Supreme Court dismisses appeal against airline pilot promotion decision, upholding statutory seniority rules.

Απόφαση 1848 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1848/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλήτα Περίδη και Αθανάσιο Θεμέλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Πετρόπουλο.

Του αναιρεσίβλητου: ....., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο-Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ., ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/6/1998 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2741/1999 του ίδιου Δικαστηρίου και 3846/2000 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 7/5/2003 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεμέλης, ανέγνωσε την από 17/1/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αναίρεση. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 εδ. α΄ Κ.Πολ.Δ. προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα (Ολ. Α.Π. 4/2005, 36/1988), η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Εξάλλου με το Β.Δ. 701/1964, το οποίο εκδόθηκε κατ΄ εξουσιοδότηση του άρθρου 15 Ν.Δ. 4262/1962, κυρώθηκε ο κανονισμός εργασίας του προσωπικού της Ολυμπιακής Αεροπορίας, ο οποίος έτσι έχει ισχύ νόμου. Στο Β΄ μέρος του, που τροποποιήθηκε με το Β.Δ. 744/1970, περιέχει ειδικές διατάξεις για το ιπτάμενο προσωπικό της Ολυμπιακής Αεροπορίας.

Στο άρθρο 4.5.2 ρυθμίζονται οι προαγωγές των χειριστών. Στην παράγραφο 4.5.2.1 αυτού ορίζεται ότι οι προαγωγές των χειριστών γίνονται κατ΄ αρχαιότητα. Κατά την παράγραφο 4.5.2.2, κατά παρέκκλιση της προηγουμένης παραγράφου και για να δοθεί ευκαιρία στην εταιρία να αντιμετωπίσει προσωρινά τυχόν τεχνικές ανάγκες της, οι προαγωγές των χειριστών μπορούν να γίνουν όχι κατ΄ αρχαιότητα για μία και μόνη εκπαιδευτική περίοδο, υπό την προϋπόθεση της εφαρμογής της επομένης παραγράφου 4.5.2.3.

η οποία ορίζει ότι χειριστές που έχουν σειρά προαγωγής και δεν προάγονται λόγω αναγκών της εταιρίας, σύμφωνα με την προηγουμένη παράγραφο, διατηρούν τη σειρά αρχαιότητας έναντι των προαχθέντων νεωτέρων τους. Επί πλέον αυτοί δικαιούνται οικονομικής αυξήσεως, εφόσον ο νεώτερός τους προαχθείς έχει σύνολο αποδοχών (εκτός εκπαιδευτικών και επιδομάτων θέσεων) μεγαλύτερο των ιδικών τους.

Η οικονομική αυτή αύξηση θα είναι ίση πάντοτε με την προκύπτουσα διαφορά και θα δικαιούνται αυτοί εφόσον θα εκρίνοντο ικανοί για εκπαίδευση στα καθήκοντα τα οποία εκτελεί ο προαχθείς νεώτερός τους. Σε κάθε περίπτωση η εταιρία υποχρεούται να τους αποστείλει για εκπαίδευση μέσα σε δύο το πολύ έτη με σκοπό να τους αποκαταστήσει ουσιαστικά, εφόσον αυτοί δεν έχουν αποκατασταθεί με τη μεσολάβηση εκπαιδευτικής περιόδου.

Για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου οι Κυβερνήτες YS-11A και Κυβερνήτες DC-6Β ως και οι Συγκυβερνήτες Β-707 θεωρούνται ότι έχουν τον ίδιο βαθμό και οποιαδήποτε μετακίνησή τους στους εν λόγω τύπους αεροσκαφών δεν θεωρείται παραβίαση της αρχαιότητας και δεν δημιουργεί απαίτηση για αποκατάσταση αρχαιότητας.

Η παράγραφος 4.5.2.4 ορίζει ότι η εταιρία προτείνει εγγράφως στους χειριστές κατά σειρά αρχαιότητας να μετεκπαιδευθούν σε ανώτερου τύπου αεροσκάφος. Χειριστές που αποδέχονται εγγράφως την πρόταση αυτή υποχρεούνται να υπηρετήσουν στον τύπο αεροσκάφους για το οποίο τους προτάθηκε η εκπαίδευση για μια τριετία τουλάχιστον, από τότε που διατέθηκαν για "Line Training" Αν στο μεταξύ διάστημα προαχθούν νεώτεροί τους χειριστές, οι αρχαιότεροι χειριστές διατηρούν την αρχαιότητά τους και επί πλέον δικαιούνται οικονομικής αυξήσεως, εφόσον ο νεώτερός τους προαγόμενος έχει σύνολο αποδοχών (εκτός εκπαιδευτικών και επιδομάτων θέσεων) μεγαλύτερο των ιδικών τους.

Η οικονομική αυτή αύξηση θα είναι ίση πάντοτε με τη διαφορά που προκύπτει και θα τη δικαιούται εφόσον αυτοί θα εκρίνοντο ικανοί για εκπαίδευση στα καθήκοντα που εκτελεί ο προαχθείς νεώτερός τους. Ο χειριστής, κατά την παράγραφο 4.5.2.5, που αρνήθηκε την πρόταση της εταιρίας για μετεκπαίδευση σε ανώτερο τύπο αεροσκάφους δεν δικαιούται των πλεονεκτημάτων του βαθμού του μετεκπαιδευθέντος σε ανώτερο τύπο αεροσκάφους νεώτερου χειριστή.

Κατά την παράγραφο 4.5.3.2 του άρθρου 4.5.3 του κανονισμού, χειριστής ο οποίος δεν περάτωσε με επιτυχία την εκπαίδευση ή μετεκπαίδευση δεν προάγεται. Στην περίπτωση αυτή, η εταιρία, κατά την παράγραφο 4.5.3.3., μπορεί να δοκιμάσει εκ νέου τον αποτυχόντα χειριστή στην αυτή ή άλλη εκπαίδευση ή μετεκπαίδευση, αλλά σε διάστημα όχι μικρότερου του έτους.

Ο χειριστής, κατά την παράγραφο 4.5.3.5, ο οποίος για τρεις συνεχείς φορές δεν κρίνεται προακτέος μόνο από τα φύλλα ποιότητας, παραπέμπεται στο Συμβούλιο Κρίσεως Αρχαιότητας προς εξέταση. Αν η κρίση είναι δυσμενής, ο κρινόμενος θεωρείται οριστικά στάσιμος. Στην αντίθετη περίπτωση, η εταιρία οφείλει να δοκιμάσει τον εν λόγω χειριστή στην πρώτη μετεκπαίδευση.

Τέλος, κατά την παράγραφο 4.5.3.6, χειριστής, ο οποίος θεωρεί τον εαυτόν του ως αδικηθέντα από την εφαρμογή της παρ. 4.5.3.4 του άρθρου 4.5.3 μπορεί να προσφύγει εγγράφως μέσα σε δέκα ημέρες από την έγγραφη γνωστοποίηση από τον Γενικό Αρχιχειριστή της δυσμενούς κρίσεως στο Συμβούλιο Κρίσεως Αρχαιότητας, το οποίο υποχρεούται να συνέλθει μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την υποβολή της προσφυγής του χειριστή και να εξετάσει τα παράπονα και να γνωστοποιήσει μέσα σε πέντε ημέρες, από την ημέρα της συγκλήσεώς του εγγράφως την αιτιολογημένη απόφασή του.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφαση δέχθηκε ανέλεγκτα ότι ο αναιρεσίβλητος είχε προσληφθεί με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου την 24-7-1967 ως χειριστής αεροσκαφών στην υπηρεσία της αναιρεσείουσας και εντάχθηκε από τότε στο τακτικό της προσωπικό, υπηρετώντας διαδοχικά ως συγκυβερνήτης (Κ2) σε αεροσκάφη DC-6B, YS-11A και B-707.

Από το 1980 προάχθηκε σε συγκυβερνήτη ανωτέρου τύπου αεροσκαφών, ήτοι Α-300. Η σύμβαση εργασίας του υπαγόταν στους όρους των κάθε φορά συναφθεισών ειδικών συλλογικών συμβάσεων που καταρτιζόταν μεταξύ της αναιρεσείουσας και της συνδικαλιστικής οργάνωσης ένωσης χειριστών πολιτικής αεροπορίας (Ε.Χ.Π.Α.) και στις διατάξεις του ως άνω Κανονισμού Εργασίας Προσωπικού της (αναιρεσείουσας) ο οποίος, κατά τα προεκτεθέντα, έχει ισχύ νόμου.

Δέχθηκε, περαιτέρω το Εφετείο ότι με το 4399-1/99.17-4-1974 πρακτικό της αρμόδιας επιτροπής της αναιρεσείουσας διακόπηκε η εκπαίδευση του αναιρεσιβλήτου σε καθήκοντα Συγκυβερνήτη Β-727 λόγω ανεπάρκειας. Το 1978 ο αναιρεσίβλητος διατέθηκε ως Συγκυβερνήτης σε αεροσκάφη τύπου Β-707, δηλαδή προάχθηκε ως Κ2 σε ανωτέρου τύπου αεροσκάφος, ενώ από το έτος 1980 προήχθηκε ως Κ2 σε σκάφη ανωτέρου τύπου, ήτοι Α-300.

Την 13-7-1983 διακόπηκε η εκπαίδευση του αναιρεσιβλήτου, λόγω αποτυχίας του στα καθήκοντα Κ1- Β-737. Το 1987 διακόπηκε η εκπαίδευσή του (αναιρεσιβλήτου) στα καθήκοντα Κ1-Β727 κατόπιν της από 10-2-1987 αιτήσεώς του. Με το 7933/1/19-21.9.1987 πρακτικό της Επιτροπής Κρίσεως Αρχαιότητας χειριστών, και κατόπιν προσφυγής του (αναιρεσιβλήτου), προάχθηκε σε Κ2 σε ανωτέρου τύπου αεροσκάφος, δηλαδή Κ2-Β747, στο οποίο διατέθηκε από 30-3-1988, με το 9869/1/19-21.6.1988 πρακτικό της Επιτροπής Προαγωγών, με το οποίο κρίθηκε μη προακτέος στα καθήκοντα Κ1-Β747.

Κατόπιν προσφυγής του (αναιρεσιβλήτου), το Συμβούλιο Κρίσεως Αρχαιότητας Χειριστών με το 9818/1/19/28-9-1988 πρακτικό του, δέχθηκε την προσφυγή του αυτή και αποφάσισε την εξαφάνιση της αιτιολογίας μη προαγωγής αυτού που είχε διατυπωθεί στο ανωτέρω 9869/1988 πρακτικό και την αντικατάσταση αυτής με την αιτιολογία "όχι προακτέος λόγω ορίου ηλικίας".

Αποφάσισε, επίσης, τη διαγραφή από το 9869/1988 πρακτικό των δυσμενών επαγγελματικών παρατηρήσεων, εξαιτίας των οποίων ο αναιρεσίβλητος είχε κριθεί μη προακτέος σε Κ1-Β747. Η αντικατάσταση της αιτιολογίας μη προαγωγής έγινε γιατί ο αναιρεσίβλητος είχε συμπληρώσει από 15-9-1988 το 55ο έτος της ηλικίας του και έτσι δεν επιτρεπόταν, νομοθετικά (άρθρο 6.1.2.1.

Β.Δ. 22/1964, όπως αντικ. με το Π.Δ. 15/1985), η διάθεσή του το πρώτον ως Κυβερνήτης (Κ1). Στη συνέχεια, όμως, το Συμβούλιο Προαγωγών Χειριστών της αναιρεσείουσας με την 10163/3-12-1989 απόφασή του παρέπεμψε τον αναιρεσίβλητο στο Συμβούλιο Κρίσης Αρχαιότητας Χειριστών, το οποίο, με την 10163/10-12-1989 απόφασή του, έκρινε οριστικά στάσιμο τον αναιρεσίβλητο, ως εκ των φύλλων ποιότητας αυτού.

Ότι από όλα τα ανωτέρω προκύπτει ότι α) ο αναιρεσίβλητος εδικαιούτο από 1-1-1989 των αποδοχών, Κ1-Β767 (στήλη μισθολογίου 100%), με βάση το θεσμό των τριετιών, ως έχοντας συμπληρώσει υπηρεσία, από την πρόσληψή του και την ένταξή του στο τακτικό προσωπικό της αναιρεσείουσας, πάνω από 16 έτη, υπό την ειδικότητα του συγκυβερνήτη (άρ. 2 του από 28-4-1983 πρακτικού, σε συνδυασμό με παραγράφους 11 και 13 της από 27-3-1989 ΣΣΕ).

Τις ανωτέρω αυτές αποδοχές (Κ1-Β767) η αναιρεσείουσα κατέβαλε στον αναιρεσίβλητο πό 1-1-1989 μέχρι 13-3-1993 με την 547/6-4-1989 πράξη της Δ/νσης Διοικητικών Υπηρεσιών της. β) Δεν συνέτρεχε περίπτωση παραπομπής του αναιρεσιβλήτου προς εξέταση, κατά την παράγραφο 4.5.3.5. του Κανονισμού Εργασίας Προσωπικού της αναιρεσείουσας, άρα ούτε και οι νόμιμες προϋποθέσεις για να κριθεί αυτός οριστικά στάσιμος από το Συμβούλιο Κρίσης Αρχαιότητας, ώστε να μη δικαιούται της άνω οικονομικής προαγωγής, κατά το εδ.

Δ αρ. 7 του άνω από 28-4-1983 πρακτικού. Ειδικότερα, δεν είχε κριθεί μη προακτέος, ως εκ των φύλλων ποιότητάς του, δηλαδή για υπηρεσιακή ανεπάρκεια ή ακαταλληλότητα, τρεις συνεχόμενες φορές, αφού μεταξύ της κρίσης αυτού, ως μη προακτέου, λόγω αποτυχίας του, κατά τα έτη 1974, 1983, 1987, είχαν μεσολαβήσει δύο προαγωγές τούτου, τα έτη 1978 και 1980.

Μετά δε την κρίση του, ως μη προακτέου λόγω αποτυχίας του στα καθήκοντα Κ1-Β737 και Κ1-Β727, ακολούθησε η προαγωγή του σε Κ2-Β747, ενώ η κρίση του, ως μη προακτέου, λόγω αποτυχίας, στα καθήκοντα Κ1-Β747, με το 7869/1/19/21-6-1988 πρακτικό του Συμβουλίου Προαγωγών, πέραν του ότι δεν είναι τρίτη συνεχομένη, ανατράπηκε επί πλέον κατά την αιτιολογία της, ώστε να μη θεωρείται κρίση περί μη προαγωγής, λόγω των φύλλων ποιότητάς του, αφού αυτός κρίθηκε μη προακτέος, ένεκα αντικειμενικού γεγονότος, που είναι άσχετο με την ποιότητά του, δηλαδή λόγω ορίου ηλικίας.

Και γ) ότι η ανωτέρω 10163/1989 απόφαση, με την οποία κρίθηκε ο εφεσίβλητος οριστικά στάσιμος, ως ιδιόρρυθμη συλλογική πράξη, είναι άκυρη, διότι είχε ληφθεί χωρίς να συντρέχει νόμιμη περίπτωση, οριζομένη από τον ως άνω κανονισμό και δικαιολογούσα την παραπομπή του (αναιρεσιβλήτου) στο Συμβούλιο Κρίσης Αρχαιότητας προς εξέταση και την, κατ΄ ακολουθία της παραπομπής αυτής, κρίση περί οριστικής στασιμότητας, δηλαδή δεν είχε κριθεί αυτός τρεις συνεχόμενες φορές μη προακτέος, ως εκ των φύλλων ποιότητάς του.

Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των παραγράφων 4.5.2.1, 4.5.2.2., 4.5.2.3., 4.5/2.4, 4.5.2.5 και 4.5.3.2 του έχοντος ισχύ νόμου Κανονισμού Εργασίας Προσωπικού της αναιρεσείουσας, (Β.Δ. 701/1964, το Β΄ μέρος του οποίου τροποποιήθηκε με το Β.Δ. 744/1970), καθώς και τις διατάξεις του κεφαλαίου 2 του από 28-4-1983 πρακτικού συμφωνίας της αναιρεσείουσας με την συνδικαλιστική οργάνωση Ε.Χ.Π.Α.

και τις διατάξεις των παραγράφων 11 και 13 της από 27-3-1989 Σ.Σ.Ε., η οποία καταρτίσθηκε μεταξύ των ιδίων, ήτοι της αναιρεσείουσας και της Ε.Χ.Π.Α., τις οποιίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε. Επομένως ο μοναδικός κατά το πρώτο μέρος του από το άρθρο 559 αρι. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης που υποστηρίζει τα αντίθετα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ., ως πράγματα, των οποίων η λήψη ή μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, ιδρύει τον από τη διάταξη αυτή λόγο αναίρεσης, νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί του, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης προτάσεώς τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, ως και οι λόγοι εφέσεως που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης. Ο λόγος αυτός δεν στοιχειοθετείται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό. Στην προκειμένη με το δεύτερο μέρος του μοναδικού λόγου της αναίρεσης από τον αρ. 8 άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι δεν έλαβε υπόψη του τους προταθέντες ισχυρισμούς ότι ο αναιρεσίβλητος από δική του υπαιτιότητα και ειδικότερα λόγω ανικανότητός του δεν έγινε κυβερνήτης και ότι με δική του αίτηση το 1987 διακόπηκε η εκπαίδευσή του ως κυβερνήτη. Τους ισχυρισμούς αυτούς, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, έλαβε υπόψη του το Εφετείο και τους απέρριψε με την αιτιολογία ότι δεν ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Επομένως και κατά το δεύτερο μέρος του ο από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. μοναδικός λόγος της αναίρεσης, που υποστηρίζει τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Μετά ταύτα πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αναίρεση και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), ο οποίος δεν υπέβαλε προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7-5-2003 αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Ολυμπιακή Αεροπορία Α.Ε." για αναίρεση της 3846/2000 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των τετρακοσίων είκοσι (420) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Απριλίου 2006. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Νοεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ