1847/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1847 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1847/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1 Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη και του αρχαιοτέρου της συνθέσεως Αρεοπαγίτη Γεωργίου Γιαννούλη), Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Τίγγα και Αντώνιο Ζευγώλη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 21 Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενο από τον Υπουργό Οικονομικών κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ελένη Σβολοπούλου, Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Π. χας Π. Κ., το γένος Α. Κ., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Κατσουλιέρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6.6.2006 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2792/2008 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 6179/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 29.12.2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Λεοντής, ανέγνωσε την από 11 Μαρτίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τέταρτου λόγου και την απόρριψη των λοιπών της 1444/29.12.2009 αιτήσεως για αναίρεση της 6179/30.10.2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους της στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη 1444/29-12-2009 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 6179/30-10-2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων. Ειδικότερα, με την 105363/5625/8-6-2006 αγωγή η δι' αυτής ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη εδίωκε να υποχρεωθεί το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείoν Ελληνικό Δημόσιο με δαπάνες του (α) σε αναμεταβίβαση κατά κυριότητα των ακινήτων, που απετέλεσαν αντικείμενο της προς εκείνο δωρεάς του συζύγου της Π.

Κ., την οποία ανεκάλεσε η ίδια, ως μόνη εκ διαθήκης κληρονόμος του, λόγω υπαίτιας μη εκτελέσεως από το εναγόμενο του τρόπου, υπό τον οποίο έγινε η εν λόγω δωρεά, και σε περίπτωση αρνήσεώς του, (β)την καταδίκη του σε αντίστοιχου περιεχομένου δήλωση βουλήσεως προς την ενάγουσα, με παράλληλη απόδοση της νομής και κατοχής των εν λόγω ακινήτων.

Επί της εν λόγω αγωγής εκδόθηκε, κατά παραδοχή της, εκτός από την αξίωση της ενάγουσας για τις δαπάνες αναμεταβιβάσεως της κυριότητας, που αξιολογήθηκε ως αόριστη η 2792/2008 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με παράλληλη καταδίκη του εναγομένου στα δικαστικά έξοδα, της ενάγουσας, τα οποία όρισε, κατ' εφαρμογή του άρθρου 22 παρ.1 του ν.3693/1957, στο ποσό των 300,00 ευρώ, και σε δεύτερο βαθμό, ύστερα από τις (i) 6094/24-6-2008 και (ii) 8859/30-9-2008 εφέσεις των διαδίκων, η 6179/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με απορριπτική κατ' ουσίαν κρίση επί της με στοιχ. (ii) εφέσεως του εναγομένου, την οποία στήριζε τις ακόλουθες αναιρετικώς ανέλεγκτες ουσιαστικές παραδοχές της, που ενδιαφέρουν τους ερευνώμενους στη συνέχεια λόγους αναιρέσεως.

Ειδικότερα διέλαβε στις αιτιολογίες της, κατ' ακριβή κατά τούτο αντιγραφή της, "Ο Π. Κ., σύζυγος της ενάγουσας - εφεσίβλητης, ανήγειρε σε οικόπεδο ιδιοκτησίας του, που βρίσκεται στην ..., επί της οδού ... αριθ. 3, τρεις αυτοτελείς, διακεκριμένες και ανεξάρτητες, κάθετες ιδιοκτησίες (μεζονέτες), που έχουν συσταθεί, σύμφωνα με το ν. 3741/1929, ο οποίος τροποποιήθηκε από το ν.δ 1024/1971, εμφαινόμενες στο από Σεπτεμβρίου 1990 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού ...

υπό στοιχ. Ι1, Ι2 και Ι3, συνολικής επιφάνειας της καθεμιάς (υπόγειο, ισόγειο, πρώτος όροφος, σοφίτα) 356,74, 362,44 και 372,92 τμ αντιστοίχως. Τις ιδιοκτησίες αυτές ο παραπάνω αποφάσισε να δωρίσει προς το εναγόμενο - εκκαλούν -εφεσίβλητο, Ελληνικό Δημόσιο, για την εξυπηρέτηση κοινωφελούς σκοπού και συγκεκριμένα για τη δημιουργία από το Υπουργείο Παιδείας Κέντρου, στο οποίο θα παρέχεται δωρεάν διαμονή, εκπαίδευση, απασχόληση κοινωνική και επαγγελματική κατάρτιση και υποστήριξη ατόμων, που χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα και γνωστοποίησε την πρόθεσή του αυτή προς το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων με την από 29.7.1998 επιστολή του.

Αυτή έτυχε θετικής αποδοχής, όπως προκύπτει από το από 3-9-1998 έγγραφο της Διευθύνσεως Ειδικής Αγωγής του άνω Υπουργείου. Κατόπιν αυτού, ο Π. Κ., με την υπ' αριθ. .../23-12-1998 μονομερή πράξη της συμβολαιογράφου Αθηνών Μελπομένης - Παναγιώτας Μουχτούρη - Στασινοπούλου, πρότεινε τη δωρεά των άνω ιδιοκτησιών του προς το Ελληνικό Δημόσιο, κατά πλήρη κυριότητα, υπό τους παρακάτω όρους (τρόπους): 1) Σκοπός της δωρεάς, που θα ολοκληρωνόταν με την αποδοχή της προτάσεως από το δωρεοδόχον, ήταν να λειτουργήσει στις δωρούμενες ιδιοκτησίες Πολυδύναμο Κέντρο ειδικής επαγγελματικής εκπαιδεύσεως, καταρτίσεως και δημιουργικής απασχολήσεως ατόμων, που χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα με σκοπό τη γρηγορότερη κοινωνική επαγγελματική ένταξη και αποκατάσταση των ατόμων αυτών, τα οποία θα έπρεπε να ήταν εκπαιδεύσιμα και ηλικίας άνω των 14 ετών, 2) Το κέντρο θα έπρεπε να φέρει την επωνυμία "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΛΦΟΠΟΥΛΕΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ", η οποία θα αναγραφόταν σε εμφανή και ευμεγέθη πινακίδα, 3) Ο δωρητής θα διατηρούσε το δικαίωμα ακώλυτης επισκέψεως και παραμονής στο Κέντρο, στο οποίο, εξέφρασε την ευχή, να του παραχωρηθεί ειδικό γραφείο με σκοπό να προσφέρει δωρεάν τόσο στους εκπαιδευόμενους, όσο και στο προσωπικό τις υπηρεσίες του, όπως ιατρικές συμβουλές και γενικότερα βοήθεια και αρωγή στον τομέα των δημοσίων σχέσεων και σε όλους τους τομείς, που άπτονται των δυνατοτήτων του, 4) Η διαμόρφωση των ιδιοκτησιών προς το σκοπό επιτεύξεως των άνω επιδιώξεων, καθώς και η λειτουργία του κέντρου πρέπει να γίνει υποχρεωτικά σε 2 έτη από την ημέρα αποδοχής εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου της προτάσεως, 5) Η διαμόρφωση του χώρου θα έπρεπε να γίνει με δαπάνες του Ελληνικού Δημοσίου, διαφορετικά τόσο κατά την περίπτωση της μη εμπρόθεσμης λειτουργίας του Κέντρου, όσο και στην περίπτωση αρνήσεως από το δωρεοδόχο της καταβολής των εξόδων, ο δωρητής ή οι κληρονόμοι του θα είχαν το δικαίωμα να ανακαλέσουν τη δωρεά.

Το ίδιο δικαίωμα θα είχαν και στην περίπτωση εγκαταλείψεως των ιδιοκτησιών εκ μέρους του δωρεοδόχου μέχρι της προθεσμίας ενάρξεως της λειτουργίας του Κέντρου, 6) Η αποδοχή της δωρεάς έπρεπε να γίνει από το Ελληνικό Δημόσιο μέχρι τις 31-12-1998, άλλως ο δωρητής θα δικαιούνταν να ανακαλέσει την πρόταση δωρεάς, 7) Το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων απαγορευόταν να δώσει στο Κέντρο ασυλιακή μορφή αλλά ρητά ορίσθηκε ότι θα λειτουργήσει αυτό σαν Κέντρο Επαγγελματικής .Εκπαιδεύσεως και Καταρτίσεως.

Για την επίτευξη του ως άνω σκοπού έπρεπε να είναι ανάλογη η επιλογή των ατόμων, που θα διαμένουν εκεί και θα εκπαιδεύονται. Ειδικότερα, το ποσοστό των αυτιστικών ατόμων δεν θα έπρεπε να υπερβαίνει το 7% του συνόλου των εκπαιδευομένων ατόμων και οι κατηγορίες των εκπαιδευομένων ατόμων με ειδικές ανάγκες δεν θα έπρεπε να είναι περισσότερες από τρεις και 8) Ορίσθηκε ότι, εάν παραβιασθεί οποιοσδήποτε όρος από το δωρεοδόχο ο δωρητής ή οι κληρονόμοι του θα είχαν δικαίωμα να προβούν σε ανάκληση της δωρεάς.

Ο Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων με το υπ' αριθ. πρωτ. Γ/335/28-12-1998 έγγραφο του αποδέχθηκε την άνω πρόταση. Πριν όμως ολοκληρωθεί η αποδοχή αυτής με απόφαση του κατά νόμον εκπροσώπου του Ελληνικού Δημοσίου, Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, αυτό μέσω των οργάνων του, διατύπωσε επιφυλάξεις ως προς κάποιους από τους παραπάνω όρους (τρόπους) της προτάσεως δωρεάς και ειδικότερα κατά πόσο ήταν συμβατή η χρήση των ακινήτων κατά τους άνω όρους της δωρεάς, ενόψει της ιδιότητας της περιοχής της Εκάλης, όπου αυτά κείνται, ως περιοχής αμιγούς κατοικίας και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

Ο προβληματισμός αυτός του Ελληνικού Δημοσίου διήρκεσε επί μακρό χρονικό διάστημα και παρά τις συνεχείς οχλήσεις του δωρητή, το θέμα αποδοχής παρέμεινε σε εκκρεμότητα. Γι' αυτό το λόγο, ο δωρητής και μετά την πάροδο τριών ετών από την πρόταση του, απέστειλε προς τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων το υπ' αριθ.

πρωτ. 6229/1-11-2001 έγγραφο του, με το οποίο, αφού ανέφερε τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά και την πάροδο τριετίας, χωρίς να εκδοθεί απόφαση περί αποδοχής της προτάσεως δωρεάς από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, ζητούσε να πληροφορηθεί ρητά και εγγράφως, εάν η πρόταση της δωρεάς του θα γινόταν αποδεκτή, τονίζοντας ότι τα ακίνητα, λόγω της μη χρησιμοποιήσεως τους επί τριετία, υφίστανται φθορές.

Στη συνέχεια, με το υπ' αριθ. πρωτ. 111414/Γε/23-10-2002 έγγραφο της Γενικής Διευθύνσεως Σπουδών ΠΕ και ΔΕ, Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής, γνωστοποιήθηκε στο δωρητή ότι προκειμένου να προωθηθεί η αποδοχή της δωρεάς του, όφειλε να τροποποιήσει τη μονομερή πρόταση της δωρεάς του ως προς τα ακόλουθα σημεία: 1) όσον αφορά το σκοπό της δωρεάς στο τέλος να προστεθεί η φράση: "αν αυτό δεν είναι εφικτό το υπό δωρεάν ακίνητο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη λειτουργία άλλων υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας, και Θρησκευμάτων ή σχολικών μονάδων όλων των βαθμίδων εκπαιδεύσεως, β) όσο αφορά την ονομασία του Κέντρου, αυτή θα είναι μόνον "ΚΑΛΦΟΠΟΥΛΕΙΟ", γ) όσον αφορά την προθεσμία των δύο ετών για τη διαμόρφωση και τη λειτουργία του Κέντρου από της αποδοχής αυτή έπρεπε να απαλειφθεί, δ) όσον αφορά την ημερομηνία αποδοχής της δωρεάς έπρεπε να διορθωθεί σε 30-5-2003 και ε) όσον αφορά την παράγραφο, που έθετε την αίρεση, ότι, εάν το Ελληνικό Δημόσιο δεν αποδεχόταν την πρόταση μέχρι τις 31-1-1998, η πρόταση θα ανακαλούνταν, έπρεπε να απολειφθεί.

Ο δωρητής πιστεύοντας ότι, κατά το διάστημα της τετραετούς μελέτης και επεξεργασίας εκ μέρους των αρμοδίων υπηρεσιών του Ελληνικού Δημοσίου του θέματος, είχαν εκτιμηθεί, αντιμετωπισθεί και υπερκερασθεί όλα τα πανταχόθεν προβληθέντα προσκόμματα σε σχέση με τη συμβατότητα της οριζόμενης με τη δωρεά λειτουργίας του Πολυδύναμου Κέντρου ή άλλων υπηρεσιών του ΥΠΕΠΘ ή σχολικών μονάδων προς την πολεοδομική ιδιότητα της περιοχής ως περιοχής αμιγούς κατοικίας και φυσικού κάλλους και είχαν γίνει όλες οι αναγκαίες εσωτερικές προεργασίες και συνεννοήσεις μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών για την πραγματοποίηση του τρόπου, με την υπ' αριθ. .../13-11-2002 τροποποιητική πράξη της ίδιας παραπάνω συμβολαιογράφου συμμορφώθηκε με τις άνω υποδείξεις του Ελληνικού Δημοσίου και τροποποίησε, σύμφωνα με αυτές, την άνω πρόταση του.

Μετά από αυτά, ο Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων με το υπ' αριθ. πρωτ. 130123/Γ6/4-12-2002 έγγραφο του προς την Διεύθυνση Εθνικών Κληροδοτημάτων εισηγήθηκε την αποδοχή της άνω δωρεάς, αναφέροντας συγκεκριμένα τα ακόλουθα: "Κατόπιν ελέγχου της ανωτέρω προτάσεως εκ μέρους των αρμοδίων υπηρεσιών του ΥΠΕΠΘ (Νομική Υπηρεσία, ΔΙΕΦΕΣ, ΔΙΠΕΕ, ΟΣΚ), σας γνωρίζουμε ότι αποδεχόμαστε τους όρους, που έχουν τεθεί στην πρόταση δωρεάς και εισηγούμεθα την αποδοχή της, παρακαλούμε δε για την έκδοση της σχετικής αποφάσεως το συντομότερο δυνατό" και στη συνέχεια ο Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών ως αρμόδιος, κατ' άρθρο 6 § 1 του ν. 2039/1939 για την αποδοχή των προς το Ελληνικό Δημόσιο καταλειπομένων δωρεών, με την υπ' αριθ. 1097002/4762/Α0011/19-1-2002 απόφαση, που δημοσιεύθηκε στο υπ' αριθ. 337/20-12-2002 ΦΕΚ, αποδέχθηκε, όπως τροποποιήθηκε, την πρόταση της δωρεάς του Π.

Κ. και περαιτέρω μεταγράφηκαν νομίμως στα βιβλία Μεταγραφών του Δήμου Ν. Ερυθραίας Αττικής στον τόμο 10 και με αυξ. αριθ. 458, 459 ΚΑΙ 460 η πρόταση δωρεάς, η τροποποίηση της και η απόφαση της αποδοχής της. Με την, κατά τα παραπάνω, σύσταση της δωρεάς των ακινήτων υπό τον προαναφερόμενο τρόπο, της λειτουργίας, δηλαδή, σ' αυτά Πολυδύναμου Κέντρου Εκπαιδεύσεως κλπ ατόμων, που χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα και σε περίπτωση, που αυτό δεν είναι εφικτό, της λειτουργίας άλλων Υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ή σχολικών μονάδων όλων των βαθμίδων εκπαιδεύσεως, δεν ορίσθηκε δήλη ημέρα για την εκτέλεση του τρόπου.

Ο δωρητής, ενόψει αυτού και έχοντας επιπλέον αντιληφθεί από την τετραετή αναμονή για την αποδοχή της δωρεάς την βραδύτητα των υπηρεσιών του Ελληνικού Δημοσίου, επισκεπτόταν από το μήνα Ιανουάριο του έτους 2003 και ανά δεκαπενθήμερο για χρονικό διάστημα δύο ετών περίπου, συνοδευόμενος, είτε από το φίλο του Ι.

Θ. είτε από τον ανιψιό του Α. Κ., τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ελληνικού Δημοσίου και ειδικότερα την Διεύθυνση Ειδικής Αρωγής του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, τον ίδιο τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και τη Γενική Διεύθυνση της Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και οχλούσε τα αρμόδια όργανα σαφώς και συγκεκριμένως για την άμεση εκπλήρωση του τρόπου της δωρεάς.

Τα αρμόδια όργανα των παραπάνω υπηρεσιών, παρόλον που υπόσχονταν την άμεση συμμόρφωση, εξακολουθούσαν την παράλειψη λειτουργίας στα δωρηθέντα ακίνητα του Πολυδύναμου Κέντρου Εκπαιδεύσεως ατόμων, που χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα, ή των λοιπών υπηρεσιών, που αναφέρονταν στη δωρεά και μέχρι το τέλος του έτους 2004.

Ο δωρητής, μετά από αυτά, με την από 4-1-2005 εξώδικη δήλωση του προς το Ελληνικό Δημόσιο, την οποία, όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. 3408Δ/2005 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείο Αθηνών ..., επέδωσε στις 24-1-2005 προς αυτό, διαμαρτυρήθηκε για την παράλειψη της εκτελέσεως του τρόπου και όχλησε αυτό "δι' υστάτην φοράν" για την εκτέλεση του.

Στη συνέχεια αποδείχθηκε, ότι ο δωρητής απεβίωσε στις 27-1-2005, λόγω αιφνίδιας ασθένειας, και κληρονομήθηκε, δυνάμει της από 20-10-2004 ιδιόγραφης διαθήκης του, που δημοσιεύθηκε με τα υπ' αριθ. 2422/13-5-2005 πρακτικά συνεδριάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, από τη σύζυγο του Π. Κ., ενάγουσα - εκκαλούσα - εφεσίβλητη.

Το Ελληνικό Δημόσιο, παρά τις παραπάνω οχλήσεις του δωρητή, εξακολούθησε την παράλειψη της εκτελέσεως του τρόπου. Η άνω κληρονόμος του δωρητή, διαπιστώνοντας την πάροδο 2 1/2 ετών από την αρχική από Ιανουαρίου 2003 προφορική όχληση του δωρητή, αλλά και τις συνεχείς έκτοτε ανά δεκαπενθήμερα προφορικές οχλήσεις, οι οποίες, σημειωτέον, είναι ισχυρές, διότι η όχληση είναι άτυπη οιονεί δικαιοπραξία, και την από 4-1-2005 έγγραφη όχληση του δωρητή προς το Ελληνικό Δημόσιο προς εκπλήρωση του τρόπου, την πάροδο από της αρχικής οχλήσεως, αλλά και των μεταγενέστερων, χρόνου, που ήταν εύλογος για την πραγμάτωση των απαιτούμενων νομικών και υλικών για την υλοποίηση του τρόπου ενεργειών, όπως πχ για την αλλαγή χρήσεως γής στο ΟΤ, όπου κείνται τα ακίνητα ή την εγκατάσταση υπηρεσιών του ΥΠΕΠΘ συμβατών με την πολεοδομική χρήση της περιοχής και την, παρόλα αυτά, επίδειξη πλήρους αδιαφορίας προς τούτο των αρμοδίων οργάνων του Ελληνικού Δημοσίου, αφού σε ουδεμία ενέργεια, έστω και προπαρασκευαστική, προέβησαν, η οποία (αδιαφορία) είχε ως αποτέλεσμα και την πλήρη εγκατάλειψη των δωρηθέντων ακινήτων και την επενέργεια επ' αυτών από τρίτους εκτεταμένων φθορών (θραύση δαπέδων, βαφή με σπρέϋ εσωτερικών και εξωτερικών τοίχων) αλλά και την αφαίρεση μονίμων υλικών και εξαρτημάτων εγκαταστάσεων (σώματα καλοριφέρ, μπόΐλερ, καυστήρες κλπ), προέβη με την από 23-6-2005 εξώδικη δήλωσή της προς το Ελληνικό Δημόσιο, την οποία επέδωσε προς τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών και κοινοποίησε και προς τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, όπως προκύπτει από τις υπ' αριθ. 4213Δ/24-6-2005 και 7650/27-6-2005 εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών στο Πρωτοδικείο Αθηνών Α.

Μ. και Σ. Μ. αντιστοίχως, στην ανάκληση της άνω δωρεάς, διότι αυτό (Ελληνικό Δημόσιο) παραλείπει υπαίτια την εκτέλεση του τρόπου υπό τον οποίο έγινε και ζήτησε την απόδοση των άνω ακινήτων. Η ανωτέρω νομιμοποιείτο να προβεί στην ανάκληση της δωρεάς, διότι είχε την ιδιότητα της κληρονόμου του δωρητή, που αποκτήθηκε από αυτή, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, αυτοδικαίως με την δια του θανάτου του δωρητή επαγωγή της κληρονομιάς του σ' αυτή, δυνάμει της νομίμως, κατά τα άνω, δημοσιευθείσας ιδιόγραφης διαθήκης του, την οποία και αποδέχθηκε δια της παραμελήσεως της προς αποποίηση τασσόμενης προθεσμίας, χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη βεβαίωση της κληρονομικής ιδιότητας της με την έκδοση σχετικού πιστοποιητικού (κληρονομητηρίου).

Το Ελληνικό Δημόσιο προέβαλε ότι η παράλειψη εκπληρώσεως του τρόπου οφείλεται σε γεγονός για το οποίο δεν υπέχει ευθύνη και ειδικότερα στο γεγονός ότι η περιοχή της Εκάλης, όπου βρίσκονται τα δωρηθέντα ακίνητα χαρακτηρίζεται πολεοδομικά ως περιοχή αμιγούς κατοικίας και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και δεν επιτρέπεται να μεταβάλλεται η σύμφωνα με την οικοδομική άδεια χρήση του κτιρίου, χωρίς προηγούμενη σχετική άδεια της πολεοδομικής υπηρεσίας, εφόσον η μεταβολή αυτή θίγει τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις και ότι για τις ενδεδειγμένες ενέργειες για τη διευθέτηση του ζητήματος της αλλαγής χρήσεως στο ΟΤ, όπου κείνται τα άνω ακίνητα, μέσω της αρμόδιας πολεοδομικής υπηρεσίας, απαιτείτο χρόνος, ο οποίος, λαμβανομένου υπόψη ότι ο διαδραμών χρόνος, που μεσολάβησε από την ημερομηνία της 30-5-2003, που ορίσθηκε με την υπ' αριθ. .../2002 τροποποίηση της μονομερούς προτάσεως δωρεάς της προαναφερόμενης συμβολαιογράφου ως ημέρα αποδοχής από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών της δωρεάς, μέχρι την έγγραφη όχληση του δωρητή στις 24-1-2005, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως χρόνος υπαίτιας καθυστερήσεως, δεν δόθηκε από την κληρονόμο του δωρητή, που ανακάλεσε τη δωρεά, αφού αυτή δεν προέβη σε δική της προηγούμενη όχληση ούτε έταξε προθεσμία προς εκπλήρωση του τρόπου και σε κάθε περίπτωση αυτό προέβη σε ενέργειες υλοποιήσεως του τρόπου, καθόσον α) η Διεύθυνση Ειδικής Αρωγής του ΥΠΕΠΘ με το από 16-3-2006 έγγραφο της ζήτησε από την αρμόδια Διεύθυνση Πολεοδομίας την αλλαγή χρήσης γης στο ΟΤ της Εκάλης, όπου τα δωρηθέντα ακίνητα και β) ο Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων με το από 19-3-2007 έγγραφο του, ζήτησε από το ΥΠΕΧΩΔΕ να διευκρινισθεί αν στα δωρηθέντα ακίνητα μπορεί να στεγαστεί οικοτροφείο για άτομα με ειδικές ανάγκες.

Ο ισχυρισμός αυτός, που τείνει στην έλλειψη της τεκμαιρόμενης υπαιτιότητας του Ελληνικού Δημοσίου για την παράλειψη εκπληρώσεως του τρόπου της δωρεάς, σύμφωνα με τα παραπάνω γενόμενα δεκτά ως αποδειχθέντα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος κατ' ουσία. Ειδικότερα, η επίκληση εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου του γεγονότος ότι η περιοχή της Εκάλης θεωρείται περιοχή αμιγούς κατοικίας και δεν επιτρέπεται να μεταβάλλεται η σύμφωνα με την οικοδομική άδεια χρήση του κτιρίου, χωρίς άδεια της πολεοδομικής υπηρεσίας, εφόσον με τη μεταβολή αυτή θίγονται οι ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις, δεν δικαιολογεί την επί έτη καθυστέρηση εκπληρώσεως του τρόπου και οπωσδήποτε από τότε, που το Ελληνικό Δημόσιο κατέστη υπερήμερο με την αρχική όχληση του δωρητή, κατά μήνα Ιανουάριο 2003, δεδομένου ότι αυτός μπορούσε να προβεί στην άνω όχληση από της πραγματικής εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου αποδοχής της δωρεάς, που έλαβε χώρα στις 19-12-2002 και όχι μετά την 30-5-2003, που ορίσθηκε στη σχετική πρόταση ως καταληκτική ημερομηνία αποδοχής της δωρεάς υπ' αυτού, μέχρι και της ανακλήσεως της δωρεάς στις 23-6-2005, ήτοι επί 2 1/2 έτη περίπου, διότι αφενός το άνω πρόβλημα της πολεοδομικής ιδιαιτερότητας της περιοχής, όπου τα δωρηθέντα, δεν ανέκυψε το πρώτον μετά την αποδοχή της δωρεάς εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου, αλλά εμφανίσθηκε μετά την πρόταση του δωρητή προς αυτό και για την αντιμετώπιση του, όπως έχει προαναφερθεί, χρειάσθηκε να παρέλθει τετραετία, μετά την οποία και για την περίπτωση, που δεν θα ήταν εφικτή η χρήση για τη λειτουργία Πολυδύναμου Κέντρου εκπαιδεύσεως παιδιών με ειδικές ανάγκες, προτάθηκε στο δωρητή, η τροποποίηση της δωρεάς, όσον αφορά τις υπηρεσίες, που θα λειτουργούσαν στα δωρηθέντα ακίνητα και κατόπιν αυτού προστέθηκε στην πρόταση της δωρεάς ότι, εάν δεν είναι εφικτή η λειτουργία του άνω κέντρου, θα λειτουργήσουν στα δωρηθέντα ακίνητα άλλες υπηρεσίες του ΥΠΕΠΘ ή σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων εκπαιδεύσεως και αφετέρου το παραπάνω χρονικό διάστημα ήταν εύλογο για τη διερεύνηση, εάν ήταν εφικτή η χρήση των ακινήτων για τη λειτουργία του Πολυδύναμου Κέντρου Εκπαιδεύσεως ατόμων με ειδικές ανάγκες, δια της μεταβολής της χρήσεως γής στο ΟΤ, όπου τα άνω ακίνητα, και η λειτουργία του και στην αρνητική περίπτωση η λειτουργία άλλων υπηρεσιών του ΥΠΕΠΘ ή σχολικών μονάδων όλων των βαθμίδων εκπαιδεύσεως.

Εξάλλου, για την εκ μέρους της κληρονόμου του δωρητή ανάκληση της δωρεάς, δεν απαιτείτο η προηγούμενη υπ' αυτής όχληση του Ελληνικού Δημοσίου και ο ορισμός προθεσμίας προς εκπλήρωση του τρόπου, διότι, πέραν του ότι, κατά τα αναλυτικώς παραπάνω αναφερόμενα, είχαν προηγηθεί επανειλημμένες οχλήσεις του δωρητή και είχε παρέλθει έκτοτε εύλογος χρόνος προς εκπλήρωση του τρόπου, η όχληση εκ μέρους της και ο ορισμός προθεσμίας ήταν άσκοπη, λόγω ακριβώς της επιδείξεως εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου πλήρους αδιαφορίας ως προς το ζήτημα αυτό, αφού μέχρι της ανακλήσεως σε ουδεμία εκτελεστική του τρόπου ενέργεια είχε προβεί.

Η υποβολή δε και μόνον εκ μέρους των αρμοδίων υπηρεσιών του (Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής ΥΠΕΠΘ και ΟΣΚ ΑΕ αντιστοίχως) των προαναφερομένων εγγράφων και συγκεκριμένα α) του υπ' αριθ. πρωτ. 27131 και από 16-3-2006 εγγράφου προς την Διεύθυνση Πολεοδομίας Ανατολικής Αττικής με παράκληση για τη διενέργεια υπ' αυτής των άμεσων ενεργειών για την αλλαγή χρήσεως γης στο ΟΤ, όπου τα δωρηθέντα ακίνητα και β) του υπ' αριθ.

ΕΓ 32-Τ1 /3680 και από 19-3-2007 εγγράφου προς το ΥΠΕΧΩΔΕ για τη διευκρίνιση, αν στα δωρηθέντα ακίνητα μπορεί να στεγασθεί οικοτροφείο για άτομα με ειδικές ανάγκες, δεν μπορούν να οδηγήσουν στην άρση της υπαιτιότητας των αρμοδίων οργάνων του Ελληνικού Δημοσίου ως προς την παράλειψη εκπληρώσεως του τρόπου της δωρεάς, διότι, πέραν του ότι, υποβλήθηκαν μετά την ανάκληση της δωρεάς, δεν μπορεί να κριθεί ότι αποτελούν σπουδαίες εκπληρωτικές του τρόπου ενέργειες, ενόψει και του ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν επικαλείται, αλλ' ούτε και προσκομίζει έγγραφα από τα οποία να προκύπτουν οι περαιτέρω ενέργειες των αρμοδίων υπηρεσιών και ακόμη ούτε τα απαντητικά επ' αυτών έγγραφα.

Μετά από όλα τα παραπάνω, αποδεικνύεται ότι η παράλειψη εκπληρώσεως του τρόπου υπό τον οποίον έγινε η δωρεά οφείλεται σε υπαιτιότητα των αρμοδίων οργάνων του Ελληνικού Δημοσίου και συγκεκριμένα στην αμελή συμπεριφορά αυτών, καθόσον δεν υπέδειξαν την απαιτούμενη προσοχή για την εκπλήρωση του τρόπου υπό τον οποίον έγινε η δωρεά, διότι, ενώ είχαν τη δυνατότητα κατά το χρονικό διάστημα, που μεσολάβησε από την αρχική προφορική όχληση του δωρητή, κατά μήνα Ιανουάριο 2003 μέχρι και της επιδόσεως της δηλώσεως ανακλήσεως της υπό της κληρονόμου του δωρητή στις 24-6-2005, να προβούν στην εκπλήρωση του τρόπου, αδιαφόρησαν και σε ουδεμία ενέργεια προς τούτο προέβησαν".

Αντίθετα, κατά παραδοχή της με στοιχ.(i) εφέσεως της ενάγουσας εξαφάνιση της προσβαλλόμενης δι' αυτής πρωτοβάθμιας αποφάσεως κατά το κεφάλαιό της περί δικαστικών εξόδων και εξέταση κατά τούτο κατ' ουσίαν της υποθέσεως, προσδιόρισε τα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας-εκκαλούσης αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας στο συνολικό ποσό των [(αμοιβή πληρεξουσίου δικηγόρου (300) + τέλος δικαστικού ενσήμου (7272) μετά των επ' αυτού προσαυξήσεων ΥΝ.(1200) και ΤΠΔΔ (1243)] 10315,00 ευρώ, σε πληρωμή του οποίου και υποχρέωσε το εναγόμενο εφεσίβλητο, δικονομική ιδιότητα με την οποία ηττήθηκε και εναντιώνεται κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως και με την έννοια αυτή ερευνώνται στη συνέχεια οι διατυπούμενοι δι' αυτής λόγοι αναιρέσεως.

Ειδικότερα: Ι. Κατά την διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται όταν αυτός δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα. Kατά το επόμενο εδάφιο της αυτής διατάξεως η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας ελέγχεται αναιρετικώς μόνον αν αφορούν ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνων δικαίου, με την έννοια της εξειδικεύσεως αόριστων νομικών εννοιών ή την υπαγωγή εις αυτούς των πραγματικών περιστατικών.

Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ.19 ΚΠολΔ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νόμιμης βάσεως, υπάρχει όταν το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο επαρκή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι όμως και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς.

Ως "ζητήματα" των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της, νοούνται μόνον οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, δηλαδή εκείνοι που τείνουν στην θεμελίωση ή την κατάλυση του δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως και απλά πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα, που συνδέονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για την οποία η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 507 ΑΚ, ο δωρητής ή ο κληρονόμος του έχει δικαίωμα να ανακαλέσει τη δωρεά, αν ο δωρεοδόχος παραλείπει υπαίτια να εκτελέσει τον τρόπο, υπό τον οποίο έγινε η δωρεά. Η αθέτηση υπό του δωρεοδόχου του τρόπου μπορεί να γίνει με πράξη ή με παράλειψη. Με πράξη μπορεί να γίνει, όταν ο τρόπος συνίσταται σε υποχρέωση του δωρεοδόχου να μην πράξει αυτό το οποίο έπραξε, ενώ με παράλειψη, όταν η υπό του τρόπου υποχρέωση του δωρεοδόχου συνίσταται σε πράξη, την οποία αυτός παραλείπει να πράξει.

Στην τελευταία αυτή περίπτωση, εάν έχει συμφωνηθεί προθεσμία για την εκπλήρωση του τρόπου, ο δωρεοδόχος θα πρέπει να θεωρηθεί ότι δεν εκπλήρωσε τον τρόπο, εάν αφήσει και παρέλθει άπρακτη η ταχθείσα προθεσμία, ενώ, εάν δεν έχει συμφωνηθεί τέτοια προθεσμία, πρέπει, για να θεωρηθεί ότι ο δωρεοδόχος δεν εκπλήρωσε τον τρόπο, να καταστεί προς τούτο υπερήμερος με όχληση του δωρητή και, εάν μετά την όχληση περάσει εύλογο χρονικό διάστημα, χωρίς να εκτελεσθεί ο τρόπος, τότε θεωρείται οριστικά πια, ότι αυτός δεν εκτελέσθηκε, η ακόμη και χωρίς όχληση, όταν είναι άσκοπη, λόγω της σαφώς αρνητικής στάσεως του δωρεοδόχου, όπως στην περίπτωση που γενικότερα δείχνει πλήρη αδιαφορία για την εκπλήρωση του τρόπου.

Ο αιτών την ανάκληση αποδεικνύει την υπερημερία του δωρεοδόχου ως προς την εκτέλεση του τρόπου και συγκεκριμένα, είτε ότι παρήλθε άπρακτη η ταχθείσα προθεσμία, είτε ότι παρά την όχληση ο δωρεοδόχος δεν εκτέλεσε τον τρόπο. Στον τελευταίο δε απόκειται να αποδείξει προς απαλλαγή του ή ότι εξεπλήρωσε τον τρόπο ή ότι η μη εκπλήρωση του οφείλεται σε γεγονός για το οποίο δεν υπέχει ευθύνη, ότι δεν υφίσταται, δηλαδή, υπαιτιότητα του γι' αυτό.

Στις σημειούμενες στην αρχή της παρούσης αναιρετικώς ανέλεγκτες ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως με πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις διαλαμβάνεται, ιδία (α) ότι ο Π. Κ. με την ενώπιον της συμ/φου Αθηνών Μελπομένης-Παναγιώτας Μουχτούρη-Στασινοπούλου συνταχθείσα .../23-12-1998 πράξη πρότεινε στο αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο την δωρεά κατά κυριότητα των περιγραφομένων στις αιτιολογίες της και στην ...

κειμένων κάθετων αυτοτελών ιδιοκτησιών, με επιδιωκόμενο με την δωρεά σκοπό την λειτουργία στα δωρούμενα ακίνητα Πολυδύναμου Κέντρου ειδικής επαγγελματικής εκπαιδεύσεως, καταρτίσεως και δημιουργικής απασχολήσεως ατόμων, που χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα με σκοπό την ταχεία κοινωνική επαγγελματική ένταξη και αποκατάσταση των ατόμων αυτών, αναφέροντας στη συνέχεια τους λοιπούς όρους (τρόπους) αυτής, (β)ότι την εν λόγω πρόταση αποδέχθηκε ο Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων με το Γ/335/28-2-1998 έγγραφό του, πλην, πριν ολοκληρωθεί η αποδοχή της δωρεάς με απόφαση του κατά νόμο εκπροσώπου του αναιρεσείοντος Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, διατυπώθηκαν από τα αρμόδια όργανα αυτού επιφυλάξεις αν η κατά τον κυρίαρχο τρόπο της δωρεάς χρήση των ακινήτων ήταν συμβατή με την περιοχή της Εκάλης, ως περιοχής αμοιγού κατοικίας και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. (γ)ότι ο προβληματισμός αυτός του αναιρεσείοντος διήρκεσε επί μακρό χρονικό διάστημα και παρά τις οχλήσεις του δωρητή, το θέμα αποδοχής παρέμενε σε εκκρεμότητα, λόγο για τον οποίο και με το 6229/1-11-2001 έγγραφό του προς τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ζήτησε να πληροφορηθεί ρητώς και εγγράφως αν η πρόταση της δωρεάς θα γινόταν δεκτή, εκθέτοντας το όλο ιστορικό της και τονίζοντας επιπρόσθετα ότι τα ακίνητα, λόγω της μη χρησιμοποιήσεώς τους επί τριετία, υφίστανται φθορές, (δ)ότι στη συνέχεια με το 111411/ΓΕ/23-10-2002 έγγραφο της Γενικής Διευθύνσεως Σπουδών ΠΕ και ΔΕ, Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής, γνωστοποιήθηκαν στον δωρητή οι αναφερόμενες στις αιτιολογίες της ως οφειλόμενες, τροποποιήσει της προτάσεώς του προκειμένου να προωθηθεί η αποδοχή της δωρεάς του, πρόσκληση στην οποία και ανταποκρίθηκε με την .../13-11-2002 τροποποιητική πράξη της αυτής συμ/φου, πιστεύοντας ότι κατά το διάστημα της τετραετούς μελέτης και επεξεργασίας εκ μέρους των αρμοδίων υπηρεσιών του αναιρεσείοντος είχαν πραγματοποιηθεί οι αναγκαίες εσωτερικές προεργασίες και συνεννοήσεις μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών και είχαν εκτιμηθεί, αντιμετωπισθεί και υπερκερασθεί όλα τα πανταχόθεν προβληθέντα προσκόμματα σε σχέση με τη συμβατότητα της κατά τον κυρίαρχο όρο της δωρεάς χρήσεως των ακινήτων με την πολεοδομική ιδιότητα της περιοχής, (ε)ότι μετά ταύτα ο Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων με το 130123/ΓΕ/4-12-2002 έγγραφό του προς την Διεύθυνση Εθνικών Κληροδοτημάτων εισηγήθηκε την αποδοχή της τροποποιημένης προτάσεως δωρεάς, της οποίας επακολούθησε η 1097002/4762/Α0011/19-1-2002 απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών (ΦΕΚ 337/20-12-2002), ως αρμοδίου για την αποδοχή της προς το αναιρεσείον δωρεάς, (στ)ότι ο δωρητής, διαθέτοντας την εμπειρία από την τετραετή αναμονή για την αποδοχή της προτάσεώς του για την βραδύτητα των υπηρεσιών του αναιρεσείοντος, από τον μήνα Ιανουάριο του έτους 2003 προέβαινε σε συνεχείς προφορικές οχλήσεις τους για την άμεση εκπλήρωση του τρόπου της δωρεάς, υποχρέωσή τους στην οποία, παρά τις περί του αντιθέτου υποσχέσεις τους, δεν ανταποκρίνονταν, διαμαρτυρία του την οποία και επαναδιατύπωσε με την επιδοθείσα στο αναιρεσείον στις 24-1-2005 εξώδικη δήλωσή του, τονίζοντας επιπρόσθετα ότι η επιδειχθείσα αδιαφορία του είχε ως αποτέλεσμα την πλήρη εγκατάλειψη των δωρηθέντων ακινήτων και την επενέργεια επ' αυτών από τρίτους εκτεταμένων φθορών, ως και την αφαίρεση μονίμων υλικών και εξαρτημάτων εγκαταστάσεων και (ζ)ότι η αναιρεσίβλητη, ως μόνη εκ διαθήκης κληρονόμος του αποβιώσαντος στις 27-1-2005 δωρητή, με την επιδοθείσα στις 24-6-2005 στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξώδικη δήλωση, με παράλληλη κοινοποίησή της στις 27-6-2005 στον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, προέβη σε ανάκληση της προς το αναιρεσείον δωρεάς, με καταληκτικό αυτής συμπέρασμα ότι το αναιρεσείον, με αποδοχή της δωρεάς στις 19-12-2002, σε ουδεμία έκτοτε ενέργεια προχώρησε, ούτε προπαρασκευαστική, καταστάν εντεύθεν υπερήμερο από της αρχικής, κατά μήνα Ιανουάριο του έτους 2003, οχλήσεως του δωρητή, έκτοτε δε και μέχρι ανακλήσεως της δωρεάς στις 24-6-2005 παρήλθε ικανό και αξιολογούμενο ως εύλογο χρονικό διάστημα, κατά το οποίο σε ουδεμία εκτελεστική του τρόπου ενέργεια είχε προβεί, χωρίς η κρίση αυτή να διαφοροποιείται, κατά τις αιτιολογίες της αποφάσεως, από το πρόβλημα της συμβατότητας της χρήσεως προς την πολεοδομική ιδιότητα της περιοχής, το οποίο ήταν γνωστό από την αρχική, από 23-12-1990, πράξη το οποίο και οδήγησε στην τροποποίησή της στις 13-11-2002, για την επίλυση του οποίου, μετά την ανάκληση της δωρεάς στις 23-6-2005 οι αρμόδιες υπηρεσίες του (Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής ΥΠΕΠΘ και ΟΣΚ Α.Ε.) υπέβαλαν (1) το 27131/16-3-2006 έγγραφο προς την Διεύθυνση Πολεοδομίας Αττικής, με παράκληση για την διενέργεια υπ' αυτής των άμεσων ενεργειών για την αλλαγή της χρήσεως από ΟΤ των δωρηθέντων ακινήτων και (2)το ΕΤ 32-Τ1/3680/19-3-2007 έγγραφο προς το ΥΠΕΧΩΔΕ για τη διευκρίνιση, αν στα δωρηθέντα ακίνητα μπορεί να στεγασθεί οικοτροφείο για άτομα με ειδικές ανάγκες.

Τα πραγματικά αυτά περιστατικά δικαιολογούσαν την κατ' ορθή εφαρμογή των διδαγμάτων της κοινής πείρας αξιολόγηση του παρελθόντος απράκτου από της οχλήσεως του δωρητή και έκτοτε υπερημερίας του αναιρεσείοντος κατά μήνα Ιανουάριο του έτους 2003 μέχρι της ανακλήσεως της δωρεάς στις 23-6-2005 χρονικού διαστήματος, ως ευλόγου, για την θεμελίωση επί της κρίσεως αυτής της προσβαλλόμενης αποφάσεως της απορρίψεως κατ' ουσίαν της ενστάσεως του αναιρεσείοντος για έλλειψη υπαιτιότητάς του για τη μη εκτέλεση του τρόπου, υπό τον οποίο έγινε η δωρεά.

Επομένως υποστηρίζοντες τα αντίθετα οι προβαλλόμενες με τον πρώτο και δεύτερο κατά σειρά λόγους αναιρετικές αιτιάσεις από το άρθρο 559 αρ.1β και 19 ΚΠολΔ, με την έννοια της κατά παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας και με ανεπαρκείς και αντιφατικές αξιολογήσεως του χρονικού αυτού διαστήματος ως ευλόγου και του αναιρεσείοντος, με βάση την επιδειχθείσα κατ' αυτό συμπεριφορά των αρμοδίων οργάνων του ως υπερήμερου και υπαίτιου για την μη εκπλήρωση της συμβατικής του υποχρεώσεως για εκτέλεση του τρόπου, υπο τον οποίο έγινε η δωρεά, ελέγχονται ως αβάσιμες.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 19 του α.ν. 1715/1951, το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ.18 ΕισΝΚΠολΔ και συμπληρώθηκε με το άρθρο 41 παρ.11 του ν.2065/1992, η άσκηση από το Ελληνικό Δημόσιο αιτήσεως αναιρέσεως κατά τελεσίδικης δικαστικής αποφάσεως ως και η προς άσκηση αυτής προθεσμία αναστέλλει την κατ' αυτού εκτέλεσή της.

Στη ρύθμιση αυτή υπάγεται και το κατά το άρθρο 949 ΚΠολΔ ιδιότυπο μέσο εκτελέσεως και εξαναγκασμού του οφειλέτη για εκπλήρωση υποχρεώσεώς του προς επιχείρηση νομικής πράξεως, η οποία και θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου ότι έγινε από της τελεσιδικίας της αποφάσεως που καταδικάζει τον οφειλέτη σε σχετική δήλωση βουλήσεως.

Με την τελεσιδικία της καταδικαστικής αποφάσεως αναπληρώνεται μόνον η δήλωση βουλήσεως του εναγομένου, η οποία απαιτείται να είναι αμετάκλητη, αν πρόκειται για το Ελληνικό Δημόσιο. Πρέπει, επομένως, αν πρόκειται για καταδίκη σε τέλεση συμβάσεως, να υπάρξει αποδοχή της δηλώσεως βουλήσεως του αντιδίκου του πλασματικώς δηλούντος.

Έτσι, σε περίπτωση καταδίκης του Δημοσίου σε δήλωση για την τέλεση δικαιοπραξίας μεταβιβάσεως κυριότητας σε ακίνητο, για να γίνει κύριος ο υπερού η καταδίκη θα πρέπει να μεταγράψει τόσο την αμετάκλητη απόφαση, όσο και τη δική του δήλωση για αποδοχή της δηλώσεως του Δημοσίου, την οποία αναπληρώνει η απόφαση.

Με τον τρίτο κατά σειρά λόγο διατυπώνεται η αναιρετική αιτίαση από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ, με την έννοια ότι η προσβαλλόμενη απόφαση κατά παράβαση του άρθρου 19 του ν.1715/1951 δέχθηκε ότι η αναμεταβίβαση της κυριότητας, μετά την ανάκληση της δωρεάς, γίνεται, αρνουμένου του δωρεοδόχου, με καταδίκη σε δήλωση βουλήσεως και μεταγραφή της σχετικής τελεσίδικης αποφάσεως και της δηλώσεως του δωρητή ενώπιον συμβολαιογράφου για αποδοχή της αποφάσεως, κατά τα άρθρα 949 ΚΠολΔ, 1192 αρ.4, 1196 ΑΚ, η οποία, ερειδόμενη επί αναληθούς από ουσιαστική άποψη προϋποθέσεως, ελέγχεται ως αβάσιμη.

Ειδικότερα δεν διαλαμβάνεται αντίστοιχου περιεχομένου διάταξη στο διατακτικό της ενσωματωθείσης κατά τούτο στην προσβαλλόμενη πρωτοβάθμιας αποφάσεως ή παραδοχή στις αιτιολογίες της, η δε εκτίμηση αυτή δεν διαφοροποιείται από την διατύπωση των νομικών αυτών παραδοχών κατά την ερμηνεία της γενικής διατάξεως του άρθρου 949 ΚΠολΔ, χωρίς ειδικότερη αναφορά για το Δημόσιο.

ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 22 παρ.2β του ν.3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ.18 ΕισΝΚΠολΔ, στις δίκες με το δημόσιο τα δικαστικά έξοδα συμψηφίζονται στο σύνολό τους όταν έκαστος διάδικος εν μέρει νικήσει και εν μέρει ηττηθεί. Από τη διατύπωση και το σκοπό της ουσιαστικού δικαίου διατάξεως αυτής προκύπτει ότι ως μερική νίκη και ήττα διαδίκου, συνεπαγόμενη υποχρεωτικώς τον συμψηφισμό των δικαστικών εξόδων, νοείται η αφορώσα στη μερική παραδοχή ή απόρριψη κεφαλαίου της αγωγής.

Κατά συνέπεια, κατά παράβαση της διατάξεως αυτής η προσβαλλόμενη απόφαση προσδιόρισε τα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας-εκκαλούσης αμφοτέρων των βαθμών στο ποσό (α) των 10315,00 ευρώ, σε πληρωμή του οποίου και υποχρέωσε το εναγόμενο εφεσίβλητο-Ελληνικό Δημόσιο, μετά την μερική νίκη και ήττα των διαδίκων, λόγω της απορρίψεως της αόριστης της αγωγικής αξιώσεως της ήδη αναιρεσίβλητης για τις δαπάνες αναμεταβιβάσεως της κυριότητος των δωρηθέντων ακινήτων, κατά την βάσιμη περί τούτου προβαλλόμενη με τον απομένοντα προς έρευνα τέταρτο και τελευταίο κατά σειρά λόγο αναιρετική αιτίαση από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ.

Αντίθετα ορθώς, καταδίκασε επιπρόσθετα το δημόσιο, ως εκκαλών, σε πληρωμή του ποσού (β)των 300,00 ευρώ, ως δικαστικά έξοδα της εφεσίβλητης του δεύτερου βαθμού δικαιοδοσίας μετά την απόρριψη της με στοιχ.(ii) εφέσεως του και εντεύθεν ολικώς κατά τούτο ηττηθέντος. Συνακόλουθα αυτών πρέπει, κατά παραδοχή του τελευταίου αυτού λόγου αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη δι' αυτής απόφαση κατά το χαρακτηριζόμενο με στοιχ.(α) σκέλος του περί δικαστικών εξόδων κεφαλαίου της και παραπεμφθεί κατά τούτο η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκασή της στο αυτό Εφετείο Αθηνών, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (ΚΠολΔ 580 παρ.3).

Σημειώνεται ότι η αποτελούσα τον εκτελεστό τίτλο πρωτοβάθμια απόφαση κατέστη αμετάκλητη κατά λοιπά, μη αναιρούμενα κεφάλαια, της προσβαλλόμενης δευτεροβάθμιας αποφάσεως. Τέλος, πρέπει να συμψηφισθούν στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων λόγω ομοίως της εν μέρει νίκης και ήττας εκάστου τούτων (άρθρο 22 παρ.2β του ν.3693/1957).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6179/30-10-2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το χαρακτηριζόμενο με στοιχ. (α) σκέλος του περί δικαστικών εξόδων κεφαλαίου της.

Παραπέμπει κατά τούτο την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκασή της στο αυτό Εφετείο Αθηνών, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 5 Δεκεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Δεκεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ