο επιδίδεται στον αντίδικο του παραιτουμένου. Ως δικόγραφο νοείται κάθε έγγραφο, που συντάσσεται από τον διάδικο ή τον δικαστικό του πληρεξούσιο, για την πιστοποίηση της διαδικαστικής πράξης παραίτησης, δηλαδή ακόμη και η εξώδικη δήλωση, η οποία, κατ' άρθρο 118 ΚΠολΔ, επιδίδεται από τον δηλούντα διάδικο στον αντίδικο του .Με την ανωτέρω διάταξη, ορίζονται αποκλειστικά οι τρόποι, με τους οποίους μπορεί να γίνει η παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής και από το δικαίωμα που ασκήθηκε με αυτή (ΟλΑΠ 1187/1981).

Η παραίτηση αυτή συνιστά ανάκληση της συγκεκριμένης αίτησης για παροχή δικαστικής προστασίας, που ενυπάρχει στην εν λόγω αγωγή και έχει την έννοια παραίτησης από τη δημοσίου χαρακτήρα αξίωση του ενάγοντα έναντι της πολιτείας προς έκδοση απόφασης στη συγκεκριμένη δίκη, που άρχισε με την άσκηση της αγωγής (ΑΠ 1356/2021, ΑΠ 781/2020).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αναφέρεται σε ακυρότητες, εκπτώσεις από δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό μόνο δίκαιο, ενώ οι ακυρότητες από το ουσιαστικό δίκαιο ελέγχονται μέσω του λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ .

Με τον όρο "απαράδεκτο" νοείται το δικονομικό απαράδεκτο, δηλαδή αυτό που δημιουργείται από την αθέτηση - παραβίαση δικονομικής διάταξης, με αποτέλεσμα η δικονομική ενέργεια να στερείται των αναγκαίων προϋποθέσεων του κύρους της (ΟλΑΠ 2/2001, ΑΠ 1497/2023, ΑΠ 480/2020, ΑΠ 175/2019, ΑΠ 1496/2017, ΑΠ 12/2000).

Στη προκείμενη περίπτωση, από την προσβαλλόμενη με αριθμό 5297/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επισκοπούνται επιτρεπτά (άρθρο 561 αρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα αναφορικά με τη διαδικαστική πορεία της υπόθεσης: Ο ήδη αναιρεσείων (και αναιρεσίβλητος στη με αρ.

εκθ. καταθ.9970/2021 αίτηση αναίρεσης), στην ως άνω με αρ. καταθ. 5507/31-7-2020 αίτηση αναίρεσης, άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά της ήδη αναιρεσίβλητης (και αναιρεσείουσας στη με γεν. αριθ.εκθ. καταθ.9970/2021 αίτηση αναίρεσης) την από 24-5-2016 και με αριθμ. εκθ. καταθ.24605/2016 αγωγή του, με την οποία εξέθετε ότι, κατά τον αναφερόμενο τόπο και χρόνο, η Τ.

Β. οδηγώντας, το ιδιοκτησίας της και ασφαλισμένο στην εναγόμενη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "..." Ι.Χ.Ε αυτοκίνητο, προκάλεσε από υπαιτιότητά της το τραυματισμό του, υπό τις συνθήκες που λεπτομερώς αναφέρονται στην αγωγή. Ζήτησε ,δε, μετά το παραδεκτό περιορισμό του αιτήματος, να αναγνωριστεί η υποχρέωση της εναγόμενης ασφαλιστικής εταιρείας να του καταβάλει, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής α) το συνολικό ποσό των 70.469,70 ευρώ ως αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία που υπέστη και β) το ποσό των 119.956 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την υπ' αριθμ.220/2017 εν μέρει οριστική του απόφαση α) δέχθηκε εν μέρει ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα την αγωγή αναγνωρίζοντας την υποχρέωση της εναγόμενης να καταβάλει στον ενάγοντα το συνολικό ποσό των 26.229 ευρώ ως αποζημίωση για τις αναφερόμενες ζημίες και β) ανέβαλλε την έκδοση οριστικής απόφασης σχετικά με τα κονδύλια των 797,42 ευρώ και των 807,34 ευρώ που αφορούν στα επιθέματα που αγόρασε ο ενάγων στις αναφερόμενες ημερομηνίες από την εταιρεία "...", μέχρι να προσκομιστεί βεβαίωση του ασφαλιστικού φορέα του ενάγοντα (ΕΟΠΥΥ), για το εάν αυτός για τις δαπάνες αγοράς των εν λόγω επιθεμάτων έλαβε ή δικαιούται να λάβει ορισμένη παροχή και σε καταφατική περίπτωση ποιο το είδος αυτής και το ύψος της.

Μετά την έκδοση της ως άνω απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων στη με αριθμ. καταθ. 5507/31-7-2020 αίτηση αναίρεσης κατέθεσε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την από 12-6- 2017 και με αριθμ. καταθ. 548478/ΕΑΚ 8/2017 δήλωση μερικής παραίτησης από δικόγραφο αγωγής, με την οποία παραιτήθηκε από τα ως άνω κονδύλια της αγωγής του ποσού 797,42 και 807,34 ευρώ, που αφορούσαν την αγορά ειδικών ιατρικών επιθεμάτων αλγηνικού αργύρου, για τα οποία και είχε αναβληθεί, όπως προαναφέρθηκε, η έκδοση οριστικής απόφασης.

Ακριβές αντίγραφο της ως άνω δήλωσης μερικής παραίτησης από το δικόγραφο της αγωγής επιδόθηκε στις 21-6-2017 δυνάμει της με αριθμό 3864Β/21-6-2017 έκθεσης επίδοσης του Δικαστικού Επιμελητή στο Εφετείο …. Α.Μ. στην εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη -αναιρεσείουσα. η οποία δεν πρόβαλε αντιρρήσεις . Με την κατά τα άνω μερική παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής η με αριθμό απόφαση 220/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατέστη εν όλω οριστική, καθώς σύμφωνα και με όσα προαναφέρθηκαν, η αγωγή θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε ως προς τα κονδύλια από τα οποία παραιτήθηκε νόμιμα και παραδεκτά ο ενάγων και για τα οποία είχε αναβληθεί η έκδοση οριστικής απόφασης.

Ακολούθως, μετά την κατά τα άνω μερική παραίτηση από το δικόγραφο της ένδικης αγωγής ασκήθηκαν εφέσεις κατά της υπ'αριθμ. 220/2017 οριστικής πλέον απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, τόσο από τον ενάγοντα όσο και από την εναγόμενη. Από την επιτρεπτή επισκόπηση των δικογράφων της έφεσης και των προτάσεων των διαδίκων ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου προκύπτει ότι οι εκκαλούντες ανέφεραν την κατά τα άνω μερική παραίτηση, ενώ επικαλέστηκαν και προσκόμισαν τα σχετικά έγγραφα, ήτοι τη δήλωση παραίτησης και την έκθεση επίδοσης αυτής .

Επί των εφέσεων αυτών, που συνεκδικάσθηκαν αντιμωλία των διαδίκων, εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία απορρίφθηκαν οι εφέσεις ως απαράδεκτες και συγκεκριμένα διότι ασκήθηκαν κατά απόφασης εν μέρει οριστικής. Πλην όμως, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, το Εφετείο κηρύσσοντας απαράδεκτες τις ασκηθείσες εφέσεις υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ.

Συνακόλουθα, είναι βάσιμος ο λόγος αναίρεσης που προβάλλεται από τις ένδικες αιτήσεις αναίρεσης και θα πρέπει οι ανωτέρω συνεκδικαζόμενες αιτήσεις αναίρεσης να γίνουν δεκτές κατ' ουσία και να αναιρεθεί στο σύνολο της η προσβαλλόμενη υπ'αριθμ. 5297/20190 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόν την προσβαλλόμενη απόφαση Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον Δικαστή.

Δικαστικά έξοδα υπέρ των αναιρεσειόντων δεν επιδικάζονται, επειδή αυτοί δεν υπέβαλαν σχετικό αίτημα, δεδομένου ότι παρέστησαν με δήλωση και δεν κατέθεσαν προτάσεις. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η απόδοση των παραβόλων στους καταθέσαντες αναιρεσείοντες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει και δέχεται τις με αριθμ. καταθ. 5507/31-7-2020 και 9970/17-12-2021 αιτήσεις αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 5297/19-12-2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο και τη σύμβαση ασφάλισης αυτού

Αναιρεί στο σύνολο της τη με αρ. 5297/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση. Διατάσσει την απόδοση των παραβόλων στους καταθέσαντες αναιρεσείοντες ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Νοεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Δεκεμβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ