Supreme Court dismisses appeal on social security debt liability, ruling e-EFKA bears obligations transferred after June 2017.

Απόφαση 1848 / 2023 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1848/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Παναγιώτη Βενιζελέα, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό - Εισηγητή και Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Μαΐου 2023, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Α) Της αναιρεσείουσας: εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "…..ΕΠΕ - ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ", η οποία εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Χριστοδούλου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικός διάδοχος του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Ι.Κ.Α.)", το οποίο εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικός διάδοχος του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Ι.Κ.Α.)", το οποίο εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Κρήτης" (7η Δ.Υ.Πε.), που εδρεύει στο Ηράκλειο Κρήτης και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικός διάδοχος του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)".

Το πρώτο αναιρεσίβλητο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τούμπα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., το δεύτερο αναιρεσίβλητο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ολυμπία Παναγιωτοπούλου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., ενώ το τρίτο αναιρεσίβλητο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Πάτρα Πατεράκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Β) Του αναιρεσιβλήτου: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, όπως μετονομάστηκε ο Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ), ως οιονεί καθολικός διάδοχος του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων - Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ.)", το οποίο εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τούμπα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: υπό εκκαθάριση εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "... ΕΠΕ", η οποία εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Χριστοδούλου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-3-2017 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας - αναιρεσιβλήτου, υπό εκκαθάριση εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "... ΕΠΕ", που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5752/2019 του ίδιου Δικαστηρίου και 3189/2020 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με τις από 14-12-2021 και 14-2-2022 αιτήσεις τους και με τους από 31-1-2023 και 1-12-2022 προσθέτους αυτών λόγους.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 246 ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, κατά το άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης μπορεί, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσότερων εκκρεμών ενώπιόν του δικών, ανάμεσα στους ίδιους ή διαφορετικούς διαδίκους, αν υπάγονται στην ίδια διαδικασία και, κατά την κρίση του, διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων [ΑΠ 1548/2022]. Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο [29-5-2023] συζητήθηκαν: α] η από 14-2-2021 αίτηση αναίρεσης με τους από 31-1-2023 πρόσθετους λόγους αυτής και β] η από 14-12-2022 αίτηση αναίρεσης με τους από 1-12-2022 πρόσθετους λόγους αυτής. Οι ανωτέρω αιτήσεις αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι τους, στρέφονται κατά της ίδιας απόφασης και συγκεκριμένα κατά της 3189/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και, επομένως, πρέπει να συνεκδικαστούν, κατά το ως άνω άρθρο 246 ΚΠολΔ, αφού είναι συναφείς και με τη συνεκδίκασή τους διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων.

Με το Ν. 3918/2-3-2011 "Διαρθρωτικές αλλαγές στο σύστημα υγείας και άλλες διατάξεις", προκειμένου (όπως αναφέρεται στην Εισηγητική του Έκθεση) να εξασφαλισθεί η ισότιμη πρόσβαση όλων των ασφαλισμένων σε ενιαίο σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας και να επιτευχθεί η σύμπραξη όλων των μονάδων πρωτοβάθμιας υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) με τις υπάρχουσες δομές όλων των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), στο πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας ενιαίου δικτύου πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ορίστηκαν και τα ακόλουθα:

Στο άρθρο 17 αυτού, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 72 του ν. 3984/2011: "1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (εφεξής Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ή Οργανισμός), το οποίο αποτελεί Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης... Η έναρξη λειτουργίας του Οργανισμού ορίζεται έξι μήνες μετά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου. 2.

Στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μεταφέρονται και εντάσσονται ως υπηρεσίες, αρμοδιότητες και προσωπικό ο Κλάδος Υγείας του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων - Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.) με τις μονάδες υγείας του, το κέντρο διάγνωσης ιατρικής της εργασίας του Ι.Κ.Α. με το σύνολο του εξοπλισμού του, οι Κλάδοι Υγείας του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) και του Οργανισμού Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), ο Οργανισμός Περίθαλψης Ασφαλισμένων Δημοσίου (ΟΠΑΔ), όπως διαμορφώθηκε με τις διατάξεις του ν. 3655/2008, ως προς τις παροχές σε είδος. 3... 4. ... 5. ...".

Στο άρθρο 18: "1. Σκοπός του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας είναι α. Η παροχή υπηρεσιών υγείας στους εν ενεργεία ασφαλισμένους, συνταξιούχους και τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους, των μεταφερόμενων φορέων, σύμφωνα με τα οριζόμενα από τον προβλεπόμενο στο άρθρο 30 Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας του παρόντος νόμου... 2.

Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας παρέχεται στους ασφαλισμένους του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ: α) από τις Μονάδες Υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, β) από τους συμβεβλημένους με το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τον ΟΑΕΕ και τον ΟΠΑΔ ιατρούς και γ) από τους ιατρούς των Κέντρων Υγείας και των Περιφερειακών Ιατρείων... 3. ... 4. ...". Στο άρθρο 23: "1. Οι υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

διακρίνονται σε Κεντρική και Περιφερειακές. Α.... Β. α. Τις Περιφερειακές Υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελούν οι υφιστάμενες μονάδες των περιφερειακών υπηρεσιών υγείας του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., οι υγειονομικές υπηρεσίες αυτού που δεν αποτελούν οργανικές μονάδες και λειτουργούν μέχρι την εφαρμογή του παρόντος ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης, οι υπηρεσίες Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.

που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθένειας σε είδος και λειτουργούν σε υπηρεσίες ασφάλισης, καθώς και οι περιφερειακές υπηρεσίες των λοιπών εντασσόμενων φορέων και κλάδων υγείας που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθένειας σε είδος. Από τις περιφερειακές υπηρεσίες υγείας του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.

εξαιρούνται οι υπηρεσίες νοσοκομειακής υποστήριξης, οι οποίες μεταφέρονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. β. Η ένταξη των περιφερειακών υπηρεσιών των μεταφερόμενων φορέων στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με το άρθρο 17 του παρόντος, δύναται να είναι σταδιακή και πραγματοποιείται με την έκδοση κοινής απόφασης των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, στην οποία καθορίζεται και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας διάταξης".

Περαιτέρω, με το άρθρο 29 του ίδιου ως άνω Ν. 3918/2011 ορίστηκε ότι: "1. Α) Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελεί καθολικό διάδοχο των εντασσόμενων φορέων και υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτών. 2 ... 3. Οι συμβάσεις των εντασσόμενων φορέων εξακολουθούν να ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", ενώ με την μεταβατική διάταξη του άρθρου 33 παρ. 9 του ιδίου νόμου ορίστηκε ότι: "Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις των εντασσόμενων φορέων συνεχίζονται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης.

Δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.". Κατ' εξουσιοδότηση της προαναφερόμενης διάταξης του άρθρου 23 παρ. 1 Ββ' του ν. 3918/2011 εκδόθηκε η ΥΑ Φ.80000/οικ.32115/2009 (Β' 3010/29.12.2011), με την οποία μεταφέρθηκαν, από 1.1.2012, στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. από το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. οι Νομαρχιακές Μονάδες Υγείας, οι Τοπικές Μονάδες Υγείας, τα Τοπικά Ιατρεία, τα Διαγνωστικά Κέντρα, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες που δεν αποτελούσαν οργανικές μονάδες και λειτουργούσαν μέχρι τότε ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης του Ιδρύματος κ.λπ., οι οποίες αποτελούσαν, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 του π.δ. 266/1989, μαζί με τις λοιπές αναφερόμενες εκεί υπηρεσίες, τις Υπηρεσίες Υγείας του ΙΚΑ.

Από τις διατάξεις που προαναφέρθηκαν συνάγεται ότι με το άρθρο 17 του Ν. 3918/2011 συστήθηκε ως ΝΠΔΔ ο ΕΟΠΥΥ, με σκοπό, μεταξύ άλλων, την παροχή υπηρεσιών υγείας στους εν ενεργεία ασφαλισμένους, στους συνταξιούχους και στα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν σε αυτόν, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ότι ο ΕΟΠΥΥ, κατά το άρθρο 29 παρ. 1 και 9 και 33 παρ. 9 του ιδίου νόμου, αποτελεί καθολικό διάδοχο των ΦΚΑ, που εντάσσονται σε αυτόν, στα οποία περιλαμβάνεται και το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ως προς τις παροχές υγείας σε είδος, οι δε συμβάσεις των εντασσομένων φορέων εξακολουθούν να ισχύουν έναντι του ΕΟΠΥΥ, ο οποίος συνεχίζει τις εκκρεμείς δίκες χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 465/2019, ΣτΕ 759/2020).

Επομένως, μετά το Ν. 3918/2011, για τις προμήθειες του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ του προγενέστερου του νόμου αυτού χρονικού διαστήματος, αν οι προμήθειες αυτές αφορούν τον κλάδο υγείας του ΙΚΑ, συνεχίζει τις σχετικές δίκες, ως καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ο ΕΟΠΥΥ (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 465/2019, ΣτΕ 759/2020). Τα ανωτέρω δεν μεταβλήθηκαν με το Ν. 4238/2014 "Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και λοιπές διατάξεις", ο οποίος άρχισε να ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 56 αυτού, από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (17.2.2014), και ορίζει στην παρ. 2 του άρθρου 1, με τον τίτλο "Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας", που εντάσσεται στο πρώτο κεφάλαιο του νόμου, ότι: "Στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (Ε.Σ.Υ.) συνιστάται Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.) που λειτουργεί στις Διοικήσεις Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.) της Χώρας" και στο άρθρο 2 ότι: "1.

Τα Κέντρα Υγείας και οι λοιπές Μονάδες παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας των Δ.Υ.Πε. αποτελούν τις δημόσιες δομές παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Π.Ε.Δ.Υ.. 2. ... 3. Οι Μονάδες παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) μεταφέρονται και εντάσσονται στην οργανωτική δομή των Δ.Υ.Πε.

ως αποκεντρωμένες μονάδες τους, εξαιρουμένων των Φαρμακείων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., τα οποία παραμένουν και λειτουργούν στον Οργανισμό. 4. ...", γιατί, όπως συνάγεται από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 8 και 21 παρ. 4, 5, 6, 8 και 9 του νόμου αυτού, για τις συμβάσεις προμηθειών του κλάδου υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ με το Ν. 3918/2011, εξακολουθεί να νομιμοποιείται ο ΕΟΠΥΥ και δεν νομιμοποιούνται οι αντίστοιχες Δ.Υ.Πε. (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 465/2019, ΣΤΕ 759/2020).

Στη συνέχεια, με το άρθρο 51 παρ. 1 του Ν. 4387/12-5-2016 συστήθηκε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης" (Ε.Φ.Κ.Α.) και έδρα την Αθήνα, το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και ορίστηκε ότι από 1/1/2017, που αρχίζει η λειτουργία του, εντάσσονται σ' αυτό αυτοδίκαια οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης (ΦΚΑ), που αναφέρονται στο άρθρο 53 επ.

του ιδίου νόμου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το έως τότε υφιστάμενο ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, όπως αυτό είχε παραμείνει μετά την ίδρυση του ΕΟΠΥΥ και την ένταξη των νοσοκομείων του στο ΕΣΥ με το άρθρο 32 του ανωτέρω Ν.3918/2011, των οποίων ΦΚΑ ο ΕΦΚΑ καθίσταται οιονεί καθολικός διάδοχος. Ως σκοπός του Ε.Φ.Κ.Α.

ορίστηκε η κάλυψη των υπακτέων στην ασφάλισή του προσώπων για τους ασφαλιστικούς κινδύνους που προβλέπονται από την οικεία νομοθεσία με την προβλεπόμενη στο νόμο αυτόν χορήγηση: α. μηνιαίας κύριας σύνταξης, λόγω γήρατος, αναπηρίας και θανάτου στους ασφαλισμένους ή/και στα μέλη της οικογενείας τους, β.

η χορήγηση προσυνταξιοδοτικών και άλλων παροχών στους συνταξιούχους ...γ. παροχών ασθένειας σε χρήμα, δ. ειδικών προνοιακών επιδομάτων και ε. κάθε άλλης παροχής σε χρήμα ή υπηρεσιών, για τις οποίες καθίσταται αρμόδιος ο Ε.Φ.Κ.Α. ενώ με το άρθρο 51 Α'παρ. 1 του ιδίου νόμου, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 1 του Ν. 4670/2020, που άρχισε να ισχύει από 1/3/2020, ο ΕΦΚΑ μετονομάσθηκε από την 1.3.2020 σε "Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης", αποκαλούμενος στο εξής "e-Ε.Φ.Κ.Α.".

Στη συνέχεια, ο Ν. 4430/31-10-2016, στην παρ. 1 του άρθρου 52 αυτού, το οποίο φέρει τον τίτλο "Εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), ως καθολικού διαδόχου των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης", όρισε ότι: "1α) Ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) θα χρηματοδοτηθεί από τον Κρατικό Προϋπολογισμό τα οικονομικά έτη 2016 και 2017 για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών του Οργανισμού, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί στις 30.4.2016 προς τα Φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια κ.λπ.), "φαρμακευτικές εταιρείες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού κ.λπ." [όπως το εντός εισαγωγικών τμήμα προστέθηκε με το άρθρο 34 παρ. 4 περ.

α' του ν. 4447/2016]... β) Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. νοούνται εκείνες που αφορούν τα πριν τις 31.12.2012 έτη και για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα κατά περίπτωση, κατά το χρόνο υποβολής, παραστατικά στοιχεία και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί", ενώ στην παρ. 4 του ιδίου άρθρου 52 όριζε ότι: "4.

Η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Οργανισμού που πραγματοποιείται από Φ.Κ.Α. των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 29 παρ. 10 του Ν. 3918/2011, όπως ισχύει, διενεργείται το αργότερο έως 30.6.2017". Η τελευταία αυτή διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 52 του Ν. 4430/2016 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 97 παρ. 1α του Ν. 4486/7-8-2017 ως ακολούθως: "4.

Μετά τις 30.6.2017 οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α.. Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές από τις ως άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης και οι δικαστικές αποφάσεις ισχύουν και εκτελούνται σε βάρος του προϋπολογισμού του Ε.Φ.Κ.Α..

Από τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ και οι οποίες εξακολουθούν να παρακολουθούνται και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εξοφλούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο". Επακολούθησε ο Ν. 4578/3-12-2018, ο οποίος στο άρθρο 12 αυτού, που φέρει τον τίτλο "Εκκαθάριση και πληρωμή ληξιπροθέσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας των Φ.Κ.Α.

που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", όπως η περιπτ. α' της παρ. 1 αυτού συμπληρώθηκε από τότε που άρχισε να ισχύει με το άρθρο 44 του ν. 4611/17-5-2019, όρισε τα εξής: "1. α) Ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου υγείας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προς τα φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια κ.λπ.), φαρμακευτικές εταιρείες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού κ.λπ., και προς ασφαλισμένους των ΦΚΑ, εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον ΕΦΚΑ μέχρι 31.12.2019.

Από τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του πρώην Ο.Π.Α.Δ./Τομέας Ασφαλισμένων Δημοσίου, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω., οι οποίες εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του και εξοφλούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 52 του ν. 4430/2016 ....

β) Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, νοούνται εκείνες που αφορούν τα έτη από 1.1.2006 και εντεύθεν, για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα, κατά περίπτωση, παραστατικά ή αποδεικνύεται η παροχή των υπηρεσιών ή η παραλαβή των προϊόντων και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος".

Επίσης, με το άρθρο 13 του ως άνω Ν. 4578/2018, υπό τον τίτλο "Νομική παράσταση ΕΦΚΑ υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ." ορίστηκε ότι: "1. Σε δίκες που αφορούν αξιώσεις ή υποχρεώσεις των κλάδων υγείας που μεταφέρθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 17 του Ν. 3918/2011, την παρ. 17 του άρθρου 13 του Ν. 4052/2012 .. και το εδάφιο 1β της υποπαραγράφου ΙΒ.1 της παρ.

ΙΒ` του άρθρου μόνου του Ν. 4093/2012 ..., στις οποίες διάδικος είναι το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, νυν ΕΦΚΑ, ή/και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ο ΕΦΚΑ εξακολουθεί να νομιμοποιείται στη διεξαγωγή των δικών αυτών και η νομιμοποίηση αυτή περιλαμβάνει και την άσκηση ένδικων μέσων, μέχρι και την αμετάκλητη περάτωσή τους. Η νομική θέση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

στις δίκες αυτές δεν θίγεται. Οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εκτελούνται υπέρ και εις βάρος του. 2. Οι διατάξεις του παρόντος καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, δίκες". Από το συνδυασμό όλων των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι, μετά τις 30.6.2017, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 52 παρ. 4 του ν. 4430/2016, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1 α' του Ν. 4486/2017, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., όπως είναι και το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, όπως προαναφέρθηκε, (πλην εκείνων του πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ), "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφαλίσεως (Ε.Φ.Κ.Α.)" και οι εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές από τις ως άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης και συνεπώς στις δίκες αυτές δεν νομιμοποιείται να παραστεί ο ΕΟΠΥΥ, αλλά ο ΕΦΚΑ και ήδη ο ε-ΕΦΚΑ (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 343/2018, ΣτΕ 759/2020).

Από την γενικότητα της διατύπωσης της ανωτέρω διάταξης και από τον σκοπό, που επιδιώκει, συνάγεται ότι στις ληξιπρόθεσμες αυτές απαιτήσεις του ΕΟΠΠΥ, που "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφαλίσεως (Ε.Φ.Κ.Α.)" συμπεριλαμβάνονται και οι κατ' αυτού απαιτήσεις από αδικαιολόγητο πλουτισμό, όπως είναι και οι απαιτήσεις από άκυρες συμβάσεις προμήθειας ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, που είχε συνάψει με προμηθευτές του το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μέχρι και τις 31/12/2011.

Εξάλλου, ο νομοθέτης αποβλέποντας στην εξόφληση όλων των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., από 1.1.2006 και εντεύθεν, όρισε με το άρθρο 12 του Ν. 4578/2018, ότι οι υποχρεώσεις αυτές "εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α." μέχρι 31.12.2019 (πλην εκείνων του πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ), ήδη δε, μετά από διαδοχικές παρατάσεις, μέχρι τις 31/12/2022, δυνάμει της ΥΑ60855/2022(ΦΕΚ Β'3354/2022), που εκδόθηκε κατ'εξουσιοδότηση του άρθρου 85 ν. 4825/2021.

Περαιτέρω, με το άρθρο 13 του ιδίου νόμου επιλύθηκαν θέματα νομικής παράστασης του Ε.Φ.Κ.Α. υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ. σε εκκρεμείς δίκες, τις οποίες καταλαμβάνουν οι διατάξεις του άρθρου αυτού, και ορίστηκε ότι η νομική θέση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στις δίκες αυτές δεν θίγεται και ότι οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εκτελούνται σε βάρος του.

Η διάταξη, όμως, αυτή, ορώμενη σε συνδυασμό με τις προπαρατεθείσες ρυθμίσεις, πρέπει να ερμηνευθεί ότι δεν αφορά τις εκκρεμείς δίκες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α. και αφορούν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οι οποίες προέρχονται από Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.), που οι κλάδοι υγείας τους εντάχθηκαν, με την παρ. 2 του άρθρου 17 του Ν. 3918/2011, στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, και οι οποίες, κατά τα προεκτεθέντα, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 4 του ιδίου άρθρου 52 του Ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α του Ν. 4486/2017 "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α." (που, άλλωστε, και δυνάμει των νεότερων διατάξεων του άρθρου 12 του Ν. 4578/2018 "εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α."), αλλά εκείνες τις εκκρεμείς δίκες που έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (πρώην Ο.Π.Α.Δ, πρώην Οίκου Ναύτου, πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.), οι οποίες εντάχθηκαν μεν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., με τις ίδιες διατάξεις, αλλά δεν μεταφέρθηκαν, μετά τις 30.6.2017, προς εξόφληση στον Ε.Φ.Κ.Α., διότι εξαιρέθηκαν ρητώς, κατά τα ανωτέρω (άρθρο 52 παρ. 4 Ν. 4430/2016, όπως ισχύει και άρθρο 12 Ν. 4578/2018), και εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 222/2022, ΑΠ 624/2022, ΣτΕ 759/2020). Στην προκείμενη περίπτωση, η προσβαλλόμενη με τις συνεκδιζόμενες αιτήσεις αναίρεσης απόφαση του εφετείου αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης:

Η ενάγουσα (και ήδη αναιρεσείουσα στην από 14-2-2021 αίτηση και αναιρεσίβλητη στην από 14-2-2022 αίτηση), με την από 9-4-2017 αγωγή της (κατά των e- ΕΦΚΑ, ΕΟΠΥΥ και 7ης ΔΥΠε), ισχυρίστηκε ότι το νομικό πρόσωπο με την επωνυμία ΙΚΑ, το έτος 1998, ανέθεσε με απευθείας σύμβαση στην εταιρία με την επωνυμία ... την προμήθεια οστομικών υλικών της εταιρίας διανομής και κατασκευής ....

Ότι το έτος 2003 η ανωτέρω προμήθεια των οστομικών υλικών προς το πρώτο εναγόμενο συνεχίστηκε από την ίδια την ενάγουσα με τους ίδιους όρους της σύμβασης που είχε αρχικώς καταρτισθεί με την εταιρία ... ενώ βάσει διαδοχικών παρατάσεων η μεταξύ τους σύμβαση παρατάθηκε μέχρι 31.1.2005. Ότι κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.2004 έως 31.1.2005 πώλησε και παρέδωσε στο ΙΚΑ εμπορεύματα συνολικής αξίας 11.091,50 ευρώ ενώ στη συνέχεια κατόπιν προφορικών παραγγελιών και χωρίς έγγραφη σύμβαση και συγκεκριμένα από 4.2.2005 έως 30.3.2006 πώλησε και παρέδωσε στο ΙΚΑ, και συγκεκριμένα στις κατά τόπους μονάδες αυτού, κατόπιν προφορικών παραγγελιών οστομικά υλικά συνολικής αξίας 922.796 ευρώ.

Ότι για όλες τις ανωτέρω πωλήσεις εκδόθηκαν τα αναφερόμενα και ενσωματωμένα στην αγωγή τιμολόγια ενώ το νομικό πρόσωπο με την επωνυμία ΙΚΑ παρέλαβε τα εμπορεύματα ανεπιφύλακτα και συγκεκριμένα από τις κατά τόπο μονάδες του. Ότι στη συνέχεια όχλησε το ΙΚΑ να της καταβάλει το ανωτέρω συνολικό ποσό των 933.887,49 (922.796 + 11.091) ευρώ, με την από 21-2-2007 επιστολή της ενώ το ΙΚΑ αναγνώρισε ότι οφείλει το ανωτέρω ποσό με την από 27-3-2007 επιστολή του καθώς και ότι απέστειλε στο ΙΚΑ την από 10-9-2007 εξώδικη δήλωση-προσφυγή της, η οποία επιδόθηκε στο τελευταίο την 20-9-2007 και αιτούνταν την καταβολή του ανωτέρω ποσού.

Ότι μέρος των ανωτέρω ειδών που πώλησε στο ΙΚΑ συνολικής αξίας 31.439,17 ευρώ, για τα οποία έχουν εκδοθεί τα ειδικότερα αναφερόμενα τιμολόγια, έχουν χρησιμοποιηθεί από τις σχετικές μονάδες υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και ήδη ΕΟΠΥΥ και οι οποίες εμπίπτουν στην οργανωτική δομή της τρίτης εναγόμενης. Ότι για την ως άνω επίδικη απαίτησή της, η ενάγουσα άσκησε την από 2-11-2007 αγωγή της ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, η οποία επιδόθηκε στο ΙΚΑ την 8-11-2007, επί της οποίας εκδόθηκε η με αριθμό 1440/2011 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, η οποία απέρριψε την αγωγή λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας.

Ότι ακολούθως άσκησε κατά του εναγομένου ΙΚΑ, την από 30-3-2012 αγωγή της ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία επεδόθη σε αυτό την 10-4-2012, και από την οποία αγωγή παραιτήθηκε νομότυπα κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στην αγωγή καθώς και την από 24.4.2012 αγωγή του ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που επιδόθηκε στον ΕΟΠΥΥ την 2.5.2012 από την οποία επίσης παραιτήθηκε νομότυπα κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα.

Ότι οι ανωτέρω συμβάσεις πώλησης είναι άκυρες, διότι δεν τηρήθηκε η διαδικασία και ο τόπος που ορίζονται στο ν. 2286/1995 και 394/1996 για την κατάρτιση συμβάσεων προμηθειών από τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ωστόσο, το πρώτο εναγόμενο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου έχει καταστεί αδικαιολογήτους πλουσιότερο κατά το τίμημα των ανωτέρω συμβάσεων πώλησης, χωρίς νόμιμη αιτία.

Ότι καθολικοί διάδοχοι του πρώτου εναγόμενου νομικού προσώπου έχουν καταστεί το δεύτερο εναγόμενο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία ΕΟΠΥΥ καθώς και το τρίτο εναγόμενο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία 7η ΔΥΠΕ. Με αυτό το περιεχόμενο, η ενάγουσα ζήτησε η ενάγουσα να υποχρεωθούν τα εναγόμενα νομικά πρόσωπα να της καταβάλουν εις ολόκληρο το ποσό των 31.439,17 ευρώ, με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από την επομένη ημέρα έκδοσης κάθε τιμολογίου, άλλως από την επομένη ημέρα της από 21-2-2007 επιστολής της, άλλως από την επομένη ημέρα της από 27-3- 2007 απαντητικής επιστολής του ΙΚΑ, άλλως από την 20-9-2007, άλλως από την άσκηση της από 2-11-2007 αγωγής της ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών".

Επί της ως άνω αγωγής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 5752/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία αυτή απορρίφθηκε, καθό μέρος στρεφόταν κατά του δευτέρου και τρίτου των εναγομένων, ως απαράδεκτη λόγω ελλείψεως παθητικής νομιμοποίησης, ενώ έγινε δεκτή ως προς το πρώτο εναγόμενο, ως καθολικό διάδοχο του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, το οποίο υποχρεώθηκε να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 31.439,17 ευρώ, με το νόμιμο τόκο.

Κατά της απόφασης αυτής και των τριών εναγομένων νομικών προσώπων η ενάγουσα άσκησε την από 10-7-2018 έφεσή της, την οποία το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 3189/2020 απόφασή του. Α) Επί της από 14-2-2022 αίτησης αναίρεσης του e- ΕΦΚΑ και των από 1-12-2022 πρόσθετων λόγων αυτής.

Κατά το άρθρο 577 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, ο Άρειος Πάγος ερευνά πρώτα, και μάλιστα αυτεπαγγέλτως, αν συντρέχουν οι λόγοι του παραδεκτού της αίτησης αναίρεσης και, ακολούθως, αν κρίνει αυτή παραδεκτή και νόμιμη, προχωρεί στην έρευνα των λόγων της αναίρεσης [ΑΠ 109/2022]. Εξάλλου, κατά το άρθρο 556 παρ. 2 ΚΠολΔ, δικαίωμα αναιρέσεως έχει ο διάδικος ο οποίος ηττήθηκε εν όλω ή εν μέρει κατά την δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση.

Ο νικήσας διάδικος, που ως τέτοιος θεωρείται και ο εναγόμενος όταν για οποιονδήποτε λόγο απορρίφθηκε η αγωγή, έχει δικαίωμα να ασκήσει αναίρεση, εφόσον έχει προς τούτο έννομο συμφέρον, την συνδρομή του οποίου πρέπει ρητώς να επικαλείται στο αναιρετήριο. Η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος κρίνεται από την προσβαλλομένη απόφαση κατά την γενική διάταξη του άρθρου 68 Κ.Πολ.Δ.

και η έλλειψη του, που ερευνάται και αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης κατ' άρθρον 73 Κ.Πολ.Δ., συνεπάγεται την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως ως απαράδεκτης. Η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος, το οποίο πρέπει να υφίσταται τόσο κατά τον χρόνο της ασκήσεως όσο και κατά τον χρόνο της συζητήσεως της αιτήσεως αναιρέσεως, απαιτείται όχι μόνον γενικώς για το παραδεκτό της αιτήσεως αναιρέσεως, αλλά και ειδικώς για κάθε λόγο αναιρέσεως, πρέπει δε ο αναιρεσείων να επικαλείται αυτό για την νομιμοποίηση του στην αίτηση αναιρέσεως.

Το έννομο συμφέρον πρέπει να προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση και να είναι ατομικό και άμεσο του διαδίκου ο οποίος υφίσταται βλάβη, αν δε την αναίρεση ασκεί ο νικήσας διάδικος, η βλάβη του εξαρτάται από το αν η απόφαση αναπτύσσει δυσμενείς γι' αυτόν συνέπειες, όπως συμβαίνει και όταν αυτός βλάπτεται από την αιτιολογία της αποφάσεως και ειδικότερα αν από αυτήν δημιουργείται δεδικασμένο εις βάρος του σε άλλη δίκη, αν δηλαδή η αιτιολογία της αποφάσεως αποτελεί στοιχείο του δικαιώματος που κρίθηκε στην δίκη και φέρει ως εκ τούτου προσόντα διατακτικού (ΑΠ 744/2019, ΑΠ 471/2016, Α.Π. 2136/2014, Α.Π. 1663/2010).

Στην προκείμενη περίπτωση, κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα, επί της από 9-3-2017 αγωγής της αναιρεσίβλητης (ενάγουσας) κατά του αναιρεσείοντος e- ΕΦΚΑ, του ΕΟΠΥΥ και της 7ης ΔΥΠε, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 5752/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη η αγωγή κατά του δεύτερου και της τρίτης των εναγόμενων και έγινε δεκτή ως προς το πρώτο εναγόμενο, ως καθολικό διάδοχο του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, το οποίο υποχρεώθηκε να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 31.439,17 ευρώ, με το νόμιμο τόκο.

Κατά της απόφασης αυτής η ενάγουσα άσκησε την από 10-7-2018 έφεσή της στρεφόμενη και κατά των τριών εναγομένων, πλην όμως διέλαβε σ' αυτή λόγους έφεσης μόνον ως προς τη διάταξη του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία αυτό απέρριψε ως απαράδεκτη την αγωγή κατά του δεύτερου και του τρίτου των εναγόμενων, εκδόθηκε δε επ' αυτής η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 3189/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, το οποίο, κρίνοντας αβάσιμους τους προβληθέντες λόγους έφεσης αναφορικά με τη νομιμοποίηση των δευτέρου και τρίτου των εναγομένων, απέρριψε την έφεση κατ' ουσίαν, χωρίς να περιλάβει οποιαδήποτε αιτιολογία ή διάταξη [πλην των δικαστικών εξόδων] κατά του πρώτου εφεσίβλητου e-ΕΦΚΑ, το οποίο παραστάθηκε δια του πληρεξούσιου δικηγόρου του και ως προς το οποίο δεν υπήρχε κανένας λόγος έφεσης.

Συνεπώς, εφόσον οι προβληθέντες λόγοι έφεσης δεν αφορούσαν το πρώτο αναιρεσίβλητο και ήδη αναιρεσείον νομικό πρόσωπο, το Εφετείο, κατά τη νοηματική εκτίμηση του περιεχομένου της προσβαλλόμενης απόφασης, απέρριψε ως προς αυτό την έφεση ως απαράδεκτη. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, το αναιρεσείον e-ΕΦΚΑ, δεν έχει έννομο συμφέρον να ασκήσει την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, αφού η έφεση απορρίφθηκε ως προς αυτό ως απαράδεκτη και η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναπτύσσει δυσμενείς συνέπειες για το εν λόγω νομικό πρόσωπο. Κατόπιν τούτου, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη η από 14-2-2022 αίτηση αναίρεσης του e-ΕΦΚΑ, καθώς και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής, και να καταδικαστεί το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις [άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ], μειωμένα όμως, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 και 3 ν. 3697/1957 όπως ορίζεται στο διατακτικό.

Β) Επί της από 14-2-2021 αίτησης αναίρεσης και των από 31-1-2023 πρόσθετων λόγων αυτής.

Από τις διατάξεις των άρθρων 558 και 566 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται εναντίον εκείνων οι οποίοι ήσαν διάδικοι στη δίκη στην οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη με αυτήν απόφαση και αντίδικοι του αναιρεσείοντος, και μάλιστα όχι εναντίον όλων αυτών, αλλά μόνον εναντίον εκείνων από αυτούς οι οποίοι νίκησαν και από τους οποίους επιδιώκεται με αυτήν και είναι δυνατή με βάση τις επικαλούμενες πλημμέλειές της, η αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης.

Επομένως η αίτηση αναίρεσης είναι απορριπτέα, ως απαράδεκτη, ως προς το μέρος της που στρέφεται κατ` εκείνων από τους αντιδίκους του αναιρεσείοντος, τους οποίους δεν αφορά η αποδιδόμενη μ' αυτήν στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια και ως προς τους οποίους επομένως δεν είναι δυνατό να αναιρεθεί η απόφαση και αν ακόμα ευδοκιμήσει ο λόγος αυτός (ΑΠ 1608/2022, ΑΠ 609/2022, ΑΠ 932/2018, ΑΠ 110/2018, ΑΠ 47/2016).

Στην προκείμενη περίπτωση, με την υπό κρίση αίτησή της παραπονείται η αναιρεσείουσα μόνον ως προς το μέρος της απόφασης του Εφετείου, με το οποίο απορρίφθηκε η έφεσή της κατά των δεύτερου και τρίτου των αναιρεσιβλήτων. Επομένως, εφόσον οι προτεινόμενοι λόγοι αναίρεσης και οι περιεχόμενες σ' αυτούς πλημμέλειες δεν αφορούν το πρώτο αναιρεσίβλητο, ούτε περιέχεται ως προς αυτόν άλλη αιτίαση, με την οποία να επιδιώκεται και να είναι δυνατή η αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, ενόψει και του ότι δεν τίθεται ζήτημα αναγκαστικής ομοδικίας των αναιρεσιβλήτων, η κρινόμενη αίτηση, απευθυνόμενη κατ' αυτού, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Κατά τα λοιπά, η υπό κρίση αίτηση, στρεφόμενη κατά των δεύτερου και τρίτου των αναιρεσιβλήτων, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα [άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ], είναι παραδεκτή [άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ] και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της [άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ]. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με εσφαλμένη εφαρμογή (Ολ.ΑΠ 7/2006, Ολ.ΑΠ 4/2005).

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 68 ΚΠολΔ προκύπτει ότι για τη νομιμοποίηση προς διεξαγωγή συγκεκριμένης δίκης αρκεί καταρχήν ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός και ο εναγόμενος είναι τα υποκείμενα της επίδικης ουσιαστικής έννομης σχέσης, ότι δηλαδή ο ίδιος είναι φορέας του ασκούμενου επίδικου δικαιώματος και ο εναγόμενος της αντίστοιχης υποχρέωσης.

Για τον έλεγχο της νομιμοποίησης το δικαστήριο οφείλει να αρκεσθεί στους εμπεριεχόμενους στο εισαγωγικό δικόγραφο ισχυρισμούς. Αρκεί, δηλαδή, μόνον ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός είναι ο φορέας του δικαιώματος και ο εναγόμενος ο φορέας της αντίστοιχης υποχρεώσεως ή ότι αυτοί είναι τα υποκείμενα της έννομης σχέσης, που φέρεται προς κρίση.

Αν οι αγωγικοί ισχυρισμοί δεν αιτιολογούν ένα τέτοιο σύνδεσμο ενάγοντος και εναγομένου, η αγωγή θα είναι ανομιμοποίητη και θα απορριφθεί ως απαράδεκτη. Αν, όμως, οι αγωγικοί ισχυρισμοί αιτιολογούν μεν τον ως άνω σύνδεσμο αλλά αποδεικνύεται η αναλήθεια των ισχυρισμών αυτών, τότε η αγωγή θα απορριφθεί όχι για έλλειψη νομιμοποίησης, αλλά ως αβάσιμη για ανυπαρξία του επίδικου δικαιώματος ή της επίδικης υποχρεώσεως.

Ποια πρόσωπα είναι οι -κατά κανόνα- φορείς συγκεκριμένων δικαιωμάτων ή υποχρεώσεων ορίζεται από το ουσιαστικό δίκαιο που επιτρέπει την άσκηση της αγωγής.

Συνεπώς, η από μέρους του εναγομένου προβαλλόμενη έλλειψη ενεργητικής ή παθητικής νομιμοποίησης δεν συνιστά ένσταση, αλλά άρνηση της βάσης της αγωγής (AΠ 783/2021, ΑΠ 266/2021, ΑΠ 260/2020, ΑΠ 59/2019). Ο αναιρετικός έλεγχος της νομιμοποιήσεως, κατά την άποψη που επικράτησε μετά την Ολ.ΑΠ 18/2005 (ομοίως και Ολ.ΑΠ 25/2008), γίνεται με το λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι κατά τον ΚΠολΔ η νομιμοποίηση των διαδίκων νοείται ως η εξουσία διεξαγωγής συγκεκριμένης δίκης για συγκεκριμένη έννομη σχέση. Επειδή λοιπόν το ουσιαστικό δίκαιο καθορίζει το αντικείμενο της έννομης σχέσης αλλά και τους φορείς, η τυχόν εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για το ζήτημα της νομιμοποίησης κάποιου διαδίκου σημαίνει ότι το σφάλμα αυτό οφείλεται σε παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (ΑΠ 266/2021, ΑΠ 260/2020, ΑΠ 59/2019).

Συνεπώς, η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου ότι συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις αυτές ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του αριθμού 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. και όχι εκείνο του αριθμού 14 του ίδιου Κώδικα, ο οποίος ανακύπτει μόνο όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν εκτίθενται τα στοιχεία που θεμελιώνουν τη νομιμοποίηση και δικαιολογούν το έννομο συμφέρον για την άσκησή της (ΑΠ 1542/2022, ΑΠ 1278/2017, ΑΠ 632/2014).

Στην προκείμενη περίπτωση, αναφορικά με τη νομιμοποίηση των δευτέρου και τρίτου των εναγομένων, το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα: "Σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στο δικόγραφο της ένδικης αγωγής η ένδικη αξίωση προέρχεται από πώληση και παράδοση υλικών από την ενάγουσα-εκκαλούσα εταιρία στο νομικό πρόσωπο με την επωνυμία "ΙΚΑ-ΕΤΑΜ" κατά το χρονικό διάστημα από 10.3.2005 έως 20.3.2006 ήτοι πριν την ένταξη του τελευταίου στον ΕΟΠΥΥ...

Ο ΕΟΠΥΎ δυνάμει του νόμου 3918/2011 κατέστη αρχικά καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για την επίδικη αξίωση. Επίσης στη συνέχεια δυνάμει των... διατάξεων του ν. 4238/2014 επήλθαν αλλαγές στη διόρθωση και το σκοπό του ΕΟΠΥΥ και συστήθηκε το Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας σύμφωνα με τις οποίες (διατάξεις) όλες οι υπηρεσίες υγείας που εντάχθηκαν στις Δ.Υ.ΠΕ αποτελούν αποκεντρωμένες μονάδες αυτών.

Επίσης με την με αριθμό Γ.Π./οικ16339 απόφαση του Υφυπουργού Υγείας ορίστηκε η Χωροταξική Κατανομής ανά Υγειονομική Περιφέρεια των υφισταμένων Μονάδων Υγείας του ΕΟΠΥΥ, οι οποίες μεταφέρθηκαν και εντάχθηκαν στην οργανωτική δομή των Δ.Υ.ΠΕ της Χώρας. Ωστόσο, με τη διάταξη της παρ. 5 του ν. 4238/2014 (που αναφέρθηκε ανωτέρω στη μείζονα σκέψη διατάξεις) ορίσθηκε ότι για τις συμβάσεις που είχαν υπογράφει με το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και αφορούσαν σε προμήθεια ιατρικού υλικού για τις ανάγκες των μονάδων του και στη συνέχεια των φορέων του ΕΟΠΥΥ οι οποίες είχαν εκτελεσθεί μέχρι 31.12.2014 (όπως δηλαδή οι επίδικες), συνεχίζουν να επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό του ΕΟΠΥΥ από τον οποίο εξακολουθεί να διενεργείται η ενταλματοποίηση και εκτελούνται σε βάρος του (βλ.

ΑΠ 343/2018, ΕφΑΘ 2433/2016, ΕφΑΘ 6491/2014, Δ ΕφΑΘ 579/2016). Κατά συνέπεια, εφόσον οι ένδικες συμβάσεις καταρτίστηκαν μεταξύ της ενάγουσας και του "I.Κ.Α.- Ε.Τ.Α.Μ.", και δεδομένου ότι τα ένδικα είδη παραδόθηκαν προσηκόντως σε υπηρεσίες αυτού έως και το έτος 2005 και πάντως πριν από τις 31.12.2014, οι σχετικές αξιώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση αυτή βάρυναν αρχικά τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ως καθολικό διάδοχο του "Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ." και όχι το τρίτο εναγόμενο νομικό πρόσωπο με την επωνυμία "7η ΔΥΠΕ".

Ωστόσο δυνάμει του άρθρου 97 του ν. 4486/2017, με το οποίο αντικαταστάθηκε η διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 52 του ν. 4430/2016, μετά τις 30.6.2017 οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του ΕΟΠΥΥ που προέρχονται από ΦΚΑ των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ, ενώ εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές από τις άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις συνεχίζονται από τον ΕΦΚΑ χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης.

Επομένως σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη το νομικό πρόσωπο με την επωνυμία ΕΦΚΑ ως απώτερος καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ νομιμοποιείται να εναχθεί για την επίδικη αξίωση και όχι το δεύτερο εναγόμενο νομικό πρόσωπο με την επωνυμία ΕΟΠΥΥ. Επομένως ορθώς η εκκαλουμένη απόφαση απέρριψε την ένδικη αγωγή ως απαράδεκτη για έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης τόσο του νομικού προσώπου με την επωνυμία "ΕΟΠΥΥ" όσο και του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 7η ΔΥΠΕ", το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλημμέλεια και ο μοναδικός λόγος έφεσης πρέπει να απορριφθεί ως νομικά αβάσιμος".

Με βάση τις ανωτέρω αιτιολογίες, το Εφετείο απέρριψε την έφεση κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης, που κρίνοντας ομοίως είχε απορρίψει ως απαράδεκτη την αγωγή ως προς το δεύτερο και το τρίτο των εναγομένων λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης αυτών. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε ευθέως την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 52 παρ. 4 του ν. 4430/2016, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 57 περ. 1α του Ν. 4486/2017 και την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 13 του Ν. 4578/2018, τις οποίες ορθά δεν εφάρμοσε, διότι δεν συνέτρεχαν οι όροι και οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή τους.

Και τούτο διότι, εφόσον, κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή, η αναιρεσείουσα είχε ληξιπρόθεσμη απαίτηση κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ποσού 31.439,17 ευρώ με βάση τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, από τις αναφερόμενες στην απόφαση άκυρες συμβάσεις πώλησης οστομικού υλικού στο ΙΚΑ, οι οποίες συνάφθηκαν και εκτελέστηκαν από 10-3-2005 έως 20-3-2006 και δεν είχαν εξοφληθεί μέχρι τις 30-6-2017, τόσο από το ΙΚΑ, όσο και από τον οιονεί καθολικό διάδοχό του εναγόμενο ΕΟΠΥΥ, στον οποίο μεταβιβάστηκαν οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ [και παρέμειναν σε αυτόν και μετά το Ν. 4238/2014, αφού δεν μεταβιβάστηκαν στις Δ.Υ.Πε.], νομιμοποιείται παθητικά στην παρούσα δίκη, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, μόνον το πρώτο αναιρεσίβλητο νομικό πρόσωπο (e-ΕΦΚΑ), στο οποίο οι υποχρεώσεις αυτές μεταφέρθηκαν και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του, χωρίς να παύσει μεταγενέστερα η νομιμοποίηση αυτού, δυνάμει του άρθρου 13 του Ν. 4578/2018, δεδομένου ότι η σχετική ρύθμιση δεν αφορά στις ανωτέρω ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ και κατά το άρθρο 52 παρ. 4 του Ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 97 παρ. 1α του Ν. 4486/2017, μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ, αλλά εκείνες τις εκκρεμείς δίκες που έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης [πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκος Ναύτου, πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ], οι οποίες εντάχθηκαν μεν στον ΕΟΠΥΥ, αλλά δεν μεταφέρθηκαν μετά τις 30-6-2017 προς εξόφληση στο ΕΦΚΑ, γιατί εξαιρέθηκαν ρητά, και ως εκ τούτου εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον ΕΟΠΥΥ και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης και ο μοναδικός πρόσθετος λόγος αναίρεσης, εξεταζόμενοι ως σύνολο, με τους οποίους η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμοι.

Κατόπιν τούτου, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση από 14-2-2021 αίτηση αναίρεσης με τους από 31-1-2023 πρόσθετους λόγους αυτής, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παράβολου στο Δημόσιο Ταμείο [άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ] και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, εκ των οποίων κατέθεσε προτάσεις το δεύτερο, σε βάρος της αναιρεσείουσας, που ηττήθηκε [άρθρα 176, 183, 19 παρ. 2 ΚΠολΔ], μειωμένα, όμως σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 και 3 του ν. 3693/1957, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Συνεκδικάζει την από 14-2-2021 αίτηση αναίρεσης με τους από 31-1-2023 πρόσθετους αυτής λόγους και την από 14-2-2022 αίτηση αναίρεσης με τους από 1-12-2022 πρόσθετους λόγους.

Απορρίπτει την από 14-2-2022 αίτηση και τους από 1-12-2022 πρόσθετους λόγους του ΝΠΔΔ με την επωνυμία ''ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ [e-ΕΦΚΑ]'' για αναίρεση της υπ' αριθμ. 3189/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Επιβάλλει στο αναιρεσείον τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων [300] ευρώ.

Απορρίπτει την από 14-2-2021 αίτηση και τους από 31-1-2023 πρόσθετους λόγους της εταιρίας με την επωνυμία ... ΕΠΕ- ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ '' για αναίρεση της υπ' αριθμ. 3189/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος παράβολου για την άσκησή της. Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων [300] ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Σεπτεμβρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Δεκεμβρίου 2023.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ